Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Шаңхай

2021-05-06T06:17:35Z

Xxxalibekacion: Xxxalibekacion Шанхай бетін Шаңхай бетіне жылжытты: сол

{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Шаңхай
|шынайы атауы = {{lang-zh|上海}}, {{lang-zh-pinyin|Shànghǎi}} [[у (тіл)|у]]: 上海 {{IPA|zãhe}} Zånhae [[Сурет:Shanghai montage.png|300px]]
|ел = Қытай
|lat_dir = |lat_deg = 31 |lat_min = 10 |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = 121 |lon_min = 28 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17420000)_region:CN
|ел картасының өлшемi = 300
|басшының түрi = Мэр
|басшысы = Яң Шоң
|жер аумағы = 6 340,5
|тұрғыны = 24 152 700<ref name="Pop2015">[http://russian.news.cn/2016-03/01/c_135145435.htm В 2015 году в Шанхае впервые с 2000 года отмечен отрицательный рост численности постоянных жителей]</ref>
|санақ жылы = 2015
|тығыздығы = 3754
|ұлттық құрамы = [[қытайлар]] (99 %), [[дүңгендер]] (0,4 %)
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним = шаңхайлық(тар)
|уақыт белдеуі = +8
|телефон коды = +86 21
|пошта индексі = '''2000'''00 — '''2021'''00
|автомобиль коды = 沪A, B, D, E, F, G, H; 沪C (шалғайдағы қала маңы)
|идентификатор түрі = ISO 3166-2
|сандық идентификаторы = CN-31
|ортаққордағы санаты = Shanghai
|сайты = http://www.shanghai.gov.cn/
|сайт тілі = zh
}}
'''Шаңхай''' ({{lang-zh|[[wikt:上|上]][[wikt:海|海]]}}, қытайша - теңіз жағасындағы қала), экономикалық орталықтарының бірі, жол торабы. Халықтың саны 24 млн болып саналады. Мәшине жасау, қара [[металлургия]], [[химия]], жеңіл және тамақ өнеркәсіп орындары шоғырланған. [[Қытай]] ғылым академиясының филиалы, жоғарғы оқу орындары, көптеген [[музей]]лер, театрлар бар. Елдегі ең ежелгі қалалардың бірі.
 Ол ескі мен жаңаның ,ол көне мен су жаңаның, шығыс пен батыстың, [[Еуропа]] мен Азияның аралас-құралас кейпіне енген ерекше қала. Оны әлемнің сегізінші кереметіне теңейтіндер, Шығыстың [[Нью-Йорк]]і немесе Шығыстың [[Париж]]і, [[Азия]]ның [[Венеция]]сы, [[Қытай]]дың [[Чикаго]]сы деп атайтындар жетерлік.

== Дереккөздер ==
<references/>
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Қытай қалалары]]
[[Санат:Миллионер қалалар]]

Ақтау обасы

2021-04-16T04:08:47Z

Xxxalibekacion:

'''Ақтау обасы''' – қола дәуірінен сақталған Андроново мәдениетіне жататын ескерткіш. [[Маңғыстау облысы]] Ақтау қаласының солтүстігіндегі [[Қошқар Ата]] көліне жақын орналасқан. Онда Республикалық археологиялық институттың 1989-93 жж. Батыс Қазақстан экспедициясының қазба жұмыстарын жүргізілген (З. Самашев, жетекшісі Г. Баландина мен А. Астафьев).<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

== Сипаттамасы ==
Қола дәуіріне жататын екі қорған қазылып, олардың алғашқы пішіндері графикалық түрде қалпына келтірілді. [[Өлім|Қайтыс]] болған [[адам]]ды (0,7х1,6х0,65 м) бірнеше тас тақталардан құрылған текше жәшікке басын батысқа қаратып, аяқтарын бүгіп бір жамбасына жатқызып жерлеген. [[Бас]] жағына қыш ыдыстар, т.б. басқа заттар қойылған. Ескерткіш тоналған. Жәшікті жалпақ тақталармен жапқан, айналасын тегістеп, тас платформа жасаған, оның үстіне 3-4 [[қабат]]ты шарбақ тұрғызған. Сыртынан тағы да бір (биіктігі 0,7 м) шарбақ орнатылған, оның шығыс жағында жәшікке кіретін жерде отпен аластау орны болғанын көрсететін жанған [[ағаш]]тың, күйген топырақтың іздері сақталған. Обаның айналасында құрбандық шалғанда қолданылған жерошақтардың орындары табылған.<ref>Маңғыстау энциклопедиясы, 4том</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

