https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B 2026-09-06T07:12:51Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=134937&oldid=prev 2026-07-12T19:05:38Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:05, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='4' style='text-align: center;' class='diff-multi'>(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның <del class="diffchange diffchange-inline">оңтүстік</del>-шығысындағы тауаралық <del class="diffchange diffchange-inline">тектоникалық </del>құрылым. <del class="diffchange diffchange-inline">Солтүстігінде </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">Жетісу </del>Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) <del class="diffchange diffchange-inline">оңтүстігінде </del>[[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой <del class="diffchange diffchange-inline">үстірті</del>|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. <del class="diffchange diffchange-inline">Іле Ойысы </del>өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы <del class="diffchange diffchange-inline">ұзындығы </del>– 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], Қалқан, сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. <del class="diffchange diffchange-inline">Ортаңғы </del>бөлігін Іле <del class="diffchange diffchange-inline">өзенінің </del>аңғары алып жатыр. <del class="diffchange diffchange-inline">Абсолюттік </del>биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа <del class="diffchange diffchange-inline">температурасы </del>21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық <del class="diffchange diffchange-inline">шаруашылығында </del>зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың <del class="diffchange diffchange-inline">оңтүстік </del>етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның <ins class="diffchange diffchange-inline">оңт.</ins>-шығысындағы тауаралық <ins class="diffchange diffchange-inline">тектоник. </ins>құрылым. <ins class="diffchange diffchange-inline">Солт-нде </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">Жоңғар </ins>Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) <ins class="diffchange diffchange-inline">оңт-нде </ins>[[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой <ins class="diffchange diffchange-inline">тауы (Алматы облысы)</ins>|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. <ins class="diffchange diffchange-inline">І. о. </ins>өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы <ins class="diffchange diffchange-inline">ұз. </ins>– 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>Қалқан<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. <ins class="diffchange diffchange-inline">Орт. </ins>бөлігін Іле <ins class="diffchange diffchange-inline">өз-нің </ins>аңғары алып жатыр. <ins class="diffchange diffchange-inline">Абс. </ins>биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа <ins class="diffchange diffchange-inline">темп-расы </ins>21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық <ins class="diffchange diffchange-inline">ш-нда </ins>зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың <ins class="diffchange diffchange-inline">оңт. </ins>етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Пайдаланылған cілтемелер==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Пайдаланылған cілтемелер==</div></td></tr> </table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=11875&oldid=prev 2025-04-25T17:54:22Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:54, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;' class='diff-multi'>(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)</td></tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=134936&oldid=prev 2023-09-16T09:24:11Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:24, 2023 ж. қыркүйектің 16 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның <del class="diffchange diffchange-inline">оңт.</del>-шығысындағы тауаралық <del class="diffchange diffchange-inline">тектоник. </del>құрылым. <del class="diffchange diffchange-inline">Солт-нде </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">Жоңғар </del>Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) <del class="diffchange diffchange-inline">оңт-нде </del>[[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой <del class="diffchange diffchange-inline">тауы (Алматы облысы)</del>|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. <del class="diffchange diffchange-inline">І. о. </del>өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы <del class="diffchange diffchange-inline">ұз. </del>– 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>Қалқан<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>, сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. <del class="diffchange diffchange-inline">Орт. </del>бөлігін Іле <del class="diffchange diffchange-inline">өз-нің </del>аңғары алып жатыр. <del class="diffchange diffchange-inline">Абс. </del>биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа <del class="diffchange diffchange-inline">темп-расы </del>21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық <del class="diffchange diffchange-inline">ш-нда </del>зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың <del class="diffchange diffchange-inline">оңт. </del>етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның <ins class="diffchange diffchange-inline">оңтүстік</ins>-шығысындағы тауаралық <ins class="diffchange diffchange-inline">тектоникалық </ins>құрылым. <ins class="diffchange diffchange-inline">Солтүстігінде </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">Жетісу </ins>Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) <ins class="diffchange diffchange-inline">оңтүстігінде </ins>[[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой <ins class="diffchange diffchange-inline">үстірті</ins>|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. <ins class="diffchange diffchange-inline">Іле Ойысы </ins>өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы <ins class="diffchange diffchange-inline">ұзындығы </ins>– 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], Қалқан, сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. <ins class="diffchange diffchange-inline">Ортаңғы </ins>бөлігін Іле <ins class="diffchange diffchange-inline">өзенінің </ins>аңғары алып жатыр. <ins class="diffchange diffchange-inline">Абсолюттік </ins>биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа <ins class="diffchange diffchange-inline">температурасы </ins>21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық <ins class="diffchange diffchange-inline">шаруашылығында </ins>зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың <ins class="diffchange diffchange-inline">оңтүстік </ins>етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Пайдаланылған cілтемелер==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Пайдаланылған cілтемелер==</div></td></tr> </table>

