https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Wikuiser 2026-07-03T08:42:49Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%81_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD 2026-04-12T08:24:12Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{Басылым<br /> | Атауы = Он бес жасар капитан<br /> | Басқа атаулары = <br /> | Сурет = 'Dick Sand, A Captain at Fifteen' by Henri Meyer 001.jpg<br /> | Сурет атауы = <br /> | Ені = <br /> | Авторы = [[Жюль Верн]]<br /> | Ел = <br /> | Жанры = <br /> | Тілі = [[француз тілі]]<br /> | Түпнұсқа атауы = Un capitaine de quinze ans<br /> | Түпнұсқа баспасы = <br /> | Түпнұсқа топтамасы = <br /> | Түпнұсқаның басылған орны = <br /> | Түпнұсқаның басылған уақыты = <br /> | Түпнұсқа кітаптар қатары = <br /> | түпнұсқа типі = <br /> | Түпнұсқа безендіруші = <br /> | Түпнұсқа мұқабасын салған = <br /> | Түпнұсқа беттері = <br /> | Түпнұсқа isbn = <br /> | Түпнұсқаның шыққан уақыты = 15 желтоқсан 1878<br /> | Түпнұсқа директоры = <br /> | Тұпнұсқа жарияланған орын = <br /> | Түпнұсқа сериясы = <br /> | Аудармашы = С. Қалиұлы <br /> | Баспасы = «Балауса»<br /> | Топтама = <br /> | Басылған орны = [[Алматы]], Қазақстан<br /> | Басылған уақыты = <br /> | Кітаптар қатары = <br /> | Типі = <br /> | Безендірген = <br /> | Мұқабасын салған = <br /> | Беттері = 480<br /> | isbn = 9965-672-72-5&lt;ref name=ISBN&gt;[http://www.bookchamber.kz/index.php/ru/-isbn-ismn-issn ISBN, ISMN, ISSN Агенттіктері]&lt;/ref&gt;<br /> | asin = <br /> | Жарияланған уақыты = [[2011 жыл]]<br /> | Директоры = <br /> | Жарияланған орны = <br /> | Сериясы = <br /> | Алдыңғы = <br /> | Келесі = <br /> | Алдыңғы жылы = <br /> | Келесі жылы = <br /> }}<br /> '''Он бес жасар капитан''' — [[2011 жыл]]ы [[Алматы]] қаласы «Балауса» [[баспа]]сында басылып шыққан [[кітап]]. Кітап авторы/құрастырушысы — Жюль Верн, аударған С. Қалиұлы. Беттер саны — 480.&lt;ref&gt;[http://www.bookchamber.kz/index.php/kz/component/search/?searchword=9965-672-72-5&amp;ordering=&amp;searchphrase=all «bookchamber.kz» сайтындағы кітаптар базасы]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]нан тіркелу кезінде берілген [[ISBN]] нөмірі — [[Арнайы:Кітап_қайнарлары/9965-672-72-5|9965-672-72-5]].&lt;ref name=ISBN /&gt;<br /> <br /> == Қысқаша мазмұны ==<br /> {{quotation|Ғылыми-фантаст. романдардың негізін салушылардың бірі, француз жазушысы [[Жюль Верн]]нің бұл кітабын жоғары сынып оқушылары ғана емес, 5-6 сынып шәкірттері де қызыға оқиды. Романда атынан көрініп тұрғандай, 15 жасында кеме капитаны болған Дик Сэнд деген баланың басынан кешкен алуан түрлі оқиғалары және өміріндегі ең қиын шақта қасында демеу болған достары жөнінде жазылған.|}}<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]<br /> * [[ISBN]]<br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121010911/http://www.bookchamber.kz/ |date=2012-11-21 }}<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{book-stub}}<br /> {{Қазақстан кітап палатасы}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақша кітаптар]]<br /> [[Санат:2011 жылы шыққан кітаптар]]<br /> [[Санат:Балауса баспасының кітаптары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%BA%D0%B5%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B 2026-03-26T16:09:21Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>'''Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы''' — [[Абай]]дың 1884 ж. жазған өлеңі. Көлемі 20 жол. Жанры жағынан - лирикалық өлең-портрет. Ақын сұлулыққа, жарасымдылыққа, мәдениеттілікке, ізеттілікке деген өз талғамын алға тарта отырып, ауыл жастары арасынан сұлулық үлгісін іздейді. Сондықтан «''Аласы аз қара көзі нұр жайнап''», жанарынан жалын ұшқындаған, шат көңілді, көлденең көк аттыға есесін жібере қоймайтын ерікті, әдемі ару бейнесін жырға қосады. Ол әлсін-әлсін күліп қояды, жұртпен ашық сөйлеседі, томсырайып, жабырқап тұрмайды. «''Жіңішке қара қасы сызып қойған''»туған ай секілді, «''Ақша жүз ал қызыл бет тіл байлады''». Сөйлесе не болмаса күлсе көрінетін маржандай кіршіксіз аппақ тісі іш қайнатады. Құлаққа естілген риясыз сыңғыр қаққан жарқын күлкісі «''бұлбұл құс''» сайрағандай естіліп, адам жанын баурайды, жүректі лүпілдетеді. Сыртқы сұлулығы ішкі сезім дүниесімен астасқан. «''Сөйлесе сөзі әдепті, Һәм мағыналы''», аузынан шығатын сөзін бағып, ибалық танытады. «''Ажымсыз ақ саусағы іске ыңғайлы''», «''Нәзік бел тал шыбықтай''», «''Қолаңқара шашы''», «''Торғындай толқын ұрып, көз таңдайды''». «''Маңдайдан тура түскен қырлы мұрын''» [[Милосская|Венера Милосскаяның]] келбетін, эллинизм идеясын еске түсіреді. Бұрын қазақ қауымында ою өнерінен басқа кескін өнері болмағанын ескерсек, соның қызметін поэзияға жүктегісі келген [[Абай]] талабын түсінуге болады. Поэзия мен кескін өнері белгілі бір.мөлшерде тоғыса алады. Бірақ поэзия пластиканы алмастыратындай дәрежеге жеткізілмеуі тиіс. [[Әуезов|М. О. Әуезовтың]] бұл өлеңі «''жанды, тірі адамды бейнелеудің орнына жансыз сурет беріп отырған сияқты. Суретшінің қағазға түсіріп отырған портреті айқынырақ сезіледі. Әсем сұлудың сырт көркімен қатар сезімін, ақыл-мінезін, адамдық ішкі дүниесін беруді ескере бермейді. Паспорттық сипаттау жасайды''» (Шығармалар жинағы, 20-т.,-А., 1985, 108-6. ) деп сынауы осы себептен болу керек. Жалпы туындыда ақын мұндай ару жар кездескен жігітте арман болар ма деген ой тастап, оқырманды қиял құшағына бөлейді. Өлеңінен [[Абай]] поэзиясының шоқтығы саналатын «''Айттым сәлем, калам қас''» шығармасына апаратын алғашқы сорапты аңғаруға болады. Өлең 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алғаш рет 1909 ж. [[Санкт-Петербург]]те жарық көрген «''Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі''» атты жинақта жарияланды. Шығарманың кейбір басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1909,1939, 1954 жылғы жинақтарда 2-жол «''Аласыз қара көз жайнайды''» болып басылып келсе, 1945, 1957,1977 жылғы жинақтарға «''Аласы аз қара көзі нұр жайнайды''» делініп, мағынасына қарай түзетілген. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909, 1939, 1945, 1954 жылғы басылымдарда соңғы жол «''Торғындай толқындырып көз таңдайды''» ретінде берілсе, 1957, 1977 жылғы басылымдарда бұл жол 1933 жылғы жинақ бойынша «''Торғындай толқын ұрып көзтаңдайды''» түрінде алынған. Ақын шығармаларының негізгі басылымдары саналатын 1933, 1939, 1945,1957,1961 жылғы жинақтарда бұл туынды «''Қандай кызда ләззат бар жан татпаған''» өлеңімен бірге тұтас шығарма ретінде берілген. Ал 1977 жылғы басылымда жеке ұсынылған. Өлең ағылшын, араб, башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, татар, тәжік, түрікмен, ұйғыр тілдеріне аударылған. Туындыға композитор [[Мұхамеджанов|С. Мұхамеджанов]] романс жазған.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2026-03-25T09:55:28Z

<p>Wikuiser: +Санат:1938 жылы туғандар; +Санат:13 мамырда туғандар; +Санат:Омбы облысында туғандар; +Санат:Тарих ғылымдарының докторлары ([[УП:HOTCAT|HotCa</p> <hr /> <div>'''Құдайбергенов Әделхан Нұрғалиұлы''' (13.5.1938 ж.т., [[Ресей]], [[Омбы]] облысы [[Горьковское]] аудан <br /> Кедей а.) – тарих ғылыми докторы (1991), профессоры (1992). ҚР Әлеум. ғылыми академиясының корр. мүшесі (1999). Қазақстан Білім беру ісінің үздігі. ҚазПИ-ді (1962, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1968) бітірген. [[Павлодар облысы]]нда мектепте мұғалім, Қазақ КСР-і Мин-лер Кеңесі жанындағы Бас мемл. және әскери құпия баспасы басқармасында редактор, аға редактор (1965–68), [[Алматы]] мемлекеттік медицина инстиутында (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) оқытушы (1968–71), [[Алматы]] шет тілдері институтында (қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті) аға оқытушы, доцент, аға ғыл. қызметкер, кафедра меңгерушісі (1972–92), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында (1992–2000, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетті) проректор қызметтерін атқарды. 2000 жылдан ҚазҰПУ-да кафедра меңгерушісі. «Культурное строительство в ауле и селе Казахстана в 1965–85 жж.» тақырыбында доктор диссертация қорғады. 50-ден астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.<br /> &lt;ref&gt;“Қазақ Энциклопедиясы”&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер&lt;/span&gt;== <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:1938 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:13 мамырда туғандар]]<br /> [[Санат:Омбы облысында туғандар]]<br /> [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2026-03-25T09:55:28Z

<p>Wikuiser: +Санат:1938 жылы туғандар; +Санат:13 мамырда туғандар; +Санат:Омбы облысында туғандар; +Санат:Тарих ғылымдарының докторлары ([[УП:HOTCAT|HotCa</p> <hr /> <div>'''Құдайбергенов Әделхан Нұрғалиұлы''' (13.5.1938 ж.т., [[Ресей]], [[Омбы]] облысы [[Горьковское]] аудан <br /> Кедей а.) – тарих ғылыми докторы (1991), профессоры (1992). ҚР Әлеум. ғылыми академиясының корр. мүшесі (1999). Қазақстан Білім беру ісінің үздігі. ҚазПИ-ді (1962, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1968) бітірген. [[Павлодар облысы]]нда мектепте мұғалім, Қазақ КСР-і Мин-лер Кеңесі жанындағы Бас мемл. және әскери құпия баспасы басқармасында редактор, аға редактор (1965–68), [[Алматы]] мемлекеттік медицина инстиутында (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) оқытушы (1968–71), [[Алматы]] шет тілдері институтында (қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті) аға оқытушы, доцент, аға ғыл. қызметкер, кафедра меңгерушісі (1972–92), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында (1992–2000, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетті) проректор қызметтерін атқарды. 2000 жылдан ҚазҰПУ-да кафедра меңгерушісі. «Культурное строительство в ауле и селе Казахстана в 1965–85 жж.» тақырыбында доктор диссертация қорғады. 50-ден астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.<br /> &lt;ref&gt;“Қазақ Энциклопедиясы”&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер&lt;/span&gt;== <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:1938 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:13 мамырда туғандар]]<br /> [[Санат:Омбы облысында туғандар]]<br /> [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2026-03-25T09:55:28Z