{{Stub}}

[[Санат:Маңғыстау облысы тарихы]]
[[Санат:Маңғыстау облысы археологиялық ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан археологиясы]]

Қола дәуіріндегі Қазақстан

2021-04-16T03:57:29Z

Xxxalibekacion: «Қазақстан тарихы» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

==Солтүстік және Батыс Қазақстан==
Б.з.д. ІІ мыңжылдықта Еуразияның далалы аймақтарында қола алу тәсілі шығып, өндіргіш күштер қатарында төңкеріс жасалды. Ал өндіріске металдан жасалған құралдардың енуі, еңбек өнімділігін арттырды, шаруашылықтың жаңа түрлерінің пайда болуына себепші болды, жаңаша әлеуметтік қатынастарды қалыптастырды. Осы мәселелерді таратып айтар болсақ:
* Түсті металдар мен алтынның өндірістік жолмен игерілуі - қола металлургиясы шықты.
* Ең алғашқы еңбек бөлінісі - бақташылық, мал шаруашылығы мен теселі егіншілік пайда болды.
* Әкелік отбасылық рулық қатынас орнады.
* Рулық қатынастар ыдырап, қуатты тайпалық бірлестіктер құрыла бастады.
* Андроново тайпалары алғаш болып экономикалық өмірдің озық түрі көшпелі мал шаруашылығына көшті.
* Қола дәуіріндегі экономиканың басты – екі бағыты болып табылатын мал шаруашылығы мен металургияның, сондай – ақ егіншіліктің дамуы ең алдымен еркектердің еңбегін қажет етті; мұның өзі қоғамдағы ер азаматтардың ролін арттырды. Сондықтан аналық рулық қатынастың орнына аталық ру (патриархат) орнады.

Қола дәуірінде кен өндіріп, балқыту ісі орасан зор көлемде жүргізілген. Мәселен, Жезқазған өңірінде 100 мың тонна мыс қорытылған. Ал Успен кенішінде 200 мың тонна кен өндірілген.

Ежелгі кеншілер кенді тотықтыру тәсілін тапқан, сонда ол жыныста мыс пен қалайы қосындысы күрт көбейген. Кенді жүлгелерді тауып іске жаратқан, борпас жынысты «қайлалап», тас соққыштар мен балғалар қолданып өндірген. Ал қатты жыныстарға «отпен өндіру» тәсілін қолданған, бұл тәсіл бойынша жүлгенің шығатын жеріне немесе забойда от жағып, жыныс қызған кезде, ол шатынап жарылуы үшін оған су құйған, сосын шойбалғамен, қайламен соғып құлатқан. Ал металы бар жыныстарды көнектерге салып жоғары шығарған.

Сол сияқты кенді жыныс астын қуалай қазып, сосын үстен төніп тұрған рудалы қатпарды балғамен ұрып опырып түсірген. Ал, ұзын штольнялар ( жасанды үңгімелер) қазған кезде оған ағаш тіреулері пайдаланған. Шахта қасындағы су басына өндірілген руданы әкеліп, жуып, бос қоқыстардан тазартқан. Уақталған руданы қонысқа әкеліп арнаулы пештерге салып балқытқан, ондай пештер қалдықтары Атасу, Суықбұлақ, қоныстарынан, Қанай ауылының қасынан табылған.

Метал балқытатын шеберханалар орны Мало-Красноярск, Алексеевка, Никольское, Петровка ІІ-де бар екені мәлім болды. Металл балқытумен бірге андроноволықтар оны шыңдау, шекемелеу және қыспалау әдістерін білген. Алтын фольгамен оралған қоладан олар самай сырғаларын, алқалар білезіктер жасаған. Жетісудағы Қапал қыстағы жанындағы қорымнан табылған, ішкі жағына екі ат бейнесі салынған самайға тағылатын салпыншақ зергерлік өнердің ғажайып үлгісі болып табылады.

