Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы бетінің бастапқы мәтінін қарау

{{Ұйым
 |атауы        = Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы
 |альтернативті   = '''Türk Dövlətləri Təşkilatı ([[Әзербайжан тілі]]нде)<br/>Түрк мамлекеттеринин уюму ([[Қырғыз тілі]]нде)<br/>Turk Davlatlari Tashkiloti ([[Өзбек тілі]]нде)<br>Türk Devletleri Teşkilatı ([[Түрік тілі]]нде)<br/>Organization of Turkic States ([[Ағылшын тілі]]нде)'''
 |background_color = #006255
 |атау түсі    = #FFFFFF
 |логотип          = Flag of the Turkic Council.svg
 |логотип ені  = 
 |анықтама          = '''Түркі Мемлекеттерінің Ұйымының байрағы'''
 |карта1           = Conseilturcique.svg
 |карта1 ені    = 
 |аңыз1         = 
 |карта2           = 
 |карта2 ені    = 
 |аңыз2         = 
 |мүшелік         = {{байрақ|Әзірбайжан}}<br />{{байрақ|Қазақстан}}<br />{{байрақ|Қырғызстан}}<br />{{UZB}}<br>{{байрақ|Түркия}}<br />{{TKM}}<br />{{HUN}}<br>{{TRNC}}
 |орталық типі      = Штаб-пәтер
 |орталық            = [[Ыстанбұл]], [[Түркия]] (Хатшылық)<br/>[[Баку]], [[Әзірбайжан]] (Парламенттік ассамблея)<br/>[[Астана]], [[Қазақстан]] (Түркі Кеңесінің академиясы)
 |тип              = Халықаралық ұйым
 |тілдер            = [[Әзербайжан тілі]]<br/>[[Қазақ тілі]]<br/>[[Қырғыз тілі]]<br/>[[Өзбек тілі]]<br>[[Түрік тілі]]<br/>[[Ағылшын тілі]] <ref>[http://www.turkkon.org/docs/02_a_NahcivanAnlasmasi_Turkce.pdf Turkkon.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024060432/http://www.turkkon.org/docs/02_a_NahcivanAnlasmasi_Turkce.pdf |date=2012-10-24 }} {{ref-tr}}</ref>
 |тіл             = 
 |басшы мансабы1 =Бас хатшы 
 |басшы есімі1       ={{Ту|Қырғызстан}} Кубанычбек Өміралиев 
 |басшы мансабы2 =Төраға 
 |басшы есімі2       = 
 {{Ту|Қазақстан}} [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 |басшы мансабы10 = 
 |басшы есімі10       = 
 |негізін салушы1        = 
 |құрылу оқиғалары1 = '''Құрылуының ресми датасы'''
 |құрылу мерзімі1    = [[2009 жыл]] [[қазанның 3]]
 |негізін салушы2        = 
 |құрылу оқиғалары2 = 
 |құрылу мерзімі2    = 
 <!-- … -->
 |негізін салушы6        = 
 |құрылу оқиғалары6 = 
 |құрылу мерзімі6    = 
 |ыдырау оқиғалары = 
 |ыдырау уақыты    = 
 |түсініктемелер1      = 
 |түсініктемелер2      = 
 <!-- … -->
 |мекен-жай            = 
 |сайт             = 
 |ортаққор        = 
}}
'''Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы''' (бұрын ''Түркі кеңесі'') ({{lang-az|Türk Dövlətləri Təşkilatı}}, {{lang-ky|Түрк мамлекеттеринин уюму}}, {{lang-uz|Turk Davlatlari Tashkiloti}} {{lang-tr|Türk Devletleri Teşkilatı}}, {{lang-en|Organization of Turkic States}}) — [[түркі тілдері|түркі тілдес]] мемлекеттерді біріктіретін халықаралық ұйым. Түркі кеңесі 2009 жылдың 3 қазанында [[Нахшыван]] қаласында құрылған.<ref name="alptransit1">[http://ru.government.kz/docs/z100000341_20100927~1.htm Түркі тілдес мемлекеттер арасындағы халық аралық ұйым құру жөніндегі Нахчыван келісімі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227212017/http://ru.government.kz/docs/z100000341_20100927~1.htm |date=2010-12-27 }}</ref>

