Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Инна Владимировна Нұрланова

2024-10-24T19:21:23Z

TuranBot: /* top */ clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

[[Сурет:Инна Владимировна Нұрланова.JPG|thumb|Инна Владимировна Нұрланова]]
'''Инна Владимировна Нұрланова'''

1971 жылы 3 наурызда [[Беларусь]] КСР Витебск облысының Новолукомль қаласында туған. Орыс.

Әкесі - Томилов Владимир Петрович (1939 жылы туған), зейнеткер, ауыл құрылысында аға жұмыс жүргізуші болып
жұмыс істеген. Анасы - Томилова Раиса Михайловна (1947-1985).

Солтүстік Қазақстан Еңбек Қызыл Ту орденді педагогикалық училищесінің бастауыш мектептің [[педагогика]]сы
және методикасы факультетін (1990) бастауыш сыныптардың мұғалімі мамандығы бойынша;
[[Солтүстік Қазақстан университеті|Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің]] бастауыш мектептің педагогикасы және методикасы факультетін (1999) бастауыш сыныптардың мұғалімі мамандығы бойынша; Гетеинститутын (1997) «[[Неміс тілі]]» мамандығы бойынша; Халықаралық бизнес академиясын (2003) «Маркетингті басқару» мамандығы бойынша бітірген.

[[Орыс тілі|Орыс]], [[Неміс тілі|неміс]] және [[Ағылшын тілі|ағылшын]] (сөздікпен) тілдерін біледі.

ҚР [[Көркемөнер]] [[академия]]сының мүшесі-корреспонденті.
1990 жылдан - СҚО Возвышенка орта мектебінде бастауыш сыныптардың мұғалімі . 1996 жылдан - Петропавл қаласындағы №43 орта мектептің бастауыш сыныптарының мұғалімі. 2000 жылдан - «Карат-Прогноз» медиахолдингінің [[менеджер]]і, [[маркетинг]] және [[жарнама]] бөлімінің бастығы (Т\/-І_АІЫ телевизиялық арнасы, «Вабанк» апталық газеті, «Русское радио Казахстан», «Ев-
ропа плюс Казахстан» радиоларының Солтүстік Қазақстандағы филиалы). 2002 жылдан - «ҚР кімнің кім екені» журналының жарнама және маркетинг жөніндегі бас маманы, жарнама бөлімінің директоры, «Алтын бұзау» баспа үйі» ЖШС РР-директоры.

2004 жылдан бері - «Алтын бұзау» баспа үйі» ЖШС, «Кімнің кім екені» баспасы» ЖШС бас директоры, президенті.
2010 жылдан бері - «Қазақстан Республикасында кімнің кім екені» баспа үйі» ЖШС президенті.

ҚР Көркемөнер академиясының алтын медалімен (2008); «Қосшағыл мұнай кен орнына 70 жыл» (2005), «Мақат
мұнай кен орнына 90 жыл» (2005) атаұлы белгілерімен марапатталған.

Діни көзқарасы - толерантты.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - [[Шыңғысхан]], [[Голль Шарль Де|Ш. де Голль]], [[Ататүрік|М.К. Ататүрік]].

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан жоғары технологиялық өндірісті және ғылымды дамыта отырып, шын мәніндегі тәуелсіз елге айналады».

Сүйіп оқитын әдебиеті - [[психология]], тарихи және [[философия]]лық әдебиеттер.

Хоббиі - сурет өнері, саяхаттау.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Нұрланов Талғат Сәтбекұлы (1965 жылы туған), кәсіпкер. Ұлы - Маслов Илья (1992 жылы туған);
қызы - Нұрланова Рената (2007 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]

Қабеш Бекенов

2024-10-24T19:21:09Z

TuranBot: /* top */ clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

'''''Қабеш Бекенов''''' (1925 жылы туған), [[әскери қызметкер]], [[полковник]]. 1943 жылы [[әскер]] қатарына алынып, [[Ташкент]] жаяу [[әскер]] [[училище]]сін бітірген соң [[Ұлы Отан соғысы]]на кірді. [[Беларусь]]ны, [[Венгрия]], [[Австрия]] мен [[Чехославакия]]ны азат ету ұрыстарына қатысқан. Әскери училищені (1949), [[Қарағанды педагогика институты]]н (1955) бітіреді. 40 жыл әскер қатарында болып, 1969-1987 жылдарында [[Қарағанды облысы]] [[ДОСААФ]] комитетін басқарады. 2-дәрежелі Отан соғысы, [[Қызыл Жұлдыз|«Қызыл Жұлдыз» ордендерімен]], 25 [[медаль]]мен марапатталған. Жастар арасында әскери-патриоттық жұмыс «Патриоттар мектебі» (1980), «Добрые дела патриотов» (1983), «Тағдырымның жазғаны» (2002) кітаптарының авторы.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қарағанды облысы]]
[[Санат:Тұлғалар]]

Нұрғали Досымбекұлы

2024-10-24T19:21:04Z

TuranBot: /* top */ clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

'''Нұрғали Досымбекұлы''' [[1975]] жылы 27 ақпанда [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]] Жетісай ауданы Ленин атындағы кеңшарында туған. [[Қазақ]]. Әкесі - Тұрлыбеков Досымбек ([[1918]]-[[1975]]), мал дәрігері болып жұмыс істеген. Анасы - Жүнісова Ұлқия ([[1928]]-[[1999]]), үй шаруасымен айналысқан. Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік гуманитарлық университетінің мәдени-игілік қызметі факультетін бітірген ([[1996]]), оқытушы, орындаушы-аспапшы, оркестрдің және ұлттық аспаптар ансамблінің жетекшісі. Қазақ және орыс тілдерін меңгерген. [[Нұр Отан ХДП]] мүшесі ([[2005]] жылдан). [[1996]] жылдан - [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Йассауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде]] оқытушы. [[1999]] жылдан - Мемлекеттік филармонияның әртіс-вокалисі ([[Астана]]да). [[2005]] жылдан бері - Астана қаласы Мемлекеттік филармониясының классикалық және эстрадалық вокал бөлімінің көркемдік жетекшісі. [[2006|2006 жылдан]] - [[Қазақ ұлттық өнер университеті|қазақ ұлттық музыка академиясы]]ның «Өнер эстрадасы» кафедрасының эстрада вокалы оқытушысы. «Жас қанат» республикалық жас орындаушылар конкурсы 2-ші сыйлығының ([[1998]]), [[Қалдаяқов Шәмші|Ш. Қалдаяқов]] атындағы «Менің Қазақстаным» халықаралық фестивалі 1-ші сыйлығының ([[1998]]), «Жаһан дала» ([[Ақтау]] , [[1999]]) және «Звезды белого месяца» халықаралық конкурстары 1-ші сыйлығының ([[Бурятия]], [[2003]]), Қазақстанның Жастар одағы сыйлығының ([[2003]]), «Астана - KZ» халықаралық конкурсы 1-ші сыйлығының ([[2007]]), «Песня огня» халықаралық этникалық эстрада конкурсы 3-ші сыйлығының ([[Хакасия]], [[2008]]), «Чешме» халықаралық конкурсы 2-ші сыйлығының ([[Түркия]], [[2009]]), «Восточный базар» халықаралық фестивалі
2-ші сыйлығының (Қырым, [[2009]]), «Rzeszow Carpathia Festival» халықаралық конкурсының ([[Польша]], [[2010]]) лауреаты. «Шабыт» халықаралық шығармашылық жастар
фестивалі ([[1999]]), «Урал моно» халықаралық түрік тілді ұлттар фестивалі ([[Башқұртстан|Башкирия]], [[2002]]), «Бриллианты России» халықаралық конкурсы ([[Мәскеу|Мәскеу қаласы]], [[2009]]) Гран-при иегері. [[Алматы|Алматы қаласы]] әкімінен ұлттық дәстүрлерді сақтағаны үшін «Алтын қобыз» арнайы сыйлығымен марапатталған ([[1998]]). «Азия дауысы» халықаралық фестивалінің ([[2000]]), «[[Ыстықкөл]]» халықаралық фестивалінің ([[Қырғызстан]], [[2002]]) дипломанты. «Золотой шлягер» халықаралық конкурсының «¥лттық дәстүрлерді сақтағаны үшін» арнайы дипломының иегері ([[Беларусь]], [[2003]]). Діни көзқарасы - [[ислам]]. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - [[Назарбаев|Н.Ә. Назарбаев]]. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Ойдағыдай дамып келе жатқан мемлекет». Хоббиі - [[футбол]]. Сүйіп оқитын әдебиеті - Қазақстандық авторлардың шығармалары. Үйленген. Жүбайы - Тұрлыбекова Ботагөз Серікқызы, «Шалқыма» ұлттық би ансамбілінің солисі. Қыздары -Досымбекова Назым Нұрғалиқызы ( [[2007|2007 жылы]] туған), Досымбек Ақұлпа Нұрғалиқызы ([[2009|2009 жылы]] туған).

<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{Bio-stub}}

Павлодарочка

2024-10-24T19:20:47Z

TuranBot: /* top */ clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

'''"Павлодарочка"''' - әуесқой [[би]] ансамблі. [[Павлодар]] трактор з-ды өндірістік бірлестігінің қалалық [[мәдениет сарайы]] жанынан 1957 ж. құрылды. 1967 ж. халық ансамблі атағына ие болды. Көркемдік жетекш. А.Е. Лобанова болды. Ансамбль репертуарынан ТМД халыктарының билері, қазақ халық билері, сондай-ақ, "Бейбітшілік үшін", "Қазақ мерекесі", "Бақытымыз еңбекте", "Тың астығы", "Жаны жас ардагерлер", т.б. хорегор. композициялар орын алды. Гастрольдік сапармен [[Украина]], [[Беларусь]], [[Өзбекстан]] мен [[Ресей]]дің ([[Мәскеу]], [[Омбы]]), сондай-ақ, [[Алматы]], т.б. қалаларында болып, өнер көрсетті. Бүкілодақтық әуесқойлар өнері фестивалі (1967), Еңбекшілер көркемөнерпаздық шығармғының І-Бүкілодақтық фестивалі (1976) мен [[Қазақстан]] Комсомол сыйлықтың лауреаты (1982).<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

Елизавета Болеславовна Кручинина-Рутковская

2024-10-24T19:20:01Z

TuranBot: /* top */ clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

[[Сурет:Елизавета Кручинина-Рутковская.tif|thumb|right|200px|Елизавета Болеславовна Кручинина-Рутковская]]
'''Елизавета Болеславовна Кручинина-Рутковская''' (''қыз күніндегі фамилиясы Пржибыльская'') ([[1895]], [[Ресей]], [[Екатеринбург]] – 22.5. [[1961]], [[Алматы]]) – [[актриса]] (1943; 1938 жылдан Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген артісі).