Қола дәуінде Қазақстан жерінде бірінен соң бірі жалғасып келетін екі -мәдениет болған. Оның алғашқысы - Андроново мәдениеті. Ал б.з.д 10-8 ғасырларда соңғы қола дәуірінде Беғазы-Дәндібай мәдениеті қалыптасқан.

Беғазы-Дәндібай мәдениеті негізінен алғанда Орталық Қазақстан жерінде кең таралған. 1941-1945 жылдардағы соғыс аяқталып, елдің жағдайы түзеле бастағаннан кейін ғана Орталық Қазақстанды археологиялық зерттеу басталды.

Қазақстан Ғылым академиясының Тарих, археолология және этнография институты жанынан арнайы Орталық Қазақстан экспедициясы құрылды. Оны ұзақ жылдар бойы ғұлама ғалым академик Әлкей Марғұлан басқарды.

Ә.Х. Марғұланның басшылығымен бір топ археолог-ғалымдар Орталық Қазақстанда ұзақ жылдар бойы қазба жұмыстарын жүргізді. Осының нәтижесінде тамаша археологиялық ескерткіштер ашылды. Олар- қоныстар, молалар, және т.б. Мұның бәрін жалпы атпен Андроново және Беғазы-Дәндібай мәдениеті деп атайды. Әсіресе Атасу, Былқылдақ қоныстары мен Айшырақ, Дарат молаларынан табылған ескерткіштер көп жаңалықтар ашуға мүмкіндік берді. Осы зерттеулердің нәтижесінде Орталық Қазақстан дүние жүзіндегі ежелгі және ерте замандардағы адамдар жасаған мәдениеттің белгілі орталықтарының бірі ретінде анықталып отыр. Ғалымдар тұңғыш рет Орталық Қазақстандағы қола дәуірін Феодоров, Алакөл, Дәндібай кезеңдеріне бөлді. Ерте феодоров кезеңіндегі ескерткіштерге Бұғылы, Ақсу-Аюлы, Ақшатау қорымдары жатады. Алакөл ескерткіштеріне Атасу өзенінің жоғары ағысындағы Айшырақ, Былқылдақ, ал Дәндібайға-Қарасай, Беғазы ескерткіштері жатады.

Андроново мәдениетінің бірінші ескерткіші 1914 жылы Сібір жеріндегі Андроново қонысындағы Ашинск селосы маңынан табылған. Сол жердегі қазба жұмыстарын 1914 жылы Б.В.Андрианов жүргізген. 1927жылы археолог М. П. Грязнов осындай қорымды Батыс Қазақстаннан да тауып, Андроново мәдениетінің ескерткіштері шығыста Минусинскіден бастап батыста Оралға дейінгі орасан зор территорияға тарағанын анықтады. Кейінірек Андроново ескерткіштері Қазақстанның түскейінен, Жетісу мен Орта Азиядан табылды.

Андроново қауымдастығы құрамына енген тайпалардың тараған негізгі аймақтарының бірі-Орталық Қазақстан болған. Бұл өңірден көптеген мекендер, қорымдар, көне рудниктер, құрбандық орындарымен тастағы суреттер- петроглифтер, 30-дан аса қоныстар мен 150-ден аса ескі қабір табылып зерттелген.

'''Солтүстік''' және '''Батыс Қазақстан'''да көптеген Андроново мәдениеті ескерткіштері ашылып зерттелген, олардың ішінен Алексеев қонысы мен Тасты- бұтақ қорымы кеңінен мәлім болды. Батыс аудандарда сақина секілді дөңгелете салынған қоршаулар етек алған. Ерте қола кезеңіне мәйітті өртеп көму рәсімі жатады. Орта қола кезеңінде үй салу, қоныстандыру ісі, өлікті жерлеуді ұйымдастыру, жерлеу ғұрпы біраз өзгерген. Енді қоныстарға бұрынғыдай бекіністер салынбайды, тұрғын жайлар, жартылай жертөлелер тікбұрышты – ұзынырақ болып келеді.
Кейінгі қола дәуірі қоныстарында түрі жағынан тікбұрышты, сопақ, сегіз тәрізді жартылай жертөлелер көбірек кездеседі. Шаруашылықта мал өсірудің әсіресе жылқы өсірудің рөлі арта түсті.

