https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Sibom 2026-04-18T09:15:49Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2017-03-18T09:13:29Z

<p>Sibom: </p> <hr /> <div>{{уики}}<br /> {{Мәліметті жаңалау керек}}<br /> {{Мемлекет<br /> |Қазақша атауы = Қазақстан Республикасы<br /> |Шынайы атауы = <br /> |Атау септігі = Қазақстан<br /> |Елтаңба = Coat_of_arms_of_Kazakhstan.svg<br /> |Байрақ = Flag of Kazakhstan.svg<br /> |Ұраны = Алаш! &lt;small&gt;(тарихи)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Алға Қазақстан! &lt;small&gt;(ресми емес)&lt;/small&gt;<br /> |Әнұранның аты = Менің Қазақстаным <br /> |Аудио = Kazakhstan National Anthem 2012.ogg<br /> |Картада = Kazakhstan (orthographic projection).svg<br /> |карта тақырыбы =<br /> |Картада2 = <br /> |lat_dir = N|lat_deg = 48|lat_min = 57|lat_sec = 0<br /> |lon_dir = E|lon_deg = 66|lon_min = 14|lon_sec = 0<br /> |region = KZ|yandex=1<br /> |CoordScale = 10000000<br /> |Тілдері = [[Қазақ тілі]] — [[мемлекеттік тіл]]&lt;br /&gt;[[орыс тілі]] — ресми<br /> |Мемлекеттік діні = Зайырлы мемлекет<br /> |Үкімет түрі = [[Президенттік республика|Президенттік]] [[Унитарлы мемлекет|унитарлы]] [[республика]]<br /> |Құрылды = [[1465 жыл]] <br /> [[Қазақ хандығы]]<br /> |Тәуелсіздік күні = [[16 желтоқсан]] [[1991 жыл]]ы<br /> |Тәуелсіздігін алды = [[КСРО]]-дан<br /> |Астанасы = [[Сурет:Astana city seal.gif|22px]]&amp;nbsp;[[Астана]]<br /> |Ірі қалалары = [[Алматы]], [[Астана]], [[Шымкент]], [[Қарағанды]], [[Ақтөбе]], [[Павлодар]], [[Тараз]], [[Семей]], [[Өскемен]]<br /> |Басшы қызметі = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенті]] &lt;br /&gt;[[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|Премьер-министрі]]<br /> |Басшылары = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] &lt;br /&gt;[[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br /> |Жер аумағы бойынша орны = 9-шы<br /> |Жер аумағы = 2&amp;nbsp;724&amp;nbsp;902&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/www/www_akorda_kz.nsf/sections?OpenForm&amp;id_doc=079D5421E0113E40462572340019E81F&amp;lang=ru&amp;L1=L1&amp;L2=L1-1 ҚР президентінің ресми сайтындағы Қазақстан туралы ақпарат]&lt;/ref&gt;<br /> |Судың үлесі = 1.7<br /> |Этнохороним = қазақстандықтар<br /> |Халық саны бойынша орны = 62-ші<br /> |Жұрты = {{Өсім}} 17 926 500&lt;ref name=&quot;Халық&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/faces/homePage?_adf.ctrl-state=15rz9ppdwz_50&amp;_afrLoop=15353848961947330 2017 жылғы 1 қаңтарға Қазақстан Республикасының халық саны]&lt;/ref&gt;<br /> |Сарап жылы = <br /> |Санақ бойынша халық саны = <br /> |Санақ жылы = 2016<br /> |Халық тығыздығы = 6,51<br /> |Тығыздық бойынша орны = 184<br /> |ЖІӨ (АҚТ) =$420.629 млрд&lt;ref name=IMF&gt;{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=60&amp;pr.y=13&amp;sy=2014&amp;ey=2018&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=916&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=|title=Kazakhstan |publisher=International Monetary Fund |accessdate=28 June 2014}}&lt;/ref&gt;<br /> |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2014<br /> |ЖІӨ (АҚТ) орны = 43-ші<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = $24,143&lt;ref name=IMF/&gt;<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = 50-ші<br /> |ЖІӨ (номинал) = $225.619 млрд&lt;ref name=IMF/&gt;<br /> |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2014<br /> |ЖІӨ (номинал)бойынша орны = 50-ші&lt;ref name=IMF/&gt;<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = $12,950&lt;ref name=IMF/&gt;<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = 54-ші<br /> |АДИ = {{Өсім}} 0,788&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/KAZ|lang=en|title=Human Development Report 2015|year=2015|publisher=United Nations Development Programme|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IqDzz4je|archivedate=2013-08-13}}&lt;/ref&gt;<br /> |АДИ жылдық есебі = 2015<br /> |АДИ бойынша орны =56-шы<br /> |АДИ деңгейі = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;жоғары&lt;/span&gt;<br /> |Әуе компаниясы =[[Air Astana]], [[SCAT]], [[Qazaq Air|QAZAQ AIR]]<br /> |Валютасы = [[Қазақстан теңгесі]] '''{{Unicode|₸}}'''&lt;br /&gt;([[ISO 4217|KZT, код 82]])<br /> |Интернет үйшігі = [[.kz]],[[.қаз]]<br /> |ISO = KZ<br /> |Телефон коды = 7-6xx, +7-7xx<br /> |Уақыт белдеулері = +5, +6<br /> |Түсініктемелер = <br /> }}<br /> {{мағына|Қазақстан (айрық)}}<br /> '''Қазақстан''' ({{audio-nohelp|Kk-kazakhstan.ogg|Қазақстан}} {{IPA|[qɑzɑqˈstɑn]}}), толық атауы '''Қазақстан Республикасы''' ({{audio-nohelp|Kk-republic-of-kazakhstan.ogg|Қазақстан Республикасы}}) — [[Шығыс Еуропа]] мен [[Орталық Азия]]да орналасқан [[мемлекет]]. Бaтысында [[Еділ|Еділдің төмeнгі ағысынан]], шығысында [[Алтай таулары]]на дейін 3000 км-ге, солтүстіктегі [[Батыс Сібір жазығы]]нан, оңтүстіктегі [[Қызылқұм (шөл)|Қызылқұм шөлі]] мен [[Тянь-Шань|Тянь-Шань тау жүйесіне]] 1 600 км-ге созылып жатыр. Қазақстан [[Каспий теңізі]] арқылы [[Әзірбайжан]], [[Иран]] елдеріне, Еділ өзені және [[Еділ-Дон каналы]] арқылы [[Азов теңізi|Азов]] және [[Қара теңіз]]дерге шыға алады. Мұхитқа тікелей шыға алмайтын мемлекеттердің ішінде Қазақстан - ең үлкені.<br /> <br /> Қазақстан бес мемлекетпен шекаралас, соның ішінде әлемдегі құрлықтағы ең ұзақ шекара солтүстігінде [[Ресей]]мен — 6 467 км құрайды. Оңтүстігінде — [[Түрікменстан]] — 380 км, [[Өзбекстан]] — 2 300 км және [[Қырғызстан]] — 980 км, ал шығысында — [[Қытай Халық Республикасы|Қытай]]мен — 1 460 км шектеседі. Жалпы құрлық шекарасының ұзындығы — 13392,6 км&lt;ref name=&quot;Yearbook2011&quot;&gt;[http://www.stat.kz/publishing/20111/Казахстан%20в%20цифрах%20рус.pdf Казахстан в цифрах-2011]&lt;/ref&gt;. Батыста [[Каспий теңізі]]мен, оңтүстік батыста [[Арал теңізі]]мен шайылады&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;[Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты, http://www.akorda.kz/kz/kazakhstan/general_information/general_information_about_the_republic_of_kazakhstan, 2011 жылдың 8 шілде күні тексерілді]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[2017 жыл]]дың 1 қаңтарға елдегі тұрғындар саны - 17 926 500 адам [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі|бұл әлем бойынша 64-орын]]. Жер көлемі жағынан [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі|әлем елдерінің ішінде 9-орын алады]] (2 724 900 км²).<br /> <br /> Елдің астанасы - [[Астана|Астана қаласы]]. [[Мемлекеттік тіл]]і - [[қазақ тілі]]. Ресми тілі - [[орыс тілі]].<br /> <br /> Қазақстанның ұлттық құрамы aлуан түрлі. Хaлықтың үлкен бөлігін [[қазақтар]] құрайды, пайыздық үлесі - 66,01%, [[орыстар]] - 21,05%, [[өзбектер]] - 3,07%, [[украиндар]] - 1,7%, [[ұйғырлар]] - 1,44%, [[татарлар]] - 1,17%, басқа халықтар - 5,56%.&lt;ref name=&quot;KZ2015&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT100232 2015 жыл басына Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны]&lt;/ref&gt; Халықтың 70 пайызын [[мұсылмандар]] құрайды, [[проваславты христиандар]] - 26%, қалғаны басқа дін өкілдері.&lt;ref name=&quot;2009 Census&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.eng.stat.kz/news/Pages/n1_12_11_10.aspx|title=The results of the national population census in 2009|date=12 қараша 2010|publisher=Agency of Statistics of the Republic of Kazakhstan|accessdate=21 January 2010}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Экономикалық көрсeткіштері бойынша дамушы экономика ретінде қарастырылады. Елдің жалпы ішкі өнімі ЖІӨ (номинал) = $225.619 млрд (2014). Экономиканың негізгі бағыты отын-энергетика саласындағы шикізат өндіру, ауылшаруашылығы (егіншілік). Елдің негізгі валютасы - [[теңге]].<br /> <br /> [[1991 жыл]]дың [[16 желтоқсан]] күні [[КСРО]]-ның ыдырауына байланысты өз егемендігін жариялады және халықаралық қауымдастық тарапынан тәуелсіз мемлекет ретінде мойындалды. [[1992 жыл]]дың [[2 наурыз]]ынан бастап [[БҰҰ|БҰҰ-ның толыққанды мүшесі]]. Сонымен қатар [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]на, [[Ұжымдық қауіпсіздік келісімі]] ұйымына, [[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]]на және [[Еуразиялық Экономикалық Қауымдастығы]] сияқты басқа да бірнеше [[халықаралық ұйымдар]]дың құрамына кіреді.<br /> <br /> == Этимологиясы ==<br /> Қазақстан сөзі '''''[[Қазақ]]''''' &lt;ref&gt;[http://www.abai.kz/content/kazak-sozinin-magynasy &quot;Қазақ&quot; сөзінің мағынасы]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://abai.kz/node/655 «ҚАЗАҚ» ДЕГЕН ЭТНОНИМНІҢ ШЫҒУ ТЕГІ. ОНЫ «КАЗАК» ЭТНОНИМІНЕ ҚАНДАЙ ҚАТЫСЫ БАР?]&lt;/ref&gt; және '''''[[Стан]]''''' сөздерінен құралған, яғни ''Қазақ елі'' деген мағына береді. Соңғы кездері халық арасында '''''Қазақ елі''''', '''''Ұлы дала елі''''' және '''''Қазақия''''' деген атаулар қолданылуда&lt;ref&gt;[http://www.nlrk.kz/page.php?page_id=826&amp;lang=1 Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасы, Батырғалиұлы Мағаз. Әдебиет қазақия, 1908 жыл]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.namys.kz/?p=680 Үздіктер ішінде Қазақия жоқ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://anatili.kz/?cat=20 &quot;Ана тілі&quot; газеті, ҚАЗАҚИЯ ҚАЛАЛАРЫ]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> {{main|Қазақстан тарихы}}<br /> {{Қазақстан тарихы}}<br /> <br /> === Ежелгі Қазақстан ===<br /> Қазіргі Қазақстан жерін ежелгі адамзат баласы бұдан 1 миллиондай жыл бұрын мекен еткен. Қола дәуірінде Сібірдің, Жайық өңірінің, Қазақстан мен [[Орта Азия]]ның ұлан-ғайыр далаларын тегі және тарихи тағдырларының ортақтығы жағынан туыс тайпалар мекендеді. Бұл тайпалар өзінше бір үлгідегі жарқын мәдениет қалдырды. Мұны ғылымда [[Андрон мәдениеті]] деп атайды. Ерте [[темір ғасыры]] дәуірінде (біздің заманымыздан бұрынғы I мыңжылдық ортасы) Қазақстанда тайпалық одақтар қалыптасты. Қазақстанның оңтүстік, шығыс және орталық аудандарын мекендеген тайпалар [[сақ]] тайпалар одағына, ал батыс, солтүстік аудандарындағы тайпалар [[савроматтар]] тайпалық бірлестігіне бірікті. Біздің заманымыздан бұрынғы 3-ғасырда Қазақстан жерінде кейбір тайпалар өз мемлекетін құрып, алыс-жақын елдермен саяси қарым-қатынастарға түсті. Олардың алғашқылары сюнну (ғұндар) болатын. Зерттеушілер ғұндарды түріктердің арғы ата-бабалары деп есептейді. Бұл бірлестікті [[Мөде қаған|Мөде]] басқарған кезде ғұндар бүкіл әлемге танылды. Ғұндардың батысқа жорығы “Халықтардың ұлы қоныс аударуына” түрткі болды. Жетісуда ежелгі [[тиграхауда сақтары]]ның жерін мұра етіп алған усундер ([[үйсіндер]]) біздің заманымыздан бұрынғы 160 ж. шамасында Іле алқабында өз мемлекетін құрды. Олар [[Қаңлы мемлекеті]]мен шектесті. Бұл тайпалар құрған мемлекеттер [[Қытай]], [[Парфия]], [[Рим]] және [[Кушан империясы]] сияқты елдермен саяси, экономикалық және мәдени байланыс орнатқан.<br /> <br /> === Ерте орта ғасырлардағы Қазақстан (Түркі дәуірі)===<br /> ====Қазақстан аумағындағы ерте орта ғасырдағы мемлекеттер (VI-IX ғғ)====<br /> VI ғасырдың басында бүгінгі [[қазақ жері]]нде аса күрделі бетбұрыстар болған. [[Алтай-Сібір]], [[Моңғолия]] жерінде [[түрік тайпалары]]ның үстем тап өкілдері бірігіп, әскер күшіне сүйенген [[Түрік қағанаты]] атты ерте [[феодалдық мемлекет]] құрды. Олардың жері шығыс [[Корея]]дан бастап, [[Орта Азия]]ның жерінде қамтылған. Қазақстанда бұл қағандықтың құрамына кірген.<br /> <br /> Бұл [[мемлекет]] туралы жазба деректер түрік тайпаларының өз тілінде жазылған «[[Үлкен күлтегін]]», «[[Таныкөк]]» [[құлпытас]]тарындағы жазуларынан белгілі. [[Махмұд Қашқари]], [[Рашид-ад-дин]]нің тарихи жазбаларынан көптеген құнды деректер алуға болады. [[Византия]], [[Қытай]] [[тарихшы]]лары да мол мәлімет береді. Қазақстанның тарихында бұл мерзім «[[Түрік дәуірі]]» (VI-XIII ғ.ғ.) деген атпен белгілі. Қазақ жерінде көрсетілген мерзімде бірнеше феодалдық мемлекеттер өздерінің [[саяси-әкімшілік билік]]терін жүргізді.<br /> <br /> Қазақстанда [[алғашқы қауымдық құрылыс]]тан кейін V ғасырдан [[феодалдық қатынастар]] орнай бастады (немісше феод- «жер», аль- «иесі», яғни жердің иесі деген ұғымды береді.). [[Ортағасырлық тайпалар]]дың арасында негізгі екі тап: [[феодалдық тап|феодалдық табы]] мен [[шаруалар табы]] қалыптасады. [[Феодал]]дар мал мен жердің негізгі иесі болады. [[Феодалдық қатынастар]]дың орнауы Қазақстанның оңтүстігінде басқа өңірлерге қарағанда жедел жүрді. Орта ғасырлардағы [[Қазақстан тарихы]]ның басты ерекшеліктерінің бірі осы феодалдық-патриархаттық қатынастардың орнауы болды. <br /> {{See also|Түркі қағандығы|Батыс Түрік қағанаты|Түргеш қағанаты|Қарлұқ қағанаты}}<br /> <br /> === Орта ғасырлардағы Қазақстан (Оғыз дәуірі) ===<br /> {{Толықтыру}}<br /> Орта ғасырларда қазіргі Қазақстан жерін [[Қарахан]], [[Қарақытай]], [[Оғыз]], [[Қимақ]] хандықтары өмір сүрді.<br /> <br /> === Ресей империясының құрамындағы Қазақстан ===<br /> Қазақстанды Ресейдің отарлауы [[1731]] жылы [[Кіші Жүз]] ханы [[Әбілқайыр хан|Әбілқайырдың]] [[Ресей империясы|Ресейге]] қосылуынан басталды. Бұл процесс 130 жылдан аса уақытқа созылып, 19 ғасырдың 60 жылдарының ортасына қарай толық жүзеге асырылды. [[1731]] – [[1860]] жылдары Қазақстан Ресейге, көбіне сөз жүзінде ғана бағынып, іс жүзінде ру, тайпа билеушілері дербес саясат жүргізді. Патша өкіметі халық көтерілістерін аяусыз басып отырғанымен, елдің ішкі істеріне (сот жүйесіне, ру аралық мәселелерге) араласпады. Ел ішіндегі беделді адамдарға, ру басыларына жалақы тағайындап, әр түрлі атақтар беріп, екінші жағынан әкімшілік реформалар жасап, көнбегендерін жазалау арқылы өз билігін күшейтті.<br /> <br /> * 1822 ж. “Сібір қазақтары туралы жарғы”, 1824 ж. “Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы” деген құжаттармен қазақ жерін басқару тәртібі белгіленді. Осы заңдар бойынша Орта жүз бен Кіші жүз хандықтары жойылды. Кіші жүзде хандық биліктің орнына Ресейдегі сияқты әкімшілік басқару жүйесі қалыптасты. Ал Орта жүзде “аға сұлтан” деген басқарушы қызмет енгізілді. Ішкі округтер құрылды. Округтер болыстарға, болыстар ауылдарға бөлінді. <br /> * 19-ғасырдың басында Хиуа мен Қоқан хандары Оңтүстік Қазақстанға өз бақылауларын орнатты. Қазақтар Қоқан мен Хиуа билеушілеріне қарсы жиі-жиі бас көтеріп отырды. Отарлық езгінің күшеюі, шұрайлы жерлерді тартып алып, бекіністер салу Кенесары Қасымұлы бастаған қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалысын (1837 – 47) тудырды. <br /> * 19-ғасырдың 60-жылдарында Қазақстанның Ресейге қосылу үрдісі аяқталды. <br /> * 1914 ж. 1-тамызда Ресейдің 1-дүниежүзілік соғысқа тартылуы Қазақстан халқына ауыр соққы болып тиді. <br /> * Жаппай наразылықтар нәтижесінде 1916 жылғы көтеріліс шықты. Көтерілістің басталуына патшаның 1916 жылғы 25-маусымдағы майдандағы қара жұмысқа Қазақ пен Түркістан өлкелерінің және ішінара Сібірдің 19-дан 43 жас аралығындағы ер-азаматтарын шақыру жөніндегі жарлығы түрткі болды. Көтерілістің аса ірі ошақтары Жетісу мен Торғайда болды. <br /> * 1917 ж. патшаны тақтан құлатқан Ақпан революциясының оқиғалары көп ұзамай Қазақстанға да жетті. <br /> * 1917 ж. 21 – 28 шілдеде Орынборда [[1-Бүкілқазақ съезі]] өтті. Делегаттар ұлттық автономия, жер-су, т.б. мәселелердің шешілуіне, Құрылтай жиналысына әзірлік және қазақ саяси партиясын құру мәселелеріне баса назар аударды. [[Әлихан Бөкейханов]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Міржақып Дулатов]], [[Ахмет Байтұрсынұлы]], [[Жанша Досмұхамедов|Жанша Досмұхамедұлы]], [[Халел Досмұхамедұлы]], [[Мағжан Жұмабаев]], т.б. қайраткерлер отаршылдыққа қарсы Алаш партиясын құрды. Олар қазақ халқын отарлық езгіден азат ету ұраны төңірегіне топтасып, қазақтың дербес, тәуелсіз [[Алашорда]] демократиялық мемлекетін құруға кірісті. Бірақ көп ұзамай бүкіл Ресейдегі сияқты қазақ жерінде де кеңес билігі орнады.<br /> <br /> === Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы ===<br /> 1917 жылы большевистік революциядан кейін Қазақстанда Кеңес билігі орнады. Бірінші дүниежүзілік және азамат соғыстары бүкіл ел шаруашылығын күйретті. 1920-1921 жж. қыста болған жұттың салдарынан ірі қараның жартысына жуығы қырылды. 1921 жылы жаз егінсіз болып, аштық орнады. Тек 20-жылдардың соңына қарай Қазақстан қалпына келді. 1920 жылы Қазақстан автономды, ал 1936 жылы КСРО құрамындағы одақтық республика болды.<br /> <br /> Аймақтың экономикалық әлсіздігін есепке ала отырып, одақтық үкімет Қазақстан шаруашылығын қарқынды түрде дамытуды алға қойды және 1941 жылы өнеркәсіп өндіріс көлемі 1913 жылмен салыстырғанда сегіз есеге артты.. Ірі экономикалық жобаларды орындауға ресурстарды топтастырудың жоспарлық жүйесінің мүмкіндіктері арқасында Қазақстан 30-жылдары көшпелі өлкесінен ірі және өнеркәсіптік, егіншілік пен мал шаруашылығы дамыған, жоғары мәдени деңгейі бар аймаққа айналды.<br /> <br /> Қазақстан аумағында мыңдаған ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар құрылды, он мыңдаған шақырымға созылған темір және автомобиль жолдары түсті. Қазақстан түрлі түсті және қара металл, көмір, мұнай, бидай, мал шаруашылығы өнімдерінің ірі өндірушісі болды. 1991 жылы Қазақстан үлесіне қорғасын, мырыш, титан, магний, қалайыны өндіруде одақтық өндірістің 70 пайызы, фосфор мен хром өндірісінің 90 пайызы, күміс пен молибденнің 60 пайыздан астамы тиесілі болды. Қазақстан дәнді дақылдардың ірі өндірушісі болды.<br /> <br /> Алайда, экономикалық дамудағы жетістіктер үшін қазақ халқы құнын өтеді. «Социалистік индустриялау» әдісі қайғылы жағдайға әкелді. Нәтижесінде ұжымдастыру бойынша қозғалыс 30-жылдары аштыққа әкеліп тіреді. Қазақтардың бір бөлігі тобымен Қытайға және көршілес ортаазия елдеріне кетті. 1931-1934 жылдары аштық пен аурудан бір жарым миллион адам қаза тапты, ол этностың 40 пайызын құрады.<br /> <br /> Қазақстан бұрынғы КСРО аумағындағы негізгі тұрғындардың ең аз бөлігін құраған бірегей республика болды; мұндай жағдай 30-жылдары халықтың көп бөлігінен айырылғаннан емес, КСРО-ның басқа аймақтарынан Қазақстан аумағына жүз мыңдаған адамдарды жарамсыз большевиктік режимде 1937-1938 жж. террор құрбандарына арналған концлагерлер ұйымдастыру арқылы қоныс аудару салдарынан болды.<br /> <br /> 1935 жылдан 1940 жылға дейінгі кезеңде Батыс Украина, Белоруссия және Литвадан поляктардың жер аударуы көп орын алды (120 мыңға жуық адам). ІІ дүниежүзілік соғыс жылдары Қазақстанға Поволжья немістері, Кавказдан шешендер, ингуштар және басқа да ұлт өкілдері күштеп қоныс аударылды, ал 50-60 жж. тың игеруге байланысты біздің елге Ресей, Украина, Белоруссиядан миллиондаған тұрғындар көшіп келді. Нәтижесінде 1926 жылы республикадағы барлық тұрғынның меншікті салмағы 57,1% құрап, 1939 жылы бұл көрсеткіш 38%-ға дейін төмендеді, ал 1959 жылы небәрі 30 пайызға тең болды. Тек соңғы жылдары қазақтардың меншікті салмағы 50 %-дың көрсеткішке жетті.<br /> 70-80 жылдар қарсаңында КСРО-ның экономикалық және әлеуметтік-саяси өміріндегі дағдарыс Қазақстанға да әсер етті. Қатаң жоспарлық жүйе елдің экономикалық дамуын, әлеуметтік саланы тоқыратты. Сондықтан да қайта құру саясаты жариялылық пен демократияға сенген Қазақстан халқынан кең қолдау тапты. Алайда, 1986 жылғы 17 желтоқсанда орын алған Алматыдағы жастардың демократиялық көтерілісінің қатты қысымға алынғаны тағы да «әлеуметтік» жүйенің жарамсыздығын көрсетті.<br /> <br /> === Қазақстан Республикасы ===<br /> ==== {{main|Қазақстан тарихы}} ====<br /> '''1990 жылдарда'''<br /> <br /> 1991 жылы 8 желтоқсанда РКФСР, [[Украина]], [[Беларусь]] басшылары [[Минск]] қаласында кесдесті (Беловеж келісімі). Талқыланған негізгі мәселелер - 1922 жылғы КСРО құру туралы келісім шартты жою, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын құру. Бас қосуда осы мәселелер туралы құжаттарға қол қойылды. Бұл кездесуге Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев та, басқа Орта азиялық республикалардың басшылары да шақырылмады.<br /> <br /> 1991 жылы 13 желтоқсанда Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан, Тәжікстан басшылары Ашхабадта бас қосты. Орта Азия мемлекеттерінің басшылары Минск (Беловеж келісімі) шешімін қолдайтындықтарын білдірді. 1991 жылы 20 желтоқсанда Қазақстан, [[Қырғызстан]], [[Өзбекстан]], [[Тәжікстан]], [[Түркіменстан]], РКФСР, Украина, Белорусь, [[Армения]], [[Молдова]] Алматыда бас қосты. Оған [[Грузия]] бақылаушы есебінде ғана қатысты.<br /> <br /> 1991 жылы 21 желтоқсанда аталған 11 республиканың басшылары КСРО-ны ыдыратып, ТМД-ны құру туралы келісімге қол қойды.<br /> <br /> Кеңестік жүйенің құрсауынан босап шыққан республикалар «кеңестік», «социалистік» деген атаулардан бас тарта бастады. 1991 жылғы желтоқсанның 10-ы Республика Жоғарғы Кеңесінің сессиясында Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының атауын Қазақстан Республикасы деп өзгертті.<br /> <br /> Алматы кездесуі кезінде келісілген мәселелердің аса бір маңыздысы - ядролық қаруға қатысты бірлескен шара жөніндегі келіссөз еді. Оған қолдарында ядролық қаруы бар мемлекет есебінде Белорусь, Қазақстан, Ресей Федерациясы және Украина республикаcының басшылары қол қойды. Мемлекеттер келісімі бойынша - қатысушылар ядролық мәселе жөніндегі саясатты бірлесе жасап, Тәуелсіз Елдер Достастығына енетін барлық республиқалардың ұжымдық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге тиісті болды.