Портал:Өнер бетінің бастапқы мәтінін қарау

{| border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="2" |
<big style="font-size:150%;">'''ӨНЕР ПОРТАЛЫ'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" |
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="center">
'''[[Өнер]]''' — көркем образдар жүйесі арқылы адамның дүниетанымын, ішкі сезімін, жан дүниесіндегі құбылыстарды бейнелейтін қоғамдық сана мен адам танымының формасы. Өнер өмірде болған оқиғаларды қаз-қалпында алмай, өзгертіп, түрлендіріп, көркем образдарды типтендіру арқылы сомдайтын эстетикалық құбылыс. Оны қоғамдық сананың өзге формаларынан даралайтын белгісі де адамның шындыққа деген эстетикалық қатынасы болып табылады. Өнердің мақсаты – дүниені, адам өмірін, қоршаған ортаны көркемдік-эстетикалық тұрғыдан игеру. Көркем шығарманың бел ортасында нақты бір тарихи жағдайда алынған жеке адам тағдыры, адамдардың қоғамдық қатынастары мен қызметтері тұрады. Олар суреткер қиялы арқылы өңделіп, көркем образдар түрінде беріледі.
</div>

{| border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | 
<div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Таңдаулы мақала'''
</div><div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
{{#switch: {{#expr: {{#time:s}} mod 3}}

|0=
[[Сурет:Богатый_киргизский_охотник_с_соколом.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Түркістандық топтама]]''' — [[Орта Азия]]ға барғандағы әсерлерінен пайда болған [[Василий Васильевич Верещагин]]нің суреттер топтамасы.

1867 жылы [[Түркістан генерал-губернаторлығы|Түркістан генерал-губернаторы]] [[Константин Петрович Кауфман|К. П. Кауфман]] суретшіні өз қарамағына прапорщик шенінде қызмет етуге шақырды. Тамыз айында олар [[Ташкент]]ке аттанды, кейін [[Самарқан]]да қала қорғанысына қатысты, мұнда Верещагин жарақат алып, ерлігі үшін 4-ші деңгейлі Әулие Георг орденімен марапатталды. 1868 жылдың соңында ол [[Санкт-Петербург|Петерборға]] қайтады. Келесі жылы ол тағы Орта Азияға сапар шегеді.

1871 жылы Верещагин [[Мюнхен]]ге көшеді. Екі жылдың ішінде ол осы топтама бойынша жұмысын аяқтайды. «Түркістандық топтамаға» 13 сурет, 81 этюд және 133 эскиз кірді.

|1=
[[Сурет:Monet_Houses_of_Parliament,_Sunset.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Қалалық пейзаж]]''' — суреттің басты тақырыбы қала көшелері мен ғимараттары болатын бейнелеу өнерінің [[жанр]]ы.

Бастапқыда қалалық пейзаж табиғи [[ландшафт]] сияқты суреттің бір бөлігі - [[фон]] ретінде ғана қолданылып, тәуелсіз жанр түрінде қарастырылмады. [[Пейзаж]]дар [[портрет]]тердің немесе библиялық тақырыптағы суреттердің [[композиция]]сын толықтырды, тіпті итальяндықтар ойлап тапқан [[перспектива]]лық кескін жүйесі бүкіл Еуропаға таралғанда да, [[Ренессанс]] кезінде қалалық пейзаждар әлі де «терезеден қарағанда көрінетін кескіндер» рөлінде қалды. Жалпы, жанрдың дамуына көбінен майлы кескіндеме техникасының ойлап табылуы және [[перспектива]] геометриясына суретшілердің назарының артқаны ықпал етті.

|2=
[[Сурет:Billie_Eilish_at_the_2021_Met_Gala_-_01.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығы]]''' 1935 жылдан бастап беріледі.

Номинация тарихында төрт адам төрт «Оскардан» жеңіп алған еді: Сэмми Кан, Джеймс Ван Хьюсен, Алан Менкен, Джонни Мёрсер.

Алғашқы ағылшын тіліндегі емес әні үшін «Оскарды» 1960 жылы Манос Хадзидакис жеңіп алған. Бұдан кейін шетел тіліндегі әндер үшін сыйлық 2005 және 2009 жылдары табысталған еді.

2022 жылдың сыйлығы [[Билли Айлиш]] ''(суретте)'' орындауындағы [[No Time to Die]] әні үшін берілді.
}}

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" |
<div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Білгенге маржан'''
</div><div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
[[Сурет:The Sherlock Holmes Museum - 221b Baker Street, London - Sherlock Holmes (6448213371).jpg|нобай|100px|]] <br>
* Тарихтағы алғашқы дыбысталған [[мультфильм]]ді жасап шығарған [[Уолт Дисней]] өмірінде 26 «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» жеңіп алған.
* [[Уильям Шекспир|Шекспирдің]] [[Шекспир сонеттері|сонеттерін]] қазақ тіліне екі белгілі ақын жеке-жеке аударған.
* Детектив [[Шерлок Холмс]] жайында 210-ға жуық [[Детективті фильм|кинотуынды]] түсірілген.
* [[Кэтрин Бигелоу]] — «үздік [[режиссер]]» номинациясында «[[Оскар сыйлығы]]н» алған алғашқы әйел.
* Ең қымбат бағаға сатылған үш суреттің авторлары: [[Леонардо да Винчи]], [[Пабло Пикассо]] және [[Амедео Модильяни]].
</div>
|}

