Үлкен Виктория шөлі бетінің бастапқы мәтінін қарау

[[Сурет:IBRA 6.1 Great Victoria Desert.png|thumb|200px|Үлкен Виктория шөлі]]
[[Сурет:Australia.A2002231.0145.250m NASA Nullarbor.jpg|thumb|200px|Үлкен Виктория шөлі]]
'''Үлкен Виктория шөлі''' (''Great Vіctorіa Desert'') — [[Австралия]]ның оңтүстікндегі ауқымды құмды алқап. Солтүстігінде [[Гибсон шөлі]]не, оңтүстігінде [[Налларбор]] құмды-қиыршықты малтатасты жазығына ұласады. [[Стюарт жотасы]]нан Тұзды көлдер жазығына дейін шығыстан батысқа қарай 1200 км-ге созылады. Ені 400 — 550 км. Ауданы 350 мың км², орташа биіктігі 150 — 300 м. Жер бедері негізінен құмды қырқалардан тұрады. Олар басым желдердің бағытына сәйкес батыс, солтүстік-батыстан шығыс, оңтүстік-шығысқа қарай созыла орналасқан. Арагідік үстірт жұрнақтары мен тұзды көл ойыстары кездеседі. Үлкен Виктория шөлі Оңтүстік жарты шардағы пассаттар жүйесінің жоғ. қысымды белдемінде орналасқан. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлш. 125 — 250 мм. Температураның жылдық және тәуліктік ауытқуы үлкен (қыста тәуліктік ауытқу 35 — 40 С-қа жетеді). Шілденің орташа температурасы 12 — 18 С. Қыста оңтүстіктен суық ауа массасының өтуіне байланысты күрт суытып, үсік түсетін кездері де болады. Жазы ыстық, қаңтардың орташа температурасы 25 — 30 С, абс. максимум 50 С-қа жетеді. Қырқаларда қатқыл, тікенекті спинифекс шөбі өседі. Қырқа аралық ойыстарды скрэб тоғайлары алып жатыр. Шөлді тұңғыш рет 1875 ж. ағылшын ғалымы Э.Джайс зерттеген. Үлкен Виктория шөлінде осы аттас ұлттық саябақ құрылған.

==Сілтемелер==
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том

[[Санат:Шөлдер]]