<br /> <br /> КСРО-ның ыдырау процессін тездеткен 1991 жылғы тамыз бүлігі 1991 жылдың қазанына қарай көптеген республикалардың өз тәуелсіздігін жариялауына септігін тигізді. 1991 жылы 16 желтоқсанда Республиканың Жоғарғы Қеңесінің жетінші сессиясында « Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Заң қабылданды. Осы күні Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялады. Сонымен, 1991 жылғы 16 желтоқсан Республиканың тәуесіздік алған күні.<br /> <br /> '''Екінші мыңжылдықта'''<br /> <br /> '''Екінші мыңжылдық 10 жылдарында'''<br /> <br /> == Географиясы ==<br /> {{main|Қазақстан географиясы}}<br /> Қазақстан Республикасының жер көлемі 2,7 млн шаршы шақырым. Жерінің ауданы жағынан дүние жүзіндегі ең ірі мемлекеттердің қатарына жатады. Бұл көрсеткіш бойынша Ресей, Канада, Қытай, АҚШ, Бразилия, Австралия, Үндістан және Аргентинадан кейін 9-шы орында тұр.<br /> <br /> Республика Еуразия құрлығының орталығында барлық мұхиттардан бірдей қашықтықта орналасқан. Республика батысында [[Еділ өзені]] алабынан шығысында [[Алтай тауы]] шыңдарына дейін 3 мың км дейін, солтүстіктегі [[Батыс Сібір жазығы]]нан (Солтүстік Қазақстан жазығы) оңтүстігінде Қызылқұм шөлі мен [[Тянь-Шань]] тау жүйесіне 1600 км-ге дейін созылып жатыр. Қиыр солтүстік нүктесі (55 26 с.е.) Шығыс Еуропа жазығының орталық бөлігі мен Британия аралдарының оңтүстігіне, ал оңтүстік нүктесі (40 56 с.е.) Кавказ сырты мен Оңтүстік Еуропаның Жерорта теңізі өңіріндегі елдердің ендігіне сәйкес келеді. Қазақстан қоңыржай белдеудің орта және оңтүстік ендіктерінде орналасқан. Географиялық орнына қарай орманды дала, дала, шөлейт және шөл зоналары қалыптасқан. Елдің батыс шеті (46 27 ш.б.) Эльтон және Басқұншақ көлдері маңына, ал шығыс нүктесі (87 20 ш.б.)Бұқтырма өзенінің бастауына тұспа тұс келеді.<br /> <br /> Аумағының 10%-ы биік таулы өңірлер, қалған бөлігі [[ойпат]], [[жазық]], [[үстірт]], [[қырат]] жерлер. Қазақстанның ең биік жері – [[Хантәңірі|Хантәңірі шыңы]] (6995 м, қар құрсауымен қосып есептесе 7010 м). Ол [[Тянь-Шань]] тау жүйесінде орналасқан. Каспий теңізінің шығыс жағалауында елдің ең ойпат жері [[Қарақия ойысы]] теңіз деңгейінен 132 м төменде орналасқан.<br /> <br /> == Әкімшілік бөлінуі ==<br /> {{main|Қазақстан әкімшілік бірліктері}}<br /> Қазақстан Республикасы — [[унитарлы мемлекет|унитарлы]] мемлекет. Әкішілік құрылымы бойынша құрамына [[Қазақстан облыстары|14 облыс]], [[Қазақстан қалалары|86 қала]], соның ішінде [[республикалық маңызы бар қала|3 республикалық маңызы бар қалалар]] ([[Астана]], [[Алматы]], [[Байқоныр]]), [[Қазақстан аудандары|168 аудан]], [[Қазақстанның ауылдық округтары|174 ауылдық округ]] кіреді.<br /> [[Сурет:Kazakhstan rayons.png|230px|thumb|alt=A.]]<br /> [[Сурет:Kazakhstan-CIA WFB Map.png|230px|thumb|alt=A.]]<br /> [[Сурет:Kazakhstan provinces kz.svg|230px|thumb|Қазақстанның әкімшілік бөлінісі]]<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot;<br /> ! №||Аймақ||Әкімшілік орталығы|| Ауданы, км²|| Тұрғыны&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1 қаңтар&lt;br /&gt;2011&amp;nbsp;ж. адам)&lt;ref name=&quot;Pop-Jan-2011&quot;&gt;[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/Демография/03_2010-Б-15-07-К.rar 2011 жылғы 1 қаңтарға Қазақстан Республикасының облыстары, қалалары және аудандары бойынша халық саны]&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;|| Тұрғыны (1 қаңтар&lt;br /&gt;2013&amp;nbsp;ж. адам) || 2 жылдық қорытынды (адам) ||<br /> |-<br /> | 1||[[Сурет:Almaty.JPG|20px|Туы]][[Алматы облысы]]||[[Талдықорған]]|| 223&amp;nbsp;924|| 1&amp;nbsp;857&amp;nbsp;781 || 1 997 324 || {{өсім}} 139 543 ||<br /> |-<br /> | 2||[[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|20px|Туы]][[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан облысы (ШҚО)]]||[[Өскемен]]|| 283&amp;nbsp;226|| 1&amp;nbsp;396&amp;nbsp;746 || 1 394 382 || {{құлдырау}} 236 ||<br /> |-<br /> | 3||[[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|20px|Туы]][[Қарағанды облысы]]||[[Қарағанды]]|| 427&amp;nbsp;982|| 1&amp;nbsp;351&amp;nbsp;905 || 1 367 512 || {{өсім}} 15607 ||<br /> |-<br /> | 4||[[Сурет:Zhambyl province seal.png|20px|Туы]][[Жамбыл облысы]]||[[Тараз]]|| 144&amp;nbsp;264 ||1&amp;nbsp;043&amp;nbsp;617 || 1 081 907 || {{өсім}} 38290 ||<br /> |-<br /> | 5||[[Сурет:South Kazakhstan province seal.png|20px|Туы]][[Оңтүстік Қазақстан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысы(ОҚО)]]||[[Шымкент]]|| 117&amp;nbsp;249|| 2&amp;nbsp;563&amp;nbsp;081 || 2 721 676 || {{өсім}} 158595 ||<br /> |-<br /> | 6||[[Сурет:Kyzylorda province seal.png|20px|Туы]][[Қызылорда облысы]]||[[Қызылорда]]|| 226&amp;nbsp;019 || 699&amp;nbsp;132 || 737 122 || {{өсім}} 37 990 ||<br /> |-<br /> | 7||[[Сурет:Aktobe seal.png|20px|Туы]][[Ақтөбе облысы]]|| [[Ақтөбе]]|| 300&amp;nbsp;629 || 777&amp;nbsp;256 || 805 117 || {{өсім}} 27 861 ||<br /> |-<br /> | 8||[[Сурет:Logo kostanay.jpg|20px|Туы]][[Қостанай облысы]]||[[Қостанай]]|| 196&amp;nbsp;001|| 881&amp;nbsp;234 || 880 775 || {{құлдырау}} 459 ||<br /> |-<br /> | 9||[[Сурет:North Kazakhstan province seal.png|20px|Туы]][[Солтүстік Қазақстан облысы|Солтүстік Қазақстан облысы (СҚО)]]||[[Петропавл]]|| 97&amp;nbsp;993|| 588&amp;nbsp;910 || 576 748 || {{құлдырау}} 12 162 ||<br /> |-<br /> | 10||[[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|20px|Туы]][[Ақмола облысы]]|| [[Көкшетау]]|| 146&amp;nbsp;219|| 732&amp;nbsp;964 || 735 232 || {{өсім}} 2 268 ||<br /> |-<br /> | 11||[[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|20px|Туы]][[Павлодар облысы]]||[[Павлодар]]|| 124&amp;nbsp;800 || 746&amp;nbsp;010 || 752 057 || {{өсім}} 6 047 ||<br /> |-<br /> | 12||[[Сурет:Coats of arms of None.svg|20px|Туы]][[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысы (БКО)]]||[[Орал]]|| 151&amp;nbsp;339|| 607&amp;nbsp;975 || 622 333 || {{өсім}} 14 358 ||<br /> |-<br /> | 13||[[Сурет:Coat of arms of Atyrau.jpg|20px|Туы]][[Атырау облысы]]||[[Атырау]]|| 118&amp;nbsp;631|| 531&amp;nbsp;562 || 564 936 || {{өсім}} 33 374 ||<br /> |-<br /> | 14||[[Сурет:Лого Мангистау.jpg|20px|Туы]][[Маңғыстау облысы]]||[[Ақтау]]|| 165&amp;nbsp;642|| 523&amp;nbsp;301 || 582 361 || {{өсім}} 59 060 ||<br /> |-<br /> | 15||[[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|20px|Туы]][[Алматы]]&amp;nbsp;— республикалық маңызы бар қала |||| 451 || 1&amp;nbsp;434&amp;nbsp;755 || 1 494 590 || {{өсім}} 59 835 ||<br /> |-<br /> | 16||[[Сурет:Astana city seal.gif|20px|Туы]][[Астана]]&amp;nbsp;— республиканың елордасы |||| 710,2 || 697&amp;nbsp;257 || 804 474 || {{өсім}} 107 217 ||<br /> |-<br /> | 17||[[Сурет:Baikonur seal.png|20px|Туы]][[Байқоңыр]] — республикалық маңызы бар қала |||| 57 || || 38 970|| {{белгісіз}} ||<br /> |-<br /> | || Барлығы || || 2 724 902 || 14 301 474 || 17 098 546 || {{өсім}} 2 797 072 ||<br /> |}<br /> <br /> === Ірі қалалар ===<br /> <br /> [[Сурет:Astana centr.JPG|thumb|alt=A.|Астана]]<br /> [[Сурет:Modern Almaty.jpg|thumb| alt=A.|[[Алматы]]]]<br /> [[Сурет:Soyuz TMA-3 launch.jpg|thumb|alt=A.|[[Байқоңыр (ғарыш алаңы)|Байқоңыр ғарыш айлағы]]]]<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |-<br /> ! rowspan = 2| Орыны<br /> ! Қала<br /> ! Тұрғыны <br /> |-<br /> ! Миллионер қала<br /> ! &gt; 1 млн<br /> |- align=center<br /> | 1<br /> |[[Алматы]]<br /> | 1 703 500<br /> |- align=center<br /> !<br /> ! Жүз мыңнан астам тұрғынды қалалар<br /> ! 100—999 мың тұрғын<br /> |- align=center<br /> | 2<br /> | [[Астана]]<br /> | 880 191<br /> |- align=center<br /> | 3<br /> | [[Шымкент]]<br /> | 885 799<br /> |- align=center<br /> | 4<br /> | [[Қарағанды]]<br /> | 468 957<br /> |- align=center<br /> | 5<br /> | [[Ақтөбе]]<br /> | 357 193<br /> |- align=center<br /> | 6<br /> | [[Тараз]]<br /> | 327 180<br /> |- align=center<br /> | 7<br /> | [[Павлодар]]<br /> | 321 815<br /> |- align=center<br /> | 8<br /> | [[Өскемен]]<br /> | 306 588<br /> |- align=center<br /> | 9<br /> | [[Семей]]<br /> | 303 878<br /> <br /> |- align=center<br /> | 10<br /> | [[Қостанай]]<br /> | 215 346<br /> |- align=center<br /> | 11<br /> | [[Орал]]<br /> | 210 128<br /> |- align=center<br /> | 12<br /> | [[Петропавл]]<br /> | 203 192<br /> |- align=center<br /> | 13<br /> | [[Қызылорда]]<br /> | 195 838<br /> |- align=center<br /> | 14<br /> | [[Атырау]]<br /> | 175 474<br /> |- align=center<br /> | 15<br /> | [[Ақтау]]<br /> | 172 904<br /> |- align=center<br /> | 16<br /> | [[Теміртау]]<br /> | 171 588<br /> |- align=center<br /> | 17<br /> | [[Түркістан]]<br /> | 146 449<br /> |- align=center<br /> | 18<br /> | [[Көкшетау]]<br /> | 137 214<br /> |- align=center<br /> | 19<br /> | [[Жаңаөзен]]<br /> | 127 594<br /> |- align=center<br /> | 20<br /> | [[Талдықорған]]<br /> | 126 944<br /> |- align=center<br /> | 21<br /> | [[Екібастұз]]<br /> | 126 538<br /> |- align=center<br /> | 22<br /> | [[Рудный]]<br /> | 111 686<br /> |- align=center<br /> !<br /> ! Барлық тұрғын саны&lt;br /&gt;ірі қалаларда:<br /> ! 6 938 449<br /> |-<br /> |<br /> | Қазақстанның жалпы тұрғын саны:<br /> | 17 202 600<br /> |-<br /> !<br /> ! Ірі қалалардың тұрғын санындағы үлесі %<br /> ! 41,60&amp;nbsp;%<br /> |-<br /> |}<br /> * [[Қазақстан қалалары]]<br /> * [[Қазақстан аудандары]]<br /> <br /> == Халқы ==<br /> {{main|Қазақстан демографиясы}}<br /> <br /> == Мемлекеттік құрылымы ==<br /> Қазақстан — [[1995]] жылғы 30 тамыздағы респ. [[референдум]]да қабылданған [[Конституция]] бойынша – өзін [[демократия]]лы, зайырлы, құқықты және әлеуметті мемлекет ретінде орнықтырды. Қазақстан Республикасы – президенттік басқару формасындағы біртұтас мемлекет. Республиканың ең жоғ. өкілді [[орган]]ы – [[Парламент]]. Ол республиканың заң шығару құзіретін жүзеге асырады.<br /> <br /> Парламент тұрақты жұмыс істейтін екі [[Палата]]дан: [[Қазақстан Парламенті Сенаты|Сенаттан]] және [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжiлiсі|Мәжілістен]] тұрады. Сенатқа әр облыстан және респ. маңызы бар 2 қаладан екі адамнан сайланады. Сенаттың 15 депутатын Парламент өкілеттігі мерзіміне Республика Президенті тағайындайды. Мәжіліс республиканың әкімш.-аумақтық бөлінісі ескеріле отырып құрылған, сайлаушылар саны шамамен тең болатын бір мандатты аумақтық сайлау округтары бойынша сайланатын алпыс жеті депутаттан және партиялық тізім бойынша сайланатын 10 депутаттан тұрады.<br /> <br /> [[Президент]] Үкіметті Конституцияда белгіленген тәртіппен құрады. Тағайындалғаннан кейінгі он күн мерзім ішінде Премьер-Министр Үкіметтің құрылымы мен құрамы туралы республика Президентіне ұсыныс енгізеді. Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі жеті мүшеден тұрады, олардың өкілеттігі алты жылға созылады. Конституциялық Кеңестің төрағасын республика Президенті тағайындайды.<br /> <br /> Қазақстан Республикасында [[сот]] төрелігін тек сот қана жүзеге асырады. Ол заңмен құрылған Қазақстан Республикасының Жоғ. Соты және республиканың жергілікті соттары болады. Жергілікті мемл. басқаруды тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты жергілікті өкілдік (мәслихат) және атқарушы органдар (әкімдік) жүзеге асырады.<br /> <br /> == Табиғаты ==<br /> ==== {{main|Қазақстанның жер бедері}} ====<br /> [[Сурет:Steppe of western Kazakhstan in the early spring.jpg|right|thumb|alt=A.|&quot;[[Сарыарқа даласы]]&quot;]]<br /> Қазақстанның қазіргі жер бедері палеогеографиялық дамудың талай ұзақ кезеңдерінен кейін, теңіздік және континенттік жағдайлардың алмасып отыруынан, климаттың үнемі өзгеріске ұшырауынан және тектоник. қозғалыстардың нәтижесінде қалыптасқан. [[Республика]]ның орт. бөлігінде болған варийлік (герциндік) тау жүйелері жоғ. [[палеозой]]дан бастап қарқынды континенттік мүжілуге ұшырау салдарынан, қалдық қырқалы денудациялық жазықтар мен аласа тауларға айналды. Тек қана [[Торғай]] қолаты мен республиканың солт.-шығыс бөлігін кайнозойдың мореналық алаптарының жекелеген шығанақтары, ал оңт.-батыс бөлігін тұтасымен бор және неогендік теңіз басып жатты. Төрттік кезеңде ғана [http://www.caspiy.kz/kz/mangistau/geo/ Маңғыстау түбегі] мен оған жапсарлас аудандар [[климат]]ы қуаң жазық [[құрлық]]қа айналды. Қазақстанның оңт.-шығысында неоген-төрттік кезеңде түзілген биік таулы аймақтың қалыптасу процесі бүгінге дейін созылуда. Оған жер қыртысының осы аймақтағы қозғалыстары мен сілкінулері дәлел. Таулы өңірді табиғат [[тарих]]ында 3 рет [[мұз]] басқан, соның салдарынан мұнда қар, мұздықтық аңғарлар, мореналық жыныстар ұшырайды.<br /> <br /> === {{main|Қазақстанның геологиялық құрылымы}} ===<br /> Қазақстан [[Шығыс Еуропа]] [[платформа]]сының оңт.-шығыс шетін ([http://www.kitaphana.kz/ru/downloads/referatu-na-kazakskom/217-kolder-men-tenizder/1785-kaspii-tenizi.html Каспий] маңы синеклизасын) және [[Орал]]-[[Моңғол]] қатпарлы белдеуінің батыс бөлігін алып жатыр. Қатпарлы белдеу өзінің оңт.-батысында [[Тұран]] ойпатына (тақтасына) жалғасады.<br /> <br /> * '''Тақтаның''' (плитаның) мезокайнозойлық тысының астынан [[Мұғалжар]] мен [[Қаратау]]дың ([[Маңғыстау]]да) [[палеозой]]лық құрылымдары шығып жатады. Бұлардың шығысындағы Қазақстанның таулы-қатпарлы бөлігінде Орт. Қазақстан палеозойлық массиві – [[Сарыарқа]]ны, бірнеше қатпарлы жүйелер мен облыстарды (Шыңғыс – [[Тарбағатай]], [[Обь]] – [[Зайсан]] және [[Алтай]] – Саян қатпарлы облыстарының қазақстандық бөліктері), Солт. Тянь-Шань мен [[Жетісу]] Алатауының ендік бағытқа жуық альпілік белдеулерін ажыратуға болады. [[Каспий]] маңы синеклизасы (ойпаңы) үш бөлікке жіктелген шөгінділерден тұрады. Төм. бөлігі қалыңд. 13 км-ге дейінгі рифей мен төм. және орт. палеозойдың құмды-тақтатасты, сазды, карбонатты-терригендік қат-қабаттарынан, орт. бөлігі кунгур ярусының (қалыңд. 5 км-дей) тұзды сериясынан, беткі жағы жоғ. пермь-мезозойдың теңіздік, континенттік шөгінділерінен (4 – 6 км) құралған...<br /> <br /> === {{main|Қазақстан климаты}} ===<br /> '''Қазақстанның климаты''' шұғыл континентті. Климаттың континенттігі оның өзіндік ерекшеліктерінен көрінеді. Оларға: қыс пен жаз температурасының үлкен айырмашылықта болуы, ауаның құрғақтығы, республиканың көп жерінде атмосфералық жауын-шашынның әркелкі түсуі, қыстың солтүстікте ұзақ әрі аязды, оңтүстікте қысқа әрі жұмсақ болуы жатады.<br /> <br /> Қазақстан өзі орналасқан географиялық ендігі бойынша климаты ылғалды субтропикалы [[Жерорта теңізі]] елдеріне және [[қоңыржай белдеу|қоңыржай континентті]] орталық Еуропаға сәйкес келеді. Бірақ еліміз орасан зор Еуразия құрлығының ортасында орналасқандықтан климатының шұғыл континенттігімен ерекше. Өйткені Дүниежүзілік мұхиттардан мыңдаған километр қашық жатқандықтан олардың климат жұмсартарлық әсері өте аз.<br /> <br /> Қазақстан коңыржай климаттық белдеудің оңтүстігінде жатыр, сондықтан жылдың төрт мезгілі ([[жаз]], [[күз]], [[қыс]], [[көктем]]) айқын білінеді. Қыста [[Сібір]]дің қатты суығы келеді. Жазда [[Орта Азия]]ның жылы, тіпті ыстық ауасының әсері жақсы байқалады. Жыл мезгілдерінің арасындағы температуралық айырмашылықтар климаттың континенттігін арттырады.<br /> <br /> Кең байтақ Қазақстан жерінде оның географиялық орнына (яғни [[атмосфера]]лық ылғалдықтың негізгі көзі – [[мұхит]]тардан тым шалғай орналасуына) және жер бедеріне байланысты қуаң континенттік [[климат]] қалыптасқан. Басқа кез келген аумақты аймақтар сияқты [[республика]] климатына да радиациялық және циркуляциялық факторлар кешені ерекше әсер етеді.<br /> <br /> '''[http://e.gov.kz/wps/portal/Content?contentPath=/web%20content/citizenry/social_protec/soc_support/support_semsk/article/1247&amp;lang=kk Радиация]'''. Қазақстан аумағы үстінде бүкіл жыл бойы жоғары қысымды [[ауа]] қабаты үстемдік етеді, ал оған көршілес аймақтарға (солт., батыс және оңт.) төм. қысымды қабаттар тән келеді. Жалпы республика аумағының көп бөлігінде антициклондық [[ауа райы]] басым. Сондықтан мұнда шұғылалы ашық күндер ұзақт. жылына солт-тен оңт-ке қарай 2000 сағ-тан 3000 сағ-қа дейін артып отырады. Жылына солт-те 120, оңт-те 260 күн ұдайы ашық болады, бұлтты күндер саны тиісінше 60 күннен 10 күнге дейін (Балқаш ойысында) кемиді. Міне, осылардың нәтижесінде жиынтық [[радиация]] мөлшері де солт-тен оңт-ке қарай 4200-ден 5500 МДж/м&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;-ге дейін біртіндеп артады. Сол сияқты төсеніш беттің (жер бетінің) сәуле қайтару қабілетіне байланысты сіңірілетін радиация мөлшері де оңтүстікке қарай бірқалыпты көбейеді. Сәуле қайтару қабілетін қыста тұрақты қар жамылғысы қалыптасқанда ең жоғары шегі 70 – 80%-ға жетіп, жазда көп жерде 20 – 30%-ке дейін төмендейді. Радиацияның жылдық тиімді сәулелену мәні солтүстікте 1500-ден оңтүстікте 2100 МДж/м&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;-ге дейін өзгереді. Теріс мәнді радиациялық баланстың маусымдық ұзақт. солт-те 3,5 – 4,5 ай (қараша – наурыз), оңтүстікте – 1 ай.<br /> <br /> === {{main|Қазақстанның су қорлары}} ===<br /> Қазақстанның жер үсті суларының [[ресурсы]] сулылығы бойынша орташа жылдық көлемі 100,5 км3; соның ішінде не бары 56,5 км3-і ғана республика аумағында қалыптасады, қалған көлемі [[Орта Азия]] мемлекеттерінен, [[Ресей Федерациясы]]нан және [[Қытай Халық Республикасы]]нан келетін [[өзен]] суларынан құралады. Өзен су ағынының көлемі бойынша Қазақстан планетаның сумен ең аз қамтылған елдерінің қатарына жатады. Қажетті су тұтыну көл. 54,5 км3-ді құрайды, мұның сулылығы бойынша орташа жылдық бағаммен шаруашылыққа пайдаланылу мүмкіндігі 46,0 км3-ден аспайды. Су тапшы жылдары су ресурстарының көл. 58 км3-ге дейін, ал пайдаланылатын су тиісінше 26 км3-ге дейін төмендейді. Тұщы жер асты су қоры 15,1 км3-ді құрайды, оны пайдалану деңгейі 11,3% немесе 1,7 км3. Қайтымды сулардың көл. 4 км3, су көздеріне қайта құйылған су 2 км3-ден аспайды, қалған ағынды құрамы сейіледі немесе жерге сіңіп кетеді. Қайтымды сулар табиғи сулар мен қоршаған ортаны ластаудың негізгі көзі болады.<br /> <br /> === {{main|Қазақстанның топырағы}} ===<br /> [[File:Soil.jpg|thumb|alt=A.| ''Топырақ''.]]<br /> [[File:Soil structure.jpg|thumb|alt=A.| ''Топырақ құрылымы''.]]<br /> Топырақ — табиғат компоненттерінің бірі. Жердің [[геология]]лық тарихында алдымен пайда болған топырақ. Палеогеографиялық зерттеулердің деректері бойынша алғашқы жұқа топырақ қабаты 500 млн жыл бұрын кембрий дәуірінде пайда болыпты. Бұл кезде әлі өсімдік жамылғысы қалыптаспаған.<br /> Топырақ жамылғысын зерттейтін топырақтану ғылымы - жас ғылым. Оның негізін салған XIX ғасырдың 80-жылдары орыс ғалымы В. В. Докучаев - топырақтың табиғи және тарихи дене екенін анықтады.<br /> <br /> Қазақстанда өзге елдерде кездесетiн топырақ түрлерiнiң түгелдей дерлiгi тараған. Мұнда [[тайга]], [[тундра]] топырағына дейiн бар, тек ылғалды [[субтропик]] белдемiне тән топырақ қана жоқ.<br /> <br /> ===Өсімдігі ===<br /> Қазақстанда [[интродукция]]ланған, мәдени дақылға айналдырылған және кездейсоқ әкелінген түрілерін қоспағанда шамаммен 6025 [[өсімдік]] түрі бар. Жабайы өсімдіктердің 18 түрі [[космополит]] ([[Антарктика]]дан басқа [[құрлық]]тарда өседі), 285-і голарктикалық түр (Евразия мен [[Солтүстік Америка]]да өседі). Бұлардың ішінде 535-і (шамамен 11%-і) тек Қазақстанда кездеседі ([[эндемик]]тер). Мұнда бірнеше [[Зона|ботаникалық зона]] бар. Тау өсімдіктері өздеріне тән биіктік зоналар құрайды. [[Өзен]]-[[көл]], [[батпақ]], [[жайылма]], [[Шалғындық дала|шалғындық]], [[көлтабан]] өсімдіктері ешқандай зонаға жатпайды. <br /> &lt;br /&gt;<br /> Су өсімдіктерінің түрі аз (63 [[Гидрофильдік|гидрофильді]] түрі). Олардың құрамында барлық космополиттердің жартысы (шылаңдар мен руппияларды қосқанда 9 түрі), 24 голарктикалық түр (сальвиния, тұңғиқ т.б.) бар. Бұлар су өсімдіктерінің 52%-і, яғни ең көне өсімдіктер. [[Палеоботаника]]лық тұрғыдан да осылай; шылаңдар туысы (21 түрі бар) бұдан 70-100 млн жыл (бор дәуірінде), сальвиния, жестер, телорез 40-70 млн жыл бұрын болған. Тегі тропикалық, гидрофильді өсімдіктер тобына жататын су өсімдіктері Қазақстан жерінде 25-40 млн жыл бұрын [[Олигоцен|(олигоценде]]) қаулап өскен.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Батпақ, өзен жайылмасы мен көлтабан өсімдіктерінің 450-ден астам түрі бар. Шалғынды, кейде батпақты жерлерде [[бидайық]], [[тарғақ]], [[айрауық]], шалғын [[атқонақ|атқонағы]], шалғын [[беде]]сі, шалғын ноғатығы, кәдімгі бекмания, [[қамыс]], [[қоға]], [[қияқ]] сияқты азықтық шөптер көбірек. Олардың топтасуынан өнімділігі әркелкі [[шабындық]] қалыптасады.<br /> * '''Шөл зона өсімдігі'''<br /> ** Сұр топырақты қырат жерлерді ([[Оңтүстік Қазақстан]]) алып жатқан ағаш-бұта құрамында [[пісте]] мен (жемісі - кәдімгі пісте) қатар Регель [[алмұрт]]ы, [[таудаған]], [[тобылғы]], қаратау лепидолофасы, тікенекті бадам (бұлардың көпшілігі сирек кездеседі) бар. [[Талас Алатауы]], Қаржантау мен [[Қаратау жотасы|Қаратау]] бөктерлері селдір орманды, мұнда сары [[долана]], [[зеравшан аршасы]] басым. Тақырда өсетін [[сексеуіл]] тоғайлары негізінен жапырақсыз аласа (2-8м) &quot;шала ағаш&quot; - қара сексеуілден тұрады. Сексеуіл арасында басқа азықтық өсімдіктер де ([[жусан]], күйреуік, изен, теріскен) аз емес.