[[Екатеринбург қыздар гимназиясы]]н бітірді.

Сахналық жолын [[1912 жыл]]ы осындағы орыс актері әрі антрепренері П.П. Медведевтің труппасынан бастады. Бұдан кейін ол [[Латвия]] ([[Рига]]), [[Ресей]] ([[Иркутск]], [[Омбы]], [[Ярославль]], [[Пермь]], [[Томск]]), [[Беларусь]] (Ленинск, [[Витебск]]; 1915–30), [[Қырғызстан]] (Фрунзе, 1931 – 33) қалаларындағы орыс драма театрларында қызмет етіп, шет ел және орыс классик. драматургиясынан Мария Стюарт, Луиза, Амалия (И.Ф. Шиллердің “Мария Стюарт”, “Зұлымдық пен махаббат” және “Қарақшыларында”), Катерина, Аннушка, Кручинина (А.Н. Островскийдің “Найзағай”, “Думанды жер” мен “Жазықсыз жапа шеккендерінде”) сияқты рөлдерді орындады.

1933 жылдан өмірінің соңына дейін Алматыдағы [[М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театры]]ның труппасында ойнады.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Stub:Қазақ мәдениеті}}

[[Санат:1895 жылы туғандар]]
[[Санат:Екатеринбургте туғандар]]
[[Санат:22 мамырда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1961 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан театр актрисалары]]
[[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері]]
[[Санат:Екатеринбург қыздар гимназиясы түлектері]]
[[Санат:Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театры актрисалары]]

Сарсенғалиев Қаби

2024-10-24T19:19:31Z

TuranBot: clean up, replaced: Белоруссия → Беларусь using AWB

'''Сарсенғалиев Қаби''' – 1925 жылы 6 маусымда [[Батыс Қазақстан облысы]], [[Орда ауданы]]ның Жиекқұм ауылдық Советінде дүниеге келген. Ауыл мектебінде 7 жылдық білім алып, ерте еңбекке араласады. 1943 жылы қаңтарда Қызыл Әскер қатарына алынып, Ұлы Отан соғысы аяқталғанша 5-ші Гвардиялық Танк әскерінің барлаушы полкінде болады. Соғыстан кейінгі жылдары [[Германия]], [[Польша]], [[Беларусь]] жерінде, [[Москва]]да әскери қызметін жалғастырады. 1948 жылы елге оралып, милиция қызметіне орналасады, ішкі істер бөлімінде 35 жыл абыройымен еңбек етіп, аға сержант шенінен милиция полковнигіне дейінгі жолдан өтті. 14 жыл Чапаев аудандық ішкі істер бөлімінің бастығы, 11 жыл өрт сөндіру бөлімің бастығы қызметін атқарды.

Білімі жоғары. КСРО Ішкі Істер Министрлігінің Москвадағы Жоғарғы Мектебін бітірген. 3 дәрежелі Даңқ, 2 дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен, құрмет грамоталарымен марапатталған.

== Әдебиет ==
*«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Тарих]]

{{stub}}

Джуди Гарленд

2024-07-07T07:10:20Z

TuranBot: clean up, replaced: Оскар марапаты → Оскар сыйлығы (2) using AWB

{{Кинематограф
|есімі = Джуди Гарленд
|шынайы есімі = Judy Garland
|сурет = Judy Garland 1943 publicity photo.jpg
|сурет ені = 240px
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі = Фрэнсис Этель Гамм
|туған күні = 10.6.1922
|туған жері = [[Гранд-Рапидс (Миннесота)|Гранд-Рапидс]], [[Миннесота]], [[АҚШ]]
|қайтыс болған күні = 22.6.1969
|қайтыс болған жері = Челси, [[Лондон]], [[Англия]], [[Ұлыбритания]]
|мамандығы = {{актриса|АҚШ}}, {{әнші|АҚШ}}
|азаматтығы = {{USA}}
|белсенді жылдары = 1924—1969
|бағыты =
|киностудия =
|марапаттары =
|imdb_id = 0000023
|сайты =
}}

'''Джуди Гарленд''' ({{lang-en|Judy Garland}}, туған кезінде Фрэнсис Этель Гамм ({{lang-en|Frances Ethel Gumm}}, [[10 маусым]] [[1922]], [[Гранд-Рапидс (Миннесота)|Гранд-Рапидс]], [[Миннесота]], [[АҚШ]] – 22 маусым, [[1969]], Челси, [[Лондон]], [[Англия]], [[Ұлыбритания]]) — америкалық актриса және әнші. «Алтын глобус», «Грэмми», «Тони», «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» жүлдесінің номинанты атанған. [[Лайза Миннелли]] және Лорен Лафт атты актрисалардың анасы.

== Өмірбаяны ==
Фрэнсис Этель Гамм актерлердің отбасында дүниеге келген. Кішкентайынан өнермен айналыса бастайды. Екі жасында ең бірінші рет сахнаға шығып, апайларымен бірге «Jingle Bells» өлеңін айтады. [[1934]] жылы [[Чикаго]]ның шығыс театрында апайларымен бірігіп өнерлерін көрсеткенде үлкен жетістіктерге жетеді. 17 жасында Джуди «Оз елінің сиқыршысы» фильмінің арқасында «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» жүлдесінің иегері атанады. [[1937 жыл]]ы «Thoroughbreds Don't Cry» фильмінде түседі. Кейін «Summer Stock», «A Star Is Born» және тағы да басқа фильмдерде түсіп, көптеген жүлделердің иесі атанады.

== Жеке өмірі ==
[[1941 жыл]]ы 19 жасар гарленд 31 жастағы музыкант [[Дэвид Роуз]]дың әйелі атанады. [[1944 жыл]]ы ажырасады. [[1945 жыл]]ы [[Винсент Миннелли]] атты режиссерге күйеуге шығады. Олардың Лайза атты қыздары дүниеге келеді. Алайда, [[1951 жыл]]ы олардың жұптары ажырайды. [[1952 жыл]]ы Джуди Сидни Лафт атты продюсердің әйелі атанады. Олардың екі баласы бар: Лорен және Джоуи. Кейін Гарленд тағы екі рет күйеуге шығады. 1969 жылы 22 маусымда Джуди Гарленд қайтыс болады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{imdb name|0000023|Джуди Гарленд}}
* {{ibdb|79610|Джуди Гарленд}}
{{commons|Category:Judy Garland}}

[[Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері]]

Гюнтер Грасс

2024-07-07T07:08:25Z

TuranBot: /* top */clean up, replaced: Оскар марапаты → Оскар сыйлығы using AWB

{{Жазушы
|Есімі = Гюнтер Грасс
|Шынайы есімі = {{lang-de|Günter Grass}}
|Суреті = Günter Grass auf dem Blauen Sofa.jpg
|Ені =
|Суреттің аты =
|туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 16.10.1927
|Туған жері = [[Гданьск]]
|Қайтыс болған күні = 13.4.2015
|Қайтыс болған жері = [[Любек]], [[Германия]]
|Азаматтығы = {{GER}}
|Ұлты =
|Мансабы = [[жазушы]]
|Шығармашылық жылдары = 1956—2013
|Бағыты =
|Жанры =
|Шығармалардың тілі = [[неміс тілі]]
|Дебюті =
|Марапаттары = {{Нобель медалі}} [[Әдебиет саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Әдебиет саласында Нобель сыйлығы]] (1999)
|Сыйлықтары =
|Қолтаңбасы = Günter Grass (signature).jpg
|Сайты =
|Commons = Günter Grass
}}
'''Гюнтер Грасс''' ({{lang-de|Günter Grass}}; {{туғанкүні|16|10|1927|}}, [[Данциг]] — {{қайтысболғанкүні|13|04|2015}}, [[Любек]], [[Германия]]) – неміс жазушысы, мүсінші, суретші, графикашы.

1999 жылы [[Нобель сыйлығы]]ның иегері атанады. Оның тұңғыш романы ''«Қаңылтыр дабыл»'' ({{lang-de|Die Blechtrommel}}) деген атпен жарық көреді. Осы романы үшін ''«Топ 47»'' атындағы сыйлыққа ие болады. Романның желісімен 1979 жылы режиссёр Фолькер Шлёндорф фильм түсіреді. Бұл фильм Канн кинофестивалінде басты сыйлыққа ие болады, сондай-ақ үздік шетелдік фильм ретінде [[Оскар сыйлығы|«Оскар»]] алады. «Мысық пен тышқан» атты екінші романы екінші дүниежүзілік соғысты бейнелеген.

1982 жылы Германияның социал-демократиялық партиясының мүшесі болып сайланады. 2005 жылы «Любектік әдеби кездесулер» атты әдеби үйірменің негізін қалайды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы 1976—2000}}

[[Санат:Германия жазушылары]]
[[Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері]]

Сайын Ғұмарұлы Ғабдуллин

2024-07-07T07:06:45Z

TuranBot: /* top */clean up, replaced: Оскар марапаты → Оскар сыйлығы using AWB

'''Сайын Ғұмарұлы Ғабдуллин'''

1956 жылы 18 қыркүйекте [[Орал облысы]]ның [[Шыңғырлау ауданы]] Белогорка ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Ғабдуллин Ғұмар Ғабдулүлы, марқұм, аудандық кәсіподақ комитетінің бастығы болып жұмыс істеген. Анасы - Ысқалиева Кәкима Хамитқызы, марқұм, аудандық кино желісі директорының орынбасары болып жұмыс істеген.
Ленинград киноинженерлер институтын (1978) инженер мамандығы бойынша; Бүкілодақтық мемлекеттік кинематография институтының экономика факультетін (Мәскеу қаласы, 1986) кино өндірісінің ұйымдастырушысы мамандығы бойынша бітірген.1978 жылдан - түсіру техникасы цехының бастығы, комбинациялық түсірілімдер цехының бастығы, №3 шығармашылық-өндірістік бірлестіктің (ШӨБ-3, мультипликация) инженері, ШӨБ-3 директоры, «Қазақфильм» киностудиясы түсіру тобының директоры. 1989 жылдан - «Фирма КИНО» ЖШС негізін салушысы әрі продюсері.
2005 жылдан бері - «Компания КИНО» ЖШС («Фирма КИНО» ЖШС ребрендингі) негізін салушысы әрі бас ди-
ректоры. Қазақстан кинематографистер одағының мүшесі. Қырғызстан кинематографистер одағының құрметті мүшесі.
100-ден астам халықаралық кинофестивальге (ХКФ)қатысқан.

«А» класына жататын кинофестивальдардың: «Берлинале-2002» (негізгі конкурс және «Панорама» бағдар-
ламасының конкурсы), «Берлинале-2009» («Поколение» бағдарламасының конкурсы) қатысушысы.