<!-- start topics -->
{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Өнер түрлері'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Кескіндеме]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Кескіндеме — бейнелеу өнерінің бір саласы, белгілі бір заттың бетіне бояу салу арқылы пайда болатын көркем шығармалар.
[[Сурет:Nathaniel_Sichel_Orientalische_Schönheit_1900.jpg|center|280px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Paintings|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Мүсіндеме]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Мүсіндеме қатты не иілгіш заттардан жасалады, негізінен адамды немесе жануарды бейнелейді.
[[Сурет:028MAD_Sphinx.jpg|center|180px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Sculpturing|Медиафайлдар]] </div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Сәулет]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Архитектура, сәулет өнері — құрылысты жобалау, салу, оған көркемдік бейне беру өнері.
[[Сурет:Xanten.JPG|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Architecture|Медиафайлдар]]</div>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Әдебиет]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Әдебиет — сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.
[[Сурет:"LITERARY" art detail, from- Virginia Tech Bugle 1899 (page 97 crop).jpg|center|180px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Literature|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Кино]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Кинематограф грек тілінен алынған сөз тіркесі: kinematoc – қозғалыс, grapho - бейнелеу, жазу, тұтас алғанда «қозғалысты бейнелеу» деген мағынаны береді.
[[Сурет:Muybridge_race_horse_animated.gif|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Film|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Театр]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Театр — сахналық өнердің өмір көріністерін драмалық әрекет арқылы көрермендердің көз алдында актерлер күшімен бейнелейтін бір түрі.
[[Сурет:Bernhardt_Hamlet2.jpg|center|160px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Theatre|Медиафайлдар]] </div>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Музыка]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Музыка — белгілі биіктіктегі дыбыстардан тұратын, адамға сазды әуенімен әсер ететін, дыбыстық көркем бейнеге негізделген өнер түрі.
[[Сурет:Kazakhstan_P9190551_060_(25253529227).jpg|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Music|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Би (өнер)|Би]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Би — музыкалық ырғаққа сай дене қимылымен көрсетілетін өнер.
[[Сурет:Fouetté en tournant (CF46618267 109996904033).gif|center|170px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Dance|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Зергерлік өнер]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Зергерлік өнер — тамырын тереңнен алатын дәстүрлі мәдениеттің көрікті және көрнекті саласы.
[[Сурет:Golden_bracelets_with_snakes_at_the_National_Archaeological_Museum_of_Athens_on_1_June_2018.jpg|center|260px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Jewellery|Медиафайлдар]] </div>
|}
<!-- end topics -->

{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Мақала жазуға көмек'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Санаттар'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
<categorytree>Өнер</categorytree>
</div>
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Уикиүлгілер'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
{{Шәкен Айманов фильмдері}}<br>
{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}<br>
{{Ғабит Мүсірепов шығармалары}}<br>
{{Қадыр Мырза Әлінің шығармалары}}<br>
{{Құрманғазы күйлері}}<br>
{{Ықыластың күйлері}}
</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Қызыл сілтемелер'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
* Мәтінде кездесетін қызыл сілтемелерді толтырып, мақалалар санын көбейтіңіз:
** [[Өскен өркен]]
** [[Қарақат Башанова]]
** [[Қыз Ақжелең]] (Дәулеткерей)
** [[Ламбада]]
** [[Отелло]]
** [[Лир патша]]
** [[Алдар көсе (фильм)]]
** [[Густав Климт]]
** [[Shape of My Heart (Backstreet Boys)]]
** [[Shape of My Heart (Sting)]]
** [[Shape of You]]
** [[Ocean eyes]]
** [[Жақсылықпен аяқталғанның бәрі жақсы]]
** [[Екі қала туралы хикая]]
** [[Қосбасар]]
</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Пайдалы сайттар'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
* [https://www.oner.kz/ Oner.kz өнертанымдық порталы]
* [https://brod.kz/kz/ «Бродвей» кинопорталы]
* [https://adebiportal.kz/kz «Әдебиет порталы»]
* [https://www.nlrk.kz/index.php?lang=kz Қазақстан Республикасының ұлттық кітапханасы]
* [https://www.gmirk.kz/kz/ Мемлекеттік Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы]
</div>
|}

{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Туыстас порталдар'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">

{| width="100%" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 1px solid none; text-align:center; padding:0.3em; background-color: transparent"
|<center>[[File:P_music.svg|60px|link=Портал:Музыка]]</center>
|<center>[[Сурет:P_Movie.svg|60px|link=Портал:Кино]]</center>
|<center>[[Сурет:P_architecture.svg|60px|link=Портал:Сәулет]]</center>
|<center>[[Сурет:P train.svg|60px|link=Портал:Техника]]</center>
|<center>[[Сурет:P parthenon.svg|60px|link=Портал:Ғылым]]</center>
|<center>[[Сурет:P social sciences.png|60px|link=Портал:Қоғам]]</center>
|<center>[[Сурет:Klepsydra-pt.svg|60px|link=Портал:Тарих]]</center>
|-
! {{П|Музыка}}
! {{П|Кино}}
! {{П|Сәулет}}
! {{П|Техника}}
! {{П|Ғылым}}
! {{П|Қоғам}}
! {{П|Тарих}}
|-
|}


[[Санат:Порталдар]]