https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 2026-04-18T10:54:39Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B&diff=77765&oldid=prev 2025-04-25T19:14:52Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B&diff=77764&oldid=prev 2013-03-14T21:53:33Z

<p><a href="/index.php?title=M:User:Addbot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="M:User:Addbot (мұндай бет жоқ)">Bot:</a> Migrating 73 interwiki links, now provided by <a href="/index.php?title=D:&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D: (мұндай бет жоқ)">Wikidata</a> on <a href="/index.php?title=D:q40357&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:q40357 (мұндай бет жоқ)">d:q40357</a> <a href="/index.php?title=M:User:Addbot/WDS&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="M:User:Addbot/WDS (мұндай бет жоқ)">(translate me)</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Зындан.jpg|thumb|right]]<br /> [[Сурет:Prokudin-Gorskii-21.jpg|thumb|200px|Зындан. Бухара, 1915 ж.]]<br /> '''АБАҚТЫ''' - [[қылмыс]] істеген адамды уақытша қамауға арналған орын.&lt;ref&gt;Бабгіүлы А. Таңдамалышығармалары. Өлгий, 1987; Омарханов Қ. Қазақ елінің дәстүрлі құқығы. Астана: Елорда, 2003; ҚӘТС. 1-том, Алматы: Арыс, 2006.&lt;/ref&gt; [[Сот жазасы|Сот жазасын]] өтеу үшін [[қылмыскер|қылмыскерді]] [[Бас бостандығынан айыру|бас бостандығынан айырып]], бұрынғы қауіпті қылықтарын одан әрі өрістетпеу мақсатымен, оны басқа адамдардан, [[қоғам|қоғамнан]] оқшаулатып, абақтыға қамаған.<br /> Байырғы қазақ тұрмысында қылмысты, жазалы адамды уақытша қамау қажет болса қолын артына байлап, кісе белдігін, баскиімін шешіп (әйелмен бірдей болды дегенді білдіреді), тізерлетіп, бетіне күйе жағып киіз үйдің керегесіне немесе үлкен арбаның доңғалағына таңып тастайды. Қасына күзетші қояды. Сондай-ақ, уақытша қамаудың киіз туырлыққа орап таңып тастау тәрізді жолдары да болған. Абақты сөзінің тағы бір көне нұсқасы лабақты. Жазалы, қылмысты адамды қауымнан оңашалаудың мырзақамақ түрме деген түрлері қазақ ортасында XIX ғасырдан тарала бастады. Ертеде көшпелілер арасында болмаған, кейінгі кезде пайда болған орыс отаршылдығымен бірге келген бұл «құбылысты», қазақтар тосырқап қабылдағанын Арқадағы әнші Мәдидің: <br /> <br /> ''Абақты қатар-қатар болады екен,'' <br /> ''Ішіне жақсы-жаман толады екен, ''<br /> ''Ішіне сол шіркіннің кіріп барсаң, ''<br /> ''Көңілің су селкендей болады екен, ''<br /> <br /> - деген өлеңінен байқауға болады.<br /> «Жігіттің жақсысы ортамда сыналады, аттың жақсысы арбада сыналады», - деген мақалдағы ортам жерден терең етіп ор қазылып, жан-жағы айналдырыла қоршалды. Қылмыскердің аяқ-қолын байлап, абақтының осы түрі ортамға салып қойған. Айыпты адамды ұстайтын ортамға ұқсас, жерден мүлдем терең етіп қазылған абақтының түрі - [[зындан]] шығыс елдерінде ертеде кең таралған.&lt;ref&gt; Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Мәдениет]]<br /> [[Санат:Абақтылар|*]]</div>

Legobot