«Вместе» (1990), «Наурыз» (1991), «И увидел во сне...» (1993), «In SPE» (1994), «Остров дракона» (1994), «Десант» (2000), «Брат мой, Шелковый путь» (2001), «Взлет» (2002), «Бурная река, безмятежное море» (2004), «Песнь южных морей» (2008), «Другой берег» (2009) кинофильмдерінің [[продюсер]]і.

Продюсері және режиссері болғаны үшін фильмдері «Евразия» ХКФ (Қазақстан, 1998), Гран-приімен, «Алтын Мон-
гольфьер» Гран-приімен (Нант, Франция, 2002), «Алтын Горгиппия» Гран-приімен (Анапа қаласы, Ресей, 2002), «Алтын Цикло» Гран-приімен (Везуль қаласы, Франция, 2003), «Алтын лилия» Гран-приімен (Висбаден қаласы, Германия, 2009), «Алтын АЛЬГАМБРА» Гран-приімен (Гранада қаласы, Испания, 2009), «Золотой Абрикос» Гран-приімен (Ереван қаласы, Армения, 2009), Азия киносы ХКФ Гран-приімен (Рим қаласы, 2009),
«Best Director» Гран-приімен (МКФ ARAD, Румыния, 2009), Гран-при (Монс қаласы, [[Бельгия]], 2010), Гран-при (Фрибург қаласы, Швейцария, 2010), Гран-при (Cine Pobre de Gibara, Куба, 2010); қазылар алқасына арналған Гран-примен (Сиэтл қаласы, АҚШ, 2009); «МЕТРОБУС» (Париж қаласы, 2009), «ФИПРЕССИ» жүлделерімен (Висбаден қаласы, Германия, 2009; Сиэтл қаласы, АҚШ, 2009); көрермен көзайымы сыйлығының(Рим-2008, Нант қаласы,
Франция-2008, Фрибург қаласы, Швейцария-2010), NETPAK award ([[Рим]] қаласы, 2008); «Песнь южных морей» фильміндегі «Үздік сомдалған әйел адам рөлі үшін» (Астана-2008, Гранада-2009, Анапа-2009), The AMAKOUROU prize (Брюгге қаласы, Бельгия, 2009), Экуменикалық қазы (Ереван қаласы, 2009),
«Spirit Award» pyx сыйлықтарымен (Нью-Йорк қаласы, Бруклин қаласы, АҚШ, 2002); қазылар алқасына арналған «Күміс Эдельвейс» арнайы сыйлығымен (Тренто қаласы, Италия, 2004), Попрад ([[Словакия]], 2004); қазылар алқасына арналған «Дидор» сыйлығымен (Душанбе қаласы, 2004); «Үздік режиссер», «Үздік сомдалған ер адам рөлі үшін», «Үздік ұлтаралық фильм үшін» «Алтын апельсин» ХКФ ([[Анталия]] қаласы, [[Түркия]], 2009), үздік қысқаметражды дебют үшін 39-шы «Молодость» ХКФ (Украина), үздік балалар фильмі үшін (Копенгаген қаласы, [[Дания]], 2009), «Үздік дебют» және «Үздік операторлық жұмыс үшін» «Ноев ковчег» ХКФ ([[Мәскеу]] қаласы, 2009), үздік сценарий үшін және CIFFEJ (de' cinema a Gonfreville, Франция, 2009), Гоадағы ХКФ халықаралық қазылар алқасына арналған арнайы сыйлығымен (Үндістан, 2009), үздік дебют үшін «Листопад» ХКФ (Минск қаласы, Белоруссия, 2009), үздік фильм үшін (Media wave International Film and Music Festival, Hungary, 2010), Cape Winelands ХКФ «Вдохновение» сыйлықтарымен (South America, 2010), 21-ші PALM SPRINGS ХКФ «ФИПРЕССИ» жүлдесімен, «Үздік ер адам рөлі үшін» ([[Калифорния]] қаласы, АҚШ, 2010) және 12-ші DHAKA ХКФ «Үздік ер адам рөлі үшін» (Бангладеш, 2010),Бейбітшілік сыйлығымен (TIFF, Норвегия, 2010), әйелдердің халықаралық қазылар алқасының (Монс, Бельгия,2010), үздік фильм үшін (Mosaico d'Europa Film Fest (MEFF), Италия, 2010), ұлттық кинопресса (Cine Pobre de Gibara, [[Куба]], 2010), үздік дебют үшін («Шәкен жұлдыздары» ХКФ, Алматы қаласы, 2010) сыйлықтарымен марапатталған. «Другой берег» фильмі (режисер Г.Овашвили) Еуропа киноакадемиясы «Жыл жаңалығы» категориясының номинанты (2009) және Грузияның атынан Шет тілдеріндегі фильмдер категориясы бойынша АҚШ Кинематографиясының «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығына ұсынылған үміткер атанған. «Песнь южных морей» (режисер М. Сарулу) және «Другой берег» (режисер Г.Овашвили) фильмдері Ресей киноакадемиясының «ТМД және Балтық бойы елдерінің үздік фильмі» категориясы бойынша номинанты атанған («НИКА-2009» ХКФ).

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - [[Вацлав Гавел]].

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік».

Хоббиі - жол.

Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс классикасы.

Үйленген. Жұбайы - Ләззат. Қыздары - Кәмила (1986 жылы туған),Алина (1994 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{Bio-stub}}

Портал:Өнер

2024-07-05T03:56:41Z

TuranBot: /* top */clean up, replaced: Үздік фильм әні үшін «Оскар» жүлдесі → Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығы using AWB

{| border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="2" |
<big style="font-size:150%;">'''ӨНЕР ПОРТАЛЫ'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" |
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="center">
'''[[Өнер]]''' — көркем образдар жүйесі арқылы адамның дүниетанымын, ішкі сезімін, жан дүниесіндегі құбылыстарды бейнелейтін қоғамдық сана мен адам танымының формасы. Өнер өмірде болған оқиғаларды қаз-қалпында алмай, өзгертіп, түрлендіріп, көркем образдарды типтендіру арқылы сомдайтын эстетикалық құбылыс. Оны қоғамдық сананың өзге формаларынан даралайтын белгісі де адамның шындыққа деген эстетикалық қатынасы болып табылады. Өнердің мақсаты – дүниені, адам өмірін, қоршаған ортаны көркемдік-эстетикалық тұрғыдан игеру. Көркем шығарманың бел ортасында нақты бір тарихи жағдайда алынған жеке адам тағдыры, адамдардың қоғамдық қатынастары мен қызметтері тұрады. Олар суреткер қиялы арқылы өңделіп, көркем образдар түрінде беріледі.
</div>

{| border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" |
<div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Таңдаулы мақала'''
</div><div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
{{#switch: {{#expr: {{#time:s}} mod 3}}

|0=
[[Сурет:Богатый_киргизский_охотник_с_соколом.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Түркістандық топтама]]''' — [[Орта Азия]]ға барғандағы әсерлерінен пайда болған [[Василий Васильевич Верещагин]]нің суреттер топтамасы.

1867 жылы [[Түркістан генерал-губернаторлығы|Түркістан генерал-губернаторы]] [[Константин Петрович Кауфман|К. П. Кауфман]] суретшіні өз қарамағына прапорщик шенінде қызмет етуге шақырды. Тамыз айында олар [[Ташкент]]ке аттанды, кейін [[Самарқан]]да қала қорғанысына қатысты, мұнда Верещагин жарақат алып, ерлігі үшін 4-ші деңгейлі Әулие Георг орденімен марапатталды. 1868 жылдың соңында ол [[Санкт-Петербург|Петерборға]] қайтады. Келесі жылы ол тағы Орта Азияға сапар шегеді.

1871 жылы Верещагин [[Мюнхен]]ге көшеді. Екі жылдың ішінде ол осы топтама бойынша жұмысын аяқтайды. «Түркістандық топтамаға» 13 сурет, 81 этюд және 133 эскиз кірді.

|1=
[[Сурет:Monet_Houses_of_Parliament,_Sunset.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Қалалық пейзаж]]''' — суреттің басты тақырыбы қала көшелері мен ғимараттары болатын бейнелеу өнерінің [[жанр]]ы.

Бастапқыда қалалық пейзаж табиғи [[ландшафт]] сияқты суреттің бір бөлігі - [[фон]] ретінде ғана қолданылып, тәуелсіз жанр түрінде қарастырылмады. [[Пейзаж]]дар [[портрет]]тердің немесе библиялық тақырыптағы суреттердің [[композиция]]сын толықтырды, тіпті итальяндықтар ойлап тапқан [[перспектива]]лық кескін жүйесі бүкіл Еуропаға таралғанда да, [[Ренессанс]] кезінде қалалық пейзаждар әлі де «терезеден қарағанда көрінетін кескіндер» рөлінде қалды. Жалпы, жанрдың дамуына көбінен майлы кескіндеме техникасының ойлап табылуы және [[перспектива]] геометриясына суретшілердің назарының артқаны ықпал етті.

|2=
[[Сурет:Billie_Eilish_at_the_2021_Met_Gala_-_01.jpg|нобай|150px]] <br>'''[[Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығы]]''' 1935 жылдан бастап беріледі.

Номинация тарихында төрт адам төрт «Оскардан» жеңіп алған еді: Сэмми Кан, Джеймс Ван Хьюсен, Алан Менкен, Джонни Мёрсер.

Алғашқы ағылшын тіліндегі емес әні үшін «Оскарды» 1960 жылы Манос Хадзидакис жеңіп алған. Бұдан кейін шетел тіліндегі әндер үшін сыйлық 2005 және 2009 жылдары табысталған еді.