<br /> ** [[Қоңыр топырақтар|Қоңыр]] және сұр қоңыр топырақты шөл даладағы шала бұта өсімдіктердің арасында ақ жусан, қара жусан, туран жусаны, ал гипсті қоңыр топырақта [[баялыш]] көбірек кездеседі. Мұнда түрлі [[Эфемероидтер|эфемероидтар]] (әсіресе баданалы қоңырбас пен жуан сабақты [[қияқ]]) мен [[эфемерлер]] де бар. <br /> ** Құм топырақты шөл даладағы бұта өсімдіктерінің арасында [[жүзгін]], құм сексеуілі, [[қоянсүйек]], [[қылша]] түрлері, жапырақсыз құланқұйрық және түкті жүзгін ағаштары басым. Мұнда бұта тәрізді аласа өсімдіктер (жусан, изен) мен [[көп жылдық шөптер]] де (құмерке) көп.<br /> ** [[Сор топырақ]]ты шала бұта өскен шөл далада [[сарсазан]], [[бұйырғын]] т.б. өсімдіктер басым.<br /> * '''Далалық зона'''<br /> Далалық зонада [[бөденешөп]], қызылбояу, [[боз]], [[бетеге]], қырғыз бетегесі, қылтық бетеге, көде, еркекшөп бітік өседі. [[Реликт|Реликт өсімдіктері]] - сібір бетегесі, [[ши]] мен көп тамырлы [[жуа]].<br /> * '''Тау өсімдіктері'''<br /> [[Алтай таулары|Оңтүстік Алтай]], [[Сауыр жоталары|Сауыр]], [[Жоңғар Алатауы]], Солтүстік және [[Батыс Тянь-Шань]] өсімдіктері далалық, ормандық және альпілік белдеулерге бөлінеді. <br /> &lt;br /&gt;<br /> Оңтүстік Алтай мен [[Сауыр-Тарбағатай|Тарбағатайдағы]] далалық белдеу далалық зонамен ұласып жатыр, бірақ мұндағы өсімдіктерге [[бадам]], [[майқарағай]], [[тобылғы]] араласқан. Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шаньда (шөл зона) бетеге, боз шалғын, [[бидайық]] (түкті бидайық), [[арпа]] (баданалы арпа) тұқымдастары өседі, мұнда [[итмұрын]], [[қызыл шие]] т.б. өсімдіктер көп.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Қазақстан тауларында бірнеше [[орман]] түрлері бар:<br /> * [[самырсын]] және [[қарағай]] ормандары (Алтайда);<br /> * [[Жапырақты ағаш|жапырақты]] (Сауыр);<br /> * майқарағай (Алтай және Жоңғар Алатауы);<br /> * [[шырша]] (Алтайдағы сібір шыршасы, Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шаньдағы Шренк шыршасы);<br /> * [[Алма|алма ағаш]] (Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шань);<br /> * [[өрік]] (Солтүстік Тянь-Шань);<br /> * [[шетен]] (Тянь-Шань);<br /> * [[ақ қайың]] (Тянь-Шань).<br /> Тау ормандарының мұншама кең алқапта орналасуына, республиканың батысында еменді және қарағашты, ал солтүстүігінде қайыңды және қарағайлы ормандардың бар болуына байланысты ормандар мен орман шалғындарының құрамындағы өсімдіктер Қазақстандағы барлық өсімдіктердін 40%-інен асады. Олардың ішінде 1 космополит (кәдімігі қыранқұлақ), 30-дан астам голарктикалық түр - орман папоротнигі, қауырсын папоротник, усасыр, құлмақ, күреңот, ұртшөп бар. Олар көне заман ормандарынан келіп жеткен реликтілер. Мұндай орман өсімдіктеріне [[грек жаңғағы]], семенов үйеңкісі, лепсі таспасы, тянь-шань цицербитасы, семенов айдаршөбі сияқты аз тараған реликтілер, сондай-ақ &quot;Қазақстанның Қызыл кітабына&quot; енгізілген қырғыз қайыңы, бекара терегі, Мушкетов түйесіңірі, мыңжылқы усасыр қырыққұлағы сияқты эндемдер айырықша сипат береді.<br /> * '''Альпі белдеулері'''<br /> ** Альпіге [[доңызсырт]] шабындықтары мен майда шөпті шалғындықтар тән. Бұлардың алғашқысы түкті доңызсырттан, ал Алтайда Белларди доңызсыртынан тарайды. Майда шөпті шабындық құрамында крылов бетегсі, монғол птильагростисі, ал түрлі шөптерден альпі [[маралоты]], [[таран]], сарғыш [[майдажелек]] т.б. бар. <br /> ** Субальпілік шалғындықтар тау белдеулерімен шекаралас жерлерде қалыптасқан. Тянь-Шаньда бұл - крылов бетегсінен, жартас [[Қазтамақ тұқымдасы|қазтамағынан]], кәдімгі манжеткадан құралған шалғындықтар. Тек [[мысыққұйрық]]тан тұратын шалғандықтар да кездеседі. Әдетте бұлардың бәрі құнарлы жаздық жайылымдар, шабындық жерлер.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;ҚазССР. Қысқаша энциклопедия, 2-том. Алматы - 1987&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Жануарлар дүниесі ===<br /> Ұлан байтақ Қазақстан жерінде [[сүтқоректілер]]дің 172, [[Құстар|құстың]] 485, [[бауырымен жорғалаушылар]]дың 52, [[қосмекенділер]]дің 12, [[Балықтар|балықтың]] 150-ге жуық түрі бар. Омыртқасыз жәндіктер ([[насекомдар]], шаян тәрізділер, [[ұлулар]], [[Құрт (жәндік)|құрттар]] т.б.) бұдан да көп. Тек жәндік түрлерінің өзі-ақ 30 мыңнан асады. Жануарлар түрінің осыншалық көп болуы республиканың географиялық орнына, жер бедерінің дамуы мен жануар түрлері қалыптасуының ұзақ та күрделі тарихына байланысты.<br /> * '''Жануарлардың табиғат зоналары бойынша мекендеу'''і: <br /> ** '''Орманды дала зонасы'''. Қазақстанның солтүстігіндегі орманды дала зонасында [[бұлан]], [[елік]], [[ақ қоян]], [[Тышқандар|сұр тышқан]], [[Егеуқұйрықтар|су егеуқұйрығы]], орман тышқаны, [[бұлдырық]], [[ақ кекілік]], көл айдындарын суқұстары - [[аққу]], [[қаз]], [[үйрек]], [[шағала]], [[тарғақ]], [[қасқалдақ]] мекендеген. Оңтүстікке қарай созылып жатқан [[Еділ-Жайық|Еділ]] жағалауынан [[Алтай]] таулы бөктеріне дейінгі астық тұқымдас шөп пен [[жусан]], [[бетеге]] өскен далада [[суыр]], дала [[алақоржын]]ы, сүйірбас сұр тышқан, кәдімгі сұр тышқан, дала тышқаны, [[Сарышұнақтар|саршұнақ]] (үлкені, кішісі, жирені), ал құстан - [[дуадақ]], [[безгелдек]], [[Жылқышы (құс)|жылқышы]], [[сұңқар]], дала трикушкасы, [[бозторғайлар]], [[қыранқара]], дала [[Құладындар|құладыны]] мен шабындық құландыны қоныстайды. [[Көктем]]нен [[күз]]ге дейін бұл жерлерде [[ақбөкен]] үйірлері жайылады, олар қысқа қарай шөлді аймаққа ығысады. <br /> ** '''Далалық зона'''. Едәуір бөлігін [[Жайық]] өзенінің аңғарындағы [[орман]] алып жатқан далалық зонаның батыс бөлігін бұлан, елік жайлаған, мұнда европалық [[қара күзен]], жұпар тышқан, [[орман сусары]] да кездеседі. Қосмекенділерден Жайық т.б. өзендердің аңғарында [[тарбақа]], орман [[бақа]]сы кездеседі. Мұнда бұлдырық, сұр кекілік, тырна, бозторғай көп. Сыңсыған [[қарағай]] өскен тау сілемдері ([[Көкше]] қыраты) бар далалық зонаның орта бөлігінде бұлан, елік, [[сілеусін]], қызыл тоқалтіс сияқты орман тұрғындары, аққоян, [[ақтиін]] ([[Ертіс]] бойындағы қалың орманда), бұлдырық, қаратоқылдақ, кәдімгі тоқылдақ кездеседі. Далалық зонаның шығысында суыр, дала тышқаны, дала [[Шақылдақтар|шақылдағы]] сияқты жануарлармен қатар аққоян, сілеусін, елік, [[арқар]] мекендеген.<br /> ** '''Шөлейт зонасы'''. Өсімдік жамылғысы әркелкі шөлейт зонасында- саршұнақтар (кішісі, орташасы, сарысы) мен [[Қосаяқтар|қосаяқтың]], құм тышқан мен толай қоянның бірнеше түрі мекендеген. Мұнда [[ақбөкен]] де, [[қарақұйрық]] та көптеп кездеседі. Бұл зонада құстан [[дуадақ]], [[шіл]], қылқұйрық, бозторғай т.б. бар.<br /> ** '''Шөл зонасы'''. Республиканың оңтүстігін тау бөктеріне дейін алып жатқан шөл зонада тек осында ғана мекендейтін бірнеше жануар түрлері бар, олар оңтүстікте республика шебінен тысқары шығып кетеді. Қыста қар тоқтап, көктемде қар суы жиналатын [[Үстірт (Маңғыстау)|Үстірт]] пен Маңғышылақ жартастарының арасында кездесетін үстірт [[муфлон]]ы жұтаң өсімдіктермен қоректеніп, ащы суды қанағат етеді. Үстіртте ұзын инелі [[кірпі]], қарақұйрық, шөл сілеусіні - [[қарақал]] кездеседі. [[Сазды]] және [[Қиыршық тастар|қиыршық тасты]] шөл дала жануарларынан Қазақстаннан басқа жерлерде кездеспейтін ерекше тұқымдас өкілі - жаламан мекендейді. Ол тек [[Бетпақдала]]да, [[Балқаш]] көлінің солтүстік жағалауындағы кейбір аудандарда, [[Алакөл]] және [[Зайсан (көл)|Зайсан]] қазаншұңқырында ғана табылған. Солтүстік Балқаш маңындағы бірнеше жерден ғана табылған бесбашбайлы ергежейлі қосаяқ та ерекше хайуан. Ірі жануарлардан осы шөл далада ақбөкен, қарақұйрық қыстайды. Құстан - шіл, қылқұйрық, тырна, жек дуадақ кездеседі. Түк аяқты қосаяқ, үшбашбайлы ергежейлі қосаяқ, құм тышқаны, жіңішке башбайлы саршұнақ, ала [[жертесер]], құм мысығы т.б. құм ішінде тіршілік етуге бейімделген. Оңтүстік Балқаш құмында осы араға тән сексеуіл жорға торғайы, шөл дала [[Жапалақтәрізділер|жапалағы]] тіршілік етеді. Құмайтты шөлде бірқатар [[кесіртке]] (жұмыр бас, ешкіемер), [[жылан]] (оқ жылан, айдаһар, қара шұбар жылан т.б.) түрлері, дала [[Тасбақалар|тасбақасы]] тараған. Өзен-көл аңғарындағы орман-тоғайларда елік, [[жабайы шошқа]], құм қоян,, [[қырғауыл]] т.б. кездеседі. Балқаш, [[Сасықкөл көлі (Алматы, Шығыс Қазақстан облыстары)|Сасықкөл]] және т.б. көлдердің жағалауындағы қалың [[қамыс]] арасында [[бірқазан]], [[жалбағай]], [[аққұтан]], [[көкқұтан]], [[қарақаз]], шағала бар. Алакөл айдынынан өте сирек кездесетін, &quot;Қазақстан Қызыл кітабына&quot; енгізілген [[реликт шағала]] қоныстайды.<br /> ** Қазақстанның шығысы мен оңтүстігін қоршап жатқан таулардың жануарлар дүниесі де сан алуан. Қылқан жапырақты Алтай ормандарында [[бұлан]], [[марал]], [[құдыр]], сібір таутекесі, арқар, алтай көртышқаны, қоңыр аю, бұлғын, құну, күзен, барыс, тиін, борша тышқан, алтай суыры, құр, шіл, тундра кекілігі, ақ кекілік, алтай ұлары, кукша, жорға торғай кездеседі. Зайсан қазаншұңқырынан оңтүстікке қарай созылып жатқан тауларда (Сауыр, Тарбағатай, Жоңғар Алатауы) марал, елік, арқар, сібір таутекесі, қоңыр аю, сілесін, барыс, ұзынқұйрық саршұнақ мекендейді. Жоңғар, Іле Алатауы мен Талас Алатауында көкшіл суырдың орнына қызыл суыр және өте сирек кездесетін Менабир суыры жерсіндірілген. Қазақстанның оңтүстік-шығыс тауларында жыртқыш құстардан қозықұмай, тазқара, бүркіт тіршілік етеді. Бұл жерлерге сондай-ақ гималай ұлары, кекілік, ұзақ қарға, шау қарға, қызыл құйрық торғай, аршалық ементұмсық, тау шымшық, көкқұс тән. Жоңғар Алатауындағы кіші-гірім өзендерде жетісу [[тритон]]ы тіршілік етеді&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.<br /> <br /> === Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар === <br /> [[Сурет:Piktalgar.jpg|thumb|300 px|[[Алматы қорығы]]ндағы Талғар шыңы]]<br /> [[Сурет:IMG 7431-Sharyn canyon.jpg|thumb|300 px|[[Шарын ұлттық паркі|Шарын]] шатқалы]]<br /> {{main|Қазақстан ерекше қорғалатын табиғи аумақтары}}<br /> '''Ерекше қорғалатын табиғи аумақ''' — ерекше қорғау режимi белгiленген мемлекеттiк табиғи-қорық қорының табиғи кешендерi мен объектiлерi бар жер, су объектiлерi және олардың үстiндегi әуе кеңiстiгiнiң учаскелерi.<br /> <br /> Ерекше қорғалатын аумақ — кеңістігінде бағалы табиғи немесе колдан жасалған (бағалы [[экожүйе]], [[гейзерлер]], бау- саябақ ескерткіштері, инженерлік құрылыстар, т.б.) немесе қоршаған ортаға қолайлы әсер ететін кеңістіктер ([[орман жолағы]], [[көгерген аймақтар]]), аумақтар, [[акватория]]лар. Мүндай аумақтар тек заңмен ғана емес, арнайы бақылауда болып, адамдармен қорғалады.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов.<br /> – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Табиғат ресурстары ===<br /> {{main|Қазақстанның кен ресурстары}}<br /> Қазақстан кен байлықтарының қоры мен әр алуандығы жағынан Жер шарындағы бай аймақтардың бірі. Минералдық шикізат қорлары Қазақстанның ұлттық экономикасының тұрақты дамуы мен қауіпсіздігінің маңызды кепілі. Қуатты минералдық шикізат базасының қазіргі жай-күйі республиканы шет елдердің кен қазбаларына тәуелділіктен толық арылтып, Қазақстанның дүниежүз. рынокқа минералдық шикізат қорлары мен оның өңделген өнімдерін шығаруына мүмкіндік берді. Минералдық шикізат ресурстары еліміздің даму стратегиясын анықтайтын негізгі факторлардың бірі. Маңыздылығы жағынан олар үш топқа бөлінеді. Бірінші топқа негізгі қаржы түсімін қамтамасыз ететін және экон.-саяси мәні бар стратегиялық кен байлықтары жатады: мұнай, газ, көмір, уран, хромит кен орындары. Екінші топты қаржы түсімін қамтамасыз ететін әрі Қазақстанның индустриялық бет-бейнесінің негізі болып табылатын маңызды кен байлықтары құрайды: темір, марганец, мыс, қорғасын, мырыш, алюминий және алтын кен орындары. Үшінші топқа ішкі және сыртқы рыноктарда жоғары сұранымға ие қалайы, күміс, фосфор, барит кен орындары кіреді. Кен байлықтардың барланған қоры негізінде ондаған мұнай-газ және кентас өндіретін кәсіпорындар жұмыс істейді, олар 70-тен аса әр түрлі минералдық шикізат түрлерін өндіреді және өңдейді.<br /> <br /> == Саяси жағдайы ==<br /> {{Main|Қазақстанның ішкі саясаты}}<br /> <br /> Қазақстан&amp;nbsp;— [[1995]] жылғы [[тамыздың 30|30 тамызында]] республикалық [[референдум]]да қабылданған [[Қазақстан конституциясы|Конституция]] бойынша&amp;nbsp;— өзін демократиялы, зайырлы, құқықты және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады. Қазақстан Республикасы&amp;nbsp;— президенттік басқару формасындағы біртұтас мемлекет. Республиканың ең жоғары өкілді органы&amp;nbsp;— [[Қазақстан Парламенті|Парламент]]. Ол республиканың заң шығару қызметін жүзеге асырады. Парламент тұрақты жұмыс істейтін екі Палатадан: [[Қазақстан Парламенті Сенаты|Сенаттан]] және [[Қазақстан Парламенті Мәжiлiсі|Мәжілістен]] тұрады.<br /> <br /> Сенат әр [[облыс]]тан, [[республикалық маңызы бар қала]]дан және Қазақстан Республикасының елордасынан екі адамнан, тиісінше облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және Республика елордасының бірлескен отырысында сайланатын депутаттардан құралады. Сенаттың 15 депутатын Парламент өкілеттігі мерзіміне [[Қазақстан президенті|Республика Президенті]] тағайындайды.<br /> <br /> Мәжіліс дәрежелi өкiлеттiлiк және бiртұтас жалпыұлттық сайлау округiнiң аумағы бойынша партиялық тiзiм негiзiнде сайланған 98 депутаттардан құралады, және 9 депутатты [[Қазақстан халқы Ассамблеясы]] сайлайды.<br /> <br /> [[Сурет:Nursultan Nazarbayev 27092007.jpg|150px|нобай|оңға|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br /> Президент [[Қазақстан үкіметі|Үкіметті]] Мәжілістегі көпшілік алған партия ұсынысымен құрады. Республика [[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министрі]] тағайындалғаннан кейінгі он күн мерзім ішінде Премьер-Министр Үкіметтің құрылымы мен құрамы туралы Республика Президентіне ұсыныс енгізеді. Премьер-Министр Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші бар өкімдер шығарады.<br /> <br /> Қазақстан Республикасының [[Қазақстан Конституциялық Кеңесі|Конституциялық Кеңесі]] жеті мүшеден тұрады, олардың өкілеттігі алты жылға созылады. Конституциялық Кеңестің Төрағасын Республиканың Президенті тағайындайды.<br /> <br /> Қазақстан Республикасында сот төрелігін тек сот қана жүзеге асырады. Заңмен құрылған [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Республиканың Жоғарғы Соты]] және Республиканың жергілікті соттары Республиканың соттары болып табылады.<br /> <br /> === Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару ===<br /> Жергілікті мемлекеттік басқаруды тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты жергілікті өкілдік ([[мәслихат]]) және атқарушы органдар ([[әкім]]дік) жүзеге асырады.<br /> <br /> === Сыртқы саясат ===<br /> {{main|Қазақстанның сыртқы саясаты}}<br /> <br /> Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты белсенділігімен, тепе-теңдік сақтауға ұмтылысымен, прагматизмдігімен, сындарлы сұхбат жүргізуге талпынысымен және көпжақты ынтымақтастыққа бағытталғандығымен ерекшеленеді. Халықаралық аренада мемлекетіміз өзінің тарихи, геосаясаттық және экономикалық факторларына байланысты көп ғасырлар бойы сыртқы саясатын халықаралық ынтымақтастық, көршілес мемлекеттермен татуластық және олардың аймақтық біртұтастығын кұрметтеу принципіне негіздеп жүргізіп келеді.<br /> <br /> Қазақстанның өзге мемлекеттермен тең құқылы және екі жаққа да тиімді қарым-қатынас құруға ынталы екендігі оның бүгінгі күні дипломатиялық байланыс орнатқан шет мемлекеттердің санының көптігімен дәлелденіп отыр. 1991 жылы тәуелсіздік алған сәттен бастап біздің республика әлемнің 130 мемлекетімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.<br /> <br /> === Қоғам ===<br /> Қазақ техникалық мамандары [[Қазақ Инженерлер Бірлестігі]] ұйымына біріккен.<br /> <br /> ==Мереке және демалыс күндер==<br /> {{lower|0.4em|&lt;ref&gt;[http://www.worldtravelguide.net/kazakhstan/public-holidays Kazakhstan Public Holidays]. Worldtravelguide.net. Тексерілген 2013-01-14.&lt;/ref&gt;}}<br /> {{lower|0.4em|&lt;ref&gt;[http://egov.kz/wps/portal/!ut/p/b1/04_SjzQ0MbUwtLQwMtWP0I_KSyzLTE8syczPS8wB8aPM4v09DN3cTS2NDfxdLFwNPC1Mjf3cfDyM3L2NgAoicSswACogSr8BDuBoQEh_uH4UPiVgF4AV4LHCzyM_N1U_NyrHzdJT1xEAojlmQQ!!/dl4/d5/L0lDUmlTUSEhL3dHa0FKRnNBLzRKVXFDQSEhL2Vu/]&lt;/ref&gt;}}<br /> <br /> {|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;<br /> |- style=&quot;background:#efefef;&quot;<br /> ! style=&quot;width:80px;&quot;|Күн!! style=&quot;width:170px;&quot;|Қазақша аталуы<br /> |-<br /> |[[1 қаңтар|1]]–[[2 қаңтар]]<br /> |Жаңа жыл<br /> |-<br /> |[[7 қаңтар]]<br /> |Рождество мейрамы (Рождество Христово)<br /> |-<br /> |[[8 наурыз]]<br /> |Халықаралық әйелдер күні<br /> |-<br /> |[[21 наурыз|21]]–[[23 наурыз]]<br /> |Наурыз мейрамы<br /> |-<br /> |[[1 мамыр]]<br /> |Қазақстан халқының бірлігі мерекесі<br /> |-<br /> |[[7 мамыр]]<br /> |Отан Қорғаушы күні<br /> |-<br /> |[[9 мамыр]]<br /> |Жеңіс күні<br /> |-<br /> |[[6 шілде]]<br /> |[[Астана]] күні<br /> |-<br /> |[[30 тамыз]]<br /> |Қазақстан Республикасының Конституциясы күні<br /> |-<br /> |Қажылықтың соңғы күні.<br /> |Құрбан айт<br /> |-<br /> |[[1 желтоқсан]]<br /> |Тұңғыш Президент күні<br /> |-<br /> |[[16 желтоқсан|16]]-[[17 желтоқсан]]<br /> |Тәуелсіздік күні<br /> |}<br /> <br /> == Экономикасы ==<br /> Қазақстан Республикасының ішкі жалпы өнімі - $188 млрд. (2011 жылға), адам басына шаққанда $11,245 құрайды &lt;ref&gt;[http://data.worldbank.org/country/kazakhstan World Development Indicators:Kazakhstan]&lt;/ref&gt;. Бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан орташа экономика ретінде қарастырылады &lt;ref&gt;[http://data.worldbank.org/country/kazakhstan Kazakhstan Overview]&lt;/ref&gt;..<br /> <br /> Қазақстан экономикасының әлемдік экономикадағы үлесін анықтаудың негізгі көрсеткіші - елдің халықаралық саудадағы үлесіне қарап анықтауға болады. Қазақстанның сыртқы сауда айналымы жылдан жылға өсіп келеді: 1995 жылы $9 млрд болатын болса 2008 жылы $109 млрд болды. Негізгі өсім мұнай өндіру және металлугрия саласыныңеншісіне тиесілі. Экспорт өндірілетін өнім көлемінің өсуіне жәнебағаның қымбаттауына байлнысты. Ал импорттың өсуі тиісінше өнімді өндіруге қажетті машиналар мен жабдықтарды сатып алудың нәтижесінде өсті&lt;ref&gt;[http://forbes.kz/process/expertise/v_mirovoy_ekonomike_kazahstan_vnizu_pischevoy_tsepochki В мировой экономике Казахстан - внизу пищевой цепочки] 2013 жылдың 27 ақпан күні қаралды&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> 2009 жылы сыртқы сауда айналымы 34%-ға төмендеп кеттті, оның негізгі себепшісі мұнай мен металл бағасының төмендеуі. Дегенмен, 2010 жылдан бастап бағалардың қайта өсуіне байланысты қарқынды даму байқалды, Нәтижесінде экспорттық-импорттық операциялар көлемі $137 млрд. құрады. Экспорт ($92 млрд) иморттан екі есе көп болды ($45 млрд).<br /> <br /> Экспорттың 75% – минералды ресурстар, ең үлкен бөлігі мұнай, газ, көмір, уран сияқты пайдалы қазбаларға тиесілі. Қалған 13% - металлдар және 3,4% - ауылшаруашылық өнімдері құрайды (негізгісі бидай), 4,2% - химия өнеркәсібінің өнімдері. Негізгі өндіретін тауар - өңделмеген табиғи қазбалар құрайды. Қазақстан әлемдік сауда нарығында табиғи ресурстарды қамтамасыз етуші ретінде қызмет етеді.<br /> <br /> Қазақстан дүинежүзілік сауда ұйымына 2015 ж. 22 маусымда мүше болды.&lt;ref&gt;[http://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/nazarbaev-kazakstannyin-dsu-ga-kru-jonndeg-kelssozderdn-262874/ Назарбаев Қазақстанның ДСҰ-ға кіру жөніндегі келіссөздердің аяқталғанын жария етті]&lt;/ref&gt;<br /> {{main|Қазақстан экономикасы}}<br /> &lt;gallery&gt;<br /> Сурет:Modern Almaty.jpg|Дамыған Алматы<br /> Сурет:Kazah tenge.jpg|[[Қазақстан теңгесі]]<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> == Энергетикасы ==<br /> {{main|Қазақстан энергетикасы}}<br /> <br /> === Мәдениет және қоғам ===<br /> {{main |Қазақ мәдениеті}}, {{main|Қазақстанның әдебиеті мен өнері}}, {{main|Қазақ өнері}}<br /> <br /> === Білім беру жүйесі ===<br /> {{main|Қазақстанның білім беру жүйесі}}<br /> <br /> === Бұқаралық ақпарат құралдары ===<br /> {{main|Қазақстанның бұқаралық ақпарат құралдары}}<br /> <br /> === Әлеуметтік саласы ===<br /> {{main|Қазақстанның әлеуметі}}<br /> <br /> === Қарулы күштері ===<br /> {{main|Қазақстанның Қарулы күштері}}<br /> <br /> Қазақстан Республикасының әскери құрылымы әскери басқару органдарын, Қарулы Күштердің түрлерін, арнайы әскерлерді, тыл, әскери оқу орындары мен ғыл. мекемелерді қамтиды. Соғыс уақытында құрамына қорғаныс мин-не қарайтын әскер түрлерінен басқа Ішкі істер мин-нің ішкі әскерлері, Ұлттық қауіпсіздік к-тінің шекара қызметі және басқа да әскерлері, респ. “Ұлан”, азаматтық және аумақтық қорғанысты басқару мен құру органдары кіреді. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің басты мақсаты – елдің егемендігін, аумағының тұтастығын, экономикасын, мемл. ин-ттары мен азаматтарын соғыс қатерінен қорғау, жаугершілік немесе әскери қақтығыстар туғызудың алдын алу, Қазақстанның орнықты дамуы үшін қолайлы жағдай туғызу.