Жол көрмек, жоба білмек, жиһан кезбек... бетінің бастапқы мәтінін қарау

«'''Жол көрмек, жоба білмек, жиһан көзбек...'''» - [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] кейін табылған өлеңі, 4 [[тармақ]]ты  2 [[шумақ]]тан  тұрады. [[Өлең]]де [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] ой-қиялы шарықтап, әбден асқар биігіне жеткен шағындағы байсалды да байыпты, байырғы ойларын түйіндеген. Адам [[жан]]-жақты есейіп, қабілет-күші марқайып, ақыл-ойы толығып, өмірді, [[салт-дәстүр]]ді, жол-жобаны біліп толысады, шындық іздеп шыңдалады. ЖиҺан кезіп: «Көре-көре көсем болады, сөйлей- сөйлей шешен болады». Жастық шақ, жігіттіктің аласұрған екпінді [[қызу]]ы енді бойды жеңіп, ақылға, иман-салауаттылыққа ауыспақ. «Тағдырдың маңдайға жазғанын хақтан біліп» жақсылық тілемек, игілік ұстанбақ. Ол үшін өзіңнен озған өнер иесінің соңына ер, жөнін жақтап, жыртысын жырт,  көшелі кісі бол дейді [[ақын]] . Бұл қиын нәрсе ме? Әрине, қиын. Әсіресе өзім білем, менде кем емеспін дейтін тоң мойын, бір бет, қисық мінезді адамға қиынның қиыны. Алдымен құдай жаратқан пенденің ниеті түзу, көңілі аппақ, пейілі кең болуы ләзім. Түзу, адал, таза жүрген мақұл. Өсек айтпа, өтірік, жалған сөйлеме, біреуді сыртынан ғайбаттама. «Екі елі аузына үш елі қақпақ қой», былапыт, бос даурықпаға үйірсек болма деген уағыз халық тәрбиесінің негізгі принциптерімен ұштасып, ұрандасып, үндесіп жатыр. Шын әрекет, шын [[өмір]] - ғылым мен өнерде. Ерінбейтін еңбекшіл, таусылмайтын талапкер, жалықпайтын жанкешті еңбек қана жігіттің абырой-беделін асырмақ, елінің ері атандырмақ. [[Өлең]]нің айтпақ ойы осы. Туынды 10, 11 [[буын]]ды  қара өлең үлгісімен жазылған. Алғаш 3. әл-Жауһаридің [[Уфа]] қаласында басылған «Насихат қазахия» рисаласында жарияланған. Шығарма ой сарыны мен өлең өрнегі жағынан алғанда [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] 1886 жылғы «Қартайдық, қайғы ойладық, ұйкы сергек»деген өлеңіне жақын келеді. Тіпті осы аталмыш өлеңнің бесінші шумағының екінші [[жол]]ы : «Ақыл таппақ, мал таппақ, адал жүрмек», -деп берілсе, «Насихат қазақиядағы» екінші [[шумақ]]тың  соңғы [[жол]]ы: «Ғылым, өнер, мал таппақ, жұртқа жақпақ», - деген жолмен ой жағынан да, сөз жағынан да үйлес шығып жатыр. Басылымдарда өлеңнің алғашқы шумағының үшінші жолындағы бір сөз толық анықталмағандықтан, оның орны көп нүктемен берілген.<ref>[[Абай]]. [[Энциклопедия]]. – [[Алматы]]: «[[Қазақ энциклопедиясы]]ның» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Абай шығармалары]]