Солтүстік пен Батыс Қазақстан жерінде кола дәуірінің 150- ден астам қонысы, 200- ге тарта қорымы зерттелді. Батыс Қазақстан өңірінде үйлер негізінен, тастан салынды. Тұрғын үйлердің жанында қабырғасын сексеуілмен немесе шарбақпен шегендеген құдықтар да болды. Өлген адамдарды сол немесе оң жамбасымен, қол-аяғын бүгіп жерлеген.

==Шығыс Қазақстан==

Шығыс Қазақстанда Андроново мәдениетінің дамуы осы тектес жолмен жүрді. Ертіс пен Бұқтырманың, Күршімнің көкорай шалғынды алқаптарынан, Алтайдың таулы аудандарынан, Тарбағатай мен Сауыр далаларынан қола дәуірінің ондаған қоныстар мен қорымдары табылды. Қанай қорымы және онымен жарыса қатар орналасқан қоныс қабырғаларының дені кейінгі қола кезеңіне жатады. Ертістің оң жақ жағалауындағы қоныстан көлемі 50 шаршы метр тікбұрышты жартылай жертөле және онымен жалғас қоражайлар қазылып, аршылып алынды. Үй қабырғалары қамыспен бастырылып сылақталған.

==Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу==

Жетісуда Андроново мәдениетінің өзіндік нұсқасы бар. Таңбалы мен Қаратау сияқты тастағы суреттердің аса үлкен шоғыры Жетісу мен Қазақстанның оңтүстігінен ғана табылды.

Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда қола дәуірі ескерткіштері аздау зерттелген. Оңтүстік Қазақстанда қола дәуірінің ортаңғы кезеңінде жер бетіне қазылмай қойыла салған жұмыр тастардан салынған қоршаулар тән. Олардың пішіні тіктөртбұрыш, шаршы, сопақша, дөңгелек болып келеді.
Шаруашылығы. Қазақстан территориясында қола өндіру ісі мыс пен қалайыны қорыту арқылы б.з.б. 2-ші мыңжылдықта басталды. Қола дәуірінде мал шаруашылығы көпшілік тайпалардың күнкөрісінің басты көзі болған.

Андроноволықтарда негізінен, отырықшы шаруашылық басым болған. Бұл әрине, егін шаруашылығының дамығанын көрсетеді. Жер тесемен өнделгендіктен, сол кездегі, егіншілік Андроново тайпаларында «теселі егіншілік» деп аталған. Көбінесе бидай, тары өсірген, бақшалық шаруашылық та дамыған.

Андроново тарих-мәдени бірлестігінің негізгі қалыптасқан аймағы - Қазақстан аумағы. Андроново тайпалары Қазақстан аумағын б.з.б. І-ші мыңжылдықта мекендеген ерте көшпенділердің тікелей мәдени -этникалық ата тегі болады деп айта аламыз.

==Дереккөздер==

Қазақстан тарихы 10-сынып

[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Қазақстан тарихы]]

Михаил Шаяғзамұлы Шаекин

2021-04-14T09:37:12Z

Xxxalibekacion:

'''Михаил Шаяғзамұлы Шаекин''' (1933 жылы туған), партия-кеңес қызметкері. [[Қарқаралы ауданы|Қарқаралының]] түлегі. Қазақ ауыл шаруашылығы институтын бітірген (1956).-"Каркаралы ауданындағы «Бидайық» ММС-да (машина-мал шаруашылығы стансасы) жұмыс істейді. Одан кейін Қарқаралы аудаңдық ауыл шаруашылығы инспекциясынын бастығы, аудаткомитетінің төрағасы, «Қырғызстан» кеңшарының директоры қызметкерін атқарады. 1965 жылы Қарқаралы аудандық партия комитетінің 1-хатшысы болып сайланады. 1973-1978 жылы жаңадан ашылған Молодежный аудандық ауыл шаруашылығы баскармасының бастығы, 1978-1982 жылы Бұқар жырау аудандык атқару комитетінің төрағасы болды. 1982 жылдан Свердлов атындағы кеңшар директоры, осы кеңшар негізінде ұйымдастырылған «Шаңырақ» агрофирмасының басшысы. Үш мөрте Еңбек Қызыл Ту, екі мәрте [[Құрмет Белгісі|«Құрмет Белгісі»]] ордендерімен марапатгалған. ҚР еңбек сіңген кайраткері, КОКП 24 -съезінің делегаты. Қарқаралы, Осакаров, Бұқар жырау ауданының құрметті азаматы.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қарағанды облысы]]
[[Санат:Қарқаралы ауданы тұлғалары]]