Салиха https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=11874&oldid=prev 2016-05-11T01:27:36Z

<p>(<a href="/index.php?title=C:GR&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="C:GR (мұндай бет жоқ)">GR</a>) <a href="/index.php?title=C:COM:FR&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="C:COM:FR (мұндай бет жоқ)">File renamed</a>: <a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:BAO.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:BAO.jpg (мұндай бет жоқ)">File:BAO.jpg</a> → <a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%BE%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9E%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%BE._%D0%92%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg (мұндай бет жоқ)">File:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg</a> Replace meaningless TLA with description of image.</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Большое Алматинское Озеро. Весной.jpg|thumb]]'''Іле Ойысы''' – Қазақстанның оңт.-шығысындағы тауаралық тектоник. құрылым. Солт-нде [[Жоңғар Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] және [[Борохоро жотасы|Борохоро]] (Бурақара) оңт-нде [[Іле Алатауы]] және [[Кетпен]] (Ұзынқара) жоталарымен, шығысында [[Қытай]] жерінен басталып, батысында [[Қараой тауы (Алматы облысы)|Қараой]], [[Итжон]] үстірттерімен шектеседі. І. о. өзін қоршаған таулардан терең жарылымдармен шектелген. Ойыстың жалпы ұз. – 1000 км, республика жеріне батыс бөлігімен кіреді (көпшілік жері Қытайда), Қазақстанда батыстан шығысқа 300 – 350 км-ге созылып жатыр, ені шығысында 100 – 120 км, батысында 70 – 80 км, орта шенінде оң жағалаудан [[Қату]], [[Қалқан]], сол жағалаудан келіп, ойысты жіңішкертіп (25 – 30 км-ге дейін) екіге бөледі: батыс жағы [[Алматы]], шығыс жағы [[Жаркент]] құлдималары. Орт. бөлігін Іле өз-нің аңғары алып жатыр. Абс. биіктігі шығысында 700 м, батысында 500 м, таулы жоталарға қарай 1000 м-ге дейін биіктей түседі. Бұл ойыстың палеозойлық тұғыры батысында 3000 м, шығысында 5000 м тереңдікте, үстін [[мезо-кайнозой|мезо-кайнозойлық]] шөгінділер жапқан құрылым тектоник. болғандықтан, жер сілкіну болып тұрады; 7 – 9 балдық белдемге жатады. [[Климат|Климаты]] тым континенттік, жазы ыстық, қуаң шілденің орташа темп-расы 21,3 – 25,4С, қысы суық, қары аз, қаңтардың орташа темп-расы –5,8 – 11,7С. Жылдық жауын-шашын мөлшері ойыстың түбінен ернеуіне қарай (Қапшағайда – 260 мм, Алматыда – 575 мм) және шығыстан батысқа қарай өсе түседі (Шелекте – 233 мм, Қапшағайда – 260 мм). Су торына Іле және оның салалары жатады. Жер бедерінде тау етегінің шөлейтті және жазықтық шөл ландшафтысы айқын ажыратылады. Іле Алатауы мен Кетпен жоталарының тау етегі жазығы дөңбектасты-малтатасты қабаттан түзілген, үстін ллсс тәріздес қоңыр саз жапқан, ашық қоңыр топырағында жусанды-изенді өсімдіктер өскен. Жетісу (Жоңғар) Алатауының тау етегі жазығының бозғылт сұр топырағында бұйырғынды-сексеуілді және тасбұйырғынды өсімдіктер кездеседі. Бұрын Іле өз-нің аңғары болған ойыстың түбін аллювийлік шөгінді басқан. Энергетикада, балық ш-нда зор маңызы бар Қапшағай бөгені салынған. Ойыстың оңт. етегін бойлай [[Шілік (өзен)|Шілік]] – [[Шамалған]] өзен аралықтарында Үлкен Алматы каналы тартылған.<br /> &lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Пайдаланылған cілтемелер==<br /> Ж. Ахметов<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат: Жетісу]]<br /> [[Санат: Қазақстан географиясы]]<br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}</div>

BD2412