Қаражанбас газ-мұнай кен орны бетінің бастапқы мәтінін қарау

{{Мұнай кен орны
 |Атауы               = Қаражанбас газ-мұнай кен орны
  |Төл атауы          = 
 |Координаттары       = 45/07/24/N/51/25/49/E
  |CoordScale         = 
 |Ел                  = Қазақстан
  |Аймақ              = Маңғыстау облысы
 |Орналасуы           = 
 |Ашылған уақыты      = 1974
 |Игеріле бастады     = 
 |Өндіре бастады      = 
 |Қауырт жылы         =
 |Теңгерімдік қорлары   = 
 |Сурет                    = 
  |Сурет атауы             = 
 |Статусы                  = 
 |Өңдеу әдісі              = 
 |Жылдық өнімі             = 
 |Жер қойнауын пайдаланушы     = 
 |Позициялық карта         = 
 |Ортаққордағы санаты      = 
}}
'''Қаражамбас газ-мұнай кен орны''' — [[Тұран плитасы|Тұран]] тақтасының Оңтүстік Бозащы ойысымының солтүстік-батыс шетіндегі ірі газ-мұнай кен орны. [[Маңғыстау облысы]]нда, [[Қаламқас мұнай-газ кен орны|Қаламқас]] мұнай кәсіпшілігінен оңтүстік батыста 40 км жерде орналасқан. Кен орны [[1974 жыл]]ы ашылған.

== Геологиялық құрылымы ==
Кен орны ендікке жуық бағытта созылған амплитудасы 100 м, қалпы өзгерген [[Брахиантиклиналь|брахиантиклин]] қатпардан орын алған. Қанаттардың еңістеу бұрыштары жайпақ (2-400), солтүстік  қанат оңтүстік  қанаттан тікшіл келеді. Ендікке жуық бағыттағы жыртылу бұзылысттары құрылымның өсіне жуық бөлігін алып жатыр. Бұлардың амплитудасы 16 м-ге жетеді, лықсыту жазықтығы солтүстікке қарай еңістенген. Тарамдалушы шағын амплитудалы жарылымдар тобы брахиантиклинді 7 блокқа дербестеген. Белгілі болған өнімді горизонттардың 5-уі неоком (А, Б, В, Г, Д горизонттары) 2-уі ортаңғы [[Юра кезеңі|юра]]ның бат жікқабатының шөгінділерінде (Ю-1 және Ю-2 горизонттары) орналасқан. Олардың жатыс тереңдіктері 228-466 м-де. Жатындар қойнаукаттық күмбездік, тектоникалық тұрғыдан  қалқаланған, [юра жатындары қойнауқаттық, стратиграфиялық тұрғыдан қалқаланған.

== Жатыс сипаты ==
Жатындардың, бәрі мұнайлы, тек бір блокта ғана газ-мұнай жатыны бар. Жинауыштар  құмтастар мен [[алевролит]]терден құралған, бұлардың ашық кеуектілігі 27-29%, өтімділігі 0,0136-0,351 мкм<sup>2</sup>. Қалыңдығы 2-126 м-ге дейінгі сазды таужыныстар жапқыш рөлін атқарады. Блоктардағы мұнай жатындарының биіктіктері 3,9-75,4 м-ге дейін өзгереді. Жатындардың жалпы  қалыңдығы 1,5-26,1 м аралығында, тиімді  қалыңдығы 4-18,6 м, мұнайға  қаныққан  қалыңдығы 2-14,6 м. Газ-мұнай жатындарындағы жинауыштардың газға  қаныққан қалыңдығы 2,4 м. 

== Қанығу сипаты ==
[[Мұнайға  қанығу коэффициенті]] 0,63-0,75. Мұнайдың тығыздығы 939-944 кг/м<sup>3</sup>,1,6-
2,2% [[күкірт]], 0,7-1,4% [[парафин]]ы бар, [[шайыр]]ы мол. Блоктардағы бастапқы  [[қойнауқаттық қысым]]дар 3-5,75 МПа аралығында, температура 25°С-тан 37°С-қа дейін өзгереді. Мұнайлардың шығымы 1,2-76,8 м<sup>3</sup>/тәу-кедейінгі шаманы  құрайды.  

== Құрамы ==
Құрамында [[ванадий]] мен [[никель]]дің болуы осындағы мұнайлардың өзіндік ерекшелігі болып табылады. Неоком өнімді горизонттарының мұнайларында еріген газдар  құрамы жағынан әртүрлі, "А" горизонтында олар ауыр, [[этан]] ұстаушы. Ауыр [[көмірсутек]]тердің мөлшері 13%-ға жуықтайды, [[метан]]дық  құраушысы 86,1%. 1% [[азот]] бар екендігі белгілі болды. "Б" горизонтында ілеспе газ  құрамы жағынан жеңіл, ауыр көмірсутектердің мөлшері 8,6%-ға дейін төмендейді, азот мөлшері 5%-дан аз, метандық  құраушысы 89,1 %-ға дейін жоғарылайды, азот мөлшері 5,1%-ға дейін көтеріледі.  Қойнауқаттық сулар химиялық құрамы жағынан хлоркальцийлі типті әлсіз тұздықтарға жатады, тығыздығы 1030 кг/м<sup>3</sup>, минералдылығы 40-76 г/л, [[бром]], [[Бор (элемент)|бор]], [[йод]] микроэлементтерінің мол концентрациясы анықталды. Жатындардың режимі суарынды. Кен орны[[1980 жыл]]дан игерілуде.<ref>Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Маңғыстау облысы кен орындары]]
[[Санат:Қазақстан мұнай кен орындары]]