<p>Wikuiser: +Санат:1938 жылы туғандар; +Санат:13 мамырда туғандар; +Санат:Омбы облысында туғандар; +Санат:Тарих ғылымдарының докторлары ([[УП:HOTCAT|HotCa</p> <hr /> <div>'''Құдайбергенов Әделхан Нұрғалиұлы''' (13.5.1938 ж.т., [[Ресей]], [[Омбы]] облысы [[Горьковское]] аудан <br /> Кедей а.) – тарих ғылыми докторы (1991), профессоры (1992). ҚР Әлеум. ғылыми академиясының корр. мүшесі (1999). Қазақстан Білім беру ісінің үздігі. ҚазПИ-ді (1962, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1968) бітірген. [[Павлодар облысы]]нда мектепте мұғалім, Қазақ КСР-і Мин-лер Кеңесі жанындағы Бас мемл. және әскери құпия баспасы басқармасында редактор, аға редактор (1965–68), [[Алматы]] мемлекеттік медицина инстиутында (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) оқытушы (1968–71), [[Алматы]] шет тілдері институтында (қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті) аға оқытушы, доцент, аға ғыл. қызметкер, кафедра меңгерушісі (1972–92), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында (1992–2000, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетті) проректор қызметтерін атқарды. 2000 жылдан ҚазҰПУ-да кафедра меңгерушісі. «Культурное строительство в ауле и селе Казахстана в 1965–85 жж.» тақырыбында доктор диссертация қорғады. 50-ден астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.<br /> &lt;ref&gt;“Қазақ Энциклопедиясы”&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер&lt;/span&gt;== <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:1938 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:13 мамырда туғандар]]<br /> [[Санат:Омбы облысында туғандар]]<br /> [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%BD 2026-03-17T10:42:08Z

<p>Wikuiser: −Санат:Мәдениет; −Санат:Терминология; −Санат:Музыка; +Санат:Әндер; +Санат:Музыкалық шығармалар; +Санат:Музыкалық форма ([[УП:HOTC</p> <hr /> <div>'''Ән''' — ең кең таралған музыкалық [[шығармалар]] [[жанр|жанры]], [[музыка]] және [[поэзия]] өнерлерінің ортақ туындысы. Ән мазмұнына қарай (азаматтық, революциялық, лирикалық, еңбек, [[әзіл]] т.б.), шығу тегіне байланысты (халықтық, авторлық, қалалық, әскери, балаларға арналған, діни т.б.) және орындалуы мен [[Құрылым|құрылымына]] байланысты (жеке дауысты, көп дауысты) болып бөлінеді. Әуендік-интонацация, орындаушылық мәнер-нақышы және шырқау ерекшелігіне сай [[қазақ]] әндері [[Арқа әндері]], [[Жетісу сазы]], [[Батыс Қазақстан мектебі]], [[Алтай әуені]], [[Сыр бойы мақамы]] тағы басқа болып айқындалады. Халқымыздың ән шығармашылығы негізінен [[домбыра]] аспабының сүйемелдеуімен дамыған. [[Тақпақ]]-сазды екпіндегі [[нөсер]] [[терме]], желдірме-толғаулар және кең тынысты созып айтатын көтеріңкі әндер көбіне халықтық әндерге тән. [[Қазақстан|Қазақстанның]] кәсіпқой композиторларының әндеріне өмірдегі сан-алуан тақырып арқау болған. Отандық ән жанрының дамуына [[Абай]], [[Ақан сері]], [[Мұхит]], [[Біржан]], [[Балуан Шолақ]], [[Үкілі Ыбырай]], [[Әзірбаев|К. Әзірбаев]], [[Нартай Бекежанов|Н. Бекежанов]], [[Хамиди|Л. Хамиди]], [[Бақытжан Байқадамов|Б. Байқадамов]], [[Мұхамеджанов|С. Мұхамеджанов]], [[Садық Кәрімбаев|С. Кәрімбаев]], [[Әбілахат Еспаев|Ә. Еспаев]], [[Тілендиев|Н. Тілендиев]], [[Рахмадиев|Е. Рахмадиев]], [[Шәмші Қалдаяқов|Ш. Қалдаяқов]],[[Әсет Бейсеуов| Ә. Бейсеуов]], [[Мыңжасар Маңғытаев|М. Маңғытаев]], [[Теміржан Базарбаев|Т. Базарбаев]],[[Хасанғалиев| Е. Хасанғалиев]] т.б. елеулі үлес қосты.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:Әндер| ]]<br /> [[Санат:Музыкалық шығармалар]]<br /> [[Санат:Музыкалық форма]]<br /> <br /> [[sv:Musikverk]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%BD 2026-03-17T10:42:08Z

<p>Wikuiser: −Санат:Мәдениет; −Санат:Терминология; −Санат:Музыка; +Санат:Әндер; +Санат:Музыкалық шығармалар; +Санат:Музыкалық форма ([[УП:HOTC</p> <hr /> <div>'''Ән''' — ең кең таралған музыкалық [[шығармалар]] [[жанр|жанры]], [[музыка]] және [[поэзия]] өнерлерінің ортақ туындысы. Ән мазмұнына қарай (азаматтық, революциялық, лирикалық, еңбек, [[әзіл]] т.б.), шығу тегіне байланысты (халықтық, авторлық, қалалық, әскери, балаларға арналған, діни т.б.) және орындалуы мен [[Құрылым|құрылымына]] байланысты (жеке дауысты, көп дауысты) болып бөлінеді. Әуендік-интонацация, орындаушылық мәнер-нақышы және шырқау ерекшелігіне сай [[қазақ]] әндері [[Арқа әндері]], [[Жетісу сазы]], [[Батыс Қазақстан мектебі]], [[Алтай әуені]], [[Сыр бойы мақамы]] тағы басқа болып айқындалады. Халқымыздың ән шығармашылығы негізінен [[домбыра]] аспабының сүйемелдеуімен дамыған. [[Тақпақ]]-сазды екпіндегі [[нөсер]] [[терме]], желдірме-толғаулар және кең тынысты созып айтатын көтеріңкі әндер көбіне халықтық әндерге тән. [[Қазақстан|Қазақстанның]] кәсіпқой композиторларының әндеріне өмірдегі сан-алуан тақырып арқау болған. Отандық ән жанрының дамуына [[Абай]], [[Ақан сері]], [[Мұхит]], [[Біржан]], [[Балуан Шолақ]], [[Үкілі Ыбырай]], [[Әзірбаев|К. Әзірбаев]], [[Нартай Бекежанов|Н. Бекежанов]], [[Хамиди|Л. Хамиди]], [[Бақытжан Байқадамов|Б. Байқадамов]], [[Мұхамеджанов|С. Мұхамеджанов]], [[Садық Кәрімбаев|С. Кәрімбаев]], [[Әбілахат Еспаев|Ә. Еспаев]], [[Тілендиев|Н. Тілендиев]], [[Рахмадиев|Е. Рахмадиев]], [[Шәмші Қалдаяқов|Ш. Қалдаяқов]],[[Әсет Бейсеуов| Ә. Бейсеуов]], [[Мыңжасар Маңғытаев|М. Маңғытаев]], [[Теміржан Базарбаев|Т. Базарбаев]],[[Хасанғалиев| Е. Хасанғалиев]] т.б. елеулі үлес қосты.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:Әндер| ]]<br /> [[Санат:Музыкалық шығармалар]]<br /> [[Санат:Музыкалық форма]]<br /> <br /> [[sv:Musikverk]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0 2026-03-07T10:43:14Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{Елді мекен<br /> |статусы = [[Жапония қалалары|қала]]<br /> |қазақша атауы = Госегавара<br /> |шынайы атауы = 五所川原市<br /> |сурет = <br /> |сурет атауы = <br /> |жағдайы = <br /> |ел = {{JPN}}<br /> |елтаңба = Emblem of Goshogawara, Aomori.svg<br /> |ту = Flag of Goshogawara, Aomori.svg<br /> |елтаңба сипаттамасы = <br /> |ту сипаттамасы = <br /> |елтаңба ені = <br /> |ту ені = <br /> |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 28.9 |lat_sec = 28.9<br /> |lon_dir = E |lon_deg = 140 |lon_min = 26 |lon_sec = 24.3<br /> |CoordAddon = <br /> |CoordScale = <br /> |аймақ түрі = <br /> |аймағы = <br /> |кестедегі аймақ = <br /> |аудан түрі = <br /> |ауданы = <br /> |кестедегі аудан = <br /> |қауым округі түрі = <br /> |қауым округі = <br /> |кестедегі қауым округі = <br /> |қауым түрі = <br /> |қауым = <br /> |кестедегі қауым = <br /> |ішкі бөлінісі = <br /> |басшының түрi = <br /> |басшысы = <br /> |құрылған уақыты = <br /> |алғашқы дерек = <br /> |бұрынғы атаулары = <br /> |статус алуы = <br /> |жер аумағы = <br /> |биiктiктiң түрi = <br /> |орталығының биiктігі = <br /> |климаты = <br /> |ресми тілі = <br /> |тұрғыны = <br /> |санақ жылы = <br /> |тығыздығы = <br /> |шоғырлануы = <br /> |ұлттық құрамы = <br /> |конфессионалдық құрамы = <br /> |этнохороним = <br /> |уақыт белдеуі = +9<br /> |DST = <br /> |телефон коды = <br /> |пошта индексі = <br /> |пошта индекстері = <br /> |автомобиль коды = <br /> |идентификатор түрі = <br /> |сандық идентификаторы = <br /> |ортаққордағы санаты = Goshogawara, Aomori<br /> |сайты = www.city.goshogawara.lg.jp<br /> |сайт тілі = <br /> }}<br /> '''Госегавара''' – [[Жапония]]дағы [[Аомори (префектура)|Аомори]] префектурасының [[Хонсю]] аралында орналасқан қала. <br /> <br /> [[Сурет:Goshogawara city center area Aerial photograph.1975.jpg|thumb|Госегавара қаласының ғарыштан көрінісі]]<br /> <br /> Қала ауданы 404,56км², халық саны 58 747 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). [[Аомори]], [[Цугару]] қалаларымен [[Итаянаги]], [[Цурута]], [[Накадомари]], [[Имабецу]], [[Сотогахама]] кенттері және [[Йомогита]] ауылымен шекаралас.<br /> <br /> ==Демографиясы==<br /> Жапония халық санағы мәліметтері бойынша соңғы 40 жылда Госегавара қаласының халық саны азайған.&lt;ref&gt;[https://www.citypopulation.de/php/japan-aomori.php Госегавара қаласының халық саны статистикасы]&lt;/ref&gt;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |+ Госегавара халық саны<br /> ! 1960 <br /> ! 1970 <br /> ! 1980 <br /> ! 1990 <br /> ! 2000 <br /> ! 2010 <br /> ! 