2022 жылдың сыйлығы [[Билли Айлиш]] ''(суретте)'' орындауындағы [[No Time to Die]] әні үшін берілді.
}}

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" |
<div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Білгенге маржан'''
</div><div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
[[Сурет:The Sherlock Holmes Museum - 221b Baker Street, London - Sherlock Holmes (6448213371).jpg|нобай|100px|]] <br>
* Тарихтағы алғашқы дыбысталған [[мультфильм]]ді жасап шығарған [[Уолт Дисней]] өмірінде 26 «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» жеңіп алған.
* [[Уильям Шекспир|Шекспирдің]] [[Шекспир сонеттері|сонеттерін]] қазақ тіліне екі белгілі ақын жеке-жеке аударған.
* Детектив [[Шерлок Холмс]] жайында 210-ға жуық [[Детективті фильм|кинотуынды]] түсірілген.
* [[Кэтрин Бигелоу]] — «үздік [[режиссер]]» номинациясында «[[Оскар сыйлығы]]н» алған алғашқы әйел.
* Ең қымбат бағаға сатылған үш суреттің авторлары: [[Леонардо да Винчи]], [[Пабло Пикассо]] және [[Амедео Модильяни]].
</div>
|}


{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Өнер түрлері'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Кескіндеме]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Кескіндеме — бейнелеу өнерінің бір саласы, белгілі бір заттың бетіне бояу салу арқылы пайда болатын көркем шығармалар.
[[Сурет:Nathaniel_Sichel_Orientalische_Schönheit_1900.jpg|center|280px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Paintings|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Мүсіндеме]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Мүсіндеме қатты не иілгіш заттардан жасалады, негізінен адамды немесе жануарды бейнелейді.
[[Сурет:028MAD_Sphinx.jpg|center|180px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Sculpturing|Медиафайлдар]] </div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Сәулет]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Архитектура, сәулет өнері — құрылысты жобалау, салу, оған көркемдік бейне беру өнері.
[[Сурет:Xanten.JPG|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Architecture|Медиафайлдар]]</div>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Әдебиет]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Әдебиет — сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.
[[Сурет:"LITERARY" art detail, from- Virginia Tech Bugle 1899 (page 97 crop).jpg|center|180px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Literature|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Кино]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Кинематограф грек тілінен алынған сөз тіркесі: kinematoc – қозғалыс, grapho - бейнелеу, жазу, тұтас алғанда «қозғалысты бейнелеу» деген мағынаны береді.
[[Сурет:Muybridge_race_horse_animated.gif|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Film|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Театр]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Театр — сахналық өнердің өмір көріністерін драмалық әрекет арқылы көрермендердің көз алдында актерлер күшімен бейнелейтін бір түрі.
[[Сурет:Bernhardt_Hamlet2.jpg|center|160px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Theatre|Медиафайлдар]] </div>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Музыка]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Музыка — белгілі биіктіктегі дыбыстардан тұратын, адамға сазды әуенімен әсер ететін, дыбыстық көркем бейнеге негізделген өнер түрі.
[[Сурет:Kazakhstan_P9190551_060_(25253529227).jpg|center|300px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Music|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Би (өнер)|Би]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Би — музыкалық ырғаққа сай дене қимылымен көрсетілетін өнер.
[[Сурет:Fouetté en tournant (CF46618267 109996904033).gif|center|170px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:commons:Category:Dance|Медиафайлдар]]</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">'''[[Зергерлік өнер]]'''</div>
<div style="padding:0.5em;">
Зергерлік өнер — тамырын тереңнен алатын дәстүрлі мәдениеттің көрікті және көрнекті саласы.
[[Сурет:Golden_bracelets_with_snakes_at_the_National_Archaeological_Museum_of_Athens_on_1_June_2018.jpg|center|260px]]
[[Сурет:Commons-logo.svg|15px]] [[:Commons:Category:Jewellery|Медиафайлдар]] </div>
|}


{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Мақала жазуға көмек'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Санаттар'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
<categorytree>Өнер</categorytree>
</div>
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Уикиүлгілер'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
{{Шәкен Айманов фильмдері}}<br>
{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}<br>
{{Ғабит Мүсірепов шығармалары}}<br>
{{Қадыр Мырза Әлінің шығармалары}}<br>
{{Құрманғазы күйлері}}<br>
{{Ықыластың күйлері}}
</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Қызыл сілтемелер'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
* Мәтінде кездесетін қызыл сілтемелерді толтырып, мақалалар санын көбейтіңіз:
** [[Өскен өркен]]
** [[Қарақат Башанова]]
** [[Қыз Ақжелең]] (Дәулеткерей)
** [[Ламбада]]
** [[Отелло]]
** [[Лир патша]]
** [[Алдар көсе (фильм)]]
** [[Густав Климт]]
** [[Shape of My Heart (Backstreet Boys)]]
** [[Shape of My Heart (Sting)]]
** [[Shape of You]]
** [[Ocean eyes]]
** [[Жақсылықпен аяқталғанның бәрі жақсы]]
** [[Екі қала туралы хикая]]
** [[Қосбасар]]
</div>

| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">
'''Пайдалы сайттар'''
</div>
<div style="padding:0.5em;"><div style="padding:0.5em;" align="left">
* [https://www.oner.kz/ Oner.kz өнертанымдық порталы]
* [https://brod.kz/kz/ «Бродвей» кинопорталы]
* [https://adebiportal.kz/kz «Әдебиет порталы»]
* [https://www.nlrk.kz/index.php?lang=kz Қазақстан Республикасының ұлттық кітапханасы]
* [https://www.gmirk.kz/kz/ Мемлекеттік Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы]
</div>
|}

{| width="100%" style="border-collapse:collapse;" border="0" cellpadding="5" cellspacing="5"
|-
| style="background:#f4a460;color:white;text-align:center;" colspan="10" | <big style="font-size:110%;">'''Туыстас порталдар'''</big>
|-
| valign="top" style="background:#fffacd;text-align:center;width:20%;" | <div style="background-color:#ffdead; padding:0.3em;">

{| width="100%" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 1px solid none; text-align:center; padding:0.3em; background-color: transparent"
|<center>[[File:P_music.svg|60px|link=Портал:Музыка]]</center>
|<center>[[Сурет:P_Movie.svg|60px|link=Портал:Кино]]</center>
|<center>[[Сурет:P_architecture.svg|60px|link=Портал:Сәулет]]</center>
|<center>[[Сурет:P train.svg|60px|link=Портал:Техника]]</center>
|<center>[[Сурет:P parthenon.svg|60px|link=Портал:Ғылым]]</center>
|<center>[[Сурет:P social sciences.png|60px|link=Портал:Қоғам]]</center>
|<center>[[Сурет:Klepsydra-pt.svg|60px|link=Портал:Тарих]]</center>
|-
! {{П|Музыка}}
! {{П|Кино}}
! {{П|Сәулет}}
! {{П|Техника}}
! {{П|Ғылым}}
! {{П|Қоғам}}
! {{П|Тарих}}
|-
|}

[[Санат:Порталдар]]

Валерий Васильевич Гаркуша

2024-06-11T09:45:29Z

TuranBot: clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{Футболшы
| есімі = Валерий Гаркуша
| толық аты = Валерий Васильевич Гаркуша
|туған күні = 14.3.1977
| туған жері = {{туғанжері|Қостанай|Қостанайда}}
| азаматтығы = {{flagicon|KAZ|20px}} [[Қазақстан]]
| рост = 186
| позиция = шабуылшы
|қазіргі клуб = {{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]
| қызметі = бапкер көмекшісі
| клубтары = {{футбол карьерасы|1995—2007| {{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|127 (31)
|2008| {{flagicon|KAZ|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|0 (0)
|2008| {{flagicon|KAZ|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|9 (0)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы|2001—2004|{{футбол|Қазақстан}}|6 (0)}}
| бапкер клубтары = {{футбол карьерасы
|2010—2012| {{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл-д]]|асс
|2013—| {{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|асс}}
}}

'''Валерий Васильевич Гаркуша''' ([[14 наурыз]] [[1977 жыл]]<ref>https://www.national-football-teams.com/player/3520.html</ref>, [[Қостанай]]) — қазақстандық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы.

== Карьерасы ==
Карьерасында "Тобыл", Тараз", "Ақтөбе" клубтарында ойнады.

"[[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]" сапында 12 жыл бойы доп тепті. Бірақ Қазақстан чемпионы атана алмады, есесіне 2007 жылы [[Интертото кубогы 2007|Интертото кубогын]] ұтты, бірнеше дүркін күміс және қола жүлденің иесі атанды.

2008 жылғы маусымның жартысын "[[Тараз (футбол клубы)|Таразда]]" өткізді, бірақ бір кездесуде де алаңға шыққан жоқ, екінші бөлігін "[[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбеде]]" өткізіп, маусым соңында Қазақстан чемпионы атанды.

2001-04 жылдары [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасында]] ойнады. 2004 жылы 28 сәуірде [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжанға]] қарсы жолдастық кездесуде жарақат алып, қайтадан құрамаға шақырылған жоқ.

== Жетістіктері ==

=== "Тобыл" ===

* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2003, 2005, 2007
* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2002, 2004, 2006
* Интертото кубогы: 2007
* Қазақстан кубогы: 2007.

=== "Ақтөбе" ===

* Қазақстан чемпионы: 2008

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130901201859/http://fc-tobol.kz/rus/command-coach-garkusha Профилі]

[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]]
[[Санат:Тараз ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]]

Диас Бақытұлы Кәмелов

2024-06-11T09:45:03Z

TuranBot: clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{Футболшы
|есімі = Диас Кәмелов
|толық аты = Диас Бакытұлы Кәмелов
|туған күні =29.05.1981
|азаматтығы ={{байрақ|Қазақстан}}
|туған жері ={{туғанжері|Жамбыл|Таразда|Тараз}}, [[Қазақстан]]
|бойы = 174
|салмағы =
|позиция = жартылай қорғаушы
|қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады''
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
||{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|1997—2000|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|52 (0)
|2001—2002|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|28 (2)
|2003—2004|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|28 (1)
|2005|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|8 (0)
|2005—2006|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс]]|25 (1)
|2007|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|16 (1)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004—2007|{{футбол|Қазақстан}}|7 (0)}}
}}
'''Диас Бақытұлы Кәмелов''' (29 мамыр 1981<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/43451</ref>, [[Тараз|Жамбыл]]) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]]ның экс ойыншысы.

== Карьерасы ==

=== Ұлттық құрама ===
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2004 жылы 13 қазан күні Алматыда [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|2006 жылғы әлем біріншілігінің іріктеу ойынында]] [[Албания Ұлттық футбол құрамасы|Албанияға]] қарсы алаңға шықты.