Иван Яковлевич Примачук

2021-04-14T09:35:07Z

Xxxalibekacion:

'''Иван Яковлевич Примачук''' (1927), құрылысшы, Соц. Еңбек Ері (1971). 1948-1955 ж. «Саран өнеркәсіп құрылысы» құрылыс баскармасында,«Қарағанды шахтақұрылыс» комбинатында жұмыс істеді. Костенко атынд. шахтаны, кемір бассейнінің №86, 87, 22 өнеркәсіп учаскелерін, сонымен қатар [[Шахтинск]] қаласыңдағы №12-14 шахтаның жер бетіндегі кешендері құрылысын салуға қатысты.1955-1962 ж. №6 «Мәдени-тұрмыстық құрылыс» басқармасының тас калаушысы, 1962 жылдан тас қалаушы-монтаждаушылар комплексі бригадасының бригадирі. 8-бесжылдыкта (1966-1970) облыста алғашкылардың бірі болып жұмыс істеудің бригадалык тәсіліне көшіп, жоспарды артығымен орындап, жоғары техн.-экономик. көрсеткіштерге жетгі. Л[[енин ордені]]мен, Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған..<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы:Энциклопедия}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1927 жылы туғандар]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]

Саят Төребайұлы Ақылов

2021-04-14T09:31:13Z

Xxxalibekacion:

'''Ақылов Саят Торебайұлы''' ''(14.10. 1980 ж.т., Алматы облысы, Райымбек ауданы, Қаратоған ауылы)'' – техникалық редактор, дизайнер.<ref>Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім баспасы". 2005 ж. - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X</ref>.

[[1997 жыл]]ы Н.Өмірзақов атындағы орта мектепті, [[1999 жыл]]ы №5 кәсіптік техникалық полиграфия колледжін баспа жүйесінің операторы мамандығыбойынша бітірген. Қазір [[Қ.Сәтбаев атындағы Ұлттық техникалық университеті]]нің полиграфия факультетінде технологинженер мамандығыбойынша оқып жур.

Еңбек жолын "Қазақ университеті" баспасында оператор болып бастаған. [[2001 жыл]]дан "Арыс" баспасында техникалық редактор және дизайнер болып жұмыс атқарады. "Жетісу", "Северо Казахстанская область" энциклопедияларының, "Народы Казахстана", "Спортивный Казахстан" энциклопедиялық анықтамалықтарының, сонымен қатар "Тұлға–Личность" (10 том) сериясы, "Қырымның кырық батыры" сияқты "Арыс" баспасынан шыққан көптеген кітаптардың техникалық редакторыәрі дизайнері.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат: Журналистика]]

[[Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері]]

Николай Дмитриевич Зайцев

2021-04-14T09:28:36Z

Xxxalibekacion:

'''Николай Дмитриевич Зайцев''' (1903-1989), құрылысшы, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] (1958). 1927-1930 жылы
мердігерлік [[құрылыс]] жұмыстарында, 1930-34 жылы
[[Мәскеу|Мәскеу қаласының]] құрылыстарында жұмыс істеді.
1934-1960 жылы ''«Қарағанды тұрғын үй құрылыс»''
тресінде тас қалаушы, 1961-64 жылы ''«Қарағаңды мәдени тұрмыс»'', ''«Қарағаңды тұрғын ұй құрылыс»'' тресінде кешендік бригадалардың бригадирі. Қарағандының кұрылыс орындарында кажырлы
еңбек ету нәтижесінде жоғарғы еңбек өнімділігіне