2020 <br /> |-<br /> | 70&amp;nbsp;222<br /> | 67&amp;nbsp;047<br /> | 68&amp;nbsp;738<br /> | 63&amp;nbsp;843<br /> | 63&amp;nbsp;208<br /> | 58&amp;nbsp;421<br /> | 51&amp;nbsp;415<br /> |}<br /> <br /> ==Символы==<br /> Қала нышандары - [[Ulmus davidiana]] ағашы, [[Iris ensata]] гүлі мен [[қытай көктене]] құсы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goshogawara.net.pref.aomori.jp/01_gaiyo/simbol.html|title=五所川原の市章・市の鳥・市の花・市の木・市民歌|publisher=Госегавара қаласының әкімшілігі|accessdate=2010-08-03|lang=ja|deadlink=unknown-host|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040830020513/http://www.goshogawara.net.pref.aomori.jp/01_gaiyo/simbol.html|archivedate=2004-08-30}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt; <br /> <br /> [[Санат:Жапония қалалары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A6%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%83 2026-03-07T10:42:42Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{Елді мекен<br /> |статусы = [[Жапония қалалары|қала]]<br /> |қазақша атауы = Цугару<br /> |шынайы атауы = つがる市<br /> |сурет = <br /> |сурет атауы = <br /> |жағдайы = <br /> |ел = {{JPN}}<br /> |елтаңба = Emblem of Tsugaru, Aomori.svg<br /> |ту = Flag of Tsugaru, Aomori.svg<br /> |елтаңба сипаттамасы = <br /> |ту сипаттамасы = <br /> |елтаңба ені = <br /> |ту ені = <br /> |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 48 |lat_sec = 31.4<br /> |lon_dir = E |lon_deg = 140 |lon_min = 22 |lon_sec = 48.2<br /> |CoordAddon = <br /> |CoordScale = <br /> |аймақ түрі = <br /> |аймағы = <br /> |кестедегі аймақ = <br /> |аудан түрі = <br /> |ауданы = <br /> |кестедегі аудан = <br /> |қауым округі түрі = <br /> |қауым округі = <br /> |кестедегі қауым округі = <br /> |қауым түрі = <br /> |қауым = <br /> |кестедегі қауым = <br /> |ішкі бөлінісі = <br /> |басшының түрi = <br /> |басшысы = <br /> |құрылған уақыты = <br /> |алғашқы дерек = <br /> |бұрынғы атаулары = <br /> |статус алуы = <br /> |жер аумағы = <br /> |биiктiктiң түрi = <br /> |орталығының биiктігі = <br /> |климаты = <br /> |ресми тілі = <br /> |тұрғыны = <br /> |санақ жылы = <br /> |тығыздығы = <br /> |шоғырлануы = <br /> |ұлттық құрамы = <br /> |конфессионалдық құрамы = <br /> |этнохороним = <br /> |уақыт белдеуі = +9<br /> |DST = <br /> |телефон коды = <br /> |пошта индексі = <br /> |пошта индекстері = <br /> |автомобиль коды = <br /> |идентификатор түрі = <br /> |сандық идентификаторы = <br /> |ортаққордағы санаты = <br /> |сайты = <br /> |сайт тілі = <br /> }}<br /> '''Цугару''' – [[Жапония]]дағы Аомори префектурасының [[Хонсю]] аралында орналасқан қала. <br /> <br /> Қала ауданы 253,85км², халық саны 37 474 мың адам ([[2010 жыл]]ғы халық санағының қорытындысы). Қала нышандары - ''Hemerocallis dumortieri'' гүлі, ''Pinus thunbergii'' ағашы, көкек құсы. [[Хиросаки]], [[Госегавара]] қалалары, Адзигасава, Цурута, Накадомари кенттерімен шекаралас.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt; <br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Жапония қалалары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D0%BB%D0%BE%D1%83%D0%BD 2026-03-05T14:36:09Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>{{Біріктірілсін|Сайқымазақ}}<br /> [[Сурет:Clown chili peppers.jpg|250 px|thumb]]<br /> <br /> '''Клоун''' ({{lang-en|clown}}, {{lang-la|сolonus – орашолақ, дөрекі}}) – [[цирк]] артисі, [[гротеск]], [[буффонада]] тәсілдерін қолданатын комедиялық кейіпкер. 16 ғасырдағы ағылшын пьесасының күлдіргі кейіпкері, ебедейсіз, қолапайсыз шаруа жігіті “Клоун” деп аталған. Клоун рөлдері, негізінен, дәулеттілер мен ақсүйектерді келемеждейтін дөрекі әзіл-оспаққа құрылды. 17 ғасырда Клоундар тек [[пантомима]] және балағандық ойын-сауықтар көрсеткен. Кейін цирк аренасында күлдіргі көріністерді орындаушы қуақы Клоун деп аталатын болды. Клоун, көбінесе, бүкіл бағдарламаны демеп, ұластыру мақсатын атқарады. Қазіргі цирктерде күлдіргі Клоун (шикіл сары Клоун, ақ Клоун), машықтандырғыш Клоун, [[акробат]] Клоун, т.б. болып бөлінеді. Қазақ циркінің белгілі Клоундары халықаралық фестивальдардың лауреаттары [[М.Жұмағалиев]], [[Қ.Қасымжанов]], [[В.Карп]], [[М.Мұмырғанов]], т.б.<br /> &lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”<br /> ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Клоундар| ]]<br /> [[Санат:Комедия]]<br /> [[Санат:Сахналық өнер]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%BE%D1%83_%D0%A6%D0%B7%D1%8F%D0%BD%D1%8C-%D0%B4%D1%8D 2026-02-28T09:41:36Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>[[File:竇建德（說唐演義全傳）.jpg|thumb|220px|Доу Цзянь-дэ]]<br /> '''Доу Цзянь-дэ''' (572-621) 7 ғасырдың 1-ширегінде Қытайдағы феодалдарға қарсы шаруалар көтерілістері басшыларының бірі.&lt;br /&gt;<br /> Шаньдун провинциясында шаруаның отбасында туған. Өз уезінде көтерілісшілер отрядын құрауға көмектескен. Кейін бірнеше көтерісшілер отрядын біріктіріп, үлкен армия (100 мың адамнан аса) құрды. Көтерілістің нәтижесінде Суй әулетінің өкіметі құлады.<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998&lt;/ref&gt;<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:572 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:621 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қытай]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%81_%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5 2026-02-21T08:37:50Z

<p>Wikuiser: +Санат:Латвия жазушылары; +Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>{{Жазушы<br /> | Есімі = Арвидс Скалбе<br /> | Шынайы есімі = Arvīds Skalbe<br /> | Суреті = <br /> | Ені = <br /> | Суреттің аты = <br /> | Туған кездегі есімі = <br /> | Лақап аты = <br /> | Туған күні = 01.03.1922<br /> | Туған жері = [[Пыталово|Яунлатгале]], Латвия (қазіргі [[Ресей]])<br /> | Қайтыс болған күні = 21.05.2002 <br /> | Қайтыс болған жері = [[Мәскеу]], Ресей<br /> | Азаматтығы = <br /> | Ұлты = латыш<br /> | Білімі = Резекне мұғалімдер институты<br /> | Мансабы = <br /> | Шығармашылық жылдары = <br /> | Бағыты = <br /> | Жанры = <br /> | Шығармалардың тілі = [[латыш тілі]]<br /> | Дебюті = <br /> | Марапаттары = <br /> | Сыйлықтары = <br /> | Қолтаңбасы = <br /> | Сайты = <br /> | Commons = <br /> }}<br /> '''Арвидс Скалбе''' (1 наурыз 1922 – 21 мамыр 2002&lt;ref name=&quot;:(&quot;&gt;{{cite news|title=Miris dzejnieks Arvīds Skalbe |url=https://www.delfi.lv/kultura/8529646/art/3236651/miris-dzejnieks-arvids-skalbe |date=2002-05-24}}&lt;/ref&gt;) – [[латыштар|латыш]] ақыны, аудармашы. [[Латвия]] Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. «Әкелік ақ жол» атты жинағы үшін Латыш Мемлекеттік сыйлығы берілген. [[Абай]]дың ''«Сегіз аяқ», «Көзімнің қарасы...», «Жапырағы қураған ескі үмітпен...», «Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек...»'' өлеңдерін [[латыш тілі]]не аударған.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Абай. Энциклопедия. |орны=Алматы |баспасы=«Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы |isbn=5-7667-2949-9}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> {{stub}}<br /> <br /> [[Санат:1922 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Латвия жазушылары]]<br /> [[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%8B 2026-02-19T09:44:13Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>[[Сурет:Abai Square.jpg|нобай|]]<br /> '''Абай алаңы''' — [[Алматы]] қаласының экономикалық және әлеуметтік Мәдени өмірінде ерекше орын алатын аса ірі магистраль, тоғыз жолдың торабы, [[Ленин]] даңғылы мен Абай даңғылының қиылысқан жерінде орналасқан. Алаң қазақ халқының ағартушы ұлы ақыны [[Абай Құнанбаев]]тың құрметіне аталған. 1960 ж. алаңда Абайға ескерткіш орнатылды. Гранитпен көмкерілген Һауіздер, гүлзарлар бар. Республика сарайы, көп қабатты «''Қазақстан''» [[қонақ үй|қонақ үйі,]] «''Арман''» [[кинотеатр]]ы, ғылыми-ағарту мекемелерінің ғимараттары, аспалы жол ст. т. б. құрылыстар Абай алаңына айырықша көрік берген.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Almaty-geo-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]<br /> [[Санат:Алматы көшелері]]<br /> [[Санат:Алматы сәулеті]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%8B_(%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0) 2026-02-16T13:27:58Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>{{Ғимарат<br /> | ғимараттың аты = Тәуелсіздік алаңы<br /> | шынайы аты = <br /> | бұрынғы атауы = <br /> | балама аты = <br /> | статусы = <br /> | суреті = Kazakh Eli.jpg<br /> | ені = 270px<br /> | сурет атауы = Алаңның ортасындағы «Қазақ елі» монументі<br /> | позициялық карта = Қазақстан<br /> |lat_dir = N|lat_deg = 51|lat_min = 07|lat_sec = 19.20<br /> |lon_dir = E|lon_deg = 71|lon_min = 28|lon_sec = 12.00<br /> | карта атауы = <br /> | карта ені = <br /> | ғимараттың үлкен жетістігі =<br /> | ізашары = <br /> | ізбасары = <br /> | ғимарат түрі = <br /> | сәулет стилі = <br /> | қолданылуы = <br /> | орналасуы = [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]], [[Тәуелсіздік даңғылы (Астана)|Тәуелсіздік даңғылы]]<br /> | мекен жайы = <br /> | қала = [[Сурет:Flag of Astana, Kazakhstan.svg|23px]] [[Астана]]<br /> | мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}}<br /> | қазіргі жалдаушы = <br /> | ғимараттың маңыздылығы = <br /> | құрылысы басталды = <br /> | құрылысы аяқталды = 2009 жылғы қазан<br /> | ашылған уақыты = <br /> | жөнделген уақыты = <br /> | жабылған уақыты = <br /> | бұзылған уақыты = <br /> | құны = <br /> | жөндеу құны = <br /> | биіктігі = <br /> | төбесі = <br /> | антеннаның төбесі = <br /> | шатыры = <br /> | ең соңғы қабат = <br /> | обсерватория = <br /> | құрылыс материалы = <br /> | көлемі = <br /> | диаметрі = <br /> | басқа да өлшемдері = 5,2 га<br /> | қабаттар саны = <br /> | ғимараттың ішкі ауданы = <br /> | лифтілер = <br /> | тапсырыс беруші = <br /> | иемденуші = <br /> | басқарушы орган = <br /> | сәулетшісі = <br /> | сәулет фирмасы = <br /> | салушы = <br /> | инженері = <br /> | инженер-құрылысшы = <br /> | басқа да дизайнерлер = <br /> | сметашы = <br /> | бас мердігер = <br /> | марапаттары = <br /> | дүкендер саны = <br /> | бөлмелер саны = <br /> | көлік тұрағы = <br /> | сайты = <br /> }}<br /> '''Тәуелсіздік алаңы''' — [[Қазақстан]] елордасы [[Астана]]дағы басты алаң.<br /> <br /> == Орналасуы ==<br /> Тәуелсіздік алаңы Астананың [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданында]] орналасқан. Аумағы жағынан [[Тәуелсіздік даңғылы (Астана)|Тәуелсіздік даңғылы]] бойымен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылып жатқан төртбұрышты алаң. Көлденең бағытта Байтұрсынов және [[Жұмекен Нәжімеденов көшесі (Астана)|Нәжімеденов]] көшелерімен шектеледі.&lt;ref name=&quot;ЯК&quot;&gt;{{cite web|url=https://yandex.kz/maps/163/nur-sultan/?ll=71.468550%2C51.121897&amp;mode=whatshere&amp;whatshere%5Bpoint%5D=71.469513%2C51.122193&amp;whatshere%5Bzoom%5D=18.29&amp;z=17.09|title=Тәуелсіздік алаңы, Астана|publisher=Яндекс Карта|accessdate=20 қыркүйек 2022}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Сәулет ансамблі ==<br /> Алаңның ортасында Қазақстанның еркіндігі мен гүлденуінің символы болып табылатын «[[Қазақ елі (монумент)|Қазақ елі]]&lt;nowiki/&gt;» монументі орналасқан.