Сеул бетінің бастапқы мәтінін қарау

{{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Сеул
 |шынайы атауы            = 서울 특별시, Seoul
 |сурет                   = {{Photomontage|
 |color=#ffffff
 | photo1a = 숭례문 2 (한국관광공사).jpg
 | photo2a = Yeouido sunset seen from Dongjak Bridge 20230726.jpg
 | photo2b =
 | photo2c = Myeongdong Cathedral 4.jpg
 | photo3a = Geunjeongjeon Seoul.jpg
 | photo3b = CheonggyecheonSeoul.jpg
 | photo4a = Seoul_at_night_(cropped).jpg
 | position = center
 | spacing = 2
 | border = 0
 | size = 270
 | text = }}
 |жағдайы                 = Астана
 |ел                      = Корея Республикасы
 |елтаңба                 = Logo of Seoul, South Korea.svg
 |ту                      = Flag of Seoul.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 37|lat_min = 35|lat_sec = 
  |lon_dir = E|lon_deg = 127|lon_min = 0|lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = Сеул ұлттық астаналық аймақ
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                   = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 25 ку
 |басшының түрi           = мэр
 |басшысы                 = Пак Вон Сун
 |құрылған уақыты         = 1394
 |алғашқы дерек           = б.э.б. IV ғасыр
 |бұрынғы атаулары        = Виресон, Ханян, Хансон, Кёнсон, Кэйдзё
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 605,25
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 38
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = корей 
  |тұрғыны                = 10 063 197<ref>{{cite web| author=| date=| url=http://rcps.egov.go.kr:8081/ageStat.do?command=month| title=연령별 인구현황. 서울특별시| publisher=// rcps.egov.go.kr| accessdate=2015-9-10| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129035927/http://rcps.egov.go.kr:8081/ageStat.do?command=month| archivedate=2014-11-29| deadlink=yes}}</ref>
  |санақ жылы             = 2015
  |тығыздығы              = 16 626,5
  |шоғырлануы             = 23 480 000<ref>{{cite web| author=| date=| url=http://demographia.com/db-worldua.pdf| title=Demographia World Urban Areas| publisher=// demographia.com| accessdate=2015-9-10}}</ref> адам (2015)
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +9:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +82-2
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Seoul
 |сайты                   = http://www.seoul.go.kr/main/index.html
 |сайт тілі               = 
}}
'''Сеул''' ({{lang-ko|서울}} {{IPA|[sʰʌ.ul]}}, ''Соуль'' — «астана») — [[Корея Республикасы]]ның ең үлкен қаласы және астанасы. 10 миллионнан астам адам тұрады.

==Тарихы==
[[Сурет:Hauptstrasse und Palasttor in Seoul.jpg|thumb|200px|[[Кёнбоккун]] сарайы алдындағы көшев [[XIX ғасыр]]да]]
[[Сурет:Traditional House.jpg|thumb|200px|Классикалық корей сәулеті]]

Қаланың алғашқы аты — [[Виресон]],  [[б. з. д. 370 жыл]]дан бастап [[Пэкче]] мемлекетінің астанасы болған. [[Корё]] заманында ''Хансон'' (漢城, «[[Ханган]] өзені бойындағы бекінісі») деген атпен белгілі болды. [[Чосон әулеті]] кезінде [[1394 жыл]]дан бастап ''Ханян'' (漢陽) деген атпен астанасы болды. [[Корея Жапония қол астында]] кезінде қала аумағында ''[[Кэйдзё|Кёнсон]]'' ({{lang-ja|京城}}, Кэйдзё) деген әкімшілік орталық болды, ''Сеул'' деген аты тәуелсіз Кореяда [[1946 жыл]]ы ғана нық бекітілді.

==География және климат==
Сеулдің климаты [[муссонды климат|муссондық]].
{{Қаланың ауа райы
 | Ені    = 
 | Жағдайы = 
 | Жер_ілік = Сеул
 | Дерекнама  = [http://www.worldweather.org/095/c00231.htm worldweather.org], [http://pogoda.ru.net/monitor.php?id=47108 Ауа райы және Климат],<ref>{{cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2011/11/117_98115.html|title=Temperatures in Seoul rise to record high at 25.9 degrees for Nov.|publisher=The Korean Times|accessdate=2012-01-13}}</ref>

