https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Talgat04Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]2026-07-03T06:01:59ZҚатысушы үлестеріMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9Сарымалай2025-08-11T20:01:40Z<p>Talgat04: Күй атауы «Ақсақ қой»-дан «Ақсақ құла»-ға түзетілді. Дұрыс атауы Сарымалайдың авторлық репертуарына сәйкес келеді және Ақселеу Сейдімбект</p>
<hr />
<div>'''Сарымалай'''(шын аты – Садық; 1835 – [[1885]]) – қазақтың [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Сарымалай [[халық]] күйлерін шебер орындаумен [[қатар]] өз жанынан “Ақсақ құла”, "Қара жорға", "Нар идірген", "[[Бұлбұл|Бұлбұл"]], "Жорға [[аю|аю"]], "Шал [[бүркіт|бүркіт"]], "Ақ қабанның толқыны", т.б. күйлер шығарған.<br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
'''Сарымалай''' (Сыдық) (1835, қазіргі [[Батыс Қазақстан облысы]], [[Казталов ауданы]] — [[1885]], сонда) — [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Жасынан жоқшылықтың тауқыметін көріп, [[мал]] соңында жүргеннен “сары малай” атанған. Сарымалай сыбызғыны алғаш әкесінен үйренген. Кейін [[Сабыр]] есімді сыбызғышыдан шеберлігін шыңдаған. Ол осы аспапта [[халық]] күйлерін шебер орындаумен қатар, өз жанынан [[күй]] де шығарған. Сарымалайдың шығармалары Бат. [[Қазақстан]], [[Орынбор]] қазақтары мен башқұрт ұлты арасында кең насихатталған. Сарымалайдың шығармасын осы заманға жеткізген Ы.Уәлиев саналады. Сарымалайдың ол орындаған бірқатар күйлерін [[1936]] жылы Б.Ерзакович жазып алған. Сарымалайдың нотаға түсірілген “Қара жорға”, “Қоңыр”, “Шоңай”, “Ақсақ құла”, “Балжыңкер”, “Боз інген”, “[[Желмая]]”, “Жетім бала” күйлері әр түрлі жинақтарда жарияланып келеді. Сарымалай сыбызғыда [[күй]] шығарудың құрылымын жетілдіріп, 3 тесікті аспаптың ойығын 6-ға жеткізген. Осы негізде қарапайым аспаптың дыбыс ауқымы кеңейіп, үн байлығы молайып, диапазоны арта түскен.<br />
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><br />
<br />
==Сілтемелер==<br />
* Қара жорға <br />
* [[Қазақстан]] <br />
* Композитор<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Күйшілер]]<br />
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]</div>Talgat04https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9Сарымалай2025-08-11T20:01:40Z<p>Talgat04: Күй атауы «Ақсақ қой»-дан «Ақсақ құла»-ға түзетілді. Дұрыс атауы Сарымалайдың авторлық репертуарына сәйкес келеді және Ақселеу Сейдімбект</p>
<hr />
<div>'''Сарымалай'''(шын аты – Садық; 1835 – [[1885]]) – қазақтың [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Сарымалай [[халық]] күйлерін шебер орындаумен [[қатар]] өз жанынан “Ақсақ құла”, "Қара жорға", "Нар идірген", "[[Бұлбұл|Бұлбұл"]], "Жорға [[аю|аю"]], "Шал [[бүркіт|бүркіт"]], "Ақ қабанның толқыны", т.б. күйлер шығарған.<br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