&lt;ref name=&quot;ap&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.apartamenty.kz/ru/astana/posts/ploshchad-nezavisimosti-i-monument-aza-el.html|title=Площадь Независимости и монумент «Қазақ елі»|lang=ru|work=apartamenty.kz}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Айналасында келесі нысандар бар:&lt;ref name=&quot;ЯК&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ap&quot;/&gt;<br /> * [[Әзірет Сұлтан мешіті]];<br /> * [[Қазақ ұлттық өнер университеті]];<br /> * [[Бейбітшілік қабырғасы (монумент)|Бейбітшілік қабырғасы]];<br /> * [[Тәуелсіздік сарайы (Астана)|Тәуелсіздік сарайы]];<br /> * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі|Қазақстан ұлттық музейі]];<br /> * [[Бейбітшілік және келісім сарайы]];<br /> <br /> == Суреттер ==<br /> &lt;gallery&gt;<br /> Сурет:Kazakh Eli monument1.jpg|<br /> Сурет:Wing Loong (1).jpg|<br /> Сурет:Бронеразведывательная машина SandCat.JPG|<br /> Сурет:Construction of new mosque close to Palace of Peace and Reconciliation.jpg|<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Astana-geo-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Астана көшелері]]<br /> [[Санат:Астана сәулеті]]<br /> [[Санат:Қазақстанның көрікті орындары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB_%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2026-02-16T13:25:19Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''Әлімқұл Бүркітбаев''' ([[16 наурыз]] [[1942]], [[Шу ауданы]] — [[24 тамыз]] [[2003]], [[Алматы]]) — Қазақстандық спортшы, ғалым, [[жазушы]]. Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы.<br /> <br /> [[Сарыүйсін|Сары Үйсін]] руынан шыққан.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Құрастырушы авторы А.Байғазыұлы|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Сары Үйсін. Шапырашты|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2000|томы= |беттері= |барлық беті= ?|сериясы= |isbn=5-89840-441-4|тиражы= }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Балалар үйінде тәрбиеленген. [[Бішкек]] дене тәрбиесі институтын, [[Пекин]] университетінің шығыс медицинасы факультетін бітірген. Бокстан [[Қырғызстан]]ның бес дүркін чемпионы. Спорт тақырыбында кандидаттық диссертация қорғап, профессор атағына ие болды. [[Жамбыл облысы]]ның спорт комитеті төрағасының орынбасары, [[ҚКСР]] Оқу министрінің көмекшісі, [[Абай]] атындағы педагогикалық институтында кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Ол [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы|Қажымұқан]] туралы деректі кітап пен ғылыми зерттеулердің, «Мұғалім», «Қазақтың ат спорты», «Жетімек» сынды басылымдардың авторы.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Kazakhstan-writer-stub}}<br /> <br /> [[Санат:16 наурызда туғандар]]<br /> [[Санат:1942 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Шу ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:24 тамызда қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:2003 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан боксшылары]]<br /> [[Санат:Қырғызстан чемпиондары]]<br /> [[Санат:Профессорлар]]<br /> [[Санат:Қазақстан спорт қайраткерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан ғалымдары]]<br /> [[Санат:Қазақстан жазушылары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2026-02-16T13:15:48Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{stub-category<br /> |article=о [[Қазақстан]] [[футбол]]шысы туралы<br /> |newstub=Kazakhstan-footy-bio-stub<br /> |category=Қазақстан футболшылары <br /> }}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан туралы аяқталмаған мақалалар]]<br /> [[Санат:Футболшы туралы аяқталмаған мақалалар|Қазақстан]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D1%8B%D1%87%D0%BA%D0%BE 2026-02-16T13:14:08Z

<p>Wikuiser: /* Сілтемелер */</p> <hr /> <div>{{Боксшы<br /> |Есімі = Иван Дычко<br /> |Туған күні = 11.08.1990<br /> |Туған жері = {{туғанжері|Рудный|Рудныйда}}<br /> |Азаматтығы ={{байрақ|Қазақстан}}<br /> |бойы =206 <br /> }}<br /> <br /> '''Дычко Иван Фёдорұлы''' (11 тамыз, 1990 жыл) — қазақстандық боксшы, халықаралық спорт шебері, 2011 жылы [[Баку]]да өткен бокстан Әлем Чемпионатында қола жүлде иегері.<br /> <br /> * 2009, 2010, 2011 жылдары бокстан [[Қазақстан]] чемпионы<br /> * 2008 ж. — Жастар арасында Әлем чемпионатында екінші орын иелеген<br /> * 2010 ж. — [[Гуанчжоу]]да([[Қытай]]) өткен бокс бойынша ХVI Азия ойындарының күміс жүлде иегері<br /> * 2011 ж. — Бакуда өткен Әлем чемпионатының күміс жүлде иегері болып, [[2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары 2012]] лицензиясын жеңіп алды.<br /> *[[2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2012]], [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016]] жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.<br /> 2008, 2009, 2010 жылдары [[Қостанай облысы]]ның ең үздік он спортшысы қатарына кірген. 2011 жылы Қостанай облысының ең үздік спортшысы.<br /> Бапкерлері: Шайрер Владимир Иванович — Қазақстанда қызмет көрсеткен спорт жаттықтырушысы; Мұқышев Сапобек Мырзағалиевич — Қазақстанда қызмет көрсеткен бапкер.<br /> *2017 жылыы кәсіпқой боксқа ауысты. Алғашқы 11 айқаста нокаутпен жеңді.<br /> <br /> == Сілтемелер ==<br /> * [http://fbko.kz/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4:2010-05-12-13-10-37&amp;catid=2:2010-05-12-13-02-01 Дычко Иван Фёдорович – Қостанай облысы Бокс Федерациясысы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130823230405/http://fbko.kz/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4:2010-05-12-13-10-37&amp;catid=2:2010-05-12-13-02-01 |date=2013-08-23 }}<br /> <br /> {{Kazakhstan-bio-stub}}<br /> {{Asia-boxing-bio-stub}}<br /> {{DEFAULTSORT:Сапиев, Серік}}<br /> {{Bio-stub}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан боксшылары]]<br /> [[Санат:1990 жылы туғандар]]<br /> <br /> [[Санат:Қазақстанның Олимпиада қола жүлдегерлері]]<br /> [[Санат:Қостанай тұлғалары]]<br /> [[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]<br /> [[Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]]<br /> [[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]]<br /> [[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]<br /> [[Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары]]<br /> [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA 2026-02-16T09:33:44Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>{{double image|right|Бесік жабуымен.jpg|125|155jcrs.jpg|125|'''Сол жақ сурет''': Бесік жабуымен&lt;br/&gt; '''Оң жақ сурет''': Бесік тартпасымен}}<br /> '''Бесік''' — [[нәресте]]ні бөлеуге арналған ағаш [[төсек]]. Бесікті [[Орталық Азия]] мен [[Кавказ]], [[Үндістан]], [[Қытай]] жерін мекендейтін халықтардың басым көпшілігі пайдаланады. Тек әр түрлі үлгіде жасалады. Бесік көшпелі өмір кешкен қазақ халқы арасына ертеден тараған. Қазақ бесікті [[қарағай]], [[қайың]]нан, көбіне талдан иіп жасайды. Мұндай бесік жеңіл, ықшам әрі берік, көшіп-қонуға ыңғайлы болады. Бесік баланың тазалығына өте қолайлы, өйткені арнайы орнатылатын ''түбек'' пен ''шүмек'' бала дәретін жайылдырмайды. Түбектің түбіне күл салып, жиі-жиі ауыстырып отырады. [[Шүмек]]ті қойдың [[асық]] жілігінен жасайды, кейде айрықша аппақ болуы үшін сүтке қайнатып алады. Бесіктегі баланың аяғы, кеудесі қатты байланатындықтан, оның қан айналу жүйесіне керісінше әсер етеді. Сондықтан баланы бесіктен жиі босатып, қол-аяғын қозғап, арнайы жаттығулар жасайды. Бесікпен қоса ''[[құс төсек]], [[жастық]], [[жөргек]], [[қолбау]], [[тізебау]], [[тізе жастық]], [[бесік көрпе]]'' даярланады. Бесіктің ''[[жер бесік]], [[аспалы бесік]]'' ([[әлпеншек]]) деген екі түрі кездеседі. Қазақта бесік қасиетті, киелі құтты мүлік болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> &lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Бесіктің жасау-жабдықтары<br /> <br /> Жас нәрестені бесікке бөлеу үшін төмендегідей жасау-жабдықтар қажет.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Ши.&lt;/strong&gt; Бесік шабақтарының үстіне төселетін шиден тоқылған төсеніш. Түбек бекітілген тұсында ойығы болады.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Жөргек.&lt;/strong&gt; Жұқа, талдырып басылған киіз төсеніш. Осыны кейде қаузау деп те атайды (қаузау киіз).<br /> <br /> &lt;strong&gt;Құс төсек.&lt;/strong&gt; Жөргектің үстіне төселетін арасына құс жүні салынып қабылған жұмсақ төсеніш. Оның да түбек түсетін тұсында ойығы болады.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Жастық.&lt;/strong&gt; Бесіктің енімен сәйкес келетін, арасына құс жүні толтырылған кішкене жастық.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Көрпе.&lt;/strong&gt; Жай матадан әзірленген көрпені жаздыгүні, ал арасына мақта салып қабылған көрпені қыстыгүні қолданады.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Кепіл.&lt;/strong&gt; Нәрестенің жамбас тұсына, тізесіне кепіл ретінде арнайы тігілген бірнеше кішкене жастықшалар қойылады. Ол жастықшалар түбек орналасқан ойықтың төңірегіне төселеді.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Тартпа бау.&lt;/strong&gt; Тартпа бауларды кейде таңғыш деп те атай береді, олар құр тәрізді биязы жіптен тоқылады. Немесе екі-үш қабат матаны сырып, бауларды ызып әзірлейді. Тартпаның біреуі бөленген, құндақталған нәрестенің көкірек тұсынан, екіншісі тізенің үстінен түседі. Тартпа баудың ұштары бесіктің екі жағындағы сабау ағаштарға таңылады.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Түбек.&lt;/strong&gt; Түбек қыштан, көннен, күйдірілген саз балшықтан немесе мыс, жез қаңылтырдан әзірленеді. Қыстыгүні сыртына киіз, қайыс немесе былғарыдан тігілген қап кигізіп қояды. Түбектің түбіне сәл күл сеуіп қолданады.<br /> <br /> &lt;strong&gt;Шүмек.