 | Қаң_ор =-2.7            | Қаң_ор_ж-ш = 22 
 | Ақп_ор =-0.1            | Ақп_ор_ж-ш =24 
 | Нау_ор =5.5             | Нау_ор_ж-ш =46 
 | Сәу_ор =12.2           | Сәу_ор_ж-ш =77
 | Мам_ор =17.4          | Мам_ор_ж-ш =102 
 | Мау_ор =21.9           | Мау_ор_ж-ш =133 
 | Шіл_ор =24.9           | Шіл_ор_ж-ш =328 
 | Там_ор =25.4           | Там_ор_ж-ш =348
 | Қыр_ор =20.8           | Қыр_ор_ж-ш =138 
 | Қаз_ор =14.4            | Қаз_ор_ж-ш =49 
 | Қар_ор =6.8              | Қар_ор_ж-ш =53 
 | Жел_ор =0.2            | Жел_ор_ж-ш =25 
 | Жыл_ор =12.2         | Жыл_ор_ж-ш =1345

 | Қаң_ор_мин =-6.1         | Қаң_ор_макс =1.6 
 | Ақп_ор_мин =-4.1         | Ақп_ор_макс =4.1 
 | Нау_ор_мин =1.1          | Нау_ор_макс =10.2 
 | Сәу_ор_мин =7.3          | Сәу_ор_макс =17.6 
 | Мам_ор_мин =12.6       | Мам_ор_макс =22.8 
 | Мау_ор_мин =17.8        | Мау_ор_макс =26.9 
 | Шіл_ор_мин =21.8         | Шіл_ор_макс =28.8 
 | Там_ор_мин =22.1        | Там_ор_макс =29.5 
 | Қыр_ор_мин =16.7        | Қыр_ор_макс =25.6 
 | Қаз_ор_мин =9.8            | Қаз_ор_макс =19.7 
 | Қар_ор_мин =2.9           | Қар_ор_макс =11.5 
 | Жел_ор_мин =-3.4        | Жел_ор_макс =4.2 
 | Жыл_ор_мин =8.2         | Жыл_ор_макс =16.9

 | Қаң_а_мин =-22.0          | Қаң_а_макс =13.5 
 | Ақп_а_мин =-19.8          | Ақп_а_макс =18.7 
 | Нау_а_мин =-15.3          | Нау_а_макс =23.0 
 | Сәу_а_мин =-4.6            | Сәу_а_макс =29.8 
 | Мам_а_мин =4.6            | Мам_а_макс =32.4
 | Мау_а_мин =7.0             | Мау_а_макс =37.4
 | Шіл_а_мин =11.9           | Шіл_а_макс =38.4
 | Там_а_мин =12.5          | Там_а_макс =38.1
 | Қыр_а_мин =3.9             | Қыр_а_макс =36.0
 | Қаз_а_мин =-2.6             | Қаз_а_макс =29.6
 | Қар_а_мин =-11.5          | Қар_а_макс =25.9 
 | Жел_а_мин =-18.1         | Жел_а_макс =19.6 
 | Жыл_а_мин =-22.0        | Жыл_а_макс =38.4
}}

==Әкімшілік бөліну==
Сеул 25 куға (구 - өзін-өзі басқару құқығына иелі муниципалды аумақтар), ал кулар ішінен 522 ''тонға'' (동 - әкімшілік аудан), 13 787 ''тхонға және'' 102 796 ''панға'' бөлінген.  
* [[Каннамгу (аудан)|Каннамгу]] (강남구; 江南區)
* Кандонгу (강동구; 江東區)
* Канбукку (강북구; 江北區)
* Кансогу (강서구; 江西區)
* Кванакку (관악구; 冠岳區)
* Кванджингу (광진구; 廣津區)
* Курогу (구로구; 九老區)
* Кымчхонгу (금천구; 衿川區)
* Новонгу (노원구; 蘆原區)
* Тобонгу (도봉구; 道峰區)
* Тондэмунгу (동대문구; 東大門區)
* Тонджакку (동작구; 銅雀區)
* Мапхогу (마포구; 麻浦區)
* Содэмунгу (서대문구; 西大門區)
* Сочхогу (서초구; 瑞草區)
* Сондонгу (성동구; 城東區)
* Сонбукку (성북구; 城北區)
* Сонпхагу (송파구; 松坡區)
* Янчхонгу (양천구; 陽川區)
* Йондынпхогу (영등포구; 永登浦區)
* Йонсангу (용산구; 龍山區)
* Ынпхёнгу (은평구; 恩平區)
* Чонногу (종로구; 鍾路區)
* Чунгу (중구; 中區)
* Чуннангу (중랑구; 中浪區)