Соңғы ойынын 2007 жылы 9 наурыз күні Шымкенттегі АЛМА.тв турнирінде [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан құрамасына]] қарсы өткізді (1:0). Құрамада барлығы жеті кездесуде алаңға шықты, бірақ гол соққан жоқ.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

* Шығыс Азия ойындарының қола жүлдегері: 2001

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.sports.kz/news/dias-kamelov-myi-zaslujili-pobedu Диас Кәмелов: Біз жеңіске лайық едік]
* [http://sports.kz/news/nenaigravshiesya Ненаигравшиеся]
* [http://sports.kz/news/dias-kamelov-ya-schastlivyiy-chelovek Диас Кәмелов: Мен бақытты адаммын]
* [https://web.archive.org/web/20140808053029/http://sport.gazeta.kz/news/dias-kamelov-komfort-est-ostaetsya-tolko-trenirovatsya-newsID14510.html Диас Кәмелов]
* [https://web.archive.org/web/20140808053032/http://sport.gazeta.kz/news/dias-kamelov-budem-ustupat-yaponcam-v-fizicheskojj-gotovnosti-no-ne-v-nastroe!-newsID15872.html Диас Кәмелов]

[[Санат:29 мамырда туғандар]]
[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Тараз ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жеңіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]

Леонид Александрович Пахомов

2024-06-11T09:44:55Z

TuranBot: clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{футболшы
| есімі = Леонид Пахомов
| толық аты = Пахомов Леонид Александрович
| туған күні=17.09.1943|азаматтығы={{ту|Ресей}}<br>{{flagicon|КСРО}} [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|туған жері= {{туғанжері|Баку|Бакуде}}, КСРО
| бойы = 187
| салмағы =
|қазіргі клуб =
| позиция = қорғаушы
| жастар клубы =
{{футбол карьерасы|1953-63|{{Flagicon|КСРО}} [[Нефтчи (футбол клубы, Баку)|Нефтяник (Баку)]]}}
| клубтары =
{{футбол карьерасы|1963|{{Flagicon|КСРО}} [[Дружба (футбол клубы, Майкоп)|Урожай (Майкоп)]]|? (?)
|1964—1966|{{Flagicon|КСРО}} [[Кубань (футбол клубы)|Кубань]]|43 (0)
|1967—1976|{{Flagicon|КСРО}} [[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо М]]|261 (2)}}
| бапкер клубтары =
{{футбол карьерасы|1977|{{Flagicon|КСРО}} Торпедо ФМ|
|1979—1981|{{Flagicon|КСРО}} Торпедо ФМ|директор
|1982—1984|{{Flagicon|КСРО}} [[Кубань (футбол клубы)|Кубань]]|тренер
|1985—1987|{{Flagicon|КСРО}} ФШ Торпедо|
|1987—1990|{{Flagicon|КСРО}} КСРО-21|
|1991|{{Flagicon|КСРО}} КСРО (олимп)|
|1992—1996|{{Flagicon|Ресей}} Ресей (олимп)|
|1995|{{Flagicon|Ресей}} Ресей-17|
|1996—1997|{{Flagicon|Ресей}} [[Колос (футбол клубы, Краснодар)|Колос (Краснодар)]]|
|1997—1998|{{футбол|Ресей}}|
|1998—1999|{{Flagicon|Ресей}} Ресей-21|
|1998—1999|{{Flagicon|Ресей}} Ресей (олимп)|
|1999—2000|{{Flagicon|Ресей}} [[Мәскеу (футбол клубы)|Торпедо-ЗИЛ]]|
|2001—2002|{{Flagicon|Қытай}} [[Шаньдун Лунэн|Шаньдун (Китай)]]|
|2002|{{Flagicon|Ресей}} [[Коломна (футбол клубы)|Коломна]]|
|2002—2004|{{футбол|Қазақстан}}|
|2003—2004|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат (Алматы)]]}}
}}

'''Леонид Александрович Пахомов''' ([[17 қыркүйек]] [[1943 жыл]], [[Баку]]) — КСРО және Ресей футболшысы, қорғаушы, бапкер. 2003-04 жылдары [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан Ұлттық құрамасы]]<nowiki/>н баптаған.

== Қазақстандағы карьеасы ==
Қазақстан футбол құрамасын баптаған тұңғыш шет елдік жаттықтырушы.

2003 жылы Қазақстан құрамасына бапкер боп тағайындалды да, ақпан айында [[Мальта Ұлттық футбол құрамасы|Мальта]] құрамасымен 2:2 есебімен тең ойнады, сәуір ойында [[Фарерлер Ұлттық футбол құрамасы|Фарер аралдарынан]] екі кездесуде де ұтылып қалды. Кейін [[Польша Ұлттық футбол құрамасы|Польша]] және Португалия құрамаларынан да жеңілді. 2003 жылы тамыз айында Қазақстан футболшылары [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалиядан]] сырт алаңда не-бары бір доп айырмашылығымен ғана ұтылды да, бұл ойынға көпшілік жоғары баға беріп, Пахомов қызметін одан әрі жалғастыратын болды.

2004 жылы құрама [[Латвия Ұлттық футбол құрамасы|Латвия]], [[Армения Ұлттық футбол құрамасы|Армения,]] [[Кипр Ұлттық футбол құрамасы|Кипр]], [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан]] құрамаларымен жолдастық кездесулер өткізіп, Армениямен ғана тең ойнады (3:3), қалған кездесулердің бәрінде ұтылды да, сәуір айында Пахомов қызметтен босады. 2003 жылдың желтоқсанынан бастап "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратты]]" жаттықтырды, бірақ ұлттық құрамадан кеткен соң клубтан да кетті.

Қазақстаннан еліне қайтқан соң бапкерлік карьерасын да біржола ақтады.

== Жетістіктері ==

* КСРО кубогы 1968, 1972.
* КСРО-ның қола жүлдегері 1968

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.rusteam.permian.ru/coaches/pakhomov.html Профилә] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818124331/http://www.rusteam.permian.ru/coaches/pakhomov.html |date=2018-08-18 }}

[[Санат:КСРО футболшылары]]
[[Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары]]
[[Санат:Кубань ФК ойыншылары]]
[[Санат:Кубань ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ресей футбол жаттықтырушылары]]

Виталий Владимирович Евстигнеев

2024-06-11T09:44:49Z

TuranBot: /* Карьерасы */clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{Футболшы
| есімі = Виталий Евстигнеев
| толық аты = Евстигнеев Виталий Владимирович
| туған күні = 8.08.1985
| туған жері = {{туғанжері|Жамбыл|Таразда|Тараз}}, Қазақ КСР
| азаматтығы = {{Flagicon|KAZ|20px}} [[Қазақстан]]
| бойы = 185
| позиция = жартылай қорғаушы
| қазіргі клуб = клубсыз
| номері =
| клубтары = {{футбол карьерасы
|2003—2009|{{Flagicon|KAZ|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|109 (13)
|2010—2011|{{Flagicon|KAZ|20px}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|56 (1)
|2012|{{Flagicon|KAZ|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|8 (0)
|2012—2016|{{Flagicon|KAZ|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|25 (1)
|2017|{{Flagicon|KAZ|20px}} [[Қайсар (футбол клубы)|Кайсар]]|1 (0)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2011|{{футбол|Қазақстан}}|3 (1)}}
}}
'''Виталий Владимирович Евстигнеев''' (8 тамыз 1985, [[Тараз]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы.

== Карьерасы ==
2017 жылы "Қайсар" футбол клубында азырақ уақыт доп тепті. Тараз футболының түлегі. Карьерасында "Қайсарға" дейін "Тараз", "Ордабасы", "Ақтөбе" клубтарында ойнаған.

2011 жылы [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасы]] сапында үш кездесуде алаңға шықты. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2010-11|ЕУРО-2012 турнирінің]] іріктеуінде сырт алаңда [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан]] қақпасына ұлттық құрамадағы жалғыз голын соқты. Бұл ойында Қазақстан 2:3 есебімен ұтылып қалды.

== Статистикасы ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Клуб
! rowspan="2" |Маусым
! colspan="2" |Лига
! colspan="2" |Кубок<ref>Қазақстан кубогы</ref>
! colspan="2" |Еурокубоктер
! colspan="2" |Бары
|-
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
|-
| rowspan="7" |Тараз
|2003
|21
|0
|?
|0
| -
| -
|21
|0
|-
|2004
|14
|2
|0
|0
| -
| -
|14
|2
|-
|2005
|8
|0
|5
|0
| -
| -
|13
|0
|-
|2006
|23
|2
|1
|0
| -
| -
|24
|2
|-
|2007
|19
|1
|0
|0
| -
| -
|19
|1
|-
|2008
|11
|3
|1
|0
| -
| -
|12
|3
|-
|2009
|15
|5
|2
|0
| -
| -
|17
|5
|-
|Ордабасы
|2010
|26
|1
|4
|0
| -
| -
|30
|1
|-
! colspan="2" |Бары
!135
!14
!13
!0
!-
!-
!148
!14
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://fctaraz.kz/players/18 Профиль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120921035738/http://fctaraz.kz/players/18 |date=2012-09-21 }}{{ref-ru}}

[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Тараз ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]

Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов

2024-06-11T09:44:45Z

TuranBot: /* Максим жайлы фактілер */clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы (2) using AWB

{{Футболшы
|есімі = Максим Жалмағамбетов
|толық аты = Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов
|сурет =
|азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}}
|туған күні = 7.11.1983
|туған жері = [[Астана|Целиноград]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|бойы = 197
|салмағы = 82
|позиция = қорғаушы
|қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады''
|номері =
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004|{{Flagicon|KAZ|20px}} Қазақстан-21|11 (0)
|2004—2008|{{футбол|Қазақстан}}|30 (0)
}}
}}
'''Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов''' ([[7 қараша]], [[1983 жыл]], [[Астана|Целиноград]]) — қазақстандық футболшы, қорғаушы.

== Максим жайлы фактілер ==
* [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]] сапында 2004-08 жылдары ойнады. Алғашқы ойынын 2004 жылы қарашада сырт алаңда [[Грекия Ұлттық футбол құрамасы|Грекия]] құрамасына (ӘЧ-2006 іріктеуі) қарсы ойнады.
*ӘЧ-2006, ЕУРО-2008 турниріндегі матчтарға тұрақты түрде қатысып, жауапты, маңызды деген ойындардың барлығында алаңға шықты. 2007 жылы 6 маусым күні [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжанмен]] ойында алаңнан қуылып, кейінгі Финляндия, Бельгия, Польшамен өткен ойындарда алаңға шыға алмады. Нәтижесінде құрамаға сол жылы қазан айында Португалиямен ойында ғана оралды.
*Соңғы ойынын 2008 жылы [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан]] құрамасына қарсы жолдастық кездесуде өткізді. [[Арно Пайперс]]тің кезінде құрамаға тұрақты шақырылып тұрған Максим [[Бернд Шторк]] бапкер боп келген соң мүлде шақырылмады.
* Максим қазақстандың футболшылар арасындағы ең бойы ұзын спортшы. Оның бойы 197 см.