<br /> <br /> Республика Қарулы Күштеріне бейбіт кезеңде мынандай негізгі міндеттерді орындау жүктелген: <br /> * әскери күшті, жауынгерлік даярлықты қамтамасыз етіп, басқару органдары мен әскерлерді ел ішіндегі қақтығыстарды, <br /> * Қазақстан Республикасының мемл. шекарасында немесе аум-ның шегінде туған кез келген заңсыз қарулы күш көрсетуді тұмшалап, тойтара алатын деңгейде ұстау; <br /> * әуе кеңістігін күзету, сондай-ақ, мемл. шекараның жедел-стратег. тұрғыда маңызды өңірлерін жабу; <br /> * маңызды әскери нысандарды күзету; <br /> * елдің кез келген ауданында жағдайды тұрақтандыру жөніндегі батыл іс-қимылға әзір болу; <br /> * халықар. міндеттемелерге сәйкес бітімгершілік және өзге де операцияларға қатысу.<br /> <br /> Бұл міндеттерді орындауды Қарулы Күштер Қазақстан Республикасының басқа да әскерлері мен әскери құрылымдарымен өзара тығыз іс-қимылда жүзеге асырады. Бұл ретте Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік к-тінің шекара қызметіне құрлықта, теңізде, көлдерде және өзге де су айдындарында мемл. шекараны күзету мен қорғау, сондай-ақ, лаңкестікке (террорға), қару мен есірткі саудасына қарсы күреске қатысу жүктеледі. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 ж. 23 қарашадағы 1579 қаулысына сәйкес елімізде Оңт., Батыс, Шығыс, Орт. әскери округтері құрылған. Оңт. әскери окуругінің қорғайтын жер аумағына: Алматы, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облыстары кіреді. Округтің орт. штабы Тараз қаласында. Шығыс әскери округі қорғайтын жер аумағына: Шығ. Қазақстан, Павлодар облыстары кіреді. Округтің орт. штабы Семей қаласында. Батыс әскери округінің қорғайтын аумағына: Ақтөбе, Атырау, Бат. Қазақстан, Маңғыстау облыстары кіреді. Округтің орт. штабы Ақтөбе қаласында. Қазақстанның қалған облыстары Орт. әскери округіне қарайды. Орт. штаб – Қарағанды қаласында.<br /> <br /> Қазақстанның геосаяси жағдайы үлкен өзгерістерге (экстремизм, шекараға таяу жерлерде әскери қақтығыстардың өршуі, жаңадан ядр. мемлекеттер пайда болуы, т.б.) ұшырауда. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің әскери доктринасы орташа мерзімді кезеңге есептеліп жасалған (1999 – 2005) қорғаныстық сипатқа ғана ие. Ол әлемдегі және аймақтағы әскери-саяси жағдайды кешенді бағалауға, мемлекеттің экон. болмысы мен материалдық қорының мүмкіндіктеріне сүйенеді. Доктрина Қазақстанның ұлттық қауіпсіздігі стратегиясының негізгі ережелерін нақтылайды және шабуыл жасалған жағдайда елдің қорғанысын ұйымдастыруға, ұжымдық әскери қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі одақтас мемлекеттермен бірлескен күш-жігерді үйлестіруге бағытталған.<br /> <br /> ==Қысқаша мәлімет==<br /> * 1. Халық саны — 17 585 800 адам (2015). Бұл әлем бойынша 63-ші орын.<br /> * 2. Қазақстанда шаршы км-ге 6 адамнан келеді. Ал [[Сингапур]]да 7437 адам.<br /> * 3. Қазақстанда шамамен 130 ұлт өкілі бар.<br /> * 4. Қазақстана 3,3 миллионға жуық жеңіл автокөлік бар. <br /> * 5. Қазақстанда [[орыс тілі]]нде 88, [[қазақ тілі]]нде 83, ал аралас болып 32 газет шығады.<br /> * 6. Қазақстанның территориясына 3 [[Түркия]], 5 [[Франция]] немесе 7 [[Жапония]] сиып кетер еді.<br /> * 7. Тәуелсіздік алғалы бері Қазақстанға шетелден 260 млрд $ инвестиция құйылған.<br /> * 8. Қазақстан [[2000 жыл]]ы ТМД елдерінің арасында бірінші болып [[Халықаралық валюта қоры]]ның (ХВҚ) барлық қарызынан құтылған.<br /> * 9. Қазақстан мен Ресей арасындағы шекара — әлемдегі ең ұзын құрлықтық шекара болып табылады. Оның ұзындығы — 7 512 км.<br /> * 10. [[Жылқы]] алғаш рет қазіргі Қазақстанның аймағында қолға үйретілді.<br /> * 11. Қазақстан — [[қызғалдақ]] пен [[алма]]ның отаны.<br /> * 12. Екібастұздық МАЭС-2 мұржасы — әлемдегі ең биік мұржа. Оның биіктігі — 420 м.<br /> * 13. [[Медеу]] — әлемдегі ең биік жерде орналасқан мұз айдыны.<br /> * 14. Қазақстан табиғат қорлары жөнінен ең бай мемлекеттердің бірі, Менделеев кестесіндегі 105 элементтің 99-і бар, 70 элементтің қоры анықталған, 60 элемент өндіріледі.<br /> * 15. Қазақстан мұнай өндіруден 8 орын алады. Болжам бойынша оның жалпы көлемі 12-17 млрд т. Мұндай көлеммен Қазақстанды әлеуетті мұнай державаларының бірі дей аламыз.<br /> * 16. Қазақстанда әлемдегі барлық уранның шамамен 5/1 бөлігі бар. Оны өндіруден 1-ші орын алады.<br /> * 17. Астық және ұн экспортынан Қазақстан көшбасшылардың бірі. Мемлекет жылына 40 елге астық экспорттайды.<br /> * 18. Шай ішуден Қазақстан алғашқы орындарда келеді. Жылына әр адам басына 1.2 кг, ал [[Үндістан]]да небәрі 650 г.<br /> * 19. [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңыр ғарыш айлағы]] әлемдегі ең ірі ғарыш айлағы және ең тығыз жұмыс кестесі бары.<br /> * 20. Қазақстан өзінің тарихы, әдет-ғұрпы, алып таулары, жабайы ормандары, ыстық шөлдері, мөлдір көлдері, жылжып аққан өзендері, керемет жануарлар мен өсімдіктері бар кең далаға бай ел&lt;ref&gt;http://massaget.kz/forum/viewtopic.php?t=4849&amp;p=30013&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> {{Commons+cat|Қазақстан}}<br /> * [http://www.mfa.kz Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер Министрлігі]<br /> * [http://www.akorda.kz Президенттің ресми торабы]<br /> * [http://www.parliament.kz Парламенттің ресми торабы]<br /> * [http://e.gov.kz/wps/portal?lang=kk Қазақстан Республикасының Электрондық үкіметі]<br /> * [http://kz.government.kz/ Үкiметтiң ресми торабы]<br /> * [http://www.dmoz.org/World/Kazakh/Региондық/Азия/Қазақстан/ Қазақстан] [[Ашық Тізімдеме Жобасы|Ашық Тізімдеме Жобасы (ODP)]]<br /> * [http://online.prg.kz/ Қазақстан Республикасының онлайн заңнамасы]<br /> * [http://www.stat.kz/Pages/default.aspx Қазақстанның ресми статистикасы]<br /> * [http://www.zakon.kz Қазақстанның бірінші ақпараттық порталы]<br /> <br /> {{уики}}<br /> <br /> {{Қазақстан тақырыптарда}}<br /> {{Орталық Азия}}<br /> {{Азия}}<br /> {{Еуропа елдері}}<br /> {{Каспий теңізін қоршаған елдер}}<br /> {{Еуразия Экономикалық Қауымдастығы}}<br /> {{ТМД}}<br /> {{Түркі кеңесі}}<br /> {{WTO}}<br /> {{Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы}}<br /> {{ТҮРКСОЙ}}<br /> {{Ислам Әріптестік Ұйымы}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан|*]]<br /> [[Санат:Мұхитпен шектеспейтін елдер]]<br /> [[Санат:Азия елдері]]<br /> [[Санат:1991 жылы тәуелсіздігін жариялаған мемлекеттер]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83 2017-02-15T09:48:10Z

<p>Sibom: clean up, replaced: декабря → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Мемлекет<br /> |Қазақша атауы = Науру Республикасы<br /> |Шынайы атауы = {{lang-na|Ripublik Naoero}}&lt;br /&gt;{{lang-en|Republic of Nauru}}<br /> |Септік = Науру<br /> |Елтаңба = Coat of arms of Nauru.svg<br /> |Байрақ = Flag of Nauru.svg<br /> |Ұраны = God’s Will First&lt;br /&gt;(Біріншіден құдайдың еркі)<br /> Nauru Bwiema&lt;br /&gt;(Науру өлеңі)<br /> |Әнұранның аты = <br /> |Аудио = <br /> |lat_dir = S |lat_deg = 0 |lat_min = 31 |lat_sec = 41<br /> |lon_dir = E |lon_deg = 166 |lon_min = 56 |lon_sec = 13<br /> |region = NR<br /> |CoordScale = 25000<br /> |Картада = Nauru on the globe (Polynesia centered).svg<br /> |карта тақырыбы =<br /> |Картада2 = <br /> |Үкімет түрі = [[парламенттік республика]]<br /> |Құрылды =<br /> |Тәуелсіздік күні = [[31 қаңтар]] [[1968 жыл|1968]] ([[Ұлыбритания]]дан, [[Аустралия|Австралия]]дан және [[Жаңа Зеландия]]дан)<br /> |Тәуелсіздігін алды = <br /> |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]], [[Науру тілі|науру]]<br /> &lt;!-- |Тілдері = --&gt;<br /> |Мемлекеттік діні = <br /> |Астанасы = {{comment|жоқ|Үкіметі Ярен аймағында орналасқан}}<br /> |Ірі қалалары = <br /> &lt;!-- |Ірі қаласы = --&gt; [[Ярен]]<br /> |Басшы қызметі = [[Науру президенттерінің тізімі|Президент]]<br /> |Басшылары = [[Барон Вака]]<br /> |Жер аумағы = 21,3<br /> |Жер аумағы бойынша орны = 193<br /> |Судың үлесі = 0,57<br /> |Этнохороним = <br /> |Жұрты = {{өсім}} 10 084&lt;ref name=&quot;census-2011&quot;&gt;[http://www.spc.int/nmdi/nmdi_documents/2011_NAURU_CENSUS_REPORT.pdf Перепись населения NATIONAL REPORT ON POPULATION AND HOUSING (census 2011)]&lt;/ref&gt;<br /> |Халық саны бойынша орны = 234<br /> |Сарап жылы = 2011<br /> |Санақ бойынша халық саны = <br /> |Санақ жылы = <br /> |Халық тығыздығы = 473,43<br /> |Тығыздық бойынша орны = <br /> |ЖІӨ = 60 млн<br /> |ЖІӨ сараптаған жылы = 2005<br /> |ЖІӨ бойынша орны = 191<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ = 5 мың<br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны = <br /> |ЖІӨ (АҚТ) = <br /> |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = <br /> |ЖІӨ (АҚТ) орны = <br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = <br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = <br /> |ЖІӨ (номинал) = <br /> |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = <br /> |ЖІӨ (номинал)бойынша орны = <br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = <br /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = <br /> |АДИ = <br /> |АДИ жылдық есебі = <br /> |АДИ бойынша орны = <br /> |АДИ деңгейі = <br /> |Әуе компаниясы = <br /> |Валютасы = австралия доллары<br /> |Интернет үйшігі = [[.nr]]<br /> &lt;!-- |Интернет үйшіктері = --&gt;<br /> |ISO = <br /> |Телефон коды = 674<br /> |Уақыт белдеуі = [[UTC+12:00]]<br /> &lt;!-- |Уақыт белдеулері = --&gt;<br /> |Түсініктемелер = <br /> &lt;!-- |Тусыз және елтаңбасыз =* --&gt;<br /> &lt;!-- |Әнұрансыз =* --&gt;<br /> }}<br /> '''Науру Республикасы''' — Тынық мұхитының батыс бөлігіндегі бір аттас [[маржан аралы]]нда орналасқан [[ергежейлі мемлекет]]. Аумағы — {{nobr|21,3 км²}}; халқы — 10 261 адам (2015&lt;ref&gt;[http://countrymeters.info/ru/nauru Население Науру 2016 | Численность населения Науру&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;). Тәуелсіздігі [[1968 жыл]]ы жарияланды.<br /> <br /> [[Науру (арал)|Науру]] аралы [[экватор]]дан оңтүстікке қарай {{nobr|42 км}} қашықтықта орналасқан. Ең жақын арал [[Банаба]] шығысқа қарай {{nobr|288 км}} қашақтықта орналасқан және [[Кирибати]] республикасына жатады. Науру [[Жер]]дегі ең кішкентай тәуелсіз республика болып табылады, ең кішкентай аралдық мемлекет, [[Еуропа]] шегінен тысқары ең кішкентай мемлекет және ресми астанасы жоқ әлемдегі жалғыз республика (елдің бейресми астанасы  — [[Ярен]] қаласы, елдің парламенті және әуежайы орналасқан).<br /> <br /> Мемлекет [[Британ достастығы|Ұлттар достастығына]] кіреді. [[1999 жыл]]дың [[14 қыркүйек|14 қыркүйегінде]] Науру Республикасы [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] құрамына кірді. Науру — [[Тынық мұхит қауымдастығының хатшылығы]] және [[Тынық мұхит аралдарының форумы]] ұйымдарының мүшесі.<br /> <br /> == Атауы ==<br /> «Науру» сөзінің тегі нақты белгісіз. Қазіргі кездегідей, [[Науру (халық)|наурулықтар]] аралды бұрын «''Naoero''» деп атаған. 1909—1910 жылдары аралға келген неміс профессоры Пауль Хамбрух осы сөздің [[этимология]]сына келесі түсіндірмелер берген: оның пікірі бойынша «Naoero» сөзі «''a-nuau-a-a-ororo''» сөз тіркесінің қысқартылуы (қазіргі жазылуы «''A nuaw ea arourõ''») болып табылады және [[науру тілі]]нен «''мен теңіз жағасына бара жатырмын''» деп аударылады. Бірақ Науру аралында {{nobr|30 жылдан}} астам өмір сүрген және науру тілін еселеп оқыған неміс католик миссионері [[Алоиз Кайзер]] осы түсіндірмені құптаған жоқ, өйткені жергілікті диалект бойынша қозғалыс етістігімен қолданған «теңіз жағасы» сөздерінен кейін «''төмен''» деген аударманы беретін «''rodu''» сілтеу сөзі қолдануы керек еді. Наурулықтардың өздері «теңіз жағасы» сөзін аралдың ең терең және ойпаң жер деп түсінеді. Олар осы сөзді жерге де, теңізге де қолданады.<br /> <br /> Аралдың басқа да атаулары бар: 1888 жылға дейін ағылшын колонисттері Науруды «Жағымды арал» ({{lang-en|Pleasant Island}}) деп атаған. Немістер оған «''Nawodo''» немесе «''Onawero''» деген атаулар берген. Еуропалықтар елдің атауын дұрыс айтуы мақсатында «''Nauru''» сөзінің кейінгі жазылуы «''Naoero''» дегенге ауыстырылды.<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> Шамамен 3 мың жыл бұрын Науруды [[микронезиялықтар]] және [[Полинезия тұрғындары мен мұхиттықтар|полинезиялықтар]] мекендген. Нұсқалардың бірі бойынша, Науру аралына алғашқы болып [[Бисмарк топаралы]]нан қоныс аударушылар және [[меланезиялық]]тардың, микронезиялықтардың және полинезиялықтардың ыдырауына дейін [[праокеания халқы]]ның өкілдері келген.&lt;ref&gt;Беликов В. И. Происхождение и миграции полинезийцев (по лингвистическим данным). В сборнике статей: Пути развития Австралии и Океании: история, экономика, этнография. М.: Наука, 1981. С. 243—254.&lt;/ref&gt; Дәстүрлі түрде арал тұрғындары өз шығу тегін шеше жағынан санаған. Еуропалықтардың келуіне дейін Науру аралының халқы 12 тайпадан тұрған. Еуропалықтар арасынан алғашқы болып Жаңа Зеландиядан Қытайға қарай бағыт ұстаған ағылшын капитаны [[Джон Фирн]] 1798 жылдың 8 қарашасында ашқан және аралға 90 жыл бойы жиі қолданылған «Жағымды» ({{lang-en|Pleasant Island}}) деген атау берді.&lt;ref name=&quot;McDaniel&quot;&gt;[http://www.ucpress.edu/books/pages/8453.html История Науру. 2000]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.education.gov.nr/ Сайт Департамента образования Науру. 2007]{{ref-en}}&lt;/ref&gt; Негізгі ауыл шаруашылық дақылдар ретінде [[кокос пальмасы]] және [[панданус]] өсірілген. Наурулықтар [[Кедертас|рифте]] [[каноэ]]мен және арнайы оқытыған құстармен ([[үлкен фрегат]]тар) балық аулаған. Сонымен қатар олар өзіне қосымша тамақтану көзі ретінде [[Буада (көл)|Буада]] көлінде [[ханос (балық)|ханос балығын]] ({{lang-la|Chanos chanos}}) [[Көндіктіру|көндіктіре]] алды. Балық аулаумен тек қана ерлер айналысқан.<br /> <br /> Астында көрсетілген хронологияға тек қана еуропалықтардың Науру аралын ашқаннан кейін тарихи оқиғалар енгізілген.<br /> <br /> &lt;timeline&gt;<br /> DateFormat = yyyy<br /> ImageSize = width:850 height:auto barincrement:50<br /> PlotArea = left:15 right:15 bottom:43 top:43<br /> <br /> Colors =<br /> id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)<br /> id:grid1 value:rgb(0.80,0.80,0.80)<br /> id:grid2 value:rgb(0.86,0.86,0.86)<br /> id:gris value:gray(0.7)<br /> id:noir value:black<br /> id:contacts value:drabgreen<br /> id:Allemagne value:rgb(0.8,0.30,0.30)<br /> id:Royaume-Uni value:rgb(0.86,0.56,0.56)<br /> id:Japon value:rgb(0.46,0.26,0.06)<br /> id:Independance value:rgb(0.65,0.65,0.90)<br /> <br /> Period = from:1798 till:2010<br /> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy<br /> ScaleMajor = unit:year increment:20 start:1800 gridcolor:grid1<br /> ScaleMinor = unit:year increment:5 start:1800 gridcolor:grid2<br /> AlignBars = justify<br /> <br /> BackgroundColors = canvas:canvas bars:canvas<br /> <br /> BarData=<br /> bar:Allemagne<br /> barset:Royaume-Uni<br /> <br /> PlotData=<br /> width:30 fontsize:M textcolor:noir align:center<br /> <br /> # Epoques<br /> bar:Allemagne color:Allemagne<br /> from:start till:end color:gris # Arriere plan<br /> <br /> from:1798 till:1888 text:&quot;Еуропалықтармен алғашқы қарым-қатынас&quot; color:contacts<br /> from:1888 till:1914 text:&quot;Неміс~колониясы&quot; color:Allemagne<br /> from:1914 till:1942 text:&quot;Австралиялық~басқару&quot; color:Royaume-Uni<br /> from:1942 till:1945 text:&quot;Жапон~басқыншылығы&quot; color:Japon shift:(0,35)<br /> from:1945 till:1968 text:&quot;Австралиялық~басқару&quot; color:Royaume-Uni<br /> from:1968 till:end text:&quot;Тәуелсіздік&quot; color:Independance<br /> <br /> # Evennements<br /> #alignement &gt;<br /> width:25 fontsize:S textcolor:black anchor:from align:left color:noir<br /> barset:Royaume-Uni<br /> from:1798 till:1798 text:&quot;1798~Ағылшындық Джон Фирн Науру аралын ашты&quot; shift:(2,0) color:contacts<br /> from:1830 till:1830 text:&quot;1830~Аралға алғашқы еуропалықтар келді&quot; shift:(2,0) color:contacts<br /> <br /> #alignement<br /> width:30 fontsize:S textcolor:black anchor:from align:right color:noir<br /> <br /> from:1878 till:1888 text:&quot;1878-1888~Тайпалық соғыс&quot; color:contacts<br /> from:1888 till:1888 text:&quot;1888~Науруды Герман империясымен басып алуы&quot; color:Allemagne<br /> from:1888 till:1920 text:&quot;1888-1920~Аувейида~королінің~басқаруы&quot; color:Allemagne<br /> from:1906 till:1906 text:&quot;1906~Фосфориттерді өңдеудің басталуы&quot; color:Allemagne<br /> from:1914 till:1914 text:&quot;1914~Науруды австралиялықтармен басып алу&quot; color:Royaume-Uni<br /> <br /> # Recommencer l’indentation en haut<br /> barset:break<br /> from:1923 till:1923 text:&quot;1923~Науру келісіміне қол қойылды&quot; color:Royaume-Uni align:left shift:(5,0)<br /> from:1943 till:1946 text:&quot;1943-1946~Чуук аралына 1200 наурулықтың депортациясы&quot; color:Japon align:left shift:(15,0)<br /> from:1947 till:1968 text:&quot;1947-1968~Ұлыбританияның, Жаңа Зеландияның және Австралияның бақылауына алынған БҰҰ-ның қамқорлықтағы аумақ&quot;color:Royaume-Uni align:left shift:(5,0)<br /> from:1970 till:1970 text:&quot;1970~«Наурудың фосфат корпорациясы» негізделді&quot; color:Independance<br /> from:1989 till:1989 text:&quot;1989~Австралияға қарсы БҰҰ Халықаралық сотына қуыным&quot; color:Independance<br /> from:1999 till:1999 text:&quot;1999~Науру Республикасы БҰҰ-ның мүше елі ретінде кірді&quot; color:Independance<br /> &lt;/timeline&gt;<br /> <br /> == Физикалық-географиялық мінездеме ==<br /> <br /> === Жалпы география ===<br /> Науру аралы [[Тынық мұхит]]ының батыс бөлігінде, [[экватор]]дан шамамен {{nobr|42 км}} қашықтықта орналасқан.&lt;ref name=&quot;UNO&quot;&gt;[http://www.un.int/nauru/countryprofile.html Постоянная миссия Республики Науру в ООН]{{ref-en}}&lt;/ref&gt; Ең жақын арал [[Банаба]] (Ошен) шығысқа қарай 288 км қашақтықта орналасқан және [[Кирибати|Кирибати Республикасына]] тиесілі. [[Айрықша экономика аймағы|Айрықша жағалық экономика аймағы]]ның (АЭА) ауданы — {{nobr|308 480 км²}}&lt;ref&gt;[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=520 Исключительная экономическая зона Науру. 2006] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;, оның {{nobr|570 км²}} аумақтық суларға жатады.<br /> <br /> Науру аралы — [[Көтерілген атолл|көтерілген маржан атоллы]], [[жанартау]] конусының үстіне. Арал сопақ болып келеді, шығыс жағынан жағалау батыңқы — ол жерде [[Анибар (шығанақ)|Анибар шығанағы]] орналасқан. Арал аумағы — {{nobr|21,3 км²}}&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt;, ұзындығы — {{nobr|6 км}}, ені — {{nobr|4 км}}. Жағалық сызықтың ұзындығы — шамамен {{nobr|18 км}}.&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;&gt;[http://www.krugosvet.ru/articles/85/1008594/1008594a1.htm Науру. Энциклопедия Кругосвет]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/geo/ Географическое положение Науру. 2007]&lt;/ref&gt; Ең жоғарғы нүктесі — {{nobr|65 метр}}&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt; (басқа мәліметтер бойынша {{nobr|61—71 метр}}) — [[Айво (округ)|Айво]] және [[Буада (округ)|Буада]] округтерінің шегінде орналасқан. Жағалаудан шамамен {{nobr|1 км}} қашықтықта мұхит тереңдігі {{nobr|1000 метрден}} астам құрайды. Бұл жерде мұхиттың түбіне жететін құлама жардың орналасуымен байланысты.<br /> <br /> Арал бетінің ені {{nobr|100—300 метр}}ді құрайтын кысаң жағалық жазық болып келеді, Науруның орталығында биіктігі {{nobr|30 метрге}} дейін жететін әктасты үстіртпен қоршалған. Бұрын үстірт [[Фосфаттар|фосфориттер]]дің ([[науруит]]) қалың қабатымен жабылған еді. Болжаулы пікір бойынша бұл қабат теңіз құстардың дәреті болып табылады. Арал қысаң [[Маржан жарлауыты|маржан рифімен]] көмкерілген (ені шамамен {{nobr|120—300 метр}}&lt;ref name=&quot;Assessment&quot;&gt;[http://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/BPoA+10/NAURU.pdf Республика Науру. National Assessment Report] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;). Рифте шағын қайықтарға аралдың маңына тікелей жақындауға мүмкіндік беретін {{nobr|16 канал}} қазылған, .<br /> <br /> === Геология ===<br /> [[Сурет:Water table Nauru-kk.jpg|250px|thumb|Наурудың физикалық картасы]]<br /> Аралдың ішкі аймағында фосфориттік кен қазу жұмыстарынан қалған үлкен [[әктас]]ты тісшелер және пирамидалар орналасқан. Бұл құрылыстардың биіктігі кейбір жерлерде {{nobr|10 метден}} асады, ал [[карьер]]дің өзі көптеген [[шұңқыр]]лары мен [[ойпат]]тары бар үлкен лабиринт тәріздес. [[Тар табанды темір жол|Тар табанды]] [[темір жол]]ы аралдың кемежайына өнідірілген фосфориттердің жеткізілуін жеңілдету үшін арнайы құрылған. Әктасты үйінділер аймағында топырақ жамылғысы түгелдей болмағанның нәтижесінде, жаңбырлы су жердің бетінде қалмай, таулы жынысына толығымен сіңеді.<br /> <br /> [[География|Географтар]], [[Геоморфология|геоморфологтар]] және [[Геология|геологтар]] аралдың бедерін, топырағын және геологиялық құрылысын жете зерттеп, алынған деректер бойынша Наурудың геологиялық тарихын қалпына келтірді.<br /> <br /> === Климаты ===<br /> Наурудағы [[климат]] — [[экваторлық климат|экваторлық]]-[[муссонды климаты|муссонды]], ыстық және [[ылғалдылық|ылғалды]]. Орташа [[температура]]сы шамамен {{nobr|+27,5 [[Цельсий градусы|°C]]}} құрайды. Күндіз температура {{nobr|+26 °C}} және {{nobr|+35 °C}} аралығында өзегереді, ал {{nobr|+22 °C}} және {{nobr|+28 °C}} түнгі уақытта.