https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B 2026-04-18T09:42:52Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=11875&oldid=prev 2025-04-25T17:54:22Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:54, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=11874&oldid=prev 2016-05-11T01:27:36Z

<p>(<a href="/index.php?title=C:GR&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="C:GR (мұндай бет жоқ)">GR</a>) <a href="/index.php?title=C:COM:FR&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="C:COM:FR (мұндай бет жоқ)">File renamed</a>: <a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:BAO.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:BAO.jpg (мұндай бет жоқ)">File:BAO.jpg</a> → <a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%BE%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9E%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%BE._%D0%92%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg (мұндай бет жоқ)">File:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg</a> Replace meaningless TLA with description of image.</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның оңт.-шығысындағы тауаралық тектоник. құрылым. Солт-нде [[Жоңғар Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) оңт-нде [[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой тауы (Алматы облысы)|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. І. о. өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы ұз. – 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], [[Қалқан]], сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. Орт. бөлігін Іле өз-нің аңғары алып жатыр. Абс. биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа темп-расы 21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық ш-нда зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың оңт. етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.<br /> &lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Пайдаланылған cілтемелер==<br /> Ж. Ахметов<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат: Жетісу]]<br /> [[Санат: Қазақстан географиясы]]<br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}</div>

BD2412