== Жетістіктері ==
* Қазақстан чемпионы: 2006
* Қазақстан кубогы: 2005

== Ойнаған клубтары ==
{| class="wikitable"
|2001—2002
|[[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс (Астана)]]
|2 (0)
|-
|2002
|[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық (Орал)]]
|6 (4)
|-
|2003
|[[Екібастұз (футбол клубы, 1979)|Екібастұз (Екібастұз)]]
|2 (0)
|-
|2003
|[[Рахат (футбол клубы)|Жастар (Астана)]]
|10 (3)
|-
|2004
|[[Рахат (футбол клубы)|Еуразия (Астана)]]
|10 (4)а
|-
|2004—2008
|[[Жеңіс (футбол клубы)|Астана (Астана)]]
|73 (12)
|-
|2008
|→ [[Антверпен (футбол клубы)|Антверпен (Бельгия)]]
|1 (0)
|-
|2009
|[[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу (Талдықорған)]]
|8 (1)
|-
|2010—2011
|[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]
|30 (0)
|-
|2011
|[[Астана (футбол клубы)|Астана (Астана)]]
|11 (1)
|-
|2012
|[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы (Шымкент)]]
|4 (0)
|-
|2013
|[[Атырау (футбол клубы)|Атырау (Атырау)]]
|0 (0)
|-
|2013
|[[Жеңіс (футбол клубы)|Астана-1964]]
|8 (1)
|-
|2015
|[[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар (Петропавловск)]]
|2 (0)
|}

== Сілтемелер ==
*[http://www.national-football-teams.com/player/9775.html Профилі]

[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Жеңіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары]]
[[Санат:Антверпен ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Астана ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Атырау ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]

Сергей Сергеевич Остапенко

2024-06-11T09:44:39Z

TuranBot: /* Карьерасы */clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{Футболшы
| есімі = Сергей Остапенко
| толық аты = Сергей Сергеевич Остапенко
|туған күні=23.02.1986
|туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} {{байрақ|КСРО}}
|азаматтығы={{Байрақ|Қазақстан}}
| бойы = 191
| салмағы = 90
| қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады''
| позиция = шабуылшы
| клубтары = {{футбол карьерасы
|2003—2008|{{flagicon|Қазақстан}} [[Алматы (футбол клубы)|Алматы]]|117 (27)
|2007|{{аренда}}{{flagicon|Қазақстан}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|26 (10)
|2008|{{аренда}}{{flagicon|Бельгия}} [[Антверпен (футбол клубы)|Антверпен]]|0 (0)
|2009|{{flagicon|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|9 (0)
|2010|{{flagicon|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]|27 (6)
|2011|{{flagicon|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|32 (5)
|2012—2014|{{flagicon|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|55 (10)
|2014|{{аренда}}{{flagicon|Қазақстан}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]|11 (0)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2007—2014|{{Футбол|Қазақстан}} |42 (6)}}
}}
'''Сергей Сергеевич Остапенко''' ([[23 ақпан]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]]нда ойнаған.

==Карьерасы==
Карьерасын [[Алматы (футбол клубы)|"Цесна"]] клубында (кейін команда атауы "Алматы" боп өзгертілді) бастаған. Осы клуб сапында жүріп, [[2006 жыл]]ы ұлттық құрамаға шақыртылды. Құрама сапында 2007 жылы маусымда [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан]] құрамасына қарсы ойында алаңға шықты. Бұл [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2008 турнирінің]] іріктеу матчы болатын. 2007 жылы 21 қараша күні [[Ереван]]да [[Армения Ұлттық футбол құрамасы|Арменияның]] қақпасына алғашқы голын енгізді (бұл ойында Қазақстан 1:0 есебімен ұтты).

2008 жылы қаңтарда [[Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов|Максим Жалмағамбетов]] екеуі [[Бельгия]]ның "Антверпен" клубына жалға берілді. Бірақ негізгі құрамға іліге алмай, жыл ортасында "Алматы" клубына қайта оралды.

2014 жылы 28 жасында [[Қайсар (футбол клубы)|"Қайсарда"]] ойнап жүріп карьерасын аяқтады.

==Жетістіктері==
*Қазақстанның күміс жүлдегері: 2007, 2011
*Қазақстан кубогы: 2006, 2007, 2010, 2012
*Интертото кубогы: 2007
*Достастық елдері кубогының финалисі: 2009
==Жеке өмірі==
Әйелінің аты - Анна. Балалары: Семен мен Полина.

==Ұлттық құрамадағы голдары==
{| class="wikitable" style="font-size:100%;"
|-
| 1 || 21. 11. 2007 || Республикалық, Ереван || Армения || 1-0 || ЕУРО-2008 іріктеуі
|-
| 2 || 20. 08. 2008 || Орталық, Алматы || Андорра || 3-0 ||ӘЧ-2010 іріктеуі
|-
| 3 || 20. 08. 2008 || Орталық, Алматы || Андорра || 3-0 || ӘЧ-2010 іріктеуі
|-
| 4 || 6. 09. 2008 || Орталық, Алматы || Украина || 3-1 || ӘЧ-2010 іріктеу
|-
| 5 || 9. 02. 2011 || Анталья стэдиум || Беларусь || 1-1 || Жолдастық
|-
| 6 || 6. 09 2011 || Тофик Бахрамов, Баку || Әзірбайжан ||3-2 || Еуро-2002 іріктеуі
|}

[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Астана ФК ойыншылары]]
[[Санат:Алматы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]

Фархадбек Равшанұлы Ырысметов

2024-06-11T09:44:12Z

TuranBot: clean up, replaced: Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы → Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы using AWB

{{Футболшы
|есімі = Фархадбек Ырысметов
|толық аты =
|лақап аты = Фара
|сурет = Farkhadbek Irismetov 2008.JPG
|сурет ені = 200px
|атауы =
|туған күні = 10.08.1981
|туған жері = {{туғанжері|Шымкент|Шымкентте}}
|азаматтығы = {{KAZ}}
|бойы = 178 см
|салмағы = 76 кг
|позиция = сол қапталдағы қорғаушы
|қазіргі клуб = {{flagicon|Kazakhstan}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]
|қызметі = бапкер көмекшісі
|клубтары = {{футбол карьерасы
|1999—2001|{{flagicon|Russia}} [[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо-2]]|
|2001|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]|10 (0)
|2002-2004|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|87 (12)
|2005-2006|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|37 (1)
|2007—2010|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|93 (0)
|2011—2012|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|36 (0)
|2012|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Сұңқар (футбол клубы)|Сұңқар]]|7 (0)
|2013—2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|19 (0)
|2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|13 (0)
|2015|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]|23 (0)
|2016—2017|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|8 (0)
|2018|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004—2011|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан]]|34 (0)
}}|бапкер клубтары = {{футбол карьерасы
|2019|{{ту|Қазақстан}} [[Қыран (футбол клубы)|Қыран]]|
|2020—|{{ту|Қазақстан}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|асс
}}
|ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту =
|ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту =
}}
'''Фархадбек Равшанұлы Ырысметов''' (10 тамыз 1981<ref>[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/44954 Тransfermarkt.com]</ref>, [[Шымкент]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.

==Карьерасы==

=== Клубтық ===
Фархадбектің ұлты өзбек, Шымкентте дүниеге келген. Жастық шағында Ташкентте де тұрған, 1998 жылы "[[Томирис (футбол клубы)|Достық/Синтез]]" клубында доп тепті.

1999 жылы карьерасын мәскеулік "[[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо]]" клубында бастады. Екі маусым клуб футболшысы атанғанымен, негізгі құрамда ойнай алмады, тек фрам-клуб сапында алаңға шықты.

2001 жылы жазда "[[Каспий (футбол клубы)|Маңқыстау]]" клубына ауысты. Маусым соңында клубтан кетті.

2002 жылы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]" футболшысы атанды. Жаңа клубы сапында екі рет Қазақстан чемпионы атанды.

2005 жылы "Қайратқа" ауысты. 2005 жылы клуб сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды, ал клуб Қазақстан кубогы финалында сүрінді.

2007 жылы [[Дмитрий Алексеевич Огай|Дмитрий Огайдың]] шақыруымен "[[Тобыл]]" футболшысы атанды. "Тобылға" барған алғашқы маусымда [[Интертото кубогы 2007|Интертото кубогы]] иегері атанды, ал 2010 жылы үшінші рет Қазақстан чемпиондығына қол жеткізді. Бірақ бұл кезде Огай бапкерліктен кетіп қалған болатын.

2010 жылы "[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасыға]]" ауысты. Шымкенттік клуб сапында Қазақстан суперкубогы иегері атанды.

2012 жылы бірінші лигадағы "[[Сұңқар (футбол клубы)|Сұңқар]]" қатарын толықтырды. 2013 жылы "Ордабасыға" қайта оралып, екі маусым ойнады.

2014 жылғы маусымды тағы да [[Тобыл (футбол клубы)|"Тобыл"]] сапында, ал 2015 жылды "[[Қайсар (футбол клубы)|Қайсарда]]" өткізді.

2016-17 жылдары тағы да "Ордабасы" сапында доп тепті.

2018 жылы "[[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]" клубына ауысып, бірден команда капитаны боп тағайындалды. Сол жылы карьерасын аяқтады.
=== Ұлттық құрамада ===
Ұлттық құрамаға ресейлік [[Леонид Александрович Пахомов|Леонид Пахомов]] бас бапкер болып тұрған жылдары шақырту алған. Пахомов бапкер «Ертісте» өнер көрсетіп жүрген қорғаушыны [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжанмен]] өткен жолдастық кездесуде алаңға шығарады. Одан кейін [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]], [[Арно Пайперс]] секілді бапкерлер де ұлттық құрама жиынына тұрақты түрде қатыстырып тұрды. Бас команда сапында жалпы 35 ойын өткізген.

=== Бапкерлік ===
2019 жылы бапкерлік жолын бастап, Шымкенттің "Қыран" клубын жаттықтырды.

2020 жылы [[Атырау (футбол клубы)|"Атырауда]]" бас бапкер көмекшісі боп қызметке тағайындалды.

==Жетістіктері==
*Қазақстан чемпионатының жеңімпазы: 2002, 2003, 2010 жылдары
*Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2004, 2007, 2008 жылдары
*Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2005 жылы
*Қазақстан кубогының иегері: 2007, 2011 жылдары
*Қазақстан суперкубогының иегері: 2012 жылы
*Интертото кубогының иегері: 2007 жылы

==Дереккөздер==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==

* [https://www.national-football-teams.com/player/3528.html Профилі]
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Каспий ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Сұңқар ФК ойыншылары]]
[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Қыран ФК жаттықтырушылары]]

Қастек Баянбай

2024-06-11T09:32:57Z

TuranBot: /* Еңбегі */clean up, replaced: Әзірбайжан тілі → Әзербайжан тілі using AWB

'''Қастек Баянбай''' ([[15 қараша]] [[1936 жыл]], [[Алматы облысы]] [[Алакөл ауданы]] [[Талдыбұлақ (Алакөл ауданы)|Талдыбұлақ]]) - балалар жазушысы, ақын.

Қазақ мемлекеттік университетінде білім алған. 1960 жылдан бастап Алакөл аудандық, 1965 жылдан бастап Алматы облыстық газет редакцияларында әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып істеген. 1971 — 1995 жылдары ''«Жазушы»'' баспасында редакция меңгерушісі, ''«Жалын»'' баспасында Бас редактор қызметтерін атқарған.

== Еңбегі ==
Балаларға арналған ''«Арғымақ»'' атты алғашқы жинағы ''«Жазушы»'' баспасынан жарық көрген. Өлеңдері бастауыш сынып оқулықтарына, көмекші құралдарға еніп, кейбіріне әндер жазылған, ертегілері бойынша мультфильмдер түсірілген, [[Орыс тілі|орыс]], [[Украин тілі|украин]], [[Белорус тілі|белорус]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[болгар тілі|болгар]], [[молдован тілі|молдован]], [[Түрікмен тілі|түрікмен]], [[Әзербайжан тілі|әзірбайжан]], [[Литван тілі|литван]] және басқа тілдерге аударылған.

== Аудармалары ==
Бельгия ақыны Э.Верхарнның, болгар ақыны Л.Левчевтің, орыс ақындары С.Михалковтың, А.Бартоның, Р.Рождественскийдің, З.Александрованың, якут ақыны С.Даниловтың, түркімен ақыны Қ.Тәңіріқұлиевтің, молдован ақыны Г.Виерудің және тағы басқа ақындардың туындыларын қазақшалаған. Екі томдық ''«Орыс поэзиясының антологиясын»'' аударуға қатысқан.

== Жетістіктері ==
1986 жылы ''«Тәтті сабақ»'' жинағына [[Ілияс Жансүгіров|I.Жансүгіров]] атындағы сыйлық берілген. [[Қазақ КСР]] Жоғарғы Кеңесіне Құрмет Грамотасымен, ''«Ерен еңбегі үшін»'' медалімен (2005) марапатталған.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref><ref>“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>

== Шығармалары ==
*''Арғымақ. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1962;
*''Атай неге солақай. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1964;
*''Адамға хат. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1966;
*''Балаларға базарлық. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1966;
*''Шапағатты шақ, Өлеңдер. «Жазушы», 1968;
*''Ильич пен аңшы. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1970;
*''Ақ шағала. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1973;
*''Қол шатыр көтерген он батыр. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1974;
*''Әсем әлем. Таңдамалы өлеңдері. А., «Жалын», 1976;
*''Құс сүті. Өлеңдер. А., «Жалын», 1977;
*''Алау. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1978;
*''Зайчик в очках. Стихи. А., «Жалын», 1979;
*''Богатыри под дождем. Стихи. М., «Детская литература», 1979;
*''Жол. Таңдамалы өлеңдері. А., «Жазушы», 1982;
*''Тәтті сабақ. Өлеңдер. А., «Жалын», 1984;
*''Той. Таңдамалы өлеңдері. А., «Жалын», 1986;
*''Бір қоржын жаз. Өлеңдер. А.,»Жалын», 1991;
*''Жүз жыл жаз. Таңдамалы өлеңдері. А.,»Балауса», 1995;
*''Құс сүті. Таңдамалы өлеңдері. А., «Жалын», 1996;
*''Қырық күн шілде. Өлеңдер. А., «Рауан», 1997;
*''Юрта. Стихи. А., «Шартарап», 2001;
*''Кемпірқосақ. Өлеңдер. Аст., «Балалар әдебиеті», 2003.
*''Асар. Әңгімелер. «Балалар әдебиеті», А., 2006;
*''2 томдық таңдамалы шығармалары. «Балалар әдебиеті», А., 2007;
*''Араша. «Раритет», А., 2008.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}

[[Санат:15 қарашада туғандар]]
[[Санат:Алакөл ауданында туғандар]]
[[Санат:1936 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]

Нұрсұлтан Оразұлы Оңғалбаев

2024-06-11T09:32:53Z

TuranBot: /* top */clean up, replaced: Әзірбайжан тілі → Әзербайжан тілі using AWB

'''Нұрсұлтан Оразұлы Оңғалбаев''' (1887 – 1927) – белгілі партия, кеңес қайраткері. Форттағы бір кластық қазақ-орыс мектебін бітірген (1899). Содан кейін [[Ашғабад]] қаласындағы гимназияда оқыған. 1907 ж. патша өкіметіне қарсы партияға тілектестігі үшін оны гимназиядан шығарылған. [[Түрікмен тілі|Түрікмен]], [[Әзербайжан тілі|Әзірбайжан]], [[татар тілі|татар]], [[орыс тілі|орыс]], [[неміс тілі|неміс]], [[француз тілі|француз]] тілдерін еркін меңгерген Нұрсұлтан 1909 ж. [[Маңғыстау]]ды зерттеген неміс ғалымы [[Карутц Рихард]]тың ғылыми этнографиялық экспедициясына әкесі екеуі жолбасшы әрі аудармашы-тілмаш болып ел аралайды. Кейіннен Еділ – Каспий флотында қызмет етті. 1917 жылдан кеңес органдарын құру ісіне белсене араласты. Ол уездік атқару комитеті аппаратын, комитет құрамдарын жасақтау, оған алдыңғы қатарлы қызметкерлерді тағайындауға басшылық жасап, адай ауылдарын әкімшілік аймаққа бөлуге ат салысқан. Адай ревкомының мүшесі (1921) ретінде Маңғыстаудың жер, су жағдайларын ескере отырып, [[Адай уезі]]н қонысы мен шаруашылығына қарай 5 аудан, 60 болысқа жүйелеген Уездік милиция бастығы (1921), Уездік комитеттің хатшысы (1923) болып жұмыс жасаған.<ref>«Қазақ Совет энциклопедиясы» (12 томдық), Алматы, 1972 – 1978;
</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{Stub}}

Болыс болдым, мінеки...

2024-06-11T09:32:49Z

TuranBot: clean up, replaced: әзірбайжан тілі → Әзербайжан тілі using AWB

'''«Болыс болдым, мінеки...»''' - [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] [[1889]] ж. жазған өлеңі. Көлемі 148 жол. Ақын бұл шығармасында малын шашып, болыс болған пенденің әлеуметтік-психологиялық кескінін жасайды. Өлеңнің мағыналық құрылымында бірнеше тұлға бар: а) [[болыс]]; ә) [[ояз]]; б) ел. Бұл үш тұлғаның бастысы - болыс. Шығарманың алғашқы бөлігінде жаңадан болыс болған адамның болыстық мансапқа жету жолы мен көңіл-күйі көрсетіледі. Малын шашып, шығынға батса да, оның бар тілегі болыс болу. Болыстыққа қолы жеткен соң да оның көңілі орнықпайды; езінен күштілерге құлдық ұрып, әлсіздерге ыңғай бермей, қырын қарайды. Сыртқы жұртқа сыр бермей, сырбаз жүргенмен, сыяз бар деген хабарды құлағы шалса-ақ, жүрегі суылдап, мазасы қашады. Өйткені сыяз болса, елге ояз келеді. Елге ояз келсе, болыстан тыныштық кетеді: ылау дайындау, үй тігу, сый-сияпат жасау, бағып-күту - бәрі де болыстың не өзі жасайтын, не елге жасататын ісі; егер оязға не ісі, не өзі ұнамай қалса, онда болыстықтан түсіп қалуы да қиын емес. Өлеңнің екінші мағыналық бөлігінде болыстың сыяз үстіндегі іс-әрекеттері мен ой-толғаныстары баяндалады. Оязбен оңаша қалған болыс елін мақтарға сөз таппай, ықылас танытпай, өлдің ел болып отырғаны өзінің, қала берді - ояздың арқасы екендігі туралы ойды шиырлай беретін болса, елімен, жұртымен бетпе-бет келгенде, оязға өзі сенімді, сөзі өтімді кісімсіп, ел мүддесін қорғай жүрген адамға ұқсап маңызданып, сыртқы жүнін қампитып шыға келеді. Алайда сыяз үстінде болыс та, ояз да ел ішіндегі дау-шардың бірқатарын халықтың, халық билерінің қатал талабы бойынша әділ шешуге мәжбүр болады. ;оның нәтижесінде болыстың өз малым, оз мүлкім деп иеленіп қалған мал-мүлік иелеріне қайтарылып беріледі. Сөйтіп, болыстың арты шөмейіп, шыға келеді. Өлеңнің келесі мағыналық бөлігіңде болыстың сыяз бітіп, ояз кеткеннен кейінгі хәлі бейнеленеді. Әуелден артының қуыстығын білген болыс сыяз бітсе де, елінің ұрысы мен қарысын тиып, телі мен тентегін жөнге саларлық ірі іске бара алмайды. Ел алдында ояз барда жасаған қылығын ояз кеткеннен соң жасай алмай, кәкір-шүкір, көр-жерді пайда керіп қала береді, келесі сайлауда бүл күніне де зар болып қалардай қиналады. Ақын болыстың өз күйін әзіне баяндатып қана қоймайды, оның ел туралы ойларын да аша түседі. Болыс өзі билеп отырған еліне көңілі толмайтынын айтудан да тайынбайды. Табанынан тозып, жүгіріп жүруі, ел ішіндегі істерге ояздың разы болмай, шартылдап ашу білдіріп жатуы - бәрі де, оның ойынша, елінің бұзықтығынан. «Қайтіп көмек болады, Антұрған өңкей ұры-қары?»-деп күйіне отырып, болыс өзінің бұл елді ұстарлық кісі еместігін де айтып салады, өзін бүл азапты, рақатсыз істен құтқарушы іздейді. Сөйтіп ақын ел басқарған кісінің ісі мен ойының барша маңызы мен мәнін толық ашып береді. Іс, оқиға желісі мен ой жүйесін болыс болған кісінің өз атынан баяндау тәсілі ақын шығармасының көркемдік-эстетик. бітімін әрлеп, көркейте түскен. Өлең 7-8 буынды жыр үлгісінде жазылған. Алғаш рет 1909 ж. [[Санкт-Петербург]]те жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұлының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Басылымдарында бірқатар текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1909 жылғы жинақта 20-жол «Жүрек кетті дуылдап», [[1945]], [[1954]] жылғы басылымда «Жүрек кетті лүпілдеп» делінсе, [[1933]], [[1957]], [[1977]] жылғы жинақтарда бүл жол Мүрсейіт қолжазбаларының негізінде «Жүрек кетті дүпілдеп» ретінде алынған. [[1933]], [[1939]] жылғы басылымдарда 31-жол «Қамқор жансып айламен» болып берілсе, қалған жинақтарда Мүрсейіт қолжазбалары, 1909 жылғы басылым бойынша «Қайраттысың, қамқорсың» болып басылған. Бұрынғы жинақтарда 34-жол «Мақтаймын елімді» деп берілсе, 1945, [[1954]], [[1957]], [[1977]] жылғы басылымдарда Мүрсейіт қолжазбалары негізінде «Мақтамаймын елімді» болып түзетілген. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909 жылғы жинақта 43-жол «Қазақты жеген қайратты ел» делінсе, қалған басылымдарда «Қазақты жеген қайратты «ер» деп басылған. [[1957]], [[1977]] жылғы басылымдарда Мүрсейіт қолжазбалары, 1909 жылғы жинақ бойынша 48-жол «Ноқтаға басы керілді» деп алынса, қалған жинақтарда «Ноқтаға басы кірілді» делінген. Мүрсейіт қолжазбаларында, [[1945]], [[1954]] жылғы жинақтарда 75-жол «Күлкісі бөлек қарқылдап» болса, қалған басылымдарда 1909 жылғы жинаққа сәйкес «Күлкісі жақсы қарқылдап» түрінде алынған. [[1909]] жылғы басылымда 100-жол «Еш кісіні тыймаймын» болса, 104-жол «Жақсы ақыл»-деп құптаймын», қалған жинақтарда Мүрсейіт қолжазбалары бойынша «Еш кісіні теппеймін», «Жақсы ақыл» деп, «құп» деймін» делінген. Өлең [[араб тілі|араб]], [[Әзербайжан тілі|әзірбайжан]], [[қарақалпақ тілі|қарақалпақ]], [[қырғыз тілі|қырғыз]], [[орыс тілі|орыс]], [[өзбек тілі|өзбек]], [[ұйғыр тілі|ұйғыр]] т. б. тілдерге аударылған.<ref>[[Абай Құнанбайұлы|Абай]]. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>

== Өлең ==
Болыс болдым мінеки,

Бар малымды шығындап.