&lt;ref name=&quot;Assessment&quot;/&gt; Күндізгі температура {{nobr|+38‑41 °C}} дейін жетуі мүмкін. Жылдық орташа [[Атмосфералық жауын-шашын|жауын-шашын]] мөлшері — {{nobr|2060 мм}}&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt;. Кейде [[құрғақшылық]] жылдар болып тұрады, ал кейбір жылдары жауын-шашын мөлшері {{nobr|4500 мм}}-ге дейін жетеді. Осындай елеулі тербелістер [[Эль-Ниньо]] құбылысымен түсіндіріледі. Жаңбыр жауатын мезгіл қарашадан ақпанға дейін созылады.&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/geo/climat/ Климат Науру. 2007] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; Наурыздан қазанға дейін солтүстік-шығыс бағытындағы желдер үстем болады. Жыл сайын аралда беттік ағымның тугелдей жоқ болғанымен шамамен {{nobr|30 млн м³}} су түседі.<br /> <br /> Науру үкіметін [[Ғаламдық жылыну|жаһандық жылыну]] мәселесі алаңдауда, [[мұхит|дүниежүзілік мұхит]] деңгейінің көтерілуі жағыдайында аралға су басу қаупі төніп тұр&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt;. Сондықтан республика әлемдік қоғамдастықтық назарын аударуға тырысып жатыр, ең алдымен, [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] арқылы.<br /> <br /> {{Қаланың ауа райы<br /> | Ені = <br /> | Жағдайы = <br /> | Жер_ілік = Ярен қаласы<br /> | Дерекнама = [http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=542049&amp;refer=&amp;cityname=Yaren-District-Yaren-Nauru&amp;units=metric]<br /> <br /> | Қаң_ор = | Қаң_ор_ж-ш = 280<br /> | Ақп_ор = | Ақп_ор_ж-ш = 250<br /> | Нау_ор = | Нау_ор_ж-ш = 190 <br /> | Сәу_ор = | Сәу_ор_ж-ш = 190 <br /> | Мам_ор = | Мам_ор_ж-ш = 120<br /> | Мау_ор = | Мау_ор_ж-ш = 110<br /> | Шіл_ор = | Шіл_ор_ж-ш = 150<br /> | Там_ор = | Там_ор_ж-ш = 130 <br /> | Қыр_ор = | Қыр_ор_ж-ш = 120<br /> | Қаз_ор = | Қаз_ор_ж-ш = 100 <br /> | Қар_ор = | Қар_ор_ж-ш = 120<br /> | Жел_ор = | Жел_ор_ж-ш = 280 <br /> | Жыл_ор = | Жыл_ор_ж-ш = 2080<br /> <br /> | Қаң_ор_мин = 25 | Қаң_ор_макс = 30 <br /> | Ақп_ор_мин = 25 | Ақп_ор_макс = 30<br /> | Нау_ор_мин = 25 | Нау_ор_макс = 30<br /> | Сәу_ор_мин = 25 | Сәу_ор_макс = 30<br /> | Мам_ор_мин = 25 | Мам_ор_макс = 30<br /> | Мау_ор_мин = 25 | Мау_ор_макс = 30<br /> | Шіл_ор_мин = 25 | Шіл_ор_макс = 30<br /> | Там_ор_мин = 25 | Там_ор_макс = 30<br /> | Қыр_ор_мин = 25 | Қыр_ор_макс = 30<br /> | Қаз_ор_мин = 25 | Қаз_ор_макс = 31<br /> | Қар_ор_мин = 25 | Қар_ор_макс = 31<br /> | Жел_ор_мин = 25 | Жел_ор_макс = 31<br /> | Жыл_ор_мин = 25 | Жыл_ор_макс = 30<br /> <br /> | Қаң_а_мин = 21 | Қаң_а_макс = 34 <br /> | Ақп_а_мин = 21 | Ақп_а_макс = 37<br /> | Нау_а_мин = 21 | Нау_а_макс = 35<br /> | Сәу_а_мин = 21 | Сәу_а_макс = 35<br /> | Мам_а_мин = 20 | Мам_а_макс = 32<br /> | Мау_а_мин = 21 | Мау_а_макс = 32<br /> | Шіл_а_мин = 20 | Шіл_а_макс = 35<br /> | Там_а_мин = 21 | Там_а_макс = 33<br /> | Қыр_а_мин = 20 | Қыр_а_макс = 35<br /> | Қаз_а_мин = 21 | Қаз_а_макс = 34<br /> | Қар_а_мин = 21 | Қар_а_макс = 36<br /> | Жел_а_мин = 21 | Жел_а_макс = 35<br /> | Жыл_а_мин = 20 | Жыл_а_макс = 37<br /> }}<br /> <br /> === Флора және фауна ===<br /> [[Сурет:Nauru satellite.jpg|230px|thumb|2002 жылы жасалған Науру аралының жерсеріктестік кескіні]] <br /> Аралдың ауданы кішкентай болғанынан және оның континенталды құрлықтан және ірі топаралдардан оқшаулауы нәтижесінде Науруда жергілікті [[түтікті өсімдіктер]]дің 60 түрі ғана өседі, және оның ешбірі [[эндемик]] болып табылмайды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейінгі қатты ойран, [[кокос пальмасы]]ның дара дақылды таралуы және фосфориттерді өңдеу Науру аумағындағы өсімдік жабынының басым бөлігінде жойылуына себеп болды, бірақ қазіргі кезде оның 63 % аумағы бұрынғы қалпына келтірілді.<br /> <br /> Аралда жаппай [[Кокос пальмасы|кокос пальмалары]], [[панданус]]тер, [[фикус]]тер, [[дәмжапырақ]] және де басқа жапырақты өсімдіктер өседі. Сонымен қатар [[Бұта]]лы формациялардың әр түрлі типтері де кең таралған. Өсімдіктер мен ағаштар жағалық аймақта және Буада көлінің айласында аса қалың өседі.&lt;ref name=&quot;UNO&quot;/&gt; Науруның ішкі аймағында [[бөрітарақ]], сонымен қатар [[шие]], [[бадам]] және [[манго]] ағаштары өседі.<br /> <br /> Аралдың ойпаң жерлері негізінде тырбақ өсімдіктерге бай, ал қыратты жерлерде ағашты өсімдіктер қалың өседі.<br /> <br /> Наурудың жануарлар дүниесі кедей. Барлық [[сүтқоректілер]] адаммен кіргізілді: [[кіші егеуқұйрық]]тар, мысықтар, иттер және шошқалар, сонымен қатар тауықтар. [[Бауырымен жорғалаушылар]] [[кесірткелер]]мен ұсынылған. [[Құстар|Орнитофауна]] байырақ — барлығы 6 түр ([[балшықшылар]], [[Қарқылдақ шағалалар|қарқылдақтар]], [[Дауылпазтәрізділер|дауылпаздар]], [[Фрегаттар (құстар)|фрегаттар]], [[Кептертәрізділер|кептер]]). Науруда бір ғана сайрағыш құстың түрі мекендейді — [[Науру айқабағы]], арал эндемигі. Аралда [[жәндіктер]] және басқа да [[омыртқасыздар]] көп. Арал айналасындағы суда түрлі [[акула]]лар, [[теңіз кірпілері]], [[жұмсақденелілер]], [[таңқы шаян]]дар және басқа улы теңіз жануарлары мекендейді.&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/geo/nature/ Природа Науру. 2007]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Халқы ==<br /> <br /> === Саны ===<br /> [[Сурет:Scene at Arenibek.jpg|left|thumb|150px|Наурудағы ауыл (1896)]]<br /> [[2011 жыл]]дың санағы бойынша, Науру Республикасының халық саны {{nobr|10 084 адамды}} құрады, соның ішінде ерлер — 5105, ал әйелдер — {{nobr|4979 адам}}&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt; Халық тығыздығы — {{nobr|473,43 адам км²}}. Бұдан басқа, арал аумағында Австралияға заңсыз түрде кіруге тырысқан босқындар лагері бар. 2016 жылғы шілде айының соңына қарай лагерде 442 адам тұрған, соның ішінде 338 ер адам, 55 әйел адам және 49 бала; босқындардың басым бөлігі [[Ауғанстан]]нан, [[Иран]]нан және [[Ирак]]тан.{{sfn|Capodici|2016}}<br /> <br /> [[1968 жыл]]ы, тәуелсіздікті жариялаған кезде, халық саны {{nobr|3 мың адамды}} құрады.<br /> <br /> [[Сурет:Nauru Denigomodu-Nibok.jpg|thumb|250px|[[Денигомоду]] және [[Нибок]] округтеріндегі тұрғын ауданы]]<br /> <br /> Наурудағы туу көрсеткіші {{nobr|1000 тұрғынға 24,47}}, өлім — {{nobr|1000 тұрғынға 6,65}}, халық санының табиғи өсуі — 1,781 %.&lt;ref name=CIA&gt;{{cite web |author=Central Intelligence Agency |authorlink=Central Intelligence Agency |publisher=[[The World Factbook]] |title=Nauru |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nr.html |year=2011 |accessdate=12 February 2011}}&lt;/ref&gt; Нәресте өлімі көрсеткіші 2007 жылы 1000 жаңа туғандарға 9,6 өлім.<br /> <br /> 2007 жылы {{nobr|15 жасқа}} жетпеген балалар үлесі 37,8 % ({{nobr|3813 адам}}) құрады, 15 жастан 60 жасқа дейінгі ересектер саны  — 59,3 % ({{nobr|5983 адам}}), 60 жастан жоғары — 2,9 % ({{nobr|287 адам}}).&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt; Ерлердің орташа өмір сүру көрсеткіші 2011 жылы {{nobr|65 жасты}} құрады, ал әйелдер — {{nobr|75 жас}}.&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt;<br /> <br /> Аралдың ресми астанасы және қалалары жоқ. Президенттің резиденциясы [[Мененг (округ)|Мененг]] округінде орналасқан, ал үкімет мекемелері және парламент — [[Ярен]] округінде. Арал тұрғындарының барлығы теңіз жағасының бойында немесе Буада көлінің айналасында тұрады.<br /> <br /> === Этникалық құрамы ===<br /> Науру тұрғындарының шамамен 91 % ({{nobr|9031 адам}}) республиканың байырғы халқы  — [[Науру (халық)|наурулықтар]] болып табылады.&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt; Науру тұрғындарының жалпы санынан Тынық мұхитындағы аралдардан шыққандар (негізінде [[фиджилықтар]] және [[Кирибати (халық)|тунгарулықтар]]) 4 % құрайды, [[еуропалықтар]] — 1,6 % ({{nobr|161 адам}}),&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt; [[қытайлар]] — 1,5 % ({{nobr|151 адам}}). Тұрғындардың ішіндегі шет елдер азаматтарының үлесі жоғары.<br /> <br /> [[Науру тілі|Тілдің]] негізінде наурандықтарды [[Микронезиялықтар|микронезиялық]] халықтар тобына жатқызылады, бірақ бұл этностың қалыптасуына микронезиялықтар ғана емес, сонымен қатар [[Полинезия тұрғындары мен мұхиттықтар|полинезиялықтар]] және [[меланезиялық]]тар да қатысты.<br /> <br /> === Тілдер ===<br /> Наурулықтар микронезия тілі — [[науру тілі]]нде сөйлейді. [[1968 жыл]]ға дейін Науру Республикасы Австралияның, Ұлыбританияның және Жаңа Зеландияның бірлескен меншігі болған, сондықтан [[ағылшын тілі]], науру тілімен қатар, мемлекеттік болып табылады.<br /> <br /> Науру жазуы [[Латын әліпбиі|латын алфавиті]]нің негізінде құрылып, {{nobr|17 әріптен}} тұрған. Кейін, басқа тілдердің елеулі ықпалынан, ең алдымен [[неміс тілі|неміс]], [[ток-писин]] және [[кирибати (тіл)|кирибати]], алфавит {{nobr|28 әріпке}} дейін кеңейді. Бұл микронезиялық тілінің зерттеуіне науру тілінде оқулық жазған католиктік миссионер [[Алоиз Кайзер]] зор үлес қосты, сонымен қатар [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] ([[Германия]]да дүниеге келген) [[протестантизм|протестант]]тық [[Миссионерлiк|миссионер]]і [[Филипп Делапорт]] ({{lang-en|Philip Delaporte}}).<br /> <br /> === Діни құрамы ===<br /> Бүгінгі таңда Науруда негізінде [[христиандық]]тар тұрады. Наурулықтардың көбісі (60,5 % — {{nobr|6098 адам}}) [[протестантизм|протестанттық шіркеулердің]] өкілдері болып табылады, соның ішінде 35,2 % ({{nobr|3552 адам}}) — [[Конгрегационализм|Науру конгрегационалисттік шіркеуі]]нің өкілдері. Бұл шіркеудің Мененг, Буада, Анабар және Нибок округтерінде өзінің кішкентай шіркеулері орналасқан, ал басты шіркеуі Айво округінде. [[Құдай Ассамблеялары|Құдай Ассамблеясы]]нан сенушілер — 12,8 % ({{nobr|1291 адам}}), Наурудың тәуелсіз шіркеуінен — 9,4 % ({{nobr|945 адам}}). Елде [[Адвентизм|адвентисттер]], [[Баптизм|баптисттер]] және [[Иегова куәгерлері]]нің шағын топтары бар.&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt;<br /> <br /> Науру тұрғындарының шамамен 32,5 % ({{nobr|3278 чел.}}) [[католицизм|католиктік шіркеудің]] өкілдері болып табылады,&lt;ref name=&quot;census-2011&quot; /&gt; оның Ярен округінде өз шағын шіркеуі, сонымен қатар Ева округінде мектебі (Кайзер колледж) бар. Тұрғындардың шамамен 5 % [[буддизм]] және [[даосизм]] діндеріне мойынсұнады, 2 % — [[баһаи]]. Наурундақтардың шағын тобы [[Наурудағы дәстүрлі сенімдер|дәстүрлі сенімдерді]] ([[Эиджебонг]] (''Eijebong'') әйел құдайна және [[Буитани]] (''Buitani'') аралдың рухына табыну) ұстанады.<br /> <br /> Үкімет кейбір [[конфессия]]лардың қызметін шектейді, мысалы, [[Мормондар шіркеуі|Иса Мәсіхтің заманауи шіркеуі]] (мормондар) және [[Иегова куәгерлері]] (қолдаушылар негізінде Науру фосфат корпорациясында жұмыс істейтін шет елдердің азаматтары).&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/people/religion/ Религия на Науру. 2007]&lt;/ref&gt; [[1979 жыл]]ы Науруға [[Маршалл Аралдары Республикасы|Маршалл аралдарынан]] келген [[Иегова куәгерлері]]нің [[Миссионерлiк|миссионер]]і [[депортация|елге қайта жіберілді]].<br /> <br /> [[1995 жыл]]ы шектеулердің бөлігі алынып тасталды.<br /> <br /> == Саясаты ==<br /> === Мемлекеттік нышандар ===<br /> {{main|Науру туы|Науру елтаңбасы|Науру әнұраны}}<br /> Науру Республикасының мемлекеттік [[байрақ|байрағы]], [[елтаңба]]сы, [[әнұран]]ы және [[конституция]]сы [[1968 жыл]]ы қабылданды және бекітілді.<br /> <br /> === Мемлекеттік құрылымы ===<br /> [[Сурет:NRU-Билігі.jpg|thumb|350px|Наурудың саяси құрылымы]]<br /> Науру — тәуелсіз [[республика]].&lt;ref&gt;[http://www.paclii.org/nr/legis/num_act/con256.rtf Конституция Науру] {{ref-en}} Часть I&lt;/ref&gt; [[1968 жыл]]дың [[29 қаңтар]]ында қабылданған [[конституция]]сы&lt;ref name=&quot;Political&quot;&gt;[http://www2.hawaii.edu/~ogden/piir/pacific/nauru.html Республика Науру] {{ref-en}} Из Мировой энциклопедии политических систем, 3-е издание, Нью-Йорк&lt;/ref&gt; (толықтырулар [[1968 жыл]]дың [[17 мамыр]]ында енгізілді) бойынша Науру [[парламентаризм]]ның [[Вестминстер жүйесі]]ндегі [[республика|республикалық басқару формасы]] бар мемлекет,&lt;ref name=&quot;Department&quot;&gt;[http://www.dfat.gov.au/geo/nauru/nauru_brief.html Правительство Австралии. Департамент иностранных дел и торговли. Республика Науру: справка по стране — март 2007 года] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; сонымен қатар президенттік басқару формасының кейбір ерекшеліктері де кездеседі.&lt;ref name=&quot;Transparency&quot;&gt;[http://www.transparency.org/content/download/1678/8473/file/nauru.pdf Международный доклад по вопросам коррупции. Науру 2004] {{ref-en}} С. 7&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==== Заң шығарушы билік ====<br /> Заң шығарушы биліктің жоғары органы — 19 [[депутат]]тан тұратын бір палаталы [[парламент]].&lt;ref&gt;[http://www.paclii.org/nr/legis/num_act/con256.rtf Конституция Науру]{{ref-en}} Часть IV&lt;/ref&gt; [[2013 жыл]]ға дейін депутаттар саны 18 адам болған. Парламент мүшелерінің сайлау реті Науру Конституциясымен анықталады. Жалпыұлттық сайлау; депутат ретінде тек қана {{nobr|20 жасқа}} жеткен Науру азаматы бола алады. Парламент депутаты қызметіне кірісер алдында ант беріледі. Парламент мүшелерінің өкілеттік мерзімі — {{nobr|3 жыл}}. Ел президентімен кеңесуінен кейін парламенттің спикермен таратылуы жағдайында өкілеттік мерзімнің өтуіне дейін тоқтатылуы мүмкін.<br /> <br /> Алғашқы отырыста парламент мүшелері парламент спикерін және оның орынбасарын таңайындайды, кейін өз құрамынан ел президентін сайлау процессіне кіріседі.<br /> <br /> ==== Атқарушы билік ====<br /> {{Тағы қараңыз|Науру президенттерінің тізімі}}<br /> [[Сурет:NRU-Gadabu-DeRoburt-1968.jpg|300px|thumb|Наурудың алғашқы президенті (ортада)]]<br /> Науруның мемлекет және үкімет басшысы — [[президент]]. [[2013 жыл]]дың [[11 маусым]]ынан бастап эксперимент ретінде ел парламенті президенттің және [[Премьер-Министр|премьер-министр]]дің қызметін бөлу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;[http://russian.people.com.cn/31520/8281363.html Барон Вака избран новым президентом Науру&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt; Президенттің және премьер-министрдің сайлау реті Науру Конституциясымен белгіленген. Президент ретінде парламент мүшесі ғана сайлана алады. Президент парламент сайлауынан кейін парламент отырысында сайланады. Президент орнына үміткер жай көпшіліктің басым дауысын жинағаннан кейін сайланған болып саналады. Президенттің өкілеттік мерзімі — {{nobr|3 жыл}} және бір адам бір уақытта ел президенті және парламент мүшесі ретінде бола алмайды. Президенттің өкілеттік мерзімінің өтуіне дейін өз еркімен орнынан түсуі жағдайында, денсаулықпен байланысты тұрақты жарамсыздық жағыдайнда өз міндеттерін атқармауы немесе қызметтен кетіру ([[импичмент]]) жағыдайында тоқтатылуы мүмкін. Президентті қызметтен кеттіру үшін парламент депутаттарының жартысынан кем емес дауыс беруі тиіс. Президент импичментінен кейін президент сайлауы басталады. Егер президенті қызметтен кеттіру шешіміне келген парламент мүшелері жеті күн ішінде жаңа президентті сайламаса, онда парламент автоматты түрде таратылады.<br /> <br /> ==== Сот билігі ====<br /> [[Сурет:Nauru Government.jpg|thumb|500px|Наурудың үкімет (сол жақта) және парламент (оң жақта) ғимараты]]<br /> Наурудағы сот билігі толығымен тәуелсіз. Республикада [[ортақ құқық]] әрекет етуде — құқық көзі ретінде [[үлгілі сот ісі]] болып саналатын құқықтық жүйе. 1971 жылғы ортақ құқық және қабылданған заңдар Актісі ({{lang-en|Adopted Laws Act 1971}}) бойынша, науру дәстүрлері, тәжірибелері, және институттары Науруның құқықтық жүйесін құрайды.&lt;ref name=&quot;Transparency&quot;/&gt;<br /> <br /> Наурудағы сот органдарының жүйесіне [[Жоғарғы сот]], [[Шағымдану|апелляциялық сот]], аймақтық сот және отбасы істері бойынша соттар кіреді. Республикадағы жер комитетінің ({{lang-en|Nauru Lands Committee Ordinance}}) жарлығы бойынша, елде жер дауларын және Науруның Жоғары сотына апелляцияларды беруге құқығы бар жер комитеті қызмет атқарады.<br /> <br /> Науру конституциясының 48 бабы бойынша жоғарғы судьядан және судьялар тобынан тұратын Жоғарғы сот негізделді. Жоғарғы судья, Жоғарғы соттың басқа да судьялары секілді Науру президентімен тағайындалады.<br /> <br /> Көптеген мәселелерде жоғарғы сот инстанциясы ретінде [[Австралияның Жоғарғы соты]] болып табылады.&lt;ref name=&quot;Political&quot;/&gt;<br /> <br /> === Сыртқы саясаты және халықаралық қатынастар ===<br /> Науру Республикасы [[1968 жыл]]ы тәуелсізлідкті алғаннан кейін [[Ұлттар достастығы]]на мүше болған кезіннен бастап арнайы жағдайға ие. [[1999 жыл]]дың мамырынан бастап [[2006 жыл]]дың қаңтарына дейін Науру бұл ұйымның толық құқықты мүшесі болған.&lt;ref&gt;[http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/138882/constitution/ Сайт Содружества наций] {{ref-en}}&lt;/ref&gt; [[1999 жыл]]дың [[14 қыркүйек|14 қырқүйегінен]] бастап ол [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның 187-ші мүшесі болды. Сонымен қатар мемлекет [[Тынық мұхит аралдарының форумы]], [[Азия даму банкі]] (1991 жылдың қыркүйгінен бастап 52-ші мүшесі&lt;ref name=&quot;Political&quot;/&gt;), [[Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхит аймағының елдері]] және де басқа халықаралық ұйымдарының мүшесі болып табылады.<br /> <br /> Науру Республикасы көптеген әлем мемлекеттерімен [[Наурудың дипломатиялық өкілдіктері және консулдық мекемелері|дипломатиялық қатынастарды сақтайды]]. Оның басты серіктестері [[Аустралия|Австралия]], [[Ұлыбритания]], [[Үндістан]], [[Тайвань|Қытай Республикасы]], [[Корея Республикасы]], [[Жаңа Зеландия]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Тайланд|Таиланд]], [[Филиппиндер]] және [[Жапония]] болып табылады.<br /> <br /> === Наурудың әкімшілік бөлінісі ===<br /> [[Сурет:Науру, әкімшілік бөлінісі - kk - colored.jpg|right|thumb|300px|Наурудың әкімшілік бөлінуі]]<br /> <br /> Науру Республикасының әкімшілік-аймақтық бөлінуі 14 ауданнан тұрады:<br /> <br /> {| class=&quot;prettytable sortable&quot;<br /> |-class=&quot;hintergrundfarbe6&quot;<br /> ! № || Округ || Бұрынғы&lt;br /&gt;атауы || Аумағы,&lt;br /&gt;км² || Халқы,&lt;br /&gt;адам (2005) || Тығыздық,&lt;br /&gt;адам/км² || Ауылдар&lt;br /&gt;саны<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 1 || [[Айво (округ)|Айво]] || Айуэ || align=&quot;right&quot; | 1,00 || align=&quot;right&quot; | 1 092 || align=&quot;right&quot; | 1092,00 || align=&quot;right&quot; | 8<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 2 || [[Анабар (округ)|Анабар]] || Анэбвор || align=&quot;right&quot; | 1,43 || align=&quot;right&quot; | 502 || align=&quot;right&quot; | 351,05 || align=&quot;right&quot; | 15<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 3 || [[Анетан]] || Аньетань || align=&quot;right&quot; | 1,00 || align=&quot;right&quot; | 516 || align=&quot;right&quot; | 516,00 || align=&quot;right&quot; | 12<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 4 || [[Анибар (округ)|Анибар]] || Энибоди || align=&quot;right&quot; | 3,14 || align=&quot;right&quot; | 160 || align=&quot;right&quot; | 50,96 || align=&quot;right&quot; | 17<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 5 || [[Баити]] || Байди || align=&quot;right&quot; | 1,23 || align=&quot;right&quot; | 572 || align=&quot;right&quot; | 465,04 || align=&quot;right&quot; | 15<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 6 || [[Боэ (округ)|Боэ]] || Бои || align=&quot;right&quot; | 0,66 || align=&quot;right&quot; | 795 || align=&quot;right&quot; | 1204,55 || align=&quot;right&quot; | 4<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 7 || [[Буада (округ)|Буада]] || Арэнибок || align=&quot;right&quot; | 2,66 || align=&quot;right&quot; | 716 || align=&quot;right&quot; | 269,17 || align=&quot;right&quot; | 14<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 8 || [[Денигомоду]] || Деникомоту || align=&quot;right&quot; | 1,18 || align=&quot;right&quot; | 2 827 || align=&quot;right&quot; | 2395,76 || align=&quot;right&quot; | 17<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 9 || [[Ева (округ)|Ева]] || Эуа || align=&quot;right&quot; | 1,17 || align=&quot;right&quot; | 318 || align=&quot;right&quot; | 271,79 || align=&quot;right&quot; | 12<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 10 || [[Июв]] || Июб || align=&quot;right&quot; | 1,12 || align=&quot;right&quot; | 303 || align=&quot;right&quot; | 270,54 || align=&quot;right&quot; | 13<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 11 || [[Мененг (округ)|Мененг]] || Менень || align=&quot;right&quot; | 2,88 || align=&quot;right&quot; | 1 830 || align=&quot;right&quot; | 635,42 || align=&quot;right&quot; | 18<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 12 || [[Нибок]] || Эннибек || align=&quot;right&quot; | 1,36 || align=&quot;right&quot; | 432 || align=&quot;right&quot; | 317,65 || align=&quot;right&quot; | 11<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 13 || [[Уабо]] || Уэбои || align=&quot;right&quot; | 0,97 || align=&quot;right&quot; | 335 || align=&quot;right&quot; | 345,36 || align=&quot;right&quot; | 6<br /> |-<br /> | align=&quot;right&quot; | 14 || [[Ярен]] || Мокуа || align=&quot;right&quot; | 1,50 || align=&quot;right&quot; | 820 || align=&quot;right&quot; | 546,67 || align=&quot;right&quot; | 7<br /> |-style=&quot;background: #CCC;&quot; | class=&quot;sortbottom&quot;<br /> | &amp;nbsp; || '''Науру''' || Наоуро || align=&quot;right&quot; | 21,30 || align=&quot;right&quot; | 11 218 || align=&quot;right&quot; | 526,67 || align=&quot;right&quot; | 169<br /> |}<br /> <br /> == Қазіргі жайы және экономика ==<br /> <br /> === Жалпы сипаттама ===<br /> [[Сурет:Nauru-phosphateship.jpg|thumb|250px|[[Конвейер|Тасымалдағыш]]тың көмегімен [[балкер]]ге фосфориттерді тиеу]]<br /> Жер қойнауы фосфориттерге бай болған Науру Республикасы [[1970 жылдар|1970]]‑[[1980-ші жылдар]] аралығында жан басына шаққандағы 13 мың [[АҚШ доллары|АҚШ долларды]] құраған&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;/&gt; әлемдегі ең бай мемлекеттердің қатарында болған. 