&lt;/strong&gt; Шүмекті ағаштан да сүйектен де әзірлеуге болады. Ұл баланың шүмегін асықты жіліктің асық тұрған басынан ойық ойып әзірлейді. Екінші қарама-қарсы басын шорт кесіп тастап, қырларын егеп жұмырлап қояды. Қыз баланың шүмегін ескі, көп ұсталып майсіңді болған уықтың қарынан (иінінен) жасайды, ойығын ұлдікіне қарағанда сәл сопақтау етіп ойған жөн. Шүмек баланың денесіне баптау үшін қырларын тегістеп жылтыратып, зәрді сорып алмауы үшін майға қайнатып алған соң пайдалана беруге болады.<br /> <br /> Жабу. Бесіктің көлеміне сай, жұқа матадан тігілген, кестеленген арнаулы жабуы болады. Ол бесікке бөленген жас нәрестені маса-шыбыннан, желден, шаң-тозаңнан, күн көзінен, суықтан қорғайды.&lt;ref&gt;“Дәстүр” ұлттық-этнографиялық журналы. № 3 (34) мамыр-маусым 2014 жыл.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;strong&gt;«Ұста Дәркембай атындағы қолөнер мұражайының» қолөнер ісі бойынша ғылыми қызметкері А.Аманғалиқызының &quot;Бесік&quot; мақаласынан үзінді.&lt;/strong&gt;&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == Бесіктің құрылысы ==<br /> * Алдыңғы бас (бөген).<br /> * Артқы бас (бөген).<br /> * Белағаш (арқалық, арыс).<br /> * Жақтау.<br /> * Жорға (табан).<br /> * Сабау.<br /> * Тақтай.<br /> * Түбек.<br /> * Шабақ.<br /> * Шүмек.<br /> <br /> == Бесікті кім дайындауы тиіс? ==<br /> Бесік – киелі мүлік. Бесікпен сенің ұрпағың, әулетің өседі. Біздің қазақта бесік әкелу деген салт бар. Сәбилі болып жатқан қызының нәрестесіне бесік әкелу – қыз төркінінің, жас ананың анасының яғни нағашы әжесінің парызы. Қазірдің өзінде бесік әкеліп жатқан, тіпті болмағанда баланың арнайы төсегі (манеж), арбасы, үстелі дегендей, балаға қажет жабдықты әкеліп жатқан аналар баршылық. Бұл – бір жағынан, құда-жекжат арасындағы үлкен сыйластық. «Бие құлындамаса, ат болады, ағайын-туыс алысып-беріспесе, жат болады» дегендей, бұл – екі жаққа дәнекер ғана. Әйтпесе ешкім алғаннан – бай, бергеннен – кедей болмайды. Бесік әкелу құда-құдағи арасындағы көңіл сыйлау болса, екіншіден, жас босанған келіннің көңілі көтеріліп, сағынышы басылады әрі енесіне айта алмағанын анасымен бөліседі, көңілі өседі. Бесік әкелудің өзі керемет бір сән-салтанат десек те болады. Келіннің төркіні «іздеушісі, сұраушысы бар екен» дегізіп, бір топ болып келетін болған және де жай келмей, баланың бесік жабдығын түгелімен, түбек-шүмегіне дейін жасап әкелген. Бесіктің жабдықтарын барынша әдемілеп жасаған. Түбегі мен шүмегінен басқа, қолтық жастық, тізе жастық дегені болады және олар ешқашан сүреңсіз сұр түсті маталардан тігілмеген. Кішкентай көрпешелері де мүмкіндігінше ашық түсті маталардан тігіледі. Бесіктің басына үкі тағады. Өйткені бала әсемдікке, әдемілікке бесікте жатқан кезден бастап үйренуі керек, - дейді салт-дәстүрді насихаттап, дұрыс-бұрыстығын насихаттап жүрген Зәйнеп Ахметова. <br /> <br /> == Бесіктің сәбиге пайдасы ==<br /> Біріншіден – қол-аяғын ербеңдетіп бос жатқан сәбидің ұйқысы тыныш болмайды. Ұйқысы қанбаған баланың зердесі толық жетілмейді. Екіншіден – баланың мазасыздығы ананың психологиясына әсер етеді. Бұндай жайсыздық сүт арқылы сәбиге беріледі. Сондықтан бесікке жатпаған бала болашақта сабырсыздау болады. Үшіншіден – сәбидің тұлабойы таза болып, тазалыққа бойы үйренеді. Денесіне дымқыл, сыз дарымайды. Құрғақ болады. Сырттан келетін кері энергия мен шаң-тозаңнан сақтайды. Төртіншіден – бесік белгілі бір ырғақпен ғана тербетілгендіктен баланың жүйкесі бір жүйе, тәртіпке түседі. Бесіншіден – бесіктегі балаға бесік жыры, ана әлдиі айтылады. Өнегемен, тәрбиемен, өрілген өлең жолдары сәбидің бойына көркем мінез, ұлттық қасиет, жомарттық пен жанашырлық сынды жақсы қасиеттерді дарытады. <br /> <br /> == Бесік қалай пайда болды? ==<br /> Ұлттың ұясы, қазақы тәлім-тәрбиенің қайнар көзі, бабамыздан қалған киелі мүлік болып танылған бесіктің пайда болуы өте ертеде екен. Аңызға сүйенсек, ең алғашқы бесік Жетісу мен Алтайдың бойын мекен еткен Айдархан бидің кезінде пайда болған деседі. Айдархан бидің әкесі, төңірекке белгілі Мизам баба, қазақ даласына ағаш отырғызумен, орманды көбейтумен айналысса керек. Елге сыйлы Мизам баба 150 жыл өмір сүріпті. Өзі сүрген ғұмырында еккен көшет-талдардан үлкен бау-бақшалар өсіп шығыпты. Мизам бабаның о дүниеге сапар шеккенінен хабардар болған қытайлар, бақилық бабаның еңбегін көреалмаушылықпен өртеп жіберіпті. Сол уақытта Мизам бабаның баласы, Айдархан би, алыс ауылға сапар шегіп кеткен екен. Би түсінде әкесін көреді, лезде бір сұмдықтың болғанын сезген ол, үйге қарай аттың басын бұрады. Ауылға асығыс жетіп, ну орманның орнында шөл далаға айналған ауылын көріп қатты қапаланады… Бірақ жылдар өте береді… Айдархан би үйленіп, тұңғышы туылады. Бірақ туыла сап, сәби тоқтамай жылай береді. Оған шартарапқа аты шыққан емшілер де көмектесе алмайды. Күндердің күнінде тынымсыз жылайтын бала жылауын тоқтатады. Әкесі қуанып кетіп, жүгіріп үйге кірсе, оны ақ шапан киген бір қария өрттен аман қалған сынық бұтақтарға жатқызып, сәбиді тербетіп отырады. Айдархан би жақын келгенде, ақсақал ғайып болады. Оның орнында қалған ағаш бұтағымен Айдархан, қазіргі «бесік» деп айтылып жүрген бұйымды жасайды. Иә, бесікке бөленген баланың ұйқысы тыныш, төсегі жайлы болады. Бір ырғақпен тербелген бесік баланың денсаулығының мықты болуына, миының дамуына, қол-аяғының дұрыс жетілуіне, тіпті тәлім-тәрбиесі мен мінез-құлқына керемет әсер етеді. «Бесік баласы бек баласы» деп бекер айтылмаған. Бесік жас нәрестенің салмақты да ұстамды болып өсуіне ықпал етеді.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Бесік]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 2026-02-15T15:40:15Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{Мереке<br /> | holiday_name = Құрбан айт<br /> | image = Eid al adha compilation.jpg<br /> | caption = Жоғарыдан сағат тілі бағытымен: [[Стамбұл]]дағы ''[[Айт намазы]]''; Мысыр базарындағы [[Құрбандық]]; [[Айттық]] алып жатқан [[Мұсылмандар|Мұсылман]] балалар; Албаниядағы Айт намазы; Құрбандыққа дайындалған Марокколық қой; [[Ахваз]] қаласындағы мереке<br /> | observedby = [[Мұсылмандар]]<br /> | type = [[Мұсылман мейрамдары|Мұсылмандық]]<br /> | significance = <br /> | date2025 = 6 маусым – маусым (Батыс Азия, Еуропа, Солтүстік Америка)&lt;br /&gt;7 маусым – 10 маусым (Солтүстік Африка, Оңтүстік Азия және Оңтүстік-Шығыс Азия)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مركز الفلك الدولي {{!}} International Astronomical Center (IAC) |url=https://astronomycenter.net/icop/hej46.html?l=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318181031/https://astronomycenter.net/icop/hej46.html?l=en |archive-date=18 March 2025 |access-date=2025-05-15 |website=astronomycenter.net |url-status=live }}&lt;/ref&gt;<br /> | date2026 = 27 мамыр – 30 мамыр<br /> | observances = <br /> | relatedto = [[Қажылық]], [[Ораза айт]]<br /> | alt = <br /> | nickname = <br /> | litcolor = <br /> | celebrations = [[Айт намазы|Айт намаздары]], [[Құрбандық|мал құрбандыққа шалу]], сыйлық сыйлау ([[Айттық]]), мерекелік тағамдар, отбасылық және қоғамдық жиындар, символикалық безендіру, қайырымдылық<br /> | date = 10–13 [[Зул-Хиджа]]<br /> | weekday = <br /> | month = <br /> | scheduling = <br /> | duration = 4 күн<br /> | frequency = <br /> | firsttime = <br /> | startedby = <br /> | image_size = 250px<br /> }}<br /> {{Ислам}}<br /> '''Құрбан айт''' ([[Араб тілі]]: «عيد الأضحى», ''‘Īd ul-’Aḍḥā;'' [[Урду тілі]]: «بقرعید», baqar'īd, baqrīd) – [[мұсылман]]дардың ең қасиетті мерекесі. Ол «[[ораза айт]]тан» кейін 70 күннен соң басталып, 3 күнге созылады. Бұл күндер Ұлы [[Мекке]]ге [[қажылық]]пен аяқталады. Айт күндері Аллаға арнап құрбандық шалады, мал сояды (жылқыдан басқа). Бұл мұсылмандардың негізгі міндеттерінің бірі.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Әрбір мұсылман Аллаһ разылығы үшін мүмкіндігі болса [[құрбан шалады]], мал сояды (жылқы малынан басқасын). [[Аллаһ|Алла]]ның бұйыруы бойынша бірінші құрбандық [[Ибраһим|Ыбырайым Пайғамбардың]] сүйікті баласы – [[Исмаил]] болуы керек болды. Не әкесі, не баласы қарсы болған жоқ. Аллаһ әкесі мен баласының өзіне берілгендігіне көз жеткізіп, оларды құрбандыққа шалған [[жұмақ]]тан аспан түстес көк қошқарды түсіріп, оларға мейірім түсірді. Содан бері дәстүр жалғасын табуда. Оны орындау – әрбір мұсылманның міндеті. Құрбандыққа қой, [[ешкі]], сиыр және түйе малын шалады. Басқа жануарлар қолданылмайды. Ауру, соқыр мал құрбандыққа шалынбайды. <br /> <br /> Мұсылмандар үшін Құрбан айттың бірінші күні маңызды болып саналады. Бұл күні [[мешіт]]терде [[айт намазы]] оқылады. Айттың осы бірінші күнінде адамдар бір-бірін құттықтап, бір-бірінің үйінен дастарқаннан дәм татады, бұл күні әр мұсылманның үйінде дастарқан жайылады. Құрбан айтта бауырсақ, шелпек пісіру, дастарқан мәзірін дайындау үшін жұмыстан сұрану керек еді.<br /> <br /> Құрбан айт күні ертерек тұрып, ғұсыл алып, таза киім киіп, хош иісті әтір сеуіп, көшеде жолыққан адамға ашық жүзбен қарау, құрбандық етімен [[ауыз ашу]] үшін [[намаз]]дан алдын ештеңе жемей, намазға бара жатқанда тәкбір айту – хазіреті [[Мұхаммед]] (с.ғ.с.) пайғамбарымыздың сүннеті. [[Аллаһ|Алла Тағала]] әмірі мен пайғамбарлар сүннетін орындау Жаратушы Иеміздің ризашылығына жақындатып, ақиретте сый-сияпатына кенелтеді. Сондықтан да айтқа ниеттеніп, дайындалушы немесе ынта-ықыласымен құрбандық шалушының Тәңірі мейіріміне бөленіп, о дүниеде жүзі жарық, мол сауапқа ие болары сөзсіз.<br /> <br /> Қажылыққа барған тәуап етушілер мен оған себепті жағдаймен бара алмағандарға айт күндері ортақ ғибадат – [[құрбандық шалу]]. Бұл – айтулы мерекенің ең маңызды амалы. Құрбандық деп құрбан айт күндерінде ғибадат ниетімен шалынатын малды айтады. Сондықтан бұл құрбандық шалу мерекесі, яғни Құрбан айт деп аталады.<br /> <br /> Қасиетті [[Құран|Құран Кәрім]] және [[Ислам]] тарихы бойынша бұл мереке мен оның шежіресі сонау адамзаттың атасы Адам (ғ.с.) ата және дәстүрлі діндердің түп атасы Ибраһим (ғ.с.) мен оның ұлы Исмайыл (ғ.с.) пайғамбарлармен тығыз байланысты.<br /> <br /> Құрбан айт күндері шариғат бойынша нисап мөлшеріндегі, яғни 85 грамм алтынға тең ақшасы бар, бас бостандықтағы, ақыл-есі бүтін, жолсапарда емес мұсылманға кем-кетіксіз бір жастағы қойды немесе ешкіні немесе бір адамнан жеті адамға дейін ниеттерін біріктіріп, екі жастағы сиыр немесе бес жастағы түйені құрбандыққа шалу уәжіп.<br /> <br /> Құрбандықтың уәжіпті қасиетті Құранда: «Раббың үшін (айт намазын) оқы, құрбандық шал», – деп бұйырылған. Ал әз Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Кімде-кім мүмкіндігі бола тұра құрбандық шалмаса, біздің намаз оқитын жерімізге жақындамасын!»<br /> <br /> == Құрбан айттың бірінші күні ==<br /> Құрбан айттық бірінші күні (Зилхиж-жаның 10-ыншы күні) [[таң]] атқаннан кейін Муздәлифәда [[таң намазы]] оқылады. Таң намазынан кейін Муздәлифә уақфасы жасалады. Жерге жарық түскенге дейін дұға етіліп, тілек тіленеді. Сосын қажылар күн шықпай Минаға қарай бет алады. Минада шатырларға орналасқаннан кейін шайтанға тас лақтыру үшін Үлкен [[шайтан]]ға (Ақаба жәмрасына) барады. Құрбан аиттың бірінші күні Үлкен шайтан тасқа (Ақаба жәмрасына) жеті тас лақтырылады. Әр тасты: «Бисмиллаһи, Аллаһу әкбар, рағман лиш-шайтани уа хизбиһ» деп айтып, лақтырады. Мағынасы: «Аллаһтың атымен' Аллаһ ұлы, шайтан және оған ергендер каламаса да». Алғашқы тас лақтырылғанда тәлбия айту тоқтатылады. Үлкен шайтанға жеті тас лақтырғаннан кейін тәматтуғ немесе қиран Қажылығын орындаушылар Харам аумағының кез келген жерінде мойындарына уәжіп құрбандарын шалады немесе басқа біреуді өкіл жасап шалдырады. Ифрад Қажылығын орындаушыларға құрбан шалулары уәжіп болмағандықтан нәпіл құрбан шалуларына болады.<br /> <br /> Ифрад Қажылығын орындаушылар Үлкен шайтан таска (Ақаба жәмрасына) [[тас]] лақтырғаннан кейін, ал, тәматтуғ және қиран Қ-ғын орындаушылар құрбандарын шалғай соң, шаштарын алғызып немесе кысқартып ихрамиан шығады. Ихрамда харам болған нәрселердің бәрі қайтадан халал болады. Тек қана әйелдерімен барғандар зиярат та-уабын жасағанға дейін жыныстық қатынас жасай алмайды.<br /> <br /> Ихрамнан шыққаннан кейін, Меккеге барып, зиярат тауабы жасалады. Бұл тауап былай жасалады: Жақсылап дәрет алып, бар ықыласпен Мәсжидул-Харамға қарай зікір айтып, баяу жүріспен барады. Ер кісілер тауапты бастамас бұрын ридаларын (дененің үстіңгі жағына оралатын их-рам матасы) оң қолтықтарының астынан өткізіп, сол иықтарының үстінен тарта орайлы. Тауапқа байланысты осы әзірліктерді істегеннен кейін «Аллаһым, мен сенің ризалығың үшін зиярат тауабын жасауды ниет еттім. Зиярат тауабын маған жеңіл ет және менен қабыл ал» - деп ниет етіп, Рукнул-Йәмани жағынан қара тастан қарсысына барады. Мүмкіндік болса, тәкбір және таһлил айтып, қара тасты сүйеді. Ал егер мүмкін болмаса, қолмен ишарат етіп, сәлемдеседі. Қара тастың орналасқан бұрышында тауаптың баста-латын жерін білдіретін қоңыр сызық бар. Міне, осы сызықтық тұсынан тауап басталады. Егер тауап бұл сызықтық яғни, қара тастың дәл карсысынан емес кішкене алдыңғы жағынан басталынған жағдайда айналым толық болмай қалады. Қағбаны сол жағына алып, оң жағымен тауапты бастайды. Әр айналымның басында қара тасқа сәлем береді. Барлық айналымдар-да Рукнул-Йәмәни мен Рукнул-Хажа-рул-Әсуәдтің арасында мына дұға оқылады: «Раббәна әәтина фид-дуниәә хасанатан уа фил-әәхирати хасәна, уа қина а'азабәннар. Уа адхилнал-жәнната ма'ал-абрар, Иа А'азизу на Ғаффар. Иа раббал-а'аламин». Мағынасы: «Раббымыз бізге бұл дүниеде де, ақыретте де тек жаксылығыңды беріп, бізді от азабынан сақта' Бізді жақсы, игі кұлдарыңмен бірге жәннатқа кіргіз. Уа, А'азиз, уа, аса кешірімді Ғаффар, уа, бүкіл әлемнің Раббысы».<br /> <br /> Алғашқы үш айналымда ер кісілер адымдарын жиі-жиі алып иықтарын сілкіген бойда, жылдам-жылдам жүреді. Бұлай істеу «рәмәл» делінеді. Рәмәл істеу - сүннет, істелінбеген жағдайда тауаптың дұрыстығына зиян келтірмейді. Тауап аяқталғаннан кейін мүмкін болған жағдайда, Ибраһим мақамында, болмаса, мешіттің кез келген жерінде екі рәкат намаз оқып, дұға жасалады. Сосын зәмзәм суын ішеді. Егер [[арафа]] күнінен бұрын Қ. сағиі жасал-маған болса, зиярат тауабынан кейін жасалады. Зиярат тауабының құрбан аштың үшінші күні ақшам уақытына дейін жаса-луы Имам Әбу Ханифа бойынша - уәжіп, ал Имам Әбу Юсуп және Имам Мұхам-мед бойынша - [[сүннет]]. Жалпы Ханафи мазһабында бұл тауапты Құрбан айттық бірінші күні жасау - абзал. Зиярат тауабын жасаған соң Минаға қайта қайтып, шайтанға тас лақтыру күндерінің түн-дерін сол жерде өткізу Ханафи мазһабында -сүннет, ал басқа мазһабтарда - уәжіп.&lt;ref&gt;Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1&lt;/ref&gt; <br /> [[Қазақстан]]да Құрбан айттың бірінші күні демалыс болып табылады.<br /> <br /> == Құрбан айттың екінші, үшінші және төртінші күндері ==<br /> Құрбан айттық екінші, үшінші және төртінші күндері (Зилхижжаның ІІ, 12, 13-ші күндері) [[күн]] тас төбедей ауғаннан кейін бірінші - Кішкентай; екінші - Орта; Үшінші Үлкен шайтан тастарға жеті-жетіден тас лактырады. Кішкентей және Орта шайтан тастарға тас лақтырып болғаннан кейін дұға жасалады. Үлкен шайтан тасқа тас лақтырған соң дұға жасамай, дереу ол жерден кетеді. Құрбан айттық екінші және үшінші күндері күн тас төбедей аумай шайтан тастарға тас лактырмайды. Құрбан айттық төртінші күні шайтан тастарға тас лақгырмайтындар (бұл күні лақтыру абзал, бірақ уәжіп емес) төртінші күні таң атпай Миналан қайтулары шарт. Әйтпесе, төртінші күні де тас лақтырулары уәжіп боп қалады. Яғни, Минала қалғандар үш шайтан тастың әрқайсысы жеті-жетіден тас лақтырып, Меккеге қайтады. Миқат шекараларының сыртынан кел-гендер Меккеден шығар кезде қоштасу тауабын жасайды. Бірақ одан да бұрын жасауларына болады. Егер бұрын жасалын қойса, Меккеден шығар кезде қайта жасау шарт емес. Қоштасу тауабын жасағаннан кейін Қағбаға барып, намаз оқып, нәпіл тауап жасауға болады. Мұндай жағдайда ең соңғы жасаған нәпіл тауабы -уадағ (қоштасу) тауабы деп есептеледі. Хайыз және нифас жағдайындағы әйелдер қоштасу (уадағ) тауабын жасамайды. Мәсжидул-Харамның есігіне дейін барып, Қағбамен қоштасып кайтады. Ибну Аббас бұл турасында «Әйел адам хайыз жағдайында болса, қоштасу (уадағ) тауабын жасамастан жолға шығуына рұқсат етілді» (Бухари, Хайыз, 27/Хаж, 144; Муслим, Хаж, 382 (1328),- деп риуаят еткен. Міне, осылайша Қ. амалдары тә-мамдалады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Islam-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Ислам мейрамдары]]<br /> [[Санат:Қазақстан мейрамдары]]<br /> [[Санат:Қазақстан мейрамдары]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96_(%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF) 2026-02-15T09:39:21Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''«Абайдың ақындық дәстүрі»''' - «[[Жазушы баспасы|Жазушы]]» баспасынан 1966 ж. жарық көрген зерттеу еңбек. Авторы - [[Нұрқатов Айқын|А. Нұрқатов]]. Автор [[Абай]] шығармашылығына арналған бұл ғылыми [[монография]]сында ақын мұрасын жан-жақты талдап, оған терең де ғылыми баға бергенерал Зерттеуде Абай мұрасы және оны игеру, ақындық айналасы мен әдеби мектебі, суреткерлік өнегесі мен реалистік дәстүрлері, ақын поэзиясының жаңашылдығы мен поэтикалық, түр үлгілері мәселелері кең көлемде қарастырылып, нақты тұжырымдар жасалады. Кітап «''Абай творчествосының дәстүрлік және жаң¬ашылдық сипаттары''», «''Абай тұсындағы ақындар''», «''Абай дәстурлерінің арнасында''», «''Орыс реализмінің дәстүрлері және қазақ әдебиеті''», «''Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы''» сияқты тараулардан және «''Сөз басы''» мен «''Соңғы сөзден''» турады. Көлемі 18,9 б. т., 4000 дана.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Book-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%8B_(%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF) 2026-02-15T09:38:46Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''«Абайдың музыкалық творчествосы»''' - [[ҚазССР]] Ғылым Академиясы баспасынан 1954 ж. қазақ және орыс тілдерінде жарық көрген этнографиялық жинақ. <br /> <br /> Кітапқа Т. Арғынов, М. О. Әуезов, К. Байғұтдинов, Ж. Елебеков, Ә. Қашаубаев, С. Қасымжанов, Қ. [[Қуан Лекеров|Лекеров]], М. Мұхаметжанов, А. Ысқақов сынды [[әдебиет]] пен [[өнер]] адамдарынан жазып алынған Абайдың 20 әні енгізілген. [[Ән]]дерді А. Э. Бимбоэс, А. Қ. Жұбанов, Е. Г. Брусиловский, Б. Г. Ерзакович, А. В. Затаевич, Л. А. Хамиди [[нота]]ға түсірген. Сондай-ақ, жинаққа профессор В. П. Чернованың шолу мақаласы берілгенерал Онда автор Абай әндерінің ырғақтық, саздық, үндік ерекшеліктеріне талдау жасайды. Кітап өнертанушыларға, әншілерге, жалпы ән сүйер қауымға арналған. Көлемі 5,3 б. т., 10 мың дана болып басылған.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Book-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_(%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF) 2026-02-15T09:38:06Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''«Абайдың этикалық көзқарастары»(«Этические воззрения Абая»)''' - «Қазақстан» баспасынан орыс тілінде 1970 ж. жарық көрген зерттеу еңбектері. Авторы - философия ғылымдарының кандидаты Б. Ғабдуллин. Кітап 3 тараудан, кіріспе мен қорытындыдан тұрады. [[Автор]] бұл зерттеуінде Абайдың [[этика]], көзқарастарын жүйелеп, ақын шығармашылығының негізгі 3 қайнар көзін ашып көрсетеді, оның адам туралы түсінігіне, таптық танымына, діни [[мораль]] мен патриархалдық-феодалдық қоғамдық қатынастарға айтқан сындарына шолу жасайды. Көлемі 5,5 б. т., 4550 дана болып басылған.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Book-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_(%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF) 2026-02-15T09:37:21Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''«Абай»''' - қазақтың мемлекеттік [[көркем әдебиет]] баспасынан 1935 ж. жарық көрген зерттеу еңбектері. Авторы - [[Тоғжанов|Ғ. Тоғжанов]]. Кітап Қазандағы «[[Кәмил Жақып]]» баспаханасынан [[латын]] алфавитімен жарық көрген. Автор өз зерттеуін шағын 10 тақырыпқа және қорытынды бөлімге бөліп, Абайдың ақындық жолына, ол өскен уақыт пен ортаға, ақынның жекелеген көзқарастарына, оған [[шығыс]] және [[орыс]] әдебиетінің ықпалы тақырыптарына шолу жасауды ниет еткен. <br /> <br /> Автор Абай шығармалары туралы кезінде келелі пікір айтқан [[Байтұрсынов|А. Байтұрсынов]], [[Дулатов|М. Дулатов]], [[Аймауытов|Ж. Аймауытов]], [[Жансүгіров|I. Жансүгіров]], [[Рысқұлов|Т. Рысқұлов]] тұжырымдарын теріске шығаруға күш салып, әділ төрелік тізгінін әміршілдік-әкімшілік нұсқауларға ұстатып, елеулі қателіктерге ұрынған. Абайды байшыл-феодалшыл ақын ретінде көрсетіп, оның әйел теңдігіне, кедейлерге көзқарасы керітартпа діншілдік талаптардан аса алмады, ұлт ақыны емес, ұлтшылдық пиғылы басым болды деп айыптайды. Абай ақындығының қалыптасу жолындағы [[Шығыс классиктері]] шығармаларының маңызын теріске шығарып, оның шыншылдық сара жолын белгілеп берген орыс әдебиеті ғана деген сыңаржақ тұжырымға ұрынады. Күнбе-күнгі тұрмыстық көріністерді ғана сынап, үлкен әлеуеттік мәселелерді, жалпыхалықтық тақырыптарды көтере алмады, көп өлеңі қысқа үгіт, өсиет түріндегі нәрселер ғана деген қате тұжырымдар жасайды. <br /> <br /> Дегенмен кітап соңында «Абай- самородок, қарадан оқымай шыққан талант» деп мойындауға мәжбүр болады, оның шыншылдық, қазақ [[поэзия|поэзиясындағы]] жаңашылдық қызметін, аудармашылық шеберлігін жақсы жағынан атап өтеді. Кітап соңында қосымша ретінде автордың «Ескі әдебиет мұраларын пайдалану жайында» деген мақаласы берілген. Кітап көлемі 10,5 б. т., 8000 дана болып басылған.&lt;ref&gt; Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Book-stub}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D1%82 2026-02-14T11:47:54Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>'''Альт''' ({{lang-la|altus}}, {{lang-it|alto}} - биік, жоғары), музыкада <br /> # Балалар не әйелдердің төменгі дауысы; <br /> # [[Хор]]дағы немесе әншілер тобындағы балалар не әйелдер (меццо-сопрано, конральто) партиясы; <br /> # [[Скрипка]]шылар тобының шекті аспабы (итал. ако). Симф. және камералық оркестрлердің құрамына енеді. Кейде жеке орындауда кездеседі; <br /> # [[Үрмелі аспаптар|Үрмелі аспаптың]] бір түрі (альтгорн); <br /> # Кейбір [[оркестр]]лік аспаптардың түрін білдіретін тіркес (альт-[[кларнет]], альт-[[тромбон]], альт-[[домбыра]], альт-[[қобыз]]).<br /> &lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Мәдениет]]<br /> [[Санат:Тарих]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2026-02-11T15:14:02Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{уики}}<br /> {{Ұйым<br /> |атауы = Азаматтық қоғаныстың халықаралық ұйымы<br /> |альтернативті = l'Organisation Internationale de Protection Civile ('''OIPC''')<br /> |background_color = <br /> |атау түсі = <br /> |логотип = <br /> |логотип ені = <br /> |анықтама = <br /> |карта1 = <br /> |карта1 ені = <br /> |аңыз1 = <br /> |карта2 = <br /> |карта2 ені = <br /> |аңыз2 = <br /> |мүшелік = <br /> |орталық типі = <br /> |орталық = <br /> |тип = [[Халықаралық ұйымдар|Үкіметаралық]]<br /> |тілдер = <br /> |тіл = <br /> |басшы мансабы1 = Бас хатшысы<br /> |басшы есімі1 = Аргудж Калантарли<br /> |басшы мансабы2 = <br /> |басшы есімі2 = <br /> &lt;!-- … --&gt;<br /> |басшы мансабы10 = <br /> |басшы есімі10 = <br /> |негізін салушы1 = [[Жорж Сен-Поль]]<br /> |құрылу оқиғалары1 = <br /> |құрылу мерзімі1 = <br /> |негізін салушы2 = <br /> |құрылу оқиғалары2 = <br /> |құрылу мерзімі2 = <br /> &lt;!-- … --&gt;<br /> |негізін салушы6 = <br /> |құрылу оқиғалары6 = <br /> |құрылу мерзімі6 = <br /> |ыдырау оқиғалары = <br /> |ыдырау уақыты = <br /> |түсініктемелер1 = <br /> |түсініктемелер2 = <br /> &lt;!-- … --&gt;<br /> |мекен-жай = Женева, &lt;br /&gt;{{SUI}}&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;mission_swiss&quot;&gt;{{cite book |title=The 45 organizations and secretariats in Switzerland |date=3 January 2022 |publisher=Permanent Mission of Switzerland to the United Nations Office and to the other international organizations in Geneva |location=Geneva |page=4 |url=https://www.eda.admin.ch/dam/mission-onu-omc-aele-geneve/en/documents/OI-tabrecap.EN.pdf}}&lt;/ref&gt;<br /> |сайт = {{URL|icdo.org}}<br /> |ортаққор = <br /> }}<br /> '''Азаматтық қоғаныстың халықаралық ұйымы''' — 1931 жылы негізі салынған. «Женева аймағы қауымдастығының» базасында 1958 жылы құрылды. Ұйымның құрылуы 1966 жылғы 17 қазандағы халықаралық шартта жарияланды, ол 1972 жылғы 1 наурызда күшіне енді. АҚХҰ қызметі әртүрлі зілзалалар кезінде тұрғын халық пен материалдық құндылықтарды қорғау мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесін жетілдіруге бағытталған. АҚХҰ азаматтық қорғаныс бойынша ғылыми-зерттеу мен басқа да қызмет түрлерін жетілдіру мақсатында үкіметаралық ынтымақтастыққа жәрдем көрсетеді.&lt;ref&gt;Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1&lt;/ref&gt;<br /> {{бастама}}<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Азаматтық қорғаныс]]<br /> [[Санат:Халықаралық ұйымдар]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B1%D1%83-%D0%94%D0%B0%D0%B1%D0%B8 2026-02-05T08:54:56Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>{{Otheruses4|қала|Әмірлік|Абу-Даби (әмірлік)}}<br /> {{Елді мекен<br /> |статусы = Қала<br /> |қазақша атауы = Абу-Даби<br /> |шынайы атауы = ابوظبي<br /> |сурет = {{Фотомонтаж<br /> | photo1a = Абу-Даби (Abu Dhabi) - panoramio (1).jpg<br /> | photo2a = Abu_Dhabi_on_27_December_2007_Pict_13.jpg<br /> | photo2b = A_view_from_Lake_Park_in_Abu_Dhabi%2C_UAE.JPG<br /> | photo3a =<br /> | photo3b = WAHAT AL KARAMA 1.jpg<br /> | size = 280<br /> | spacing = 2<br /> | color = transparent<br /> | border = 0<br /> }}<br /> |жағдайы = Астана<br /> |ел = БАӘ<br /> |елтаңба = Emblem of Abu Dhabi.svg<br /> |ту = Flag of Abu Dhabi.svg<br /> |елтаңба сипаттамасы = <br /> |ту сипаттамасы = <br /> |елтаңба ені = <br /> |ту ені = <br /> |lat_dir = N|lat_deg = 24|lat_min = 28|lat_sec = 41<br /> |lon_dir = E|lon_deg = 54|lon_min = 22|lon_sec = 07<br /> |CoordAddon = type:city(552000)_region:AE <br /> |CoordScale = <br /> |шекара түрі = <br /> |кестедегі шекара = <br /> |ел картасының өлшемi = 250<br /> |аймақ картасының өлшемi = <br /> |аудан картасының өлшемi = <br /> |аймақ түрі = Әмірлік<br /> |аймағы = Әмірлік<br /> |кестедегі аймақ = Абу-Даби (әмірлік){{!}}Абу-Даби<br /> |аудан түрі = <br /> |ауданы = <br /> |кестедегі аудан = <br /> |қауым түрі = <br /> |қауым = <br /> |кестедегі қауым = <br /> |ішкі бөлінісі = <br /> |басшының түрi = Шейх<br /> |басшысы = Халифа ибн Зайед ал-Нахиян<br /> |құрылған уақыты = <br /> |алғашқы дерек = <br /> |бұрынғы атаулары = <br /> |статус алуы = <br /> |жер аумағы = 972<br /> |биiктiктiң түрi = <br /> |орталығының биiктігі = 14<br /> |климаты = [[Арид климаты|арид]]<br /> |ресми тілі = араб<br /> |тұрғыны = 1 145 000<br /> |санақ жылы = 2017<br /> |тығыздығы = 1,200<br /> |шоғырлануы = <br /> |ұлттық құрамы = <br /> |конфессионалдық құрамы = <br /> |этнохороним = <br /> |уақыт белдеуі = +4:00<br /> |DST = <br /> |телефон коды = +9712<br /> |пошта индексі = <br /> |пошта индекстері = <br /> |автомобиль коды = <br /> |идентификатор түрі = <br /> |сандық идентификаторы = <br /> |ортаққордағы санаты = Abu Dhabi<br /> |сайты = http://www.abudhabi.ae/<br /> |сайт тілі = ar<br /> |сайт тілі 2 = en<br /> }}<br /> [[Сурет:AbuDhabi02.JPG|thumb|250px|Қала орталығы]]<br /> [[Сурет:Abu Dhabi on 27 December 2007 Pict 13.jpg|thumb|250px]]<br /> '''Абу-Даби''' ({{lang-ar| ابوظبي }}, «гәзел әкесі») — [[Біріккен Араб Әмірліктері]] мен [[Абу-Даби (әмірлік)|Абу-Даби]] әмірлігінің Ел ордасы, 67 мың км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ауданды алып жатқан (ол федерацияның бүкіл аумағының 86%-ы) саяси және әкімшілік орталығы.<br /> <br /> == Географиясы ==<br /> Материктен ширек километр орналасқан Парсы шығанағының солтүстік-шығыс бөлігінде аралда орналасқан. Арал материкпен үш үлкен көлік көпірімен жалғасып жатыр. (2010 жылдың соңындағы күйі бойынша)<br /> <br /> == Климаты ==<br /> Мұнда климат ылғалды субтропиктік, сондықтан да жаз айларындағы ыстыққа шыдау өте қиын. Абу-Дабиде жауын өте сирек жауады, кейде қыс айларында (ақпан, наурыз) ғана жауады. Қыс мезгілдерінде ауа райы салқындау. Ең жылы уақыт - тамыз айы, орташа температура - +35,2 °C.<br /> <br /> Мұнда жылына орта есеппен 13 мм ғана жауын-шашын түседі, бұл [[Еуропа]]дағы 3-4 жауынды күнмен барабар.<br /> <br /> == Халқы ==<br /> Абу-Даби [[БАӘ]]-нің құрамына кіретін әмірліктердің ең үлкені. Әмірлік Абу-Даби қаласының өзі және [[Аль-Айн]] (Абу-Дабиден 140 км жерде) мен [[Лива]] (245 км) қала шұраттарынан құралады. Соңғы есептеулер бойынша әмірлік халқының саны 1108 мың адамды құрайды, оның жартысы Абу-Даби қаласында тұрады.<br /> <br /> Жергілікті тұрғындар (арабтар) халықтың тек 20%-ын ғана құрайды. Қалада ең көп санды шетелдік қауымдар: үнділер, пәкстандықтар, басқа араб елдерінің азаматтары, ағылшындар тұрады. Жергілікті тұрғындардың басым көпшілігі банияз тайпасынан шыққандар.<br /> <br /> === Тілі ===<br /> Ресми тілі — араб тілі болып табылады, астана тұрғындарының көпшілігі ағылшын тілінде еркін сөйлейді.<br /> Тұрғындардың негізгі көпшілігі сүннит бағытындағы исламды ұстанады. Дінге сенушілердің 20%-ына жуығы шииттерге жатады.<br /> <br /> == Транспорты ==<br /> [[Сурет:AbuDhabi02.JPG|thumb|250px|Қала орталығы]]<br /> Көліктің негізгі түрі такси болып табылады. Автобус жүйесі де бар, кейбір аялдамалар салқындатылған. Ориталық автовокзалдан Әбу-Дабиге кіретін қалаларға (Аль-Айн, Медина Заед), сол сияқты басқа да әмірліктерге жүреді. 2015 жылы қолдануға берілуді жоспарлаған метро құрылысы жүргізілуде. Қалада заманауи жол төсемдерімен және әр бағытқа қарай үш жолақты қозғалыс орындарымен жабдықталған кең көшелері бар. Әдетте, оңтүстіктен солтүстікке қарай Жол созылып жатса, батыстан шығысқа қарай көше орын алған. Көшенің ортасында пальма отырғызылған бөлінген жолақ жатыр.