https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96Айдарлы кесенесі - Түзету тарихы2026-09-07T20:05:44ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133591&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133590&oldid=prev2025-10-14T09:21:34Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Айдарлы кесенесі<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = <br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Қазақстан<br />
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = <br />
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =<br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = қала құрылысы және сәулет<br />
| сәулет стилі = <br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = [[Қызылорда облысы]] <br />
| мекен жайы = [[Қазалы ауданы]], [[Жанқожа батыр ауылы|Жанқожа батыр]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 км <br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = ХІХ ғасыр басы<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = <br />
| төбесі = күмбезді<br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = <br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = жоспарындағы өлшемдері 8х8,7 м, қабырғасының биіктігі – 3,3 м <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Айдарлы кесенесі''' (ХІХ ғ. басы) – [[Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген сәулет ескерткіші.<br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Қазалы ауданы]], [[Жанқожа батыр ауылы|Жанқожа батыр]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 км жерде, [[Сырдария]]ның оң жағалауында, қам кесектерден қаланған қоршаулардан тұратын қорымның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. <br />
<br />
== Сипаты ==<br />
Кесене тікбұрышты қам кесектерден (9х18х8 см) тұрғызылған. Күмбезбен жабылған (сақталған биіктігі 8 м) негізгі аумаққа (жоспарындағы өлшемдері 8х8,7 м, қабырғасының биіктігі – 3,3 м) үш күмбезшелі тікбұрышты камералы нығайтылған кіреберіс бөлік жалғанған.<br><br />
Негізгі аумақтың (ол жерде жерлеу камерасы бар) бұрыштары мен қабырғаларының ортасы, сонымен қатар кіреберіс бөлігінің бұрыштары жауырыншалар түрінде жиналған. Биік шар тәрізді күмбез циндирлі күмбез асты барабанына жеңмен жалғасқан. Күмбез қаландысында қасбетке шығып тұрған радиальді үш қатар қысқа сырғауылдар бар.<br><br />
Камераның шаршы негізінен күмбез шеңберіне өту дәстүрлі. Күмбездің жоғарғы бөлігінің көлденең осінде екі ойық (ар жағында бір-бірден) бар, бірақ та оның түйіскен жері қираған. Кіреберіс камера оңтүстік-батыс қасбетте орналасқан, қабырғаның ортасында аркалы кіреберіс ойығы және оның үстін қалқалап тұратын күмбезше бар.<br><br />
Ескерткішіті [[1986 жыл|1986]] жылы "Қазжобақалпынакелтіру" институтының экспедициясы зерттеген.<ref>Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011. – 504 б. ISBN 9965-26-382-5</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]</div>Салиха