1986 жылы [[Жалпы Ұлттық Өнім|ЖҰӨ]] жан басына шаққандағы 20 мың АҚШ долларды құрады. Сол кезде арал экономикасы көбінесе жұмыс күшінің шеттен кіруінен тәуелді болды, негізінде, көршілес аралды мемлекеттерден — [[Кирибати]] және [[Тувалу]].&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;/&gt; Сол уақытта фосфориттер экспортының бағасы импорт бағасынан төрт есе асты, негізгі сырттық сауда серіктестері Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония және Ұлыбритания болған&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;/&gt;. Жақын арада валюттық түсімдердің жалғыз көзінің жабылуын болжаған үкімет, экспорттық түсімінің елеулі бөлігін шет елдердегі қозғалмайтын мүлікке және арнайы жинақтаушы қорларға салды.&lt;ref name=&quot;krugosvet&quot;/&gt; Бірақ, пайдалы қазбалар қорларының түгелге жуығы таусылған кезде, мемлекет ел болашағын жеткіліксіз ойластырғаны туралы белгілі болды.&lt;ref&gt;[http://www.novayagazeta.ru/data/2010/145/18.html Науру. Островок любви к России]. // Новая Газета, № 145 от 24 желтоқсан 2010 г.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Фосфориттерді өңдеу Науруның жер бедеріне және аралдың орталық аймағындағы үстірттің өсімдік жабынына жойқын әсер етті. 1989 жылға қарай елдің 75 % аумағында белсенді кен шығару жұмыстары жүргізілді және орманның 90 % жойылды (өсімдік жабындының {{nobr|200 [[гектар]]ы ғана сақталды}}). Жердің [[Жерді қайта құнарландыру|рекультивация]] жұмыстары жүргізілген жоқ, сондықтан XX-шы ғасырдың соңына қарай құрғақ жердің 80 % «ай пейзажына» ұқсайтын тақыршаққа айналды.&lt;ref&gt;[http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_5/b_fdi_30-30/31776.pdf Южнотихоокеанская региональная программа по изучению окружающей среды. Воздействие фосфоритных разработок на экосистему тихоокеанских островов. — Новая Каледония, Нумеа: Южнотихоокеанская комиссия, 1989] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1989 жылы Науру Республикасы [[БҰҰ-ның халықаралық соты]]на Австралияның аралды басқарған кездегі әрекеттері туралы қуыным берді — әсіресе фосфориттерді игерудің нәтижесінде ауыр [[экология]]лық зардаптары туралы. Австралия өтемақыны төлеуге міндетті болды. Кен орындарының таусылуы саяси тұрақсыздыққа себеп болды, [[1989 жыл]]дан [[2003 жыл]]ға дейін елде үкімет 17 рет ауысты.<br /> <br /> 1990-шы жылдары Науру аралы [[офшор]]лық аймаққа айналды. Аралда бірнеше жүздеген [[офшорлық банк|банктер]] тіркелді. [[Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы|ФАТФ]] (Криминалды капиталдардың ізін жасыруға қарсы күрес бойынша үкіметаралық комиссия) қысуымен және [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] жағынан санкциялар салу қаупі пайда болғаннан кейін, 2001 жылы Науру Республикасы шектеуді, ал 2003 жылы — офшорлық банктердің әрекеттерін тыйым салуға және ақшаның ағылуына қарсы шараларды қолдануға мәжбүр болды.&lt;ref name=&quot;roche-duffay03&quot;&gt;[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_03_03_w1_n1.htm#n3 Науру закроет офшорные банки. 2003]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_04_03_w2_n1.htm#n7 США планирует санкции против Науру. 2003]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.roche-duffay.ru/news/58014706.shtml Науру ликвидирует офшорные банки. 2003]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_03_02_w2_n1.htm FATF принимает жёсткие меры к Науру. 2002]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_12_02_w4_n1.htm#n3 США вводят санкции против Украины и Науру. 2002]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Науру Республикасы шетел азаматтарына паспорттарды сатуымен айналысқан («инвесторлар паспорттары»), бірақ соңғы жылдары осындай тәжірибеден бас тартты.&lt;ref name=&quot;roche-duffay03&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;money&quot;&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/money/ Деньги на Науру. 2007]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 2003 жылдың басында Науруда қатты саяси дағдарыс орын алды. Президент орнына бірден екі үміткер болды: [[Рене Харрис]] және [[Бернард Довийого]]. Қақтығыстар кезінде президенттік резиденция жанып кетті және телефон байланысы ажыратылды. Сыртқы дүниемен байланыс бірнеше апта ішінде тек қана портқа жерсеріктестік телефоны бар кеме кірген кезде ғана жүзеге асырылды.&lt;ref&gt;[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_01_03_w3_n1.htm#n6 Политический кризис на Науру. 2003]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Соңғы жылдары елге келетін кірістің басым бөлігі австралиялық көмек болып табылады. Австралияға жетуді көздейтін босқындарға өз аумағында уақытша баспана беруді Австралия Науруға демеушілік етеді, бұл демеушілік елдің маңызды табыс көзі.<br /> <br /> === Ауыл шаруашылығы ===<br /> Аралдың жағалаудағы белдеуде, негізінде, жергілікті нарыққа жеткізілетін [[банан]]дар, [[ананас]]тар, [[папайя]], [[манго]], [[астық ағашы]], [[Кокос пальмасы|кокос пальмалары]] өсіріліп жатыр.<br /> <br /> === Байланыс ===<br /> Алғашқы пошта маркалары Науруда 1916 жылы шығарылды.<br /> <br /> Наурудағы жалғыз радиостансасы үкіметке ие және негізінде «''Австралия радиосы''» және ''[[Би-Би-Си]]'' бағдарламаларын хабар таратады. Сонымен қатар аралда үкіметтік «''Nauru TV''» телевидениесі бар.<br /> <br /> Науруда тұрақты баспа [[Бұқаралық ақпарат құралдары|БАҚ]]-тары жоқ. Кейде «''Nauru Bulletin''» (ағылшын және науру тілдерінде) және «''The Visionary''» («Наоэро Амо» оппозициялық партиясының меншігіндегі газета) газеттері шығарылады. Екі аптада бір рет «''Central Star News''» және «''Nauru Chronicle''» газеттері жарық көреді.&lt;ref&gt;[http://www.warc.com/LandingPages/Data/NewspaperTrends/PDF/Namibia.pdf World Association of Newspapers. 2004] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Туризм ===<br /> [[Сурет:Nauru House.jpg|thumb|200px|[[Мельбурн]]дағы [[Науру-Хауз]] (ортада). Бұрын бұл ғимарат Наурудың фосфаттық компаниясына ие болған, бірақ 2004 жылы қаржы борыштарын төлеу үшін сатылды]]<br /> Аралдағы фосфориттерді өңдеуден кейін қоршаған ортаның ластануы кесірінен туризм шектелуде. Елден кететін барлық жолаушылардан әуежайда тікелей төленетін 25 Австралия доллары көлемінде әуежай алымы алынады. Алымдардан {{nobr|12 жасқа}} жетпеген балалар, экипаж мүшелері, транзиттық жолаушылар және қолында Науру Республикасы Әділет министрлігінің арнайы жазбаша рұқсат хаты бар адамдар ғана босатылған.&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/formalities/ Формальности и правила въезда в Науру. 2004]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Ақша жүйесі және қаржы ===<br /> XXI ғасырдың басынша Науру үкіметі қаржы саласында көптеген мәселелерге тап болды, ең алдымен, фосфориттер экспортының төмендеуінен. Нәтижесінде, 2002 жылы мемлекет кейбір кредиторлардың алдында қарыздарын уақытылы төлей алмады. Үкімет Науру Банкінің ресурстарына сене отырып, банк арқасында бюджет тапшылығынның проблемаларын шешуді және [[роялти]]ді төлеуге тырысуда.<br /> <br /> Наурудың ақша бірлігі [[Австралия доллары]] болып табылады. Аралдағы инфляции деңгейі айтарлықтай жоғары — 2001 жылы 4 % (негізгі себеп: әлемдік нарықтағы мұнай бағасының және оны тасымалдауға жұмсалатын шығындарының жоғарлауы) құрады&lt;ref name=&quot;Finance&quot;&gt;[http://www.un.int/nauru/nauru.pdf ООН. Социально-экономические показатели Науру]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. 2000 жылы бюджет тапшылығы 10 млн австралиялық долл. құрады немесе елдің шамамен 18 % [[Жалпы ішкі өнім|ЖІӨ]].&lt;ref name=&quot;Finance&quot;/&gt; [[Мемлекеттік борыш]] жоғарлады — 2000 жылы ол 280 млн австралиялық долл. құрады.&lt;ref name=&quot;Finance&quot;/&gt;<br /> <br /> Науруда сатудан салық алынбайды, бірақ бірқатар тауарларға салық өндіру ережелері мерзімді өзгеріп тұратын баж салықтары салынады. Темекі өнімдеріне және алкогольге салық салынбайды.&lt;ref name=&quot;money&quot;/&gt;<br /> <br /> Дүкендердің жұмыс кестесі: дүйсенбіден жұмаға дейін — сағат 09:00 - 17:00-ге дейін, сенбі күндері — сағат 09:00 - 13:00-ге дейін, бірақ көптеген жеке меншікті дүкендер өз кестелері бойынша жұмыс істейді.&lt;ref&gt;[http://archive.travel.ru/nauru/money/shopping/ Шоппинг в Науру. 2004]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Мәдениет ==<br /> <br /> Науру аралының ерте мәдениеті туралы деректер өте аз: Батыстың қатты ықпалынан көптеген салт-дәстірлері жергілікті тұрғындарымен ұмытылды. Көне наурулықтарда жазуы болмағандықтан, елдің мәдени байлығын зерттеуді бастаған ғалымдар қиындықтарға тап болды.<br /> <br /> === Науру аралындағы отаршылдыққа дейінгі тұрғындарының әлеуметтік ұйымы ===<br /> [[Сурет:Auweyida-Eigamoiya-nauruansubjects.jpg|thumb|250px|Наурулықтар (1890)]]<br /> Наурулықтардың ерте мәдениеті аралды мекендеген 12 тайпаның мәдениетінде негізденді. Науруда ортақ көсем болған жоқ, және әр тайпаның тарихы бөлек. дәстүрл бойынша тайпалар руларға бөлініп, және рулардағы әрбір адам белгілі бір таптарға қатысты болған: ''темонибе'' ({{lang-na|Temonibe}}), ''эмо'' ({{lang-na|Emo}}), ''амененгаме'' ({{lang-na|Amenengame}}) және ''энгаме'' ({{lang-na|Engame}}). Екі ауқатсыз тап ''итсио'' ({{lang-na|Itsio}}) және ''итиора'' ({{lang-na|Itiora}}) деген атауларға ие болған. Адамның қай тапқа жататындығын анықтау үшін басты фактор — анасының шығу тегі болған. Артықшылықты жағдайға темонибе табының адамдары ие болған. Олар балық аулаумен айналысқан және теңіздегі жеке телімдерін иеленді.<br /> <br /> Сол кезде қоныстардың басым бөлігі теңіз жағасында орналасқан, бірақ кейбіреулер Буада көлінің жаныңда тұрған. Арал тұрғындары екі-үш үйден тұратын шағын «қоныстарда» өмір сүрген. Олардың көбісі кейін ауылдарға біріккен. Науруда барлығы 14 облысқа біріккен 168 ауыл болған. Қазіргі кезде олар аралдың 14 облысын құрайтын әкімшілік округтері болып табылады.<br /> <br /> Наурудағы әрбір отбасыға телім тиесілі болған, кейбіреулері — Буада көлінің жағасындағы балық тоғандарына ие болған.<br /> <br /> === Спорт ===<br /> [[Сурет:Linkbelt1999-Finalspiel.jpg|thumb|250px|«Линкбелт Овал» стадионында өткен австралиялық футболдан 1999 жылғы матч]]<br /> Наурудағы ұлттық спорт түрі [[Австралия футболы]] болып табылады. Өзінің [[Науру Ұлттық футбол құрама командасы|футболдан ұлттық құрама командасы]] бар, бірақ елдегі кәсіби спортшылардың және үлкен стадиондардың жоқ болғанына байланысты [[FIFA|ФИФА]]-мен және [[Океания Футбол Конфедерациясы|Океанияның футбол конфедерациясы]]мен танылған жоқ. Ойыншылар формасының түсі — көк түсті, көлденең сары жолағы бар. Ұлттық құраманың басқа ел командасымен алғашқы ойыны 1994 жылдың 2 қазанында өтті. Сол ойында науру командасы [[Соломон аралдары]]ның құрамасын 2:1 есебімен жеңді. Науру құрамасы үшін бұл үлкен жеңіс болған, өйткені Соломон аралдары жеңіске жетеін басты үміткер ретінде саналған (олар сол жылғыы Меланезия Кубогының жеңімпаздары). Аралда бірнеше спорттық алаңдар және стадиондар бар: «[[Линкбелт Овал]]» (Айво округінде орналасқан, бірақ ол едәуір ескерген және халықаралық стандарттарға сай емес), [[Мененг (стадион)|Мененг стадионы]] (2006 жылы құрылған және 3500 көрерменді сыйдыра алады) және [[Дениг (стадион)|Дениг стадионы]].<br /> <br /> Сонымен қатар [[ауыр атлетика]], [[софтбол]], [[баскетбол]] және [[теннис]] секілді спорт түрлері кең тараған. Ел үкіметі көбінесе ауыр атлетикаға назар аударады: дәл осы спорт түрінен Науру үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1990 жылғы Ынтымақтастық ойындары кезінде ауыр атлетші [[Маркус Стивен]]нің таңғаларлық жеңісінен кейін Науруда Науру ұлттық Олимпиада комитеті құрылды. 1992 жылы Маркус Барселонада өткен Олимпиада ойындарында алғашқы науру спортшысы болған. Ресми түрде Олимпиада қозғалысына Науру 1996 жылы қабылданды. Науруның алғашқы ресми атлеттері Маркус Стивен, [[Джерард Гарабван]] және [[Куинси Детенамо]] болған.<br /> <br /> Науруның ең табысты теннисистері [[Дэвид Детудамо]] және [[Ангелита Детудамо]] болып табылады.<br /> <br /> === Мерекелер ===<br /> {| align=&quot;center&quot; class=&quot;standard&quot;<br /> |+<br /> ! Дата<br /> ! Атауы<br /> ! Ағылшынша атауы<br /> |-----<br /> | [[1 қаңтар]]<br /> | [[Жаңа жыл]]<br /> | New Year’s Day<br /> |-----<br /> | [[31 қаңтар]]<br /> | Тәуелсіздік күні<br /> | Independence Day<br /> |-----<br /> | өзгереді<br /> | [[Ұлы жұма|Жарқын жұма]]<br /> | Good Friday<br /> |-----<br /> | өзгереді<br /> | [[Жарқын дүйсенбі]]<br /> | Easter Monday<br /> |-----<br /> | өзгереді<br /> | [[Жарқын сейсенбі]]<br /> | Easter Tuesday<br /> |-----<br /> | [[17 мамыр]]<br /> | Конституция күні <br /> | Constitution Day<br /> |-----<br /> | [[25 қыркүйек]]<br /> | Жастар күні<br /> | National Youth Day<br /> |-----<br /> | [[26 қазан]]<br /> | [[Ангам күні]]<br /> | Angam Day<br /> |-----<br /> | [[25 желтоқсан]]<br /> | [[Рождество]]<br /> | Christmas Day<br /> |-----<br /> | [[26 желтоқсан]]<br /> | [[Сыйлықтар күні]]<br /> | Boxing Day<br /> |+<br /> |}<br /> <br /> == Әлеуметтік сала ==<br /> <br /> === Денсаулық сақтау ===<br /> Халықты сумен қамтамасыз етудің жағыдайын жақсарту және тұрақты санитарлық-профилактикалық іс-шараларды өткізуді негізгі мақсат ретінде көздейтін денсаулық сақтау мәселелерін тиімді шешу бойынша мемлекеттік бағдарламаның нәтижесінде, соңғы жылдары аралда жұқпалы ауруларының таралуын болдырмауына қол жеткізді. Осыған қарамастан, [[жұқпалы емес аурулар]], [[Қант диабеті|диабет]], [[гипертония]], [[Жүрек аурулары|жүрек-қан тамыр аурулары]] және [[қатерлі ісік]], сонымен қатар [[респираторлық аурулар]], адамдар өлімінің негізгі себебі болып тұр.&lt;ref name=&quot;WHO&quot;&gt;[http://www.wpro.who.int/NR/rdonlyres/915F6463-5E88-45AF-980E-BC550B08A5E6/0/Nauru.pdf Науру. Доклад Всемирной организации здравоохранения]{{ref-en}}&lt;/ref&gt; Науру халқы [[семіздік]]тен қатты азап шегіп жатыр.&lt;ref&gt;[http://www5.imperial.ac.uk/medicine/metabolic_risks/bmi/ Mean age-standardized body mass index (BMI), kg/m2 Males aged 20 and over, 2008]&lt;/ref&gt; БҰҰ мәліметтері бойынша, Науру семіздікпен ауыратын адамадар саны бойынша әлемде бірініші орында.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://podrobnosti.ua/health/2013/07/13/917188.html|title=Каждый пятый украинец страдает ожирением — ООН|quote=Первое место в рейтинге заняло островное государство Науру – там этим недугом страдают более 70% жителей.|publisher=Украинская правда|accessdate=2013-07-27|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IWjvRrVH|archivedate=2013-07-31}}&lt;/ref&gt;. [[2003 жыл]]ы ересек адамдар арасындағы диабет тарауының көрсеткіші (30,2 %) әлемдегі ең жоғары деңгейде болған. Наурудағы семіздіктің негізгі себебін арзан мол калориялы азықпен, бірінші кезекте ет консервілерімен байланыстырады.&lt;ref&gt;[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1578329/Spam-at-heart-of-South-Pacific-obesity-crisis.html Spam at heart of South Pacific obesity crisis — Telegraph]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Науру денсаулық сақтау саласындағы ең басты мәселе кадрлардың жетіспеушілігі болып табылады, сондықтан ел үкіметі осы салаға мүмкін болғанша көбірек мамандарды тартуға талпынып отыр. Аралдағы медициналық қызмет көрсетуі тегін. [[1999 жыл]]дың шілдесінде Науру жалпы ауруханасы ({{lang-en|Nauru General Hospital}}) және Ұлттық фосфат корпарациясының ауруханасы ({{lang-en|National Phosphate Corporation Hospital}}) бес дәрігер қызмет ететін Науру Республикасының ауруханасына ({{lang-en|Republic of Nauru Hospital}}) біріктірілді. Ауыр сырқаттармен ауыратын науқастарды емделуге негізінде Австралияға жібереді.<br /> <br /> 1995—1996 жылдары аралығында денсаулық сақтау саласына жұмсалған шығын 8,9 млн австралиялық долларды, немесе елдегі барлық бюджеттің 8,9 %-ын құрады&lt;ref name=&quot;WHO&quot;/&gt;. Кәсіби дәрігерлердің басым бөлігі [[Экспатриация|экспатриант]]тар болып табылады.&lt;ref name=&quot;WHO&quot;/&gt;<br /> <br /> === Білім беру ===<br /> Наурудағы білім беру 6 жастан 15 жасқа (1—10 сыныптар) дейін міндетті болып табылады. Сонымен қатар білім беру системсына ерте жастағы балаларға арналған 2 саты: мектепке дейінгі ({{lang-en|Pre-school}}) және даярлық ({{lang-en|Preparatory School}}) сатылары кіреді.<br /> <br /> Бастауыш білім беру 6 жастан 11 жасқа дейінгі балаларға оқудың алғашқы {{nobr|6 жыл}} бойы беріледі. Окудың алғашқы екі жылы Ярен округінің ({{lang-en|Yaren Primary School}}) бастауыш мектебінде беріледі, үшінші және төртінші — Айво округінің бастауыш мектебінде ({{lang-en|Aiwo Primary School}}), ал бесінші жылдан бастап — Науру колледжінде ({{lang-en|Nauru College}}). Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін экзамендер тапсырылып, бастауыш мектепті бітіргені туралы Сертификат ({{lang-en|Nauru Primary Certificate}}) беріледі.<br /> <br /> Келесі саты — [[орта мектеп]] (7—10 сыныптар міндетті түрде және 11—12 сыныптар ерікті білім алу). 10 сыныптан кейін орта білім Сертификатын ({{lang-en|Nauru Junior Certificate}}) алу үшін экзамендер тапсырылады. Оқушы білім алуды жалғастырған жағыдайда 12 сыныптан кейін толық орта білім Сертификатына ({{lang-en|Pacific Senior School Certificate}}) ие болу үшін экзаменнен өтеді.<br /> <br /> Жоғары білімді арал тұрғындары шекарадан тыс елдерде алады, негізінде Австралияда. Сонымен қатар Науруда [[Оңтүстік Тынық мұхит университеті]]нің ({{lang-en|University of the South Pacific}}) бөлімшесі орналасқан, онда сырттай оқу курстары өткізіледі.<br /> <br /> Наурудағы білім беру тегін.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер|2}}<br /> <br /> {{Commonwealth of Nations}}<br /> <br /> [[Санат:Науру]]<br /> [[Санат:Аралда орналасқан елдер]]<br /> [[Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар]]<br /> [[Санат:Унитарлы елдер]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D1%83 2017-02-15T09:47:37Z

<p>Sibom: clean up, replaced: декабря → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Copyright.svg|thumb|100px|Авторлық құқықтың белгісі («копирайт»)]]<br /> '''Авторлық құқықты бұзу''' (сондай-ақ '''[[контрафакция]]'''&lt;ref&gt;[http://slovari.yandex.ru/dict/jurid/article/jur2/jur-2944.htm?text=нарушение%20авторского%20права Контрафакция], Үлкен заңнамалық сөздік&lt;/ref&gt;, от {{lang-la|contrafactio}} — бояма; жалған істелген; қолдан жасалған зат; ұқсатып жасалған нәрсе; немесе — меншіктік AҚ жағдайында — ''«[[Компьютерлік пираттық|пираттық]]»'') — негізгі мәні авторлық құқықпен қорғалған [[ғылым]]и жұмыстарды, [[әдебиет]] және [[өнер]] туындыларын авторлар немесе құқық иелерінің рұқсатынсыз пайдалану болып табылатын, немесе осындай өнімдерді пайдалану шарттарын бұзатын [[заңбұзушылық]]&lt;ref&gt;[[Сергей Павлович Гришаев|Гришаев С. П.]] 2 тарау, § 9. Авторлық құқықтарды қорғау // Зияткерлік меншік: оқу құралы. {{М.}}, 2004.&lt;/ref&gt;. Авторлық құқықтың бұзылуының негізгі әдістеріне заңсыз көшіру және өнімді тарату, [[плагиат]] жатады.<br /> <br /> == Авторлық құқықтың бұзылуының жалпы сипаттамасы ==<br /> <br /> Авторлық құқықтарды бұзушылыққа [[Бағдарлама жасақтамасы|бағдарламалық жасақтаманы]], [[музыка|музыкалық әуендерді]], [[әдебиет|кітаптарды]], [[компьютерлік ойын]]дарды және [[көркем фильм]]дер сияқты [[авторлық құқық]]пен қорғалған материалды рұқсатсыз құқықпен тарату.&lt;!-- не защищены АП: --&gt;&lt;!-- топологии интегральных микросхем, товарные марки и марки обслуживания (trademark, servicemark), доменные имена. --&gt; Зияткерлік меншікті иелену құқықтары көптеген елдердің заңдарымен қорғалады.<br /> <br /> Авторлық құқықтарды бұзу әдетте төмендегідей түсінділеді:<br /> * Көшірмесін жасау және оның сату;<br /> * Көшірмесін жасау және басқа біреуге жіберу;<br /> * Кейбір жағдайларда, заңды түрде алған көшірмесін сату.<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Биопираттық]]<br /> * [[Бутлег]]<br /> * [[Варез]]<br /> * [[Бағдарламалық қамтамасыз етуді бұзу]]<br /> * [[Асығушы ақымақ]]<br /> * [[Рұқсатсыз көшіруден қорғау]]<br /> * [[Бағдарламалық қамтамасыз етудің заңдылық аудиті]]<br /> * [[Кері құрастыру]]<br /> * [[Site Down операциясы]]<br /> * [[GVU]]<br /> * [[BayTSP]]<br /> * [[Контрафакция]]<br /> <br /> == Қайнаркөзі ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Сілтемелер ==<br /> * [[s:ГК РФ#Часть четвёртая]] от 18 желтоқсан 2006 года № 230-ФЗ<br /> * [http://piracy.ssrc.org/wp-content/uploads/2011/11/MPEE-Russian-1.0.pdf Медиапиратство в развивающихся экономиках], [[Social Science Research Council]], ISBN 978-0-9841257-4-6<br /> * Александр Тихонов. [http://melodycd.su/unknown-war-part-1 Неизвестная война. Контрафакт]<br /> * Александр Тихонов. [http://melodycd.su/russian-columbia-pirates &quot;Русская Колумбия&quot;. Жертва музыкального пиратства]<br /> * Т. Краснов. [http://russoc.kprf.org/Doctrina/Pirates.htm Дети капитана Блада]<br /> * Середа С. А. [http://consumer.stormway.ru/piracy.htm Проблема теневого рынка программных продуктов и пути её разрешения]<br /> * Середа С. А. [http://consumer.stormway.ru/ifap_cmt.htm Борьба с «пиратством» будет эффективной только при общественной поддержке и комплексном подходе]<br /> <br /> {{Зияткерлік меншік реформасының белсенділері}}<br /> <br /> [[Санат:Авторлық құқық]]<br /> [[Санат:Адамның және азаматтың конституциялық құқықтарын мен бостандығына қарсы қылмыстар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%83_%D0%93%D1%83%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B5%D1%88 2017-02-15T09:46:46Z