<br /> <br /> == Экономикасы ==<br /> <br /> Қаланың негізгі іскерлік өмірі Әбу-дабидің солтүстік бөлігіндегі бернеше орамнан кейін әдемі жағалауға жапсарласа орналасқан қала Корниште топтастырылған. Қаланың бұл бөлігі Әбу-Дабиді &quot;Таяу Шығыстың Манхеттені&quot; деген атауға іліктірген заманауи биік ғимараттар мен зеңгір үйлерімен ерекшеленеді. Қаланың қалған бөлігі - бұлар қамтамасыз етілген қалалықтаға арналған виллалар мен тауанхаустар. Қала өзінің заманауи келбетін XX ғасырдың 80-ші жылдарында сәулеттілігі мен құрылысы жағынан қуып жетіп оза түскен Дубайдан бұрын алған болатын.<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> Абу-Дабидің негізі 1761 жылы қаланды. Осы жерде б.з.д. 3 мың жыл бұрын болғандығы туралы археологиялық деректер бар. Жергілікті тұрғындардың арасында қаланың құрылу тарихы жөнінде әдемі бір аңыз тараған. Шұраттардың біріндегі аңшы<br /> арабтар қарақұйрықтың соңына түседі. Жануар шөл даламен ұзақ шиырлап, аңшыларды Парсы шығанағы жағалауына шығарады. Сол жерде суға секіріп, аралға<br /> жүзіп өтеді. Аңшылар қарақұйрықты қуа береді. Қарақұйрық оларды тұщы судың тамаша бұлағына алып келеді.<br /> <br /> Аңшылар алғыс ретінде негізі салынған қонысты &quot;қарақұйрық атасы&quot; деп атады, ол арабша Абу-Даби дегенді білдіреді.<br /> <br /> Абу Даби ұзақ уақыт бойы қамал бекінісі мен теңіз арасында орналасқан лашық үйлердің шағын шоғыры болып келеді.<br /> <br /> Халықтың негізгі күнкөріс көзі балық ау лау мен маржан теру болды.<br /> <br /> 1950 жылы [[Рас Садр]] деген жерден мұнайдың бірінші ірі кен орны табылды.<br /> <br /> == Бүгінгі қала ==<br /> Абу-Дабидің кішкентай қоныстан аспанмен тілдескен көп қабатты үйлері, ұшқыр магистралі, гүлденген бақтары мен тамаша бұрқақтары бар ең қазіргі заманғы мегаполиске айналауына бар жоғы үш онжылдық қажет болды. Абу-Дабиді Таяу шығыстың Манхэттені деп атайды. Абу-Дабидің ерекшелік белгісі астана орталығын безендіріп тұрған мешіттердің көптігі екендігін батыл мойындауға болады. Қаланың кез келген нүктесінен бірден бірнеше ғажап безендірілген мұнараларды көруге болады.<br /> <br /> Сырттан келгендердің көпшілігі 10 км-ге созылып жатқан [[Корнич Роуд]] жағалауында болғанды ұнатады. Мұнда астанадағы 90 бұрқақтың арасында бірегей архитектура қолданылып жасалған: &quot;Кофе ыдысы&quot;, &quot;Аққу&quot;, &quot;Жанартау&quot;, &quot;Маржан&quot; сияқты ең әйгілілері бар көпшілік бөлігі орналасқан. Абу-Даби — дүние жүзіндегі ең сән-салтанатты қалалардың бірі. Бұл мегаполисте ең қазіргі заманғы қала белгілері мен шығыстың бет-бейнесі таңғаларлықтай үйлесім тапқан. Орасан зор мұнаралар — көп қабатты ғимараттар, ұшқыр магистральдар жағалауда орналасқан гүлденген бақтар мен тамаша бұрқақтар мұнда мыңдаған туристерді тартады. Қалалық жеміс базары [[Аль-Итихад]] орталық алаңында, ал балық базары порттан алыс емес жерде орналасқан. Халида мен Хамдан сауда көшелері шығыстың шағын дүкендерін аралауды ұнататындар үшін жұмақ болып табылады.&lt;ref&gt;Қазіргі дүние географиясы: Хрестоматия. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқу құралы. / Қ. Ахметов, Т. Увалиев, Г. Түсіпбекова. —Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. ISBN 9965-36-216-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Азия елордалары}}<br /> <br /> [[Санат:Абу-Даби]]<br /> [[Санат:Азия елордалары]]<br /> [[Санат:Миллионер қалалар]]<br /> [[Санат:БАӘ қалалары]]<br /> <br /> {{Geo-stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA 2026-01-21T09:47:19Z

<p>Wikuiser: </p> <hr /> <div>'''«Тайға міндік...»''' — [[Абай Құнанбайұлы|Абай]]дың [[1890 жыл]]ы жазған [[өлең]]і. Әрқайсысы 9 тармақты 5 шумақтан тұрады. [[Мазмұн]]ына, тақырып тегіне, сын-сырына қарағанша «[[Сап, сап көңлім]]» атты өлеңмен бір бітімдес, екеуі де бір мезгілдің туындысы. Ой түсе бастаған сыншыл, өр талапты ақынның жастық толғауын танытады. Енді азаматтық санада өзіне жаңа өр, өріс белгілеп отырған ойшыл жас бұл кезге шейін басынан өткен балалық пен бозбалалық, жігіттік шақтарын сынай шолып өтеді. Бір өзі емес, қазақтың жасының бәріне де ой сала, шіміркене жырлайды. Өлеңінде келтірген дәл деректі бапалық суреттері, бозбалалық алданыш, жұбанышы, болымсыз тәрбие, шала сауаттылық, арзан әуейілік және солардың нәрсіз нәтижесіндей дайынсыз күйде үйлі-баранды өмір бастау - осының бәрін де ақын салқын оймен қатаң сынай келіп, оқу-тәрбиенің өзінше өрісін мақсат еткен бағыт байқатады.<br /> :''«Қайын бардық, Қатын алдық, Енші тиді аз ғана. Шаруа атандық, Еңді ойландық, Қала берді бозбала. Бұрынғы қайда? Ойбайла- Не пайда?»''<br /> деген соңғы жолдарында өткен өмір жолына өкіне қараған ширығуды танытады. Бұл өкініші - өзін-өзі қамшылап, намысты талапқа бет қойған, ізденген жігердің өкініші. Ақын тіл, теңеуде, өмірлік нақтылы деректерін тізіп теруде ақындық тың жаңа үлгіде жолын іздей бастаған өнерпаз сезіледі, шумақ, ырғақ, ұйқас құбылыстарымен де өлеңге жаңаша соны түрлер енгізуді мақсат еткен талабын көрсетеді. Өлең 5 буынды жыр үлгісінде жазылған. Туындының 1-, 2-, 4-, 5- жолдары -а, -а, -а түрінде келеді де, 3-, 6-жолдары -б, -б пішінде айқасып ұйқасады. Бұл ақынның қазақ өлең құрылысына енгізген жаңалықтарының бірі болып саналады. Өлеңнің түпнұсқасы Мүрсейіт қолжазбаларынан (1907, 1910) алынып, алғаш рет [[С. Нұржановтың]] құрастыруымен [[1916 жыл]]ы [[Орынбор]]да жарық керген «Абай термесі» атты жинақта жарияланды. Туынды басылымдарында текстол. өзгерістер жоқтың қасы. [[1939]] жылғы басылымда өлеңнің 1-шумағының 8-жолы «Құс етті» делініп алынса, кейінгі жинақтарда бұл жол «Құс етті» ретінде берілген. Өлең башқұрт, [[Қарақалпақ тілі|қарақалпақ]], [[Қырғыз тілі|қырғыз]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[Татар тілі|татар]], [[Тәжік тілі|тәжік]], [[Түрікмен тілі|түрікмен]], [[Ұйғыр тілі|ұйғыр]] т.б. тілдерге аударылған.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B5%D0%B1%D1%96%D1%80%D3%99%D0%B9%D1%96%D0%BB_%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2026-01-19T10:00:32Z

<p>Wikuiser: /* Өмірбаяны */</p> <hr /> <div>'''Жебірәйіл Турағұлұлы Құнанбаев''' (1903 - 1930) — [[Абай]]дың немересі, домбырашы, скрипкашы, әнші.<br /> == Өмірбаяны ==<br /> [[Оспан]] асырап алып, өз атына жаздырған. Жебірәйіл [[Ресей]]дің [[Томск]] қаласында орыс мектебінде{{Clarify}}, сондағы университетте оқыған. Сонда Абайдың өлеңдерін жиі-жиі сахнада орындап жүрген. Абай ауылы жастарының бастарын қосып, [[скрипка]], [[домбыра]], [[мандолина]], [[сырнай]], [[қобыз]] аспаптарынан [[оркестр]] ұйымдастырған. Ол сауықшыл жастардың өтінішімен &quot;[[Еңлік-Кебек]]&quot; пьесасын жазып, оны Ақылия Түрағұлқызының ұзатылу тойында Әйгерімнің отауында сахнаға шығарды. <br /> <br /> Жебірәйіл [[Семей]] мен [[Түмен (қала)|Түмен]] қалаларында{{Clarify}} орыс мектептерінде оқыды. 1927 ж. жер аударылды. 1930 ж. оны [[Ташкент]] қаласына шақырып, Орта Азия ауыл шаруашылығы техникумына оқуға кіргізді. Жебірәйіл ұлы жазушының{{Clarify}} қарындасына үйленген. Жебірәйілдің Алыпарыслан есімді ұлы [[Ұлы Отан соғысы]]нда қаза тапты.&lt;ref&gt;Мұхтар Әуезов. Энциклопедиясы. – Атамұра. – 2011. – 688 б.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:1903 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:1930 жж. қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Абайтану]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_(%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC) 2026-01-10T09:09:15Z

<p>Wikuiser: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''Ақ жол''' ([[ырым]]). Бұл «ақ жол» емі жаралы адамннан гөрі, төре тұқымынан шыққан қатындарға үлкен сын» (І.Есенберлин). <br /> <br /> <br /> Бұл ырым бойынша күйеуінің «көзіне шөп салмаған әйел» жаралы адамның үстінен аттап өтсе ауру жазылады. Егер аттаған әйел [[күнә]]лі болса ауру табан астында өледі. Жазушы [[Ілияс Есенберлин|І.Есенберлиннің]] «Қаһар» романында осы ырым туралы жазылған.&lt;ref&gt;Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2&lt;/ref&gt; Осында:<br /> :Жанайдар артық туды жатырынан,<br /> :Оқ тиді Жанайдардың балтырынан.<br /> :Аттайтын бір де қатын табылмады,<br /> :Төрелер түңіліп тұр қатынынан!<br /> деген өлең елге ауыздан ауызға тарап кетіпті. Егер ол əйел күнəсіз болса, денедегі оқ кері шығады деген ұғым болған. Ешбір дəрісіз, құралсыз тек адалдығымен шипагер болғандықтан, əйелдердің бұл емін «ақ жол емі» деп атаған. Автор бұған былай деп түсінік беріп кетеді: «Ақ жол» емі төре тұқымының әйел жыныстысын бозбалашылықтан, ерлерінің көзіне шөп салушылықтан сақтау үшін Абылайдың өзі шығарған ем болатын. («Қаһар»,626 б.). <br /> «Ақ жол» ырымы емнен гөрі әйелдің [[пәктік|пәктігін]] сынауға арналған болу керек.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Ырымдар-тыйымдар]]<br /> [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]</div>

Wikuiser https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2025-12-10T16:31:43Z

<p>Wikuiser: Қатені түзеттім</p> <hr /> <div>'''Моңғолхан Арғынбайұлы Теңізбай''' ([[1930]], [[Моңғолия]], [[Баян-Өлгей аймағы|Баян-Өлгий аймағы]], Толбо ауданы) – [[Моңғолия]]дағы [[қазақ]] театр өнерінің негізін салушылардың бірі, [[режиссер]], [[драма]] және [[кино]] актері. Моңғолияның халық артисі ([[1994]]). [[1968]] ж. Мәскеудегі театр өнері институтын бітірген. [[1950]] - [[1963]] ж. Баян Олгий аймақтық театрында актеры бас режессер көркемдік жетекші қызметтерін атқарды. [[1968]] - [[1971]] ж. Улан-Батыр қаласында Моңғол драма театрында бас режессер және Моңғол жастар мен балалар театрында бас режессер болды. [[1971]] жылдан қазірге дейін Баян Өлгий аймақтық театрында еңбек етіп келеді. Ол 110-нан астам спектакльді сахналады. Киноға түскен (&quot;Шайқас алдында&quot; - Ордабай, &quot;Моңғолкино&quot; студиясы, [[1976]]). Моңғолияның &quot;Алтын жұлдыз&quot; орденімен ([[1960]]) марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:Моңғолия қазақтары]]</div>

Wikuiser