https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B7Абиогенез - Түзету тарихы2026-04-18T11:52:36ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B7&diff=36955&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:34Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B7&diff=36954&oldid=prevGanS NIS: /* Дереккөздер */2014-11-20T18:08:55Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Stromatolites.jpg|thumb|200px]]<br />
'''Абиогенез''' ({{lang-el|''a''}} — [[болымсыздық]], жоққа шығару, ''bіos'' — [[тіршілік]], ''genesіs'' — пайда болуы), жансыздан өрбу — тірі табиғатта [[ферменттер]]дің қатысуынсыз [[организм]]нен тыс пайда болатын органикалық қосылыстар; кең мағынасында — эволюциялық [[даму]] барысында тіршіліктің яғни тірі организмнің органикалық емес заттардан пайда болуы жөніндегі теория; организмнен тыс, тірі табиғатта ағзадан тыс, ферменттердің қатысуынсыз таралған органикалық қоспалардың қалыптасуы.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref><br />
<br />
19 ғасырдың ортасына дейін ғылымда тіршілік өзінен-өзі пайда болған, өлі заттардан күрделі құрылымды тіршілік иелері шыққан деген ұғым сақталды. Бірақ 18 ғасырда италиялық ғалымдар [[Ф. Реди]], [[Л. Спалланцани]], француз ғалымы [[Л.Пастер]] бұл ұғымның қате екенін өздерінің ғылыми еңбектерінде дәлелдеп берді. Абиогенез теорияларының ішіндегі көбірек таралғаны — [[А.И.Опарин теориясы]]. Қазіргі кезде ғалымдар жер бетінде тіршіліктің пайда болуы, ерекше [[ғасыр]] дәуірде басталған күрделі де ұзаққа созылған процесс болғанын мойындайды. [[Жер]] бетінде қалыптасқан сол дәуірдегі жағдайларды жасанды түрде тудыру арқылы 20 ғасырдың ортасында тәжірибе жүзінде [[БЕЛОК|белок]] тектес және басқа да органикалық заттардың абиогенді синтезі жүзеге асырылды. Тіршілік— табиғи дамудың белгілі бір кезеңінде пайда болған [[материя]] қозғалысының ерекше түрі. Мұндай қозғалыстағы материя даму барысында алуан түрлі кезеңнен өтеді де, барған сайын күрделене береді.<br />
<ref>Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі / — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009 жыл. ISBN 9965-822-54-9</ref><ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов.<br />
– Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
* [http://web.snauka.ru/en/issues/2013/12/30018 Tunguska]<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Биоморфология]]<br />
[[Санат:Биология]]<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Сөздік]]<br />
[[Санат:Морфология]]</div>GanS NIS