<p>Sibom: clean up, replaced: декабря → желтоқсан (4) using AWB</p> <hr /> <div>{{Мемлекеттік қайраткер<br /> | түс = халықаралық<br /> | Қазақша есімі = Антониу Гутерреш<br /> | Шынайы есімі = {{lang-pt|António Manuel de Oliveira Guterres}}<br /> | Суреті = António Guterres 2013.jpg<br /> | Сурет ені = <br /> | Атауы =<br /> | Титулы = [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ Бас хатшысы]]<br /> | Ту = Flag of the United Nations.svg<br /> | Ту2 = UN emblem blue.svg<br /> | Реті = 9<br /> | Басқара бастады = [[1 қаңтар|01.01.]][[2017 жыл]]<br /> | Басқаруын аяқтады = <br /> | Ізашары = [[Пан Ги Мун]]<br /> | Ізбасары = <br /> | Президент = <br /> | Премьер =<br /> | Титулы_2 = <br /> | Ту_2 = <br /> | Ту2_2 = <br /> | Реті_2 = <br /> | Басқара бастады_2 = <br /> | Басқаруын аяқтады_2 = <br /> | Ізашары_2 = <br /> | Ізбасары_2 = <br /> | Титулы_3 = <br /> | Ту_3 = <br /> | Ту2_3 = <br /> | Реті_3 = <br /> | Басқара бастады_3 = <br /> | Басқаруын аяқтады_3 = <br /> | Ізашары_3 = <br /> | Ізбасары_3 = <br /> | Титулы_4 = <br /> | Ту_4 = <br /> | Ту2_4 = <br /> | Реті_4 = <br /> | Басқара бастады_4 = <br /> | Басқаруын аяқтады_4 = <br /> | Ізашары_4 = <br /> | Ізбасары_4 = <br /> | Туған күні = 30.4.1949<br /> | Туған жері = {{туғанжері|Лиссабон|Лиссабонда}}, [[Португалия]]<br /> | Қайтыс болған күні = <br /> | Қайтыс болған жері = <br /> | Жерленді = <br /> | Діні = [[Католик шіркеуі|рим-католик шіркеуі]]<br /> | Әкесі = Виржилиу Диаш Гутерреш<br /> | Анасы = Илда Кандида де Оливейра<br /> | Жұбайы = Катарина Маркеш де Алмейда Ваш Пинту<br /> | Балалары = <br /> | Партиясы = [[Социалистік партия (Португалия)|Социалистік партиясы]]<br /> | Білімі = [[Жоғары техникалық институты (Лиссабон)|Жоғарғы техникалық институты]]<br /> | Мамандығы = <br /> | Қолтаңбасы = Assinatura António Guterres.svg<br /> | Сайты = <br /> | Commons = <br /> | Марапаттары =<br /> }}<br /> <br /> '''Антониу Мануэл де Оливейра Гутерреш'''&lt;ref&gt;<br /> * {{cite web|url=http://izvestia.ru/news/647348|title=Гутерреш заявил о решающей роли России в ООН|date=24 ноября 2016|publisher=[[Известия]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=https://rg.ru/2016/12/12/antoniu-guterresh-oficialno-vozglavil-oon.html|title=Антониу Гутерреш официально возглавил Организацию Объединенных Наций|author=Марина Алешина|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[Российская газета]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=http://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2016/10/161006_ru_s_antonio_guterres|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерреш?|date=6 октября 2016|publisher=[[BBC Russian]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=https://russian.rt.com/article/325844-9-i-gensek-oon-antoniu-guterresh-katolik|title=9-й Генсек ООН Антониу Гутерреш: католик, социалист и болельщик «Бенфики»|date=13 октября 2016|publisher=RT|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=http://www.mk.ru/politics/2016/11/24/zachem-izbrannyy-gensek-oon-guterresh-otpravilsya-v-moskvu.html|title=Зачем избранный генсек ООН Гутерреш отправился в Москву|date=24 ноября 2016|publisher=[[Московский комсомолец]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=https://ria.ru/world/20161212/1483415595.html|title=Антониу Гутерреш официально стал девятым генсеком ООН|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[РИА Новости]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=https://lenta.ru/news/2016/10/14/gensekunsaid/|title=Избранный генсек ООН призвал к сближению России и США|publisher=[[Lenta.ru]]|date=14 октября 2016|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=http://kommersant.ru/doc/3043845|title=Португалец Антониу Гутерреш победил в первом туре выборов генсека ООН|date=21 июля 2016|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2016/12/12/n_9445913.shtml|title=Антониу Гутерреш приведен к присяге генсека ООН|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[Газета.ру]]|accessdate=2016-12-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> * {{cite web|title=Генеральная Ассамблея назначила Антониу Гутерриша из Португалии новым Генеральным секретарем ООН|url=http://www.un.org/pga/71/ru/2016/10/18/appointment-of-the-secretary-general-of-the-united-nations-ru/|publisher=Официальный сайт ООН}}<br /> * {{cite web|title=1 января 2017 года к обязанностям Генерального секретаря ООН приступит Антониу Гутерриш|url=http://www.unmultimedia.org/radio/russian/archives/228954/|publisher=Отдел новостей и СМИ Радио ООН}}<br /> * {{cite web|title=Будущий генсек ООН Гутерриш посетит Москву в конце ноября|url=http://www.interfax.ru/world/537317|publisher=[[Интерфакс]]}}<br /> * {{cite web|title=Гутерриш считает, что ООН должна сконцентрироваться на нуждах людей|url=https://ria.ru/world/20161128/1482293231.html|publisher=[[РИА Новости]]|date=28.11.2016}}<br /> * {{cite web|title=Генсек-социалист: почему Антониу Гутерриш возглавил ООН|url=http://www.rbc.ru/politics/13/10/2016/57ff84469a79477acc6be16e|publisher=[[РБК]]|date=13.10.2016}}<br /> * {{cite web|title=Девятым генсеком ООН официально стал Антониу Гутерриш|url=http://izvestia.ru/news/651288|publisher=[[Известия]]|date=12 желтоқсан 2016}}<br /> * {{cite web|title=Избранный генсек ООН Гутерриш встретится в Москве с Путиным и Лавровым|url=http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/3808432|publisher=[[ТАСС]]}}<br /> * {{cite web|title=Гутерриш: Россия играет решающую роль в Организации Объединенных Наций|url=https://regnum.ru/news/polit/2209529.html|publisher=[[REGNUM]]|date=24.11.2016}}<br /> * {{cite web|title=СМИ сообщили имя лидера на предварительных выборах генсека ООН|url=https://lenta.ru/news/2016/07/22/gs_oon/|date=22 июля 2016|publisher=[[lenta.ru]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|title=Избранный генсек ООН Гутерриш поблагодарил Путина на русском языке|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2016/11/24/n_9373187.shtml|date=24.11.2016|publisher=gazeta.ru|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|title=Антониу Гутерриш избран новым генсеком ООН|url=http://kommersant.ru/doc/3114566|date=13.10.2016|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2016-12-21}}<br /> * {{cite web|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерриш|url=http://www.bbc.com/russian/features-37570752|accessdate=2016-12-21|publisher=BBC Russian|date=6 октября 2016}}&lt;/ref&gt; ({{lang-pt|António Manuel de Oliveira Guterres}}, {{Audio|De Oliveira Guterres.ogg|[ɐ̃ˈtɔnju ɡuˈtɛʁɨʃ]}}; [[30 сәуір]] [[1949]], [[Лиссабон]]) — [[Португалия|португалдық]] мемлекет қайраткері, [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ 9-шы Бас хатшысы]] (01.01.2017 ж. бастап). [[Социалистік партия (Португалия)|Португалия Социалистік партиясы]]ның Бас хатшысы (1992—2002), [[Португалия премьер-министрлерінің тізімі|Португалия премьер-министрі]] (1995—2002), [[Социалистік интернационал]]дың төрағасы (1999—2005), [[Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы|босқындар ісі жөніндегі БҰҰ жоғарғы комиссары]] (2005—2015).<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Антониу Гутерриш 1949 жылы Лиссабон қаласында дүниеге келген.<br /> <br /> 1965 жылы «Prémio Nacional dos Liceus» сыйлығына ие бола отырып, [[Камойнш орта мектебі|Камойнш]] беделді мектебін бітірген.<br /> <br /> [[Жоғары техникалық институты (Лиссабон)|Жоғарғы техникалық институты]]нда жоғарғы білімді алып, кейін 1973—1975 жылдары аралығында сол оқу орнында оқытушылық қызметін атқарды. Кейбір католиктік жастар қозғалыстармен байланыста болған.&lt;ref name=&quot;infopedia&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.infopedia.pt/$antonio-guterres |title=António Guterres |date=10 июня 2016 |publisher=infopedia.pt |lang=pt |accessdate=2016-10-06}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1974 жылы саясатпен айналысып, [[Социалистік партия (Португалия)|Португалия Социалистік партиясы]]на мүше болып кірді. 1992—2002 жылдары партияның бас хатшысы болған. 1995 жылдан 2002 жылға дейін Португалия үкіметін басқарды.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.com/russian/features-37570752|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерриш?|date=5 октября 2016|publisher=[[BBC]]|lang=ru|accessdate=2016-10-06}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 2005—2015 жылдары аралығында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы|Босқындар ісі жөніндегі БҰҰ жоғарғы комиссары]] ретінде жұмыс атқарды.<br /> <br /> 2016 жылдың жазында БҰҰ Бас хатшысын сайлауы кезінде үміткер ретінде ұсынылды. Сол жылдың 5 қазанында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі|БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі]]нің дауыс беруі нәтижесінде Гутерриш ұйымның Бас хатшысы қызметіне ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jornaldenegocios.pt/economia/mundo/detalhe/antonio_guterres_eleito_novo_secretario_geral_da_onu.html|title=António Guterres é o novo secretário-geral da ONU|author=David Santiago|date=5 октября 2016|publisher=Negócios|lang=pt|accessdate=2016-10-06}}&lt;/ref&gt; 13 қазан күні [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы|БҰҰ Бас ассамблеясы]] Гутерришты Бас хатшы орнына сайлады. 2017 жылдың 1 қаңтарында қызметіне кірісті.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=<br /> Антонио Гутерриш БҰҰ-ның келесі бас хатшысы болып бекіді |url=http://www.azattyq.org/a/28052343.html |work=Азаттық Радиосы |accessdate=2016-10-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=В ООН выбрали нового генерального секретаря |url=http://www.rbc.ru/politics/13/10/2016/57ff98309a7947140ee68843 |work=РБК |accessdate=2016-10-13}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Жеке өмірі ==<br /> 1972 жылы балалар психиатры Луиза Амелия Гимарайнш-и-Мелуге (1946—1998; қатерлі ісіктен қайтыс болды) үйленді. Осы некеден екі баласы қалды: Педру Гимарайнш-и-Мелу Гутерреш (1977 жылы д.к.) және Мариана Гимарайнш-и-Мелу де Оливейра Гутерреш (1985 жылы д.к.).<br /> <br /> 2001 жылы мәдениет министрының орынбасары (1995—1997) және мәдениет сұрақтары жөніндегі мемлекеттік хатшысы (1997—2000) болған Катарина Маркиш де Алмейда Ваш Пинтуге (1960 жылы д.к.) үйленді.&lt;ref&gt;[http://www.artemrede.pt/v3/index.php/pt/espetaculos/arquivo/item/177-catarina-vaz-pinto Catarina Vaz Pinto&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt; 1998 жылы дүниеге келген Франсишку Ваш Пинту да Кошта Рамуш асыранды баланы тәрбиелеп жатыр.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;/&gt;<br /> <br /> Туған португал тілінен басқа испан, француз және ағылшын тілдерін меңгерген.&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;<br /> <br /> == Құрмет ==<br /> <br /> === Ұлттық марапаттар ===<br /> * {{flagicon|Portugal}} [[Португалия]]: ''Бостандық орденінің'' қызыл кресті (2/02/2016).&lt;ref name=&quot;OrdHonPor&quot;&gt;{{cite web|title=Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Portuguesas|url=http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=153|website=Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas|accessdate=13 July 2016}}&lt;/ref&gt;<br /> * {{flagicon|Spain}} [[Испания]]: ''Католик Изабелланың ордені'' (14/06/2002).&lt;ref&gt;[http://www.boe.es/boe/dias/2002/06/15/pdfs/A21949-21949.pdf Boletín Oficial del Estado]&lt;/ref&gt;<br /> * {{flagicon|Portugal}} [[Португалия]]: ''Иса Мәсіх орденінің'' қызыл кресті (9/06/2002).&lt;ref name=&quot;OrdHonPor&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|France}} [[Франция]]: ''Сіңірген еңбегі үшін'' Ұлттық орденінің үлкен кресті (4/02/2002).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;&gt;{{cite web|title=Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Estrangeiras|url=http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=155|website=Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas|accessdate=13 July 2016}}&lt;/ref&gt;<br /> * {{flagicon|Brazil}} [[Бразилия]]: ''Оңтүстік Кресті'' орденінің үлкен кресті (2002).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Japan}} [[Жапония]]: ''Күншығыс'' ордені (2002).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Tunisia}} [[Тунис]]: ''Республика'' ордені (2002).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Italy}} [[Италия]]: ''Италия Республикасына сіңірген еңбегі үшін'' ордені (3/12/2001).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=48656 |title=Le onorificenze della Repubblica Italiana |first=Segretariato generale della Presidenza della Repubblica-Servizio sistemi informatici- reparto |last=web |publisher= |accessdate=5 October 2016 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818084119/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=48656 |archivedate=18 August 2016 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;<br /> * {{flagicon|Chile}} [[Чили]]: ''Сіңірген еңбегі үшін ордені'' (30/09/2001).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Cape Verde}} [[Кабо-Верде]]: ''Кабрал орденінің'' бірінші дәрежесі (27/04/2001)&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Belgium}} [[Бельгия]]: ''Леопольд I орденінің'' үлкен лентасы (9/10/2000).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Spain}} [[Испания]]: ''Карл III орденінің'' үлкен кресті (8/09/2000).&lt;ref&gt;[http://www.boe.es/boe/dias/2000/09/09/pdfs/A31321-31321.pdf Boletin Oficial del Estado]&lt;/ref&gt;<br /> * {{flagicon|Greece}} [[Грекия]]: ''Құрмет орденінің'' үлкен кресті (17/03/2000).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Mexico}} [[Мексика]]: ''Ацтек бүркіті орденінің'' арнайы санаттағы лента (2/07/1999).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Uruguay}} [[Уругвай]]: ''Шығыс Уругвай Республикасы'' орденінің кавалері (10/12/1998).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Poland}} [[Польша]]: ''Польша Республикасына сіңірген еңбегі үшін'' орденінің үлкен кресті (22/09/1997).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> * {{flagicon|Brazil}} [[Бразилия]]: ''Оңтүстік кресті'' орденінің үлкен кресті (23/07/1996).&lt;ref name=&quot;OrdHonEst&quot;/&gt;<br /> <br /> === Құрметті дәрежелері ===<br /> * 2010 – [[Бейра-Интериор университеті]]нің құрметті докторы <br /> * 2014 – [[Мэйдзи университеті]]нің құрметті докторы&lt;ref&gt;[https://www.meiji.ac.jp/cip/english/about/news/2014/df0k110000001x8d.html Ceremony for conferral of an honorary doctorate, and lecture Mr. Antonio Guterres, United Nations High Commissioner for Refugees] [[Meiji University]], press release of November 13, 2014.&lt;/ref&gt;<br /> * 2016 – Заң ғылымдарының құрметті докторы, [[Карлтон университеті]]&lt;ref&gt;[http://newsroom.carleton.ca/2016/01/27/carleton-to-award-honorary-doctorate-to-diplomat-and-global-leader-antonio-guterres/ Carleton to Award Honorary Doctorate to Diplomat and Global Leader Antonio Guterres] [[Carleton University]], press release of January 27, 2016.&lt;/ref&gt;<br /> * 2016 – [[Коимбра университеті]]нің құрметті докторы &lt;ref&gt;Miguel Marujo (May 3, 2016), [http://www.dn.pt/portugal/interior/guterres-sera-doutor-honoris-causa-por-coimbra-5155399.html Guterres será doutor 'honoris causa' por Coimbra] ''[[Diário de Notícias]]''.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер|3}}<br /> <br /> {{БҰҰ Бас хатшылары}}<br /> <br /> [[Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшылары]]<br /> [[Санат:Португалия премьер-министрлері]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%80-%D0%9B%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5 2017-02-15T09:39:12Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Infobox Country or territory<br /> |native_name = ''Repúblika Demokrátika Timór-Leste&lt;br /&gt;República Democrática de Timor-Leste''<br /> |conventional_long_name = Democratic Republic of Timor-Leste<br /> |common_name = Шығыс Тимор<br /> |image_flag = Flag of East Timor.svg<br /> |image_coat = Coat of arms of East Timor.svg<br /> |image_map = LocationEastTimor.svg<br /> |national_motto = &quot;Honra, Pátria e Povo&quot;{{nbsp|2}}&lt;small&gt;([[Португал тілі|Португалша]])&lt;br /&gt;&quot;Honour, Homeland and People&quot;&lt;/small&gt;<br /> |national_anthem = ''[[Pátria]]''<br /> |official_languages = [[Tetum language|Tetum]], [[Португал тілі|Португалша]]&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> |working_language = [[Malay language|Malaysup]]&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> |capital = [[Dili]]<br /> |latd=8 |latm=34 |latNS=S |longd=125 |longm=34 |longEW=E<br /> |largest_city = Dili<br /> |government_type = [[Республика]]<br /> |leader_title1 = Президент<br /> |leader_title2 = [[Prime Minister of East Timor|Prime Minister]]<br /> |leader_name1 = [[José Ramos Horta]]<br /> |leader_name2 = [[Xanana Gusmao]]<br /> |area_rank = 158th<br /> |area_magnitude = 1 E10<br /> |area = 14,609<br /> |areami² = 5,743 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;<br /> |percent_water = negligible<br /> |population_estimate = 947,000<br /> |population_estimate_rank = 155th<br /> |population_estimate_year = шілде 2005 &lt;!--UN WPP--&gt;<br /> |population_census = <br /> |population_census_year = <br /> |population_density = 64<br /> |population_densitymi² = 166 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;<br /> |population_density_rank = 132nd<br /> |GDP_PPP = $370 million<br /> |GDP_PPP_rank = &lt;small&gt;not ranked&lt;/small&gt;<br /> |GDP_PPP_year = 2005<br /> |GDP_PPP_per_capita = $800<br /> |GDP_PPP_per_capita_rank = &lt;small&gt;not ranked&lt;/small&gt;<br /> |sovereignty_type = Тәуелсіздік<br /> |sovereignty_note = from [[Portugal]]&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> |established_event1 = Declared<br /> |established_event2 = Recognized<br /> |established_date1 = [[28 қараша]] [[1975]]<br /> |established_date2 = [[20 мамыр]] [[2002]]<br /> |HDI = {{loss}}0.513<br /> |HDI_rank = 142nd<br /> |HDI_year = 2004<br /> |HDI_category = &lt;font color=&quot;#ffcc00&quot;&gt;medium&lt;/font&gt;<br /> |currency = [[United States dollar|U.S. Dollar]]&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> |currency_code = USD<br /> |country_code = <br /> |time_zone = <br /> |utc_offset = +9<br /> |time_zone_DST = <br /> |utc_offset_DST = <br /> |cctld = [[.tl]]&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> |calling_code = 680<br /> |footnotes = &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; [[Ағылшын тілі]] and [[Indonesian language|Indonesian]] are recognised by the Constitution as &quot;[[working language]]s&quot;.&lt;br /&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; [[Indonesia]] invaded East Timor on желтоқсан 7, 1975 and left in 1999.&lt;br /&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; Additionally, [[East Timor centavo coins|centavo coins]] are also used.&lt;br /&gt;&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; [[.tp]] is being phased out.<br /> }}<br /> <br /> '''Шығыс Тимор''', '''Тимор-Лешти Демократиялық Республикасы'''<br /> * '''Ресми тілі''' – [[тетум тілі|тетум]], [[португал тілі|португал тілдері]]<br /> * '''Астанасы''' – Дили қаласы<br /> * '''Мемлекет басшысы''' – президент<br /> * '''Үкімет басшысы''' – премьер-министр<br /> * '''Ақша бірлігі''' – АҚШ доллары <br /> == География ==<br /> Оңтүстік-Шығыс Азияда Тимор аралының солтүстік-шығысында орналасқан мемлекет. <br /> Жер аумағы 15 мың км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.<br /> == Халқы ==<br /> '''Халқы''' - 1,04 млн. адам (2005). <br /> === Этникалық топтар ===<br /> * [[тетум]]<br /> * [[бунак]]<br /> * [[мамбаи]]<br /> * [[токоде]]<br /> * [[макасаи]]<br /> * [[каируи]]<br /> * [[ловаэа]]<br /> * [[дагода]]<br /> === Діни құрылығы ===<br /> * 90%-ы [[католиктер]]<br /> * 4%-ы [[мұсылман]]дар<br /> * қалғандары протестанттар, индустар, буддистер, анимистер<br /> == Жердің рельефы ==<br /> Шығыс Тимор жері негізінен таулы, жанартаулы болып келеді. <br /> Ең биік жері 2963 м. <br /> == Климат ==<br /> Климаты субэкваторлы муссонды. <br /> Жағалаудағы жыл бойғы орташа температура 25 – 27°С<br /> жылдық жауын-шашын мөлшері 1500 мм (мамыр – қараша аралығы құрғақ кезең)<br /> <br /> == Тарих ==<br /> Олардың жергілікті тұрғындарының еуропалықтар келгенге дейінгі тарихы жоққа тән. Олар 16 ғасырға дейін алғашқы қауымдық құрылыста өмір сүрді. [[Еуропа]]лықтардан алғаш Шығыс Тимор жеріне 16 ғасырда португалдар келіп орналасып, қоныстар салды. 1974 жылға дейін ел [[Португалия]]ның отары болды. 1975 ж. 28 қарашада Шығыс Тимор тәуелсіздік жолындағы Революциялық майданы ел тәуелсіздігін жариялады. Алайда 9 күннен кейін ел аумағына [[Индонезия]] әскерлері басып кіріп, Шығыс Тимор Индонезияның 27-провинциясына айналды. Дегенмен, жергілікті патриоттар Индонезия билігіне қарсы азаттық күресін тоқтатпады. Көтерілісшілер аяусыз жазаланды. 27 жылға созылған жаугершілік кезінде 250 мыңға жуық адам қаза тапты. 1999 ж. өткен референдум нәтижесінде Индонезия әскері елден шығарылып, Шығыс Тимор [[БҰҰ|БҰҰ-ның]] бақылауына өтті. 2002 ж. 20 мамырда Шығыс Тимор тәуелсіздігін жариялады. <br /> == Экономика ==<br /> Шығыс Тимор – әлемдегі кедей елдердің бірі. Тәуелсіздік жолындағы күрес кезінде елдің көлік инфрақұрылымы мен өнеркәсіптік кәсіпорындары толық қираған. Сондықтан да Шығыс Тимор экономикасы халықаралық көмекке мұқтаж. Ел экономикасының негізгі саласы – ауыл шаруашылығы. Елдің ішкі сұранысын қанағаттандыру мақсатында [[жүгері]], [[күріш]], [[қант]] құрағы, [[құмай (өсімдік)|құмай]], [[таро]], [[ямс]], [[маниок]], [[тары]], [[батат]], сонымен қатар [[буйвол]], [[жылқы]], [[ешкі]] және [[үй құстары]] өсіріледі. Теңізден балық ауланады. Елде ауыл шаруашылығы шикізатын өңдейтін кәсіпорын жұмыс істейді. Жағалауларынан мұнай мен табиғи газ орындары барланған. Сыртқа [[кофе]], [[кокос жаңғағы]], [[мәрмәр]], [[сандал]] ағашының материалдары шығарылады. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлшері шамамен 537 [[АҚШ]] долларына тең.<br /> <br /> == Сілтемелер ==<br /> [[Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;]], 9 том<br /> {{Малай архипелагындағы мемлекеттер}}<br /> <br /> [[Санат:Азия елдері]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90.%D0%A1.%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%BF_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 2017-02-15T09:36:00Z