== Экономика ==
Сеул — әлемнің ірі өнеркәсіп және қаржы орталығының бірі. Мұнда шамамен 20 000 кәсіпорын орналастырған. Өнеркәсіптің басты салалары: [[сауда]], [[машина жасау]], [[телекоммуникация]]лар, [[электроника]], [[құрылыс]].
Мұнда [[Samsung Group|Samsung]], [[LG Group|LG]], [[Hyundai]], [[Kia Motors|Kia]] және [[SK Group|SK]] корпорацияларының бас бәтерлері орналасқан. Сеул елдің 0,6% аумағын алғанымен, қала Корея республикасының 21% [[ЖІӨ]] өндіреді<ref>{{cite web|url=http://www.lmg.go.kr/2006iaescsi/generalinfo/seoul.asp|title=Welcome to KTC|publisher=Lmg.go.kr|archiveurl=http://www.webcitation.org/69hVAu3Ty|archivedate=2012-08-06}}</ref>. Өндірістің негізгі салалары: [[сауда]], [[машинажасау]], [[телекоммуникации]], [[электроника]], [[құрылыс]].

==Халық саны==
{|
| valign="top" |
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef;" | Жыл
! style="background:#efefef;" | Халық саны
|-
| 1428 || align="right" | 103 328
|-
| 1660 || align="right" | 200 000
|-
| 1881 || align="right" | 199 100
|-
| 1890 || align="right" | 192 900
|-
| 1899 || align="right" | 211 200
|-
| 1902 || align="right" | 196 600
|-
| 1906 || align="right" | 230 900
|-
| 1910 || align="right" | 278 958
|-
| 1915 || align="right" | 241 085
|-
| 1920 || align="right" | 250 208
|-
| 1925 || align="right" | 336 349
|-
| 1930 || align="right" | 355 426
|-
| 1935 || align="right" | 404 202
|-
| 1940 || align="right" | 930 547
|-
|}
| valign="top" |
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef;" | Жыл
! style="background:#efefef;" | Халық саны
|-
| 1944 || align="right" | 947 630
|-
| 1949 || align="right" | 1 418 025
|-
| 1952 || align="right" | 648 432
|-
| 1955 || align="right" | 1 574 868
|-
| 1960 || align="right" | 2 445 402
|-
| 1966 || align="right" | 3 793 280
|-
| 1970 || align="right" | 5 433 198
|-
| 1975 || align="right" | 6 889 502
|-
| 1980 || align="right" | 8 364 379
|-
| 1985 || align="right" | 9 639 110
|-
| 1990 || align="right" | 10 612 577
|-
| 1995 || align="right" | 10 231 217
|-
| 2000 || align="right" | 9 895 972
|-
| 2005 || align="right" | 10 349 312
|}
|}

=== Қаржы===
Сеулде көптеген халықаралық компаниялардың да бас пәтерлері орналасқан<ref>{{cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/cities/ |title=Global : Cities |publisher=CNN  }}</ref>. Халықаралық [[Citigroup]], [[Deutsche Bank]], [[HSBC]], [[Goldman Sachs]], [[JPMorgan Chase]], [[Barclays]], [[Grupo Santander]], [[UBS]], [[Credit Suisse]], [[UniCredit]], [[Société Générale]], [[Calyon]], [[BBVA]], [[Macquarie Group]], [[ING Bank]], [[State Street]] және [[Standard Chartered]] банктарының филиалдары да бар.
<gallery>
Сурет:Seoul sykline.jpg|Сеул бір бөлігінің көрінісі
</gallery>

== Карталар ==
* [http://dhclub.org/hanafos/map/seoul_map.jpg Сеула картасы (кор.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111108015724/http://dhclub.org/hanafos/map/seoul_map.jpg |date=2011-11-08 }}
* [http://newton.kias.re.kr/~hepph/public_html/03icfp/submap.jpg Сеул метросының сызбанұсқасы]
* [http://www.asianinfo.org/asianinfo/countries_map/map-picture/seoul.jpg Сеулдің іскер орталықтары]
* [http://www.megacities.uni-koeln.de/documentation/seoul/map/Seoulmap.jpg Сеул картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523231547/http://www.megacities.uni-koeln.de/documentation/seoul/map/Seoulmap.jpg |date=2012-05-23 }}