Түйеде қом, атта жал

Қалмады елге тығындап.

Сөйтсе-дағы елімді

Ұстай алмадым мығымдап.

Күштілерім сөз айтса,

Бас изеймін шыбындап.

Әлсіздің сөзін салғыртсып,

Шала ұғамын қырындап.

Сыяз бар десе жүрегім

Орнықпайды суылдап.

Сыртқыларға сыр бермей,

Құр күлемін жымыңдап.

Жай жүргенде бір күні,

Атшабар келді лепілдеп:

«Ояз шықты, сыяз бар»,

«Ылау» деп, «үй» деп дікілдеп.

Сасып қалдым, күн тығыз,

Жүрек кетті дүпілдеп.

Тыңтуяқ күнім сүйтсе де,

Қарбаңдадым өкімдеп.

Старшын, биді жиғыздым:

«Береке қыл» деп, «бекін» деп,

«Ат жарамды, үй жақсы

Болсын, бәрің күтін» деп.

Қайраттанып халқыма

Сөз айтып жүрмін күпілдеп:

«Құдай қосса, жұртымның

Ақтармын осы жол сүтін» деп,

Қайраттысып, қамқорсып,

Сайманымды бүтіндеп...

Оңашада оязға

Мақтамаймын елімді,

Өз еліме айтамын:

«Бергенім жоқ,- деп,- белімді».

Мақтанамын кісімсіп,

Оязға сөзім сенімді.

«Көрсеттім» деймін, ымдаймын

Кәдік қылар жерімді.

Сөз көбейді, ұлғайды,

Мақтанның к... көрінді.

Қазақты жеген қайратты «ер»,

Ұрынды да берінді.

Әрлі-берлі тартысып,

Ісі арамы жеңілді.

Алқыны күшті асаулар

Ноқтаға басы керілді.

Үлкен-кіші ақының

Бәрі сөз боп терілді.

Қайрауы жеткен қатты би

Қайрылып нетсін көңілді.

Өз малым деп қойған мал

Иесіне берілді.

Ақылы жандар қамалап,

Кептірді сонда ерінді.

Арызшылар көбейді,

Болыстың к... шөмейді,

Қайтсін байғұс демейді.

Бір кептірмей терімді,

Күн батқанша шабамын

Әрлі-берлі далпылдап.

Етек кеткен жайылып

Ат к... не жалпылдап.

Оязға жетсін деген боп,

Боқтап жүрмін барқылдап.

Кейбіреуге таяғым

Тиіп те кетті бартылдап.

Пысықтың көбі бұғып жүр,

Беттесе алмай шаңқылдап.

Ашылып омырау, күн ыстық,

Қойын кетті алқылдап.

Елі жөнді болыстар

Мақтанып жүр тарқылдап.

Күлкісі жақсы қарқылдап,

Үні бөлек сартылдап.

Сөйлесе кетсе бір жерде,

Ағыны қатты аңқылдап.

Оязға кірсе, өзгеден

Мерейі үстем жарқылдап.

Елің бұзық болған соң,

Ояз жатыр шартылдап.

Табаныңнан тозасың,

Құр жүгіріп тарпылдап.

Антұрғанмын өзім де,

Бір мінезбен өтпеймін.

Момындық күшті екенін

Көрсем-дағы, күтпеймін.

Сыяздан соң елімді

Қысып алып кетпеймін.

Әуелде к... бос кәпір,

Мықтыға не қып беттеймін?

Жуанды қойып, жуасты

Біраз ғана шеттеймін.

Ояз бардағы қылықты

Ояз жоқта етпеймін.

Кәкір-шүкір, көр-жерді

Пайда көріп ептеймін.

Мынау арам, тентек деп,

Еш кісіні теппеймін.

Өзімдік бол деп ел жиып,

Құрастырып, септеймін.

Бұзақының бүлігін

«Жақсы ақыл» деп, «құп» деймін.

Сүйегім жасық, буын бос,

Біраз ғана айлам бар.

Айлам құрсын, білемін –

Болыстықтың жолы тар.

Қайтіп көмек болады

Антұрған өңкей ұры-қар?

Көргенім әлгі, ойлашы,

Ұят, намыс, қалды ма ар?

Ендігі сайлау болғанда,

Түсе ме деп тағы шар,

Бұл күніме бір күні

Боламын ғой деймін зар.

Ақыл айтар туғандар,

Бұл сөзімді ойлаңдар.

Кәтелешке көбейді,

Сөгіс естіп, тозды ажар.

Мынау елді ұстарлық

Кісі емеспін, кел, құтқар!

Қолдан келмес қорлыққа

Неге болдым мұнша іңкәр?

Ел жайылды, жетпей ме,

Оязға да бір хабар?

Тағы бүйтіп кеттің деп

Қозғау салар, қолға алар.

Қатты қысым қылған соң,

Басым сотқа айналар.

Кірлі болып түскен соң,

Көрген күнім не болар?

Өзіне мәлім, тентектер

Өз бетімен не табар?

Қағаз берер, қарманар,

Аяғында сандалар.

Бұрынғыдай дәурен жоқ,

Ұлық жолы тарайды.

Өтірік берген қағаздың

Алды-артына қарайды.

Өз қағазы өз көзін

Жоғалтуға жарайды.

Тауып алып жалғанын,

Қылмысыңды санайды.

Өзі залым закүншік

Танып алды талайды,

Көрмей тұрып құсамын

Темір көзді сарайды.<ref>https://bilim-all.kz/olen/106-Bolys-boldym-mineki</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Абай энциклопедиясы]]

{{stub}}

Арал халық театры

2024-06-01T06:10:01Z

TuranBot: /* Дереккөздер */clean up, replaced: Санат:Арал қаласы → Санат:Арал using AWB

'''Арал халық театры''', [[Нұртуған Кенжеғұлұлы|Нұртуған]] атындағы – [[Арал (қала)|Арал қаласы]]ндағы мәдени-сахналық мекеме. Алғаш ауданы мәдениет үйі жанынан драма үйірмесі ретінде құрылып, 1972 жылы [[Қазақстан мәдениет министрлігі]]нің шешімімен «[[Халық театры]]» атағын алған. Үйірме алғашқы кездерде шағын спектакльдермен [[сахна]] шымылдығын ашса, кейін [[драма]], [[комедия]], [[трагедия]] күрделі шығармаларды қойды. Театр жылы М.[[Отарбаев]], Ә.Маханов. Қазақстан халық артисі Қ.[[Құдайберген Сұлтанбаев|Сұлтанбаев]] осы театрда еңбек жолын бастаған.

==Дереккөздер==
“Қазақ Энциклопедиясы”, I-том

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан театрлары]]
[[Санат:Арал]]
[[Санат:Арал ауданы]]

{{stub}}

Арал балықшылар мұражайы

2024-06-01T06:09:57Z

TuranBot: clean up, replaced: Санат:Арал қаласы → Санат:Арал using AWB

'''Арал балықшылар мұражайы''' - [[Қызылорда облысы]]ның [[Арал]] қаласында орналасқан. Бұл мұражай 2012 жылы ашылған. Мұражайда көптеген экспонаттар: түйе шана, ат шана, шығыр, көптеген кемелер мен қайықтар орналасқан. Әр кеменің сыртқы бетінде кеме капитандарынын аты-жөні жазылған. Бұл экспонаттар бұдан бірнеше жылдар бұрын қолданыста болған. Бірақ, 1962 жылы [[Арал теңізі]]нің тартылуына байланысты порт жабылып, порттың маңайына спорт кешені, спорт алаңы салынып, көгалаңдырылып ашық аспан астындағы мұражайға айналдырылған.

== Дереккөздер ==
<references/>
{{бастама}}
{{уики}}

[[Санат:Арал]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]

Әжібай Қарпықұлы

2024-05-28T17:40:37Z

TuranBot: /* top */clean up, replaced: Батыс-Сібір генерал-губернаторлығы → Батыс Сібір генерал-губернаторлығы using AWB

'''Әжібай Қарпықұлы''' (1791 — 1866) — би.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[Кенесары Қасымұлы]] бастаған қазақ халқының [[Ұлт-азаттық көтерілістер|ұлт-азаттық көтерілісін]] қолдаушы және оған белсене қатысушы. Кенесары [[Орынбор]] және [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы|Батыс Сібір губернаторлықтарының]] жеріне (Ұлытау — Ырғыз — Торғай) тұрақтай алмай, оңтүстікке қарай ойысқанда, [[Ресей]] үкіметінің қысымы мен қуғынына ұшыраған Әжібайдың елі де [[Сарыарқа]]дан Сыр бойының [[Қоқан хандығы]]на қараған Шиелі қыстағының маңына көшіп барған. Әжібайды [[Қоқан Хандығы|Қоқан]] ханы өз руының датқасы етіп бекіткен. Әжібай [[датқа]] Арқадағы ағайындарымен қатынасын үзбей, белгілі би ретінде олардың дауларына араласып, рулар арасын ежелгі қазақ заңымен реттестіріп отырған. [[Омбы]] облыс мемлекеттік архивінде сақталған құжаттарда 1862 жылы [[қазан]] айында [[Сарысу]] бойын жайлайтын [[Кіші жүз]] рулары мен [[Ұлытау]]дың батыс бөктерін мекендеген қыпшақтардың арасындағы [[мал]] дауын шешуге Әжібайдың ерекше ықпалы болғандығы атап көрсетілген.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор [[Нысанбаев Әбдімәлік|Ә. Нысанбаев]] – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>

== Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қарағанды облысы]]