<p>Sibom: clean up, replaced: december → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;background:#F5F5F5;&quot;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#cef2e0;&quot; | &lt;big&gt; А. С. Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы&lt;/big&gt;[[File:Эмблема.gif|thumb]]<br /> |-<br /> | width=&quot;100&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |&lt;small&gt;'' ''&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;small&gt;Орналасқан жері&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;small&gt; [[Қазақстан]], [[Шымкент]], [[Тәуке хан]] даңғылы №2 &quot;а&quot;&lt;/small&gt; <br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;small&gt;Құрылған уақыты&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;small&gt;1899 жыл&lt;/small<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#cef2e0;&quot; | &lt;small&gt;Жинақтары&lt;/small&gt; <br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; |&lt;small&gt;Жинақтарының түрлері&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; |&lt;small&gt; Кітаптар, газеттер, журналдар, ноталар, музыка және бейнелеу өнері туралы шығармалар, карталар, фотосуреттер, кино - бейне материалдары қазақ, орыс және басқа да тілдердегі&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;small&gt;Жинақтың көлемі&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;small&gt;2013 жылдың басына дейін 500 мыңнан аса кітап қоры бар&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#cef2e0;&quot; | &lt;small&gt;Қол жетімділік және пайдалану&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; |&lt;small&gt;Жыл сайынғы құжат берілім&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; |&lt;small&gt;500 мыңнан аса кітап&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; |&lt;small&gt;Оқырмандар сан&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;small&gt;25 мыңнан аса&lt;/small&gt; <br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#cef2e0;&quot; |&lt;small&gt;Басқа ақпарат&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;small&gt;Директоры&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; |&lt;small&gt;Алтаева Насия Нұрмаханбетқызы&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> ! width=&quot;100&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;small&gt;Сайты&lt;/small&gt;<br /> | width=&quot;180&quot; | &lt;small&gt;http://www.pushkinlibuko.kz/&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> |}<br /> <br /> {{Start citation }}«'''Өзінің биік,таза,рухани қасиетімен кітап мәдениет пен руханиятты қорғауда теңдесі жоқ қару болып табылады»''' {{End citation|источник='''Н.Ә.Назарбаев'''}} <br /> [[Александр Сергеевич Пушкин|А. С. Пушкин]] атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы ({{lang-ru|Южно-Казахстанская областная универсальная научная библиотека,им. А. С. Пушкина }}). Толық атауы — Мемлекеттік мекеме А. С. Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы. Танымал атауы — Пушкин кітапханасы. Қысқартылған атауы — ОҚ ОӘҒК.<br /> {|align=&quot;center&quot;<br /> |-valign=&quot;top&quot;<br /> | [[File:ОУНБ им.А.С.Пушкина ЮКО.jpg|thumb]]<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> Облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы 1899 ж. С. Пушкиннің 100 жылдық мерекесі қарсаңында өлкетанушы М. Н. Лыкошиннің растауымен ашылған.<br /> Ағашқы кезде кітапхана қалалық касса қаражатымен қаржыландырылып ақшалай жәрдем бөлінетін болған.<br /> <br /> Мерзімді басылымдар қорын қалыптасыру бойынша жұмыстың ең қызықты түрі жолға қойылды. Жыл сайын оларға едәуір қаржы, жұмсамау және кітапхананы кітап қорымен толықтыруды тоқтатпау үшін оқырмандар 3 топқа бөлініп, әр топ мерзімді басылымның белгілі түрін жаздырып алып, кезектесе пайдаланудан кейін, жыл аяғында кітапхана қорына беруді әдетке айналдырып отырған. Осы басылымдар ішінен әдеби құнды материалдарды Іріктеу, түптеу кітапханашы еншісінде болған. Оқырмандар үшін кітапхана аптасына 3 рет ашылатын.<br /> 1910 жылдан бастап мерзімді басылымдар қоры құрылып, 30-ға жуық газет-журналды кітапхана өз алдына жаздырып алу мүмкіндігіне ие болды. Алғашқы мерзімді басылымдар ішінде «Биржевые ведомости», «Русское слово», «Туркестанские ведомости», «Туркеcтанский курьер» т.б.<br /> <br /> Кітапхана көп жылдар бойы облыстың кең байтақ территориясында басты мәдени мекеме болып қалуда. Оның оқырмандары көбейіп, кітап қорлары өсіп, толықтырылуда. Еліміз басынан кешірген тарихи оқиғалар мен өзгерістер кітапхана ісіне біршама әсерін тигізбей қоймады.<br /> <br /> 1930 жылдардағы қатыгезді репрессия кезінде кітапхана қорының көпшілігі жойылып та кетті, біраз бөлігі кітапхана қорынан жігерлі шиновниктердің жарлығымен алынып тасталды. Сондықтан кітапхана қорында энциклопедиялар мен көркем әдебиеттерден басқа 1937-1938 жылдарға дейінгі жарық көрген басылымдардың бірде-бір данасы қалмаған. Әсіресе өлкетану туралы құнды материалдардан тұратын мерзімді басылымдар қорының жоғалуы қатты сезілді. Қазіргі кезде кітапхана қызметкерлері жойылған басылымдарды қалпына келтіру бойынша жұмыстарын жүргізуде.<br /> <br /> 40-50 жылдары кітапхана интеллигенцияның бас қосатын орталығы болды. Бұл жерде қызықты кештер ұйымдастырылып, әдеби пікірталастар өткізілді, сол кездері ашылған жоғары оқу орындарының мұғалімдері мен студенттері үшін кітап қорлары қалыптастырылды.<br /> <br /> Осы жылдары облыстағы өндіріс орындарының өсіп-өркендеуі кітапхана қызметінің дамуына жан-жақты оң әсерін тигізді. Библиографиялық қызмет көрсету жақсы жолға қойылды, салалық әдебиеттер көптеп толықтырыла бастады, ауыл шаруашылығының барлық саласындағы мамандарға топтық және жеке-дара ақпаратын беру қызметі жолға қойылды.<br /> <br /> Кітапхана бүгінгі таңда облыстағы әдістемелік, үйлестіруші және зерттеу орталығы болып табылады. Ағымдағы және негізгі библиографиялық көрсеткіштерді басып шығару, өзекті тақырыптар бойынша семинарлар өткізу, кеңестер беру, ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізу осы негізгі міндеттерді кітапхана бүгінгі күнде де атқарып келе жатыр.<br /> <br /> А.С. Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында қазіргі таңда жарты миллион қоры бар, жыл сайын 25 мыңнан артық оқырмандарға қызмет көрсетеді, 500 мыңдай басылымдар беріледі.<br /> <br /> == Құрылтайшы ==<br /> Мемлекеттік мекеме А.С Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы Оңтүстік Қазақстан Облыстық мәдениет басқармасының қарамағында. А.С Пушкин атындағы ОҚ ОӘҒК директоры — Алтаева Н.Н.&lt;ref&gt;Алтаева Н. Н. http://kazlib.nabrk.kz/index.php?page=person_detail&amp;id=234&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Кітап қорлары ==<br /> А.С.Пушкин атындағы Оңтүстік Казақстаи облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы барлық оқырмандар категориясы үшін ақпараттық, білім беретін, бос уақытты ұйымдастырушы және коммуникативті орталығы болып саналады. Сондықтан құрамына кітаптар, брошюралар, мерзіміді басылымдармен ақпаратты электронды тасымалдаулар енетін әмбебап қор қалыптасқан. Бұлар классикалық әлем және қазіргі кездегі көркем (отандық және шетелдік) әдебиеттер, салалық және анықтамалық басылымдар.<br /> <br /> Кітапхананың бүгінгі таңдағы негізгі басымдылығы Қазақстанда басып шығарылған және Қазақстанның тарихы, табиғаты, географиясы, сондай-ақ өндірісте-экономикадағы, қоғамы мен мәдениеттегі жетістіктері жайлы ақпараттар жинау болып табылады.<br /> <br /> Негізгі қорды сақтау бөлімінде кіпапхананың құнды және сирек кездесетін басылымдар, кітапханаға ерте кезде келіп түскен барлық басылымдардың жалғыз данасы, 30 жыл бұрынғы журналдар мен газеттер қоры жинақталған.<br /> <br /> == Электрондық ресурстар ==<br /> Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК 1998 жылдан бері Электрондық кітапханалық каталог, Электронды библиографиялық мақалалар, жинақтар мен монографиялар картотекасын, Толық мәтінді деректер базасын жүргізеді. Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК Қазақстан ұлттық электрондық кітапхана және Қазақстандық корпоративтік каталог орталығын ұйымдастыруға қатысады.<br /> <br /> == Бөлімдер мен секторлар ==<br /> Каталогтар залы,бұл жерде сізге қажетті кітаптар мен басқа да құжаттарға сұраныс жүзеге асырылады. Оқырманға кезекші кеңесші көмек көрсетеді.<br /> Ақпараттық библиографиалық бөлім, мұнда қажетті ақпаратты іздеу жылдам және сапалы орындалады, тақырыпты анықтамалар, авторлық (тағы басқа) көрсеткіштер құралады, библиографиялық құралдар бойынша қосымша ақпарат ұсынылады.<br /> {|align=&quot;center&quot;<br /> |-valign=&quot;top&quot;<br /> |[[File:Обработка.JPG|thumb|Кітап толықтыру бөлімі]]<br /> |[[File:Комплектования.JPG|thumb|Кітап оңдеу бөлімі]]<br /> |[[File:Абонемент.JPG|thumb|Абонемент]]<br /> |[[File:Абонемент залы.JPG|thumb|Абонемент]]<br /> |}<br /> <br /> Электронды ресурстар залы кітапхана пайдаланушыларына СD және DVD тасымалдайтын электронды басылымдар коллекциясын, «Оңтүстік Қазақстан облысы» атты виртуалды энциклопедияны «Заң» деректер базасын, интернетке шығуды ұсынады. Электронды ресурстар залының базасында Интернет тренингтер өткізіліп, деректер базасын пайдалану бойынша кеңестер беріледі.<br /> <br /> Оқу залдары бұл жерде студентердің сабаққа, мұғалімдердің лекцияға дайындалуларына, ғалымдардың диссертация жазуына, мамандарға жаңа әдебиеттермен танысуларына болады.<br /> Абономентте кітаптар үйге беріледі.<br /> Шет тіліндегі әдебиеттер бөлімі шет тілін білетін, оқытатын немесе үйреніп жүрген пайдаланушыларға өз қызметін ұсынады. Бұл жерде аударма бойыша кеңестер алып, оқулық және әдістемелік құралдармен жұмыс жасауға болады.<br /> <br /> ==Әдістемелік қызмет ==<br /> Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК еліміздің кітапхана ісінің дамуына белгілі үлес қосты.Дәл осы кітапханаға XX ғасырдың 70-ші жылдарының басында Қазақстанда бірінші болып орталықтандыру принціпінде мемлекеттік көпшілік кітапханалар желісін ұйымдастыруға эксперимент жасау тапсырылды. ОҚО Кентау қаласының орталықтандырылған кітапханалық жүйесі өндірістік қаланың ОКЖ тәжірибелік моделін құрушы болды. Республика кітапханалары үшін ОҚ ОӘҒК мен Қаскелең аудандық кітапханалар базасында құрылған кітапхана қорын толықтырудың тақырыптық жоспары болып табылады. ОҚ ОӘҒК қалалық және аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі үшін әдістемелік орталық болып табылады.11 аудандық ОКЖ қатарына кіреді: [[Бәйдібек ауданы]] ([[Шаян]] ауылындағы аудандық орталық кітапхана), [[Қазығұрт]] ауданы ([[Қазығұрт]] аудандық орталық кітапхана), [[Мақтаарал ауданы]] ([[Жетісай]] қаласындағы аудандық орталық кітапхана), Ордабасы ауданы [[Ордабасы]] ауылындағы аудандық орталық кітапхана), [[Отырар ауданы]] ([[Шәулдір]] ауылындағы аудандық орталық кітапхана), [[Сайрам ауданы]] ([[Ақсукент]] аулындағы аудандық орталық кітапхана), Сарыағаш ауданы ([[Сарыағаш]] қаласындағы аудандық орталық кітапхана ), Созақ ауданы ([[Шолаққорган]] аудандық орталық кітапхана ), [[Төле би ауданы]] (Ленгір қаласындағы аудандық орталық кітапхана), [[Түлкібас ауданы]] ([[Тұрар Рысқұлов]] атындағы аудандық орталық кітапхана ), Шардара ауданы (Шардара қаласындағы аудандық орталық кітапхана).<br /> <br /> == Республикалық, халықаралық, және облыстық жобаларға қатысуы ==<br /> * Шымкент Оңтүстік Қазақстан аймағында бірінші Кітапханалық Астана статусына ие болған қала. Кітапханалық астана таңдау шартына сәйкес, облыс әкімшілігі кітапханалардың материалды-техникалық бөлігін жандандыруға септігін тигізді, ал кітапханалар өзінің ерекше әдістері мен сценарийлері бойынша кітапхана-ақпараттық жұмыстарының жаңа формаларының тұсаукесерлерін дайындады, ал Қазақстан Республикасының кітапханалық ассоциациясы өз қызметінің жоспарларының,жобаларының қорытындыларын шығарды. 2007 жылы Шымкент басқа мемлекеттер кітапханалары мен республиканың облыстарынан қатысушыларды қабылдады. Кең көлемді республикалық іс- шараларды өткізу бойынша негізгі жұмысты ОҚ ОӘҒК –облыстық әдістемелік орталығының ұжымы атқарды. Ауқымды бағдарлама,соның ішінде «Кітап және Ұлы Жібек жолы» атты ғылыми - практикалық конференция өтті, қорытындысы бойынша резолюция қабылданды. <br /> * Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК 2006 жылға дейін директор қызметін атқарған Вахитова Ирина Фуатовнаның басқаруымен 61 Кеңесінің сессиясы мен «Болашақтың кітапханасы» атты ИФЛА Бас конференциясына қатысты. Оқиға Түркияның Стамбул қаласында 1995 жылдың 20-26 тамызында өтті және осы конференция ОҚ ОӘҒК –ның қызметіне жоғары ақпараттық технологиялардың белсенді түрде енуіне септігін тигізді.<br /> * Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК ИФЛА бас конференциясына қатысып қоймай, сонымен бірге осы беделді халықаралық ұйымның әр түрлі бағдарламалары бойынша ИФЛА-мен бірге қызмет жасайды. ҚРКА қолғабыс жасауымен ОҚ ОӘҒК мен Түркістан қаласындағы Орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің базасында «Күшті кітапханалық ассоциациялар құру» атты ИФЛА бағдарламасы бойынша республикалық тренинг өткізілді&lt;ref&gt;Results of polls by the focus group of BSLA training Workshop in Shymkent city, oct 26–30, 2010 / Ms. Roza Berdigaliyeva //Asia and Oceania: Section newletter /IFLA. – ISSUE 23:2 желтоқсан 2011 – 26 p. – ISSN 0858-2815. <br /> http://www.ifla.org/files/assets/asia-and-oceania/Dec-2011.pdf&lt;/ref&gt;.<br /> * Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК Оңтүстік Қазақстан Кітапхана қызметкерлерінің ассоциациясының құрамына кіреді.<br /> <br /> == Ғимараты ==<br /> Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК қаланың әкімшілік орталығында көпқабатты ғимаратта орналасқан. Жабдықталған орындар қызметкерлер мен оқырмандар үшін санитарлық тазалыққа сәйкес қолайлы. Кітапхана қорын сақтау, санитарлы –тазалық талаптарға жауап беретін, жұмыста Һі-tecһ жетістіктерін пайдалану үшін жабдықталған Шымкенттің жаңа әкімшілік орталығында ОҚ ОӘҒК заманауи ғимараты қараша айында қолданысқа беріледі.<br /> {|align=&quot;center&quot;<br /> |-valign=&quot;top&quot;<br /> [[File:Схема ОУНБ им.А.С.Пушкина.jpg|thumb|Схема ОУНБ им.А.С.Пушкина]]<br /> <br /> == Оқырмандардың құқықтары мен міндеттері ==<br /> А..С Пушкин атындағы Оңтүстік Қ,азақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы барлық оқырман категорияларына арналған көпшілік кітапхана болып табылады. Оның негізгі бөлігін: қызметкерлер, студенттер, оқытушылар, жұмысшылар мен зейнеткерлер құрайды.<br /> <br /> Кітапхананы ұжымдық пайдаланушыларға қаладағы мекемелер мен өндірістер, жоғары оқу орындары және колледж кітапханалары арасындағы келісім шарт пен көпшілік іс шаралар өткізу негізінде құрылатын жоспар бойынша жұмыстар жүргізілуде.<br /> <br /> Кітапхана қабырғасында байқаулар, турнирлер, кездесулер, кітап көрмелеріне тұсаукесер рәсімдері өткізіліп тұрады.<br /> <br /> Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК құқықтары мен міндеттері ОӘҒК оқырмандары үшін ережелермен анықталған. [[Оңтүстік Қазақстан]] ОӘҒК оқырманы болуға кәмелетке толған, мемлекеттік үлгідегі құжаты бар ҚР мен шетел азаматтары құқылы. Оқырман тіркеліп, мәртебесін анықтайтын уақытша, тұрақты және бір рет қолданатын оқырман билетін алады. Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК халыққа тегін қызмет көрсетеді. Қосымша қызмет көрсетулердің құны мен тізбегі Қавзақстан Республикасының «Мәдениет туралы», «Авторлық құқық пен аралас құқықтар», тарихи-мәдени мұраларды сақтау туралы Конституциялық мақалалары, ҚР басқа заңдары мен ведомстволы нормативті актілермен шектеледі.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> == Дереккөздер ==<br /> # Оңтүстік Қазақстан облысының кітапханалары. – Шымкент, 2007. <br /> # Оңтүстік Қазақстан облысы кітапханаларының өмірінен: Фотоальбом. - 2011. <br /> # Қазақстан қітапханаларының анықтамалығы = Библиотеки Казахстана /Сост.: С.А.Балташева, Н.А.Барсукова. – Алматы: Национальная библиотека Республики <br /> Казахстан, 1998. - С. 21. – Мәтін қазақ және орыс тілдерінде. – Ескерту: ОҚ ОӘҒК туралы мәтін қазақ тілінде. - ISBN 9965-03-009-X<br /> # А.С.Пушкин атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы. = Областная библиотека имени А.С. Пушкина: Буклет. = Regional Library named after Pushkin. – Шымкент: Оңтүстік Қазақстан ОӘҒК, 2010. - 5 с. – Мәтін қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде бірдей берілген.<br /> # Облыстық әмбебап ғылыми кітапханалары = Областные универсальные научные библиотеки: Справочник /Сост.:Т.Р.Имашева, Ш.Х. Тазабекова, А.М.Полищук. – Алматы: Национальная библиотека Республики Казахстан, 1993. – С.51 - 53; 145 – 151. – Мәтін қазақ және орыс тілдерінде.<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * А.С.Пушкин ат. ОӘҒК сайты http://www.pushkinlibuko.kz <br /> * А.С.Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы http://kazlib.nabrk.kz/index.php?page=content&amp;id=300<br /> * Алтаева Насия Нұрмағамбетқызы http://kazlib.nabrk.kz/index.php?page=person_detail&amp;id=234<br /> * А.С. Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы http://www.shymkent.gov.kz/index.php/bizdin-kala/madeniet/kitapkhana<br /> * 05 дек. 2009 г. – Жақында ғана Оңтүстік Қазақстан облыстық А.С.Пушкин атындағы әмбебап ғылыми кітапханасы ұйымдастырған “Кітап және оқу” атты ... ‎//Егемен Қазақстан: Республикалық газеті. – 2009. – 05. XII.<br /> <br /> [[Санат:Алфавит бойынша компаниялар]]<br /> [[Санат:Қазақстан кітапханалары‎]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%99%D0%BD_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2017-02-15T09:35:43Z

<p>Sibom: /* Сыйлықтары мен алғысхаттары */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>'''“Сымбат” сән академиясы''' – жеңіл [[өнеркәсіп]] орны, бірыңғай шығармашылық және өнеркәсіптік [[Ұйымдасқан топ|ұйым]]&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;,8 том&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |-<br /> ! Жыл !! Оқиға<br /> |-<br /> | [[1947]] ж. || тігін зертханасы негізінде құрылған<br /> |-<br /> | [[1988]] жылдан || киім-кешек, аяқ киім және тоқыма бұйымдардың республикалық сән үйлері негізінде “Сымбат” сән және киім-кешек мәдениетін дамыту орталығы болып құрылды<br /> |-<br /> | [[1992]] жылдан || бұл орталық “Сымбат” сән академиясы болып қайта құрылып, АҚ-ға айналды<br /> |-<br /> | [[1987]] ж. || “Сымбат” сән [[театр]]ы құрылды<br /> |-<br /> | [[1996]] ж. || академияның жанынан сәнгер-құрастырушы шығармалық мамандар даярлайтын “Жоғары сән“ [[колледж]]і ашылды<br /> |-<br /> | [[1998]] ж. || “Сымбат” сән бизнесі университеті ашылып, онда дизайнерлер, құрастырушылар, тігулі бұйымдар технологтары, маркