Каспий маңы артезиан алабы бетінің бастапқы мәтінін қарау

:'''Каспий маңы артезиан алабы''' – ''[[Каспий теңізі]]нің солтүстігінде орналасқан әлемдегі ең терең геологиялық ойысты алып жатқан сулы [[алап]]''.

* Жалпы ауданы 700 мың км².
* Құрылымы палеозойға дейінгі түзілімдерден бастап қазіргі шөгінділерге дейін үздіксіз жиналып қалыптасқан қабаттардан (жалпы қалыңд. 10 – 23 км) тұрады.[[Саз]], [[құм]], [[құмтас]], [[әктас]] жыныстары төменгі палеозойдың тұз шөгінділерімен қабаттасып жатқандықтан бұл арада тұзкүмбезді құрылымдар өте көп (мыңнан астам). Құмды-құмтасты шөгінділерде шоғырланған артезиандық су қабаттарының тереңдігі алаптың орталығында 20 – 23 км-ге дейін жетеді. Жер бетінен төмендеген сайын әр қабаттың су өнімділігі кеміп, минералдары арта түседі. Ойыстың шығыс, оңтүстік-шығысында жер бетіне жақын жатқан қабаттарда, көбінесе, бор кезеңінің құмтасты шөгінділеріндегі судың минералд. 1 – 3 г/л болса, ойыстың орталығындағы тереңде жатқан сулы қабаттарда 350 – 550 г/л-ге дейін барады.
* Негізгі жер асты су қоры бор кезеңінің шөгінділерінде шоғырланған, оның минералдары 3 г/л-ге дейін.
* Арынды, шапшып-төгілмелі жер асты суының аймақтық жылдық пайдалану қоры 2,9 км3-ден асады, оған жылына 1,5 км3-ден артық сіңбе су қосылып алмасып отырады.
* Пермь-таскөмір кезеңдерінің карбонатты шөгінділеріндегі су құрамында [[бром]], [[бор]], [[стронций]], [[йод]], [[рубидий]], [[цезий]] сияқты құнды микроэлементтер бар.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Артезиан алабы]]
[[Санат:Қазақстан су алабы өңірлері]]