https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8FАбсорбциялық спектроскопия - Түзету тарихы2026-04-19T14:40:30ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F&diff=38363&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:43Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F&diff=38362&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-05-05T05:54:40Z<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Spiritusflamme mit spektrum.png|thumb| |right]]<br />
'''Абсорбциялық спектроскопия''' - [[спектроскопия]]ның көрінетін (380-780 нм), [[Инфрақызыл Сәуле|инфрақызыл]] (780 – 15*10<sup>3</sup> мкм) және [[Ультракүлгін сәулелену|ультракүлгін (15*10<sup>3</sup> - 7,5*10<sup>4</sup>) сәулеленулерінің]] жұтылу [[спектр]]ін қарастыратын бөлімі.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0</ref><br />
Абсорбциялық спектроскопия әдістері кез келген агрегаттық күйде болатын заттардың электромагниттік сәуле шығаруын сіңіруге негізделген. Атом мен молекулалар электромагниттік сәуле шығаруын сіңіру процесінде энергетикалық козған күйіне ауысады. Сіңірілген сәуле зат атомы мен молекулаларының айналмалы, тербелмелі, ілгерілемелі энергияларын арттыруға жұмсалады. Кейбір жағдайда мұндай энергия фотохимиялық құбылыстарға да пайдаланылады.<br />
<br />
[[Сәуле]] шығаратын объектілердің түріне карай: абсорбциялық спектроскопияны атомдық және молекулалық деп екіге бөледі. Атомдық абсорбциялық [[спектроскопия]]да талдау жасалмай тұрып-ақ зат құрамына енетін, аз мөлшерде болса да, атомға не иондарға дейін ыдырай алатын элементтер анықталады. Молекулалық абсорбциялық спектроскопияның артықшылығы спектрді алу кезінде заттың өзгеріссіз қалатындығымен түсіндіріледі. Әсіре күлгін (ультра - әсіре), көрінетін және инфрақызыл спектр аймақтарында зерттелетін зат молекулаларының немесе иондардың сәуле шығаруын сіңіруге негізделген молекулалық абсорбциялық талдау кезінде заттың тек элементтік құрамы жөнінде емес, молекулаларының құрылысы жөнінде де мәлімет алуға болады. Мысалы, осы әдіспен алюминий хлоридінің бетіндегі будың AlCl<sub>3</sub> және Аl<sub>2</sub>Сl<sub>6</sub> молекулаларынан тұратыны, сұйық және қатты күйдегі алюминий хлоридінің қосарласқан димер молекула түрінде болатыны; алюминий үш хлоридінің эфирлі ерітіндісінде AlCl<sub>4</sub> және AlCl<sub>3</sub> иондарының кездесетіні; жұптасқан аллюминий хлоридінің молекуласында соңғы Al-Cl және Al-Cl-Al байланысының барлығы анықталған.<ref>Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық . II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7</ref><br />
<br />
{|<br />
|-<br />
| [[Сурет:Оптическая схема.jpg|thumb|420px|Абсорбциялық спектроскопия схемасы]] || [[Сурет:Двойной монохроматор.jpg|thumb|350px|Абсорбциялық спектроскопияның оптикалық сәулелерінің жүрісі]]<br />
|}<br />
<br />
==Тағы қараныз:==<br />
* [[Абсорбция]]<br />
* [[Спектроскопия]]<br />
* [[Физика]]<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Физика]]<br />
[[Санат:Спектроскопия]]<br />
[[Санат:Аналитикалық химия]]<br />
[[Санат:Химия]]<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
<br />
<br />
{{Stub}}</div>ArystanbekBot