== Мүшелер ==
{| class="wikitable"
! Мемлекет
! Халқы
! Ауданы км²
! ЖІӨ <br>[[АҚШ доллары]]
! Халық жанына ЖІӨ <br> [[АҚШ доллары]]
|-
| {{байрақ|Түркия}}|| align="right" | 83 155 мың адам.|| align="right" | 783,5 мың км²|| align="right" |$ 706,237 млрд.|| align="right" |$ 12,476 мың
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}|| align="right" | 18 690 мың адам.|| align="right" | 2 724,9 мың км²|| align="right" |$ 164,202   млрд.|| align="right" |$ 11,693 мың
|-
| {{байрақ|Әзірбайжан}}|| align="right" | 10 073 мың адам. || align="right" | 86,6 мың км²|| align="right" |$ 45,592 млрд.|| align="right" | $ 10,400 мың
|-
| {{байрақ|Қырғызстан}}|| align="right" | 6 389 мың адам.|| align="right" | 199,9 мың км²|| align="right" |$ 8,093 млрд.|| align="right" |$ 2,253 мың
|-
| {{байрақ|Өзбекстан}}|| align="right" | 34 037 мың адам.|| align="right" | 447,4 мың км|| align="right" |$49,900 млрд.|| align="right"|$ 7 000 мың
|-
| Барлығы:|| align="right" | 152 344 мың адам.|| align="right" | 4286,1 мың км²|| align="right" |$ 1413,964 млрд.|| align="right" |$ 12,873 мың
|-
|}

==Түркі кеңестегі бақылаушы-мемлекет==
{| class="wikitable"
! Мемлекет!! Халқы!! Ауданы км²<br> (км²) !! ЖІӨ !! Халық жанына ЖІӨ
|-
|{{байрақ|Мажарстан}}
|9 778 371
|93 036
|242 млрд [[АҚШ доллары|долл.]]
|24 498 [[АҚШ доллары|долл.]]
|-
|{{байрақ|Түрікменстан}}
|6 341 855
|488 1
|42,764 млрд [[АҚШ доллары|долл.]]
|17 485 [[АҚШ доллары|долл.]]
|-
|{{TRNC}}
|382 836
|3 355
|4,234  млрд [[АҚШ доллары|долл.]]
|14.942 [[АҚШ доллары|долл.]]
|-
|}
== Түркі кеңесінің Бас хатшылары ==
{| class="wikitable"
! № !! Есімі!! Мемлекет!! Лауазым қабылдаған!! Лауазым қалдырған !! Себеб
|-
| 1 ||'''[[Халил Акынджы]]'''||{{байрақ|Түркия}}|| 3 қазан 2009 || 16 қыркүйек 2014 || Мерзімнің аяқталуы
|-
| 2 ||'''[[Рамиль Гасанов]]'''||{{байрақ|Әзірбайжан}}|| 16 сентября 2014 || 3 қыркүйек 2018 || Мерзімнің аяқталуы
|-
| 3 ||'''[[Бағдат Құлтайұлы Әміреев]]'''||{{байрақ|Қазақстан}}|| 3 қыркүйек 2018 || осы күнге дейін ||-
|}

==Мекемелер==
* [[Ыстанбұл]]дағы хатшылық
* Президенттер кеңесі
* Сыртқы істер министрлерінің кеңесі
* Аға лауазымды тұлғалар комитеті
* Түркітілдес мемлекеттердің ақсақалдар кеңесі
* [[Баку]]де Парламенттік Ассамблея (ТүркПА)
* [[Астана]]дағы [http://twesco.org/ru/ Түркі академиясы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808224444/http://twesco.org/ru/ |date=2020-08-08 }}
* [[Анкара]]дағы [[Түркі мәдениетін және өнерін дамыту халықаралық ұйымы|Халықаралық Түркі мәдениеті ұйымы (ТҮРКСОЙ)]]
* Президенттер жылына екі рет кездеседі

== Тарихы ==

[[1992 жыл]]дан бастап ''Түрік тілдес мемлекеттердің Саммиті'' өткізіледі.<ref>{{cite web|author=Жылдыз Турусбекова (КАБАР аганттігі)|title=Түрік Кеңеңсі әлде еуразиялық?|url=http://www.kabar.kg/node/11944|accessdate=11 наурыз 2010|lang=ru|deadlink=404}}</ref>. 2009 жылдың 3 қазаны - Нахчыван келісіміне қол қойылды. Ұйымдық орталық [[Ыстанбұл]]да орналасқан.

== Түсініктемелер ==
<references/>

== Сілтемелер ==
* [http://www.turksoy.org.tr/RU/ana-sayfa/5-6209/20111210.html Ресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610201443/http://www.turksoy.org.tr/RU/ana-sayfa/5-6209/20111210.html |date=2015-06-10 }}
* [http://ru.government.kz/docs/z100000341_20100927~1.htm Нахичевань келісімі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227212017/http://ru.government.kz/docs/z100000341_20100927~1.htm |date=2010-12-27 }}

{{Түркі кеңесі}}

[[Санат:Азия халықаралық ұйымдары]]
[[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]]
[[Санат:Әзербайжан сыртқы саясаты]]
[[Санат:Қырғызстан сыртқы саясаты]]
[[Санат:Түркия сыртқы саясаты]]
[[Санат:Өзбекстан сыртқы саясаты]]
[[Санат:Түрікменстан сыртқы саясаты]]
[[Санат:Халықаралық үкіметаралық ұйымдар]]