<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Құрылысшы]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]

Жақыпбек Бейсенбаев

2021-04-14T09:18:51Z

Xxxalibekacion:

{{Тұлға
|Есімі = Жақыпбек Бейсенбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет атауы =
|Туылған кездегі есімі =
|Туылған күні = 1896
|Туылған жері = {{KAZ}}, [[Қарағанды облысы]]
|Мансабы = [[шопан]]
| Азаматтығы =
|Ұлты =
|Қайтыс болған күні = 1961
|Қайтыс болған жері = {{KAZ}}, [[Қарағанды облысы]]
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
* 3 мәрте [[Ленин ордені]]
* [[Еңбек Қызыл Ту ордені]]
* [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1948]])
* [["Орақ пен Балға" алтын медалі]]
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
}}
'''Жақыпбек Бейсенбаев''' ([[1896]]-[[1961]])<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref> - [[шопан]], [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1948]]).

== Еңбек жолы мен жетістігі ==
* [[Еңбек]] жолын [[1929]] жылы [[Үштөбе]] [[ұжымшар]]ында ([[Қарқаралы ауданы]] Фрунзе атындағы кеңшар) шопан болып бастады. Бейсенбаев [[жайылым]]дықтардың жағдайын, онда әсетін шөптердің қоректік қасиеттерін жетік білді, мұның өзі оған [[қой шаруашылығы]] өнімділігін арттыруда үлкен [[табыс]]тарға жетуге кәмектесті. Бірнеше жыл қатарымен бағымындағы [[Қой|отар]]ларды шығынсыз сақтап, [[төл]] өсіруде және [[жүн]] қырқуда жоғары [[көрсеткіш]]ке ие болды.
** [[1947]] жылы әрбір [[жүз]] саулықтан 125-тен [[қозы]] алған.

== Наградалары ==
* 3 мәрте [[Ленин ордені]]
* [[Еңбек Қызыл Ту ордені]]
* [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1948]])
* [["Орақ пен Балға" алтын медалі]]

== Дереккөздер ==
<references/>
* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.

[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]][[Санат:Қарағанды облысы]]

Жүсіп Таубайұлы

2021-04-07T12:57:40Z

Xxxalibekacion: сәл уикилендірдім

'''Жүсіп Таубайұлы''' (1882–1916 жж., [[Қармақшы ауданы]], [[Ақжар_(Қызылорда_облысы)|Ақжар]] а.) – ақын. Шығыс медресесінде оқыған. Жасынан шығармашылықпен айналысқан. [[1902]] ж. «''Шаһнаманың''» «''Ескендірнамасын''» аударған. «''Әбу Әли ибн Сина''», «''Бес бәйіт''», «''[[Алдаркөсе|Алдар Көсе]]''», «''Мыстан кемпір''» атты дастан, хикаялармен қоса, [[1905]] ж. «''Алдар Көсенің шайтанды алдауы''», [[1913]] ж. «''Замана жайы''» дастандарын жазған. Таубайұлының «''Балалар, үгіт мынау қолданасың''», «''Естімекке қылмай опа дүние жәни''», «''Жөнейтке''», «''Сақыбы Сағадаттың біздің адал''», т.б. жыр-толғаулармен қатар [[1913]] ж. Шораяқтың Омарымен, Ержанұлы Ыбырашпен айтысқа түскен. Таубайұлының шығармаларын [[Сырдария]] экспедициясы кезінде ([[1920]]) алғаш жинап, зерттеген Ә. Диваев болды. Жиналған деректерді [[1940]]–[[1970]] жж. Н. Майқанов, Ү. Толыбеков, Ә. Қайнарбаев, М. Байділдаев академия қорына тапсырған. Бүгінде ақынның мұралары Орталық кітапхана мен Әдебиет және өнер институтының Қолжазбалар қорында сақтаулы.
== Әдебиет ==
{{Cite book|title=Қазақ энциклопедиясы|location=Алматы|publisher=Қазақ энциклопедиясы ЖШС|isbn=9965-9746-4-0}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}