== Халықаралық қатынастар ==
{| cellpadding="10"
|- style="vertical-align:top;"
|
=== Бауырлас қалалар ===
Ресми сайтқа сәйкес бауырлар қалалар тізімі<ref name=autogenerated1>http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210175055/http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html |date=2007-12-10 }}</ref>:
* {{TPE}} [[Тайбэй]], ([[23 наурыз]] [[1968]])
* {{TUR}} [[Анкара]], ([[23 тамыз]] [[1971]])
* {{USA}} [[Гонолулу]], ([[22 қазан]] [[1973]])
* {{USA}} [[Сан-Франциско]], ([[18 мамыр]] [[1976]])
* {{BRA}} [[Сан-Паулу]], ([[20 сәуір]] [[1977]])
* {{COL}} [[Богота]], ([[14 маусым]] [[1982]])
* {{IDN}} [[Джакарта]], ([[25 шілде]] [[1984]])
* {{JPN}} [[Токио]], ([[3 қыркүйек]] [[1988]])
* {{RUS}} [[Мәскеу]], ([[13 шілде]] [[1991]])
* {{AUS}} [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], ([[8 қараша]] [[1991]])
* {{FRA}} [[Париж]], ([[12 қараша]] [[1991]])
* {{MEX}} [[Мехико]], ([[5 қазан]] [[1992]])
* {{CHN}} [[Бейжің]], ([[23 қазан]] [[1993]])
* {{MNG}} [[Ұлан-Батыр]], ([[6 қазан]] [[1995]])
* {{VNM}} [[Ханой]], ([[1 мамыр]] [[1996]])
* {{POL}} [[Варшава]], [[20 маусым]] [[1996]])
* {{EGY}} [[Каир]], ([[27 сәуір]] [[1997]])
* {{KAZ}} [[Астана]], ([[6 қараша]] [[2004]])
* {{USA}} [[Вашингтон]], ([[13 наурыз]] [[2006]])
* {{GRC}} [[Афины]], ([[15 наурыз]] [[2006]])
* {{THA}} [[Бангкок]], ([[16 маусым]] [[2006]])
||
||

=== Серіктес қалалар ===
Ресми сайтқа сәйкес серіктес қалалар тізімі<ref name=autogenerated1 />:
* {{CAN}} [[Оттава]], ([[10 қаңтар]] [[1997]])
* {{GER}} [[Берлин]],  ([[23 сәуір]] [[1997]])
* {{NLD}} [[Амстердам]], ([[15 наурыз]] [[1999]])
* {{HUN}} [[Будапешт]],  ([[14 шілде]] [[2005]])
* {{TUR}} [[Стамбұл]],  ([[24 тамыз]] [[2005]])
* {{UZB}} [[Ташкент]],([[30 наурыз]] [[2006]])
* {{USA}} [[Лос-Анджелес]], ([[16 қазан]] [[2006]])
* {{ITA}} [[Милан]], ([[1 ақпан]] [[2007]])
* {{BLR}} [[Минск]], ([[8 шілде]] [[2008]])
* {{CHN}} [[Шаньдун]], ([[19 шілде]] [[2008]])
* {{CHN}} [[Цзянсу]], ([[21 шілде]] [[2008]])
* {{CHN}} [[Гуандун]],  ([[22 шілде]] [[2008]])
* {{CHN}} [[Чжэцзян]], ([[10 сәуір]] [[2009]])
* {{CHN}} [[Тяньцзинь]], ([[12 сәуір]] [[2009]])
|}
{{S-start}}
{{Succession box|title=[[Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі|Пекче астанасы]]| before=|after=[[Конджу|Унджин]]|years=б.з.д 18 ж.- б.з 475}}
{{Succession box|title=[[Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі|Корея астанасы]]| before=[[Кэсон|Кайдзё]]|after=|years=}}
{{Succession box|title=[[Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі|Корея Республикасының астанасы]]| before=|after=(жүктеулі)|years=1948–}}
{{S-end}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі}}
{{Азия елордалары}}
{{Жазғы ОО астаналары}}

[[Санат:Сеул]]
[[Санат:Оңтүстік Кореяның миллионер қалалары]]
[[Санат:Азия елордалары]]


{{geo-stub}}