Микронезия Федерациялық Штаттары

2016-11-21T12:25:56Z

Zhanaru: /* Жануарлар дүниесі */

{{Infobox_Country
|native_name =Микронезия Федеративтік Штаттары
|common_name =Микронезия
|image_flag =Flag_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg
|image_coat =Seal_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg
|image_map =LocationMicronesia.png
|national_motto =
|national_anthem =''[[Патриоты Микронезии]]''
|official_languages =[[Ағылшын тілі]], [[Ulithian language|Ulithian]], [[Woleaian]], [[Yapese language|Yapese]], [[Pohnpeian language|Pohnpeian]], [[Kosraean language|Kosraean]], және [[Чукотский тілі|Чукотский]]
|capital =[[Паликир]]
|latd=6 |latm=55 |latNS=N |longd=158 |longm=9 |longEW=E
|largest_city =[[Паликир]]
|government_type =конституциондық үкімет
|leader_title1 =[[Ел басы]]
|leader_name1 =[[Мэнни Мори]]
|largest_city = Ронкити
|area_rank =188
|area_magnitude =1 E8
|area=702
|areami²=271 
|percent_water =көп емес
|population_estimate =108,500
|population_estimate_rank =192 орын
|population_estimate_year =2006
|population_census =107,000
|population_census_year =2000
|population_density =154
|population_densitymi² = 399
|population_density_rank = 66th
|GDP_PPP =$277 миллион 2 
|GDP_PPP_rank =215
|GDP_PPP_year= 2002
|GDP_PPP_per_capita =$2,000 (2002 est.)
|GDP_PPP_per_capita_rank =180
|established_event1 = Күні
|established_date1 = [[3 Қараша]] [[1986 жыл]]
|HDI =n/a
|HDI_rank =n/a
|HDI_year =2003
|HDI_category =unranked
|currency =[[АҚШ доллары]]
|currency_code =АҚШ
|country_code =
|time_zone =
|utc_offset =+10
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =no DST
|cctld =[[.fm]]
|calling_code =691
}}
<big>'''Микронезия'''</big>
== Ресми атауы ==
Ресми атауы: Микронезия Федеративтік Штаттары. Микронезия (ежелгі гректің "микрос, несос" - "кіші аралдар" деген сөзінен шыққан) - [[Тынық мұхит]]тың батыс бөлігінде, [[Каролин аралдары]]нда орналасқан [[мемлекет]]. Жер аумағы 702 км2. Астанасы – [[Паликир]] қаласы. Халқы 133 мың (2000 жылы). Ресми тілі – [[ағылшын]], жергілікті халықтардың тілдері де кең тараған. Топ арал халқы [[микронезиялық]] және [[полинезиялық]] аталатын этнос топтардан құрылған. Тұрғындарының басым көпшілігі – [[протестанттар]], қалғандары – [[католиктер]]. Мемлекет және үкімет басшысы – [[президент]]. Жоғарғы заң шығарушы билік бір палаталы [[парламент]] – ұлттық [[конгресс]]ке жүктелген. Әкімшілік жағынан 4 штатқа ([[Трук]], [[Костраэ]], [[Понапе]], [[Иап]]) бөлінеді. Ұлттық мейрамы – [[Тәуелсіздік]] күні – 10 мамыр (1979 жыл). 1991 жылдан БҰҰ-ға мүше. Елде саяси партиялар жоқ. Ақша бірлігі – АҚШ доллары.
==Табиғаты==
[[Микронезия аралдары]] геологиялық түзілу тегі жағынан әр түрлі: жанартаулық таулы аралдардан бастап, маржанды аралдарға дейін кездеседі. Кейбір аралдарда әрекеттегі жанартаулар бар. Олардың жағалауларында мәңгі жасыл бұталар, [[бамбук]] өссе, маржанды аралдарда [[кокос]] [[пальма]]лары басым. [[Топарал]]дың [[жануарлар]] дүниесі түрі жағынан да, саны жағынан да тым кедей. [[Жарқанат]], [[кептерлер]], [[қарлығаш]] тектес ұзын қанатты [[құс]]тар кездеседі. Топаралдың батыс бөлігінің климаты – [[экватор]]лық және [[субэкватор]]лық, ал шығыс бөлігінде – [[тропиктік пассат]]тық. Айлық орташа температура 25 – 300С шамасында. [[Жауын-шашын]]ның жылдық орташа мөлшері 1500 – 4000 мм. Шығыстағы [[арал]]дарда нөсер жауындар жиі жауады. Негізгі табиғи қорлары: [[ағаш]], [[фосфорит]], [[теңіз]] өнімдері.
== Өсімдіктер дүниесі ==
Аралдардың басым бөлігінде мәңгі жасыл тропиктік ормандар, жағалауларында мангур нуы , кокос пальмасы, бамбук өседі. Маржан рифтерінен түзілген аралдарда өсімдіктер аз.
== Жануарлар дүниесі ==
Аралдардың жануарлар дүниесі өте жұпыны. Негізінен ұсақ кесіртке, тасбақа, құстардың алуан түрлері мен жәндіктер тіршілік етеді.Теңізде балық түрлері көп.

==Тарихы==
Микронезия аймағын адамдар б.з. 1-мыңжылдығында қоныстана бастады. Микронезия аралдарының бірқатарын (оның ішінде Каролин аралдары да бар) 1525 жылы [[португалдар]] ашты. Бірақ 1528 – 29 жылы А. Сааведраның экспедициянан кейін испандар аралдарды басып ала бастады. Аралдар 16 ғасырдың ортасынан бастап 1899 жылға дейін [[испандық]]тардың отарлық иеліктері болып келді. 1899 жылы [[Германия]] Микронезияны [[Испания]]дан сатып алды. 1914 жылы елді [[Жапония]] басып алып, 1919 – 45 жылдары мандаттық жүйе арқылы басқарды. 2-дүниежүзілік соғыста Жапонияның жеңіліске ұшырауына байланысты аралдар БҰҰ-ның қамқорлығына өтіп, 1947 жылы [[АҚШ]]-тың басқаруына берілді. 1979 жылы 10 мамырда Микронезия Федеративтік штаттары болып жарияланды да, аралдарға өзін-өзі басқару құқығы берілді. Ал 1991 жылы тәуелсіз мемлекетке айналды.
==Экономика==
Экономикасының негізгі саласы – [[балық аулау]]. Микронезия өз жағалауларында басқа мемлекеттерге балық аулау құқығын беретін лицензиялар сатудан да елеулі пайда табады. Қажетті инфрақұрылымның жоқтығынан [[туризм]] нашар дамыған. Экспортқа [[копра]], [[бұрыш]], [[балық]] пен [[кокос майы]]н шығарады. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлшері 1910 АҚШ доллар. (1997 жылы). Негізгі сауда серіктестері: [[АҚШ]], [[Жапония]], [[Австралия]], [[Оңтүстік Корея]].<ref>Қазақ энциклопедиясы, 6 том</ref>
==Сілтемелер==
* [[Бамбук]]
* [[Арал]]
* [[Балық]]
== Дереккөздер ==
<references/>

{{Countries and territories of Oceania}}
{{Philippine Sea}}

{{wikify}}

[[Санат:Аралда орналасқан елдер]]
[[Санат:Ел]]

{{stub}}

Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Микронезия Федерациялық Штаттары