https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B2Автоклав - Түзету тарихы2026-04-18T18:14:03ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B2&diff=36809&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:33Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B2&diff=36808&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */2015-10-22T10:55:10Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Autoclave.JPG|thumb|Автоклав]]<br />
[[Сурет:Melag Autoclave 01.JPG|thumb|Автоклав]]<br />
'''Автоклав''' ({{lang-fr|''autoclave''}}, {{lang-gr|''авто...''}} және {{lang-la|''clavis''}} — кілт) — [[тамақ өнеркәсібі]]нде және басқа салаларда көптеген [[физика]]лық-[[химия]]лық процестерді [[атмосфералық қысым]]нан жоғары қысымда және қыздырып өткізуге, сондай-ақ дәрігерлік аспаптар мен байлап-таңу материалдарын зарарсыздандыруға арналған тұмшаланған аппарат.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Механика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын — Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007 жыл.-29 1 б. ISBN 9965-08-234-0</ref><br />
<br />
<br />
Жоғары қысымда және жоғары температурада көптеген процестер жылдамдайды. Ет және көкөніс консервілері автоклав ішінде 140° С-қа дейін қыздырылады.<ref>О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова. Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0</ref><br />
<br />
Автоклав [[қысым]] жәрдемімен өтетін технологиялық процестерге арналған құралғы. Автоклав айналмалы не тербелмелі, көлденең немесе тік және мұнаралы болып келеді. Қақпағы бар немесе жабық ыдыс түрінде болаттан, [[шойын]]нан, тағы басқа жасалады, ішкі жағы таттанбайтын материалдармен қапталады.<ref name=s1>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: [[Химия]]. Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, Р.Рысқалиева, Н.Далабаева. — [[Алматы]]: "Мектеп" баспасы, [[2007]]. — 336 бет. ISBN 9965-36-416-8</ref><br />
<br />
Автоклав іштей де, сырттай да қыздырылады. Ол үшін [[электр тогы]], [[бу]], [[газ]] пайдаланылады. Автоклавтың салмағы бірнеше кг-нан 80—100 т-ға дейін, ал сыйымдылығы оңдаған см~<sup>3</sup>- ден жүздеген м<sup>3</sup>-ге дейін жетеді. Автоклав [[химия]] өнеркәсібінің органикалық шала өнімдер мен [[бояу]]лы заттар өндірісінде, [[синтездеу]] процестерінде, [[гидрометаллургия]]да, тамақ өнеркәсібінде және [[медицина]]да микробтарды толық жою үшін кеңінен қолданылады.<ref name="s1"/><br />
<br />
Автоклав — атмосферадағы қысымнан жоғары қысымда және түрлі температурада физика-химиялық процестер жүргізілетін аппарат. Автоклавтар түрліше мақсаттарға арналғандыктан, олардың формалары да, көлемдері де әр түрлі болады: айналмалы, шайқалмалы, көлбеу және тік автоклавтар. Ол қақпағы бар немесе жабық ыдыс түрінде болаттан, шойыннан және т. б. жасалады.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік. (Тау-кен ісі, кен байыту және металлургия салалары бойынша) Жалпы редакциясын басқарған Ә. Бектібаев. Алматы: Ғылым, 1999.ISBN5—628—00001—9</ref>.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Терминология]]<br />
[[Санат:Химия]]<br />
[[Санат:Сөздік]]<br />
[[Санат:Механика]]<br />
[[Санат:Металлургия]]<br />
[[Санат:Тау-кен ісі]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов