https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%86%D1%80%D1%96%D0%B3%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D0%B3%D2%AF%D0%BB 2026-09-07T21:28:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D1%80%D1%96%D0%B3%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D0%B3%D2%AF%D0%BB&diff=115714&oldid=prev 2026-06-26T06:26:45Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D1%80%D1%96%D0%B3%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D0%B3%D2%AF%D0%BB&diff=115713&oldid=prev 2016-02-29T19:49:50Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |image = <br /> |image_caption = <br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Asterids]]<br /> |ordo = [[Gentianales]]<br /> |familia = [[Көкгүл тұқымдасы|Gentianaceae]]<br /> |genus = ''[[Көкгүл|Gentiana]]''<br /> |species = '''''G. grandiflora'''''<br /> |binomial = ''Gentiana grandiflora''<br /> |binomial_authority = Laxm.<br /> }}<br /> '''Ірігүлді көкгүл''' ({{lang-la|Gentiana grandiflora}}) – [[Көкгүл тұқымдасы|көкгүлдер]] тұқымдасына жататын [[көкгүл]] түрі. Бұл түр осы қатардың [[Қазақстан]]да кездесетін 32 өкілінен ғана емес, өзге де Қазақстанның барлық гүлдесін өсімдіктерінен ерекшеленеді. <br /> <br /> Оның ерекшелігі - гүлдерінің көлемі, сабақтарынан биіктігі. Бұл шөптесін көпжылдық ірі қиыршық тасты беткейлерде және [[Алтай]]дың, [[Тарбағатай]]дың және [[Жоңғар Алатауы]]ның ортаңғы және жоғарғы белдеулеріндегі көгалдарында өседі. Өрмелегіш, бұтақтанған тамырсабағы әдетте өте қысқа (ұзындығы 0,5-4 см). Қандауырша тәрізді үшкірленген жапырақ көп бөлігінде топтанған, ал сабақтың төменгі бөлігіндегілері қалың сабақ түбіндегі розеткіге ұқсас. Гүлдері жалғыздан, түтікті тісті тостағаншасы және ірі (биіктігі 6 см-ге дейін) қоңыраулы құйғыш тәрізді күлтелерімен. Оның пішіні - бас жағында бес дөңгеленген тісшелері бар және олардың арасында иректелген қаттамасы бар стақанға ұқсайды. Сондықтан балалар көкгүлдің гүлдерін «стақан» деп атайды. Аталығы бесеу, олар күлте түтігінің ішіне бекітілген, жоғарыдан қарағанда байқалмайды. Гүлдеу мерзімі мамыр-маусым, шілде-тамызда жеміс салады. Жемістері құрғақ, жұмыртқа тәрізді қорапшалар, екі ұшы да тарылған. Тұқым саны көп. Өте ұсақ. Бәрінен бұрын су тоспаларымен таралады. Бұл түрдің гүлдері жапырақ сабақтарымен тибет халқы медицинасында өте әйгілі, олар күрделі қоспалардың құрамында сергіту заты ретінде, сондай-ақ буын ауруларын және жұқпалы ауруларды емдеуге қолданады.&lt;ref&gt;Иващенко А.А., &quot;Қазақстанның өсімдіктер әлемі. Суретті энциклопедия&quot;. Алматыкiтап баспасы 2008&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> [[Санат:Көкгүлдер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kmoksy