Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:39:17Z

1 түзету

1nter pares: /* Дереккөздер */

2026-06-02T17:17:08Z

‎Дереккөздер

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = 
| Қазақша есімі = Ілияс Омарұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қазақ КСР мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = желтоқсан [[1967 жыл|1967]]
| Басқаруын аяқтады = [[19 шілде]] [[1970 жыл|1970]]
| Ізашары = [[Ләйля Ғалиқызы Ғалымжанова|Ләйля Ғалымжанова]]
| Ізбасары = [[Мүсілім Базарбаев|Мүсілім Базарбайұлы]]
| Президент =
| Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]
| Титулы_2 = [[Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = тамыз [[1945 жыл|1945]]
| Басқаруын аяқтады_2 = [[16 қаңтар]] [[1948 жыл|1948]]
| Ізашары_2 = [[Николай Семенович Боголюбов|Николай Боголюбов]]
| Ізбасары_2 = [[Хабир Мұхаррамұлы Пазиков|Хабир Пазиков]]
| Титулы_3 = Қазақ КСР сауда халық комиссары
| Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_3 = сәуір [[1942 жыл|1942]]
| Басқаруын аяқтады_3 = қаңтар [[1945 жыл|1945]]
| Ізашары_3 = [[Василий Алексеевич Белый|Василий Белый]]
| Ізбасары_3 = [[Василий Алексеевич Белый|Василий Белый]]
| Премьер_3 = [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов|Нұртас Оңдасынов]]
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 1.10.1910
| Туған жері = [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 19.7.1970
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді = [[Орталық зират (Алматы)|Орталық зират]] (Алматы)
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]]
| Білімі = 1. Орта Азиялық жоспарлы-экономикалық институты<br /> 2. [[Ресей мемлекеттік басқару академиясы|КОКП ОК жанындағы Қоғам ғылымдары академиясы]]
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| {{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
}}
'''Ілияс Омарұлы Омаров''' ([[1 қазан]] [[1910 жыл|1910]], [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]], [[Ресей империясы]] — [[19 шілде]] [[1970 жыл|1970]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – мемлекет және қоғам қайраткері, әдебиет сыншысы, [[жазушы]], публицист.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref>

==Өмірбаяны==
[[Арғын]] тайпасының [[Саржетім]] руынан шыққан.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://qazaquni.kz/rukhaniyat/110120-tekti-de-tereng-tulga|title=Текті де, терең тұлға|website=qazaquni.kz {{!}} Қазақ Үні газетінің ресми сайты {{!}} Қазақстан жаңалықтары|access-date=2021-09-17}}</ref>

Орта Азия жоспарлау экономикалық және сауда-тауар ісі институтын бітірген (1933, [[Ташкент]]). 1933 – 1936 жылдары Республиканың сауда мекемелерінде жауапты қызметтер атқарған. 1941 – 1945 жылы Қазақ КСР Сауда халық комиссарының орынбасары, комиссары болды. ''“Қазақ халқының майдандағы қазақ жауынгерлеріне жазған хатын”'' ұйымдастыруда, 1944 жылы желтоқсанда Алматы қаласында өткен республикалық [[ақын]]дар [[айтыс]]ын өткізуде, ''“Қазақ КСР-інің ерте заманнан осы күнге дейінгі тарихының”'' жарық көруіне ұйытқы болды. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты мен [[Құрманғазы]] атындағы мемлекеттік [[консерватория]]ны ұйымдастырды. 1945 – 1947 жылы Қазақ КСР-і ХКК төрағасының орынбасары, Шығыс Қазақстан облысы партия комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды. 1947 – 1952 жылы Қазақстан КП ОК-нің идеология жөніндегі хатшысы. Ол 1949 жылы Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен мәдениетінің онкүндігін ұйымдастырды. Омаров халық өнері мен музыкасын, ауыз әдебиетін насихаттауға зор үлес қосты, [[Шоқан]], [[Ыбырай Алтынсарин|Ыбырай]], [[Абай]] еңбектерін өнеге ретінде ұсынды. 1949 жылы жарық көрген “Қазақ КСР тарихының” толықтырылған 2-басылымының жауапты редакторы болды. [[Ермұқан Бекмаханов|Е.Бекмаханның]] қазақ халқының шын мәніндегі тарихын ашық жазуына, Кенесары, Наурызбай батырлар жайында ақиқаттың айтылуына, [[Қажым Жұмалиев|Қ.Жұмәлінің]] Исатай мен Махамбет жөніндегі материалдарды бастыруына ұйытқы болды. Осы жағдайлар оның 1951 – 1952 жылы “ұлтшылдарды қолдаушы” деген науқаншыл айыппен Қазақстан КП ОК-нің құрамынан шығарылып, қудалануына алып келді. 1952 – 1955 жылы КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы болды. 1955 – 1959 жылы Солтүстік Қазақстан облысы партия комитетінің хатшысы қызметін атқарды. 1959 – 1961 жылы ''“[[Қазақфильм]]”'' [[киностудия]]сының директоры, Қазақ КСР-і Министрлігі Кеңесінің кеңесшісі қызметтерін атқарып, жаңа қалыптасып келе жатқан қазақ кино өнерінің дамуына өзіндік қолтаңбасын қалдырды. 1961 – 1967 жылы Қазақ КСР-і Министрлігі Кеңесі жанындағы Мемлекеттік жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары, 1-орынбасары, 1967 – 1970 жылы Қазақ КСР-і Мәдениет министрі болды. Омарұлы осы кезеңде қазақтың эстрадалық өнерін, ұлттық [[цирк]]ті, [[театр]] жұмысын жетілдіруге, кәсіби өнердің басқа да салаларын тыңнан дамытуға барынша күш салды. Осы жылдары қазақтың хор капелласын, классикалық және халық билерінің хореграфиясын дамытуына үлесін қосты.

==Жетістіктері==
“Жас балет” ансамблін, [[Жетісай]] қаласында қазақ музыкалы драма театрын ашуға және жастардың эстрадалық ''“Гүлдер”'' ансамблін құруға ұйтқы болды. ''“Мәдени ескерткіштерді қорғау туралы”'' заң қабылданды. ''“Әдебиет туралы ойлар”'' (1962), ''“Оқушы көзімен”'' (1967), ''“Серпін”'' (1970), ''“Шабыт шалқары”'' (1973) еңбектері жарық көрген. Омаров [[Ленин]] орденімен, 3 рет Еңбек Қызыл Ту, ''“Құрмет белгісі”'' ордендерімен, медальдармен марапатталған. Қостанай облысы қазақ драма театры Омаров есімімен аталады.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Stub:Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ ақындары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақфильм тұлғалары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]

← Ескі түзетулер	06:39, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Ілияс Омаров - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

1nter pares: /* Дереккөздер */