'''Сарымалай''' (Сыдық) (1835, қазіргі [[Батыс Қазақстан облысы]], [[Казталов ауданы]] — [[1885]], сонда) — [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Жасынан жоқшылықтың тауқыметін көріп, [[мал]] соңында жүргеннен “сары малай” атанған. Сарымалай сыбызғыны алғаш әкесінен үйренген. Кейін [[Сабыр]] есімді сыбызғышыдан шеберлігін шыңдаған. Ол осы аспапта [[халық]] күйлерін шебер орындаумен қатар, өз жанынан [[күй]] де шығарған. Сарымалайдың шығармалары Бат. [[Қазақстан]], [[Орынбор]] қазақтары мен башқұрт ұлты арасында кең насихатталған. Сарымалайдың шығармасын осы заманға жеткізген Ы.Уәлиев саналады. Сарымалайдың ол орындаған бірқатар күйлерін [[1936]] жылы Б.Ерзакович жазып алған. Сарымалайдың нотаға түсірілген “Қара жорға”, “Қоңыр”, “Шоңай”, “Ақсақ құла”, “Балжыңкер”, “Боз інген”, “[[Желмая]]”, “Жетім бала” күйлері әр түрлі жинақтарда жарияланып келеді. Сарымалай сыбызғыда [[күй]] шығарудың құрылымын жетілдіріп, 3 тесікті аспаптың ойығын 6-ға жеткізген. Осы негізде қарапайым аспаптың дыбыс ауқымы кеңейіп, үн байлығы молайып, диапазоны арта түскен.<br />
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><br />
<br />
==Сілтемелер==<br />
* Қара жорға <br />
* [[Қазақстан]] <br />
* Композитор<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Күйшілер]]<br />
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]</div>Talgat04https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9Сарымалай2025-08-11T20:01:40Z<p>Talgat04: Күй атауы «Ақсақ қой»-дан «Ақсақ құла»-ға түзетілді. Дұрыс атауы Сарымалайдың авторлық репертуарына сәйкес келеді және Ақселеу Сейдімбект</p>
<hr />
<div>'''Сарымалай'''(шын аты – Садық; 1835 – [[1885]]) – қазақтың [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Сарымалай [[халық]] күйлерін шебер орындаумен [[қатар]] өз жанынан “Ақсақ құла”, "Қара жорға", "Нар идірген", "[[Бұлбұл|Бұлбұл"]], "Жорға [[аю|аю"]], "Шал [[бүркіт|бүркіт"]], "Ақ қабанның толқыны", т.б. күйлер шығарған.<br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
'''Сарымалай''' (Сыдық) (1835, қазіргі [[Батыс Қазақстан облысы]], [[Казталов ауданы]] — [[1885]], сонда) — [[халық]] композиторы, сыбызғышы. Жасынан жоқшылықтың тауқыметін көріп, [[мал]] соңында жүргеннен “сары малай” атанған. Сарымалай сыбызғыны алғаш әкесінен үйренген. Кейін [[Сабыр]] есімді сыбызғышыдан шеберлігін шыңдаған. Ол осы аспапта [[халық]] күйлерін шебер орындаумен қатар, өз жанынан [[күй]] де шығарған. Сарымалайдың шығармалары Бат. [[Қазақстан]], [[Орынбор]] қазақтары мен башқұрт ұлты арасында кең насихатталған. Сарымалайдың шығармасын осы заманға жеткізген Ы.Уәлиев саналады. Сарымалайдың ол орындаған бірқатар күйлерін [[1936]] жылы Б.Ерзакович жазып алған. Сарымалайдың нотаға түсірілген “Қара жорға”, “Қоңыр”, “Шоңай”, “Ақсақ құла”, “Балжыңкер”, “Боз інген”, “[[Желмая]]”, “Жетім бала” күйлері әр түрлі жинақтарда жарияланып келеді. Сарымалай сыбызғыда [[күй]] шығарудың құрылымын жетілдіріп, 3 тесікті аспаптың ойығын 6-ға жеткізген. Осы негізде қарапайым аспаптың дыбыс ауқымы кеңейіп, үн байлығы молайып, диапазоны арта түскен.<br />
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><br />
<br />
==Сілтемелер==<br />
* Қара жорға <br />
* [[Қазақстан]] <br />
* Композитор<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Күйшілер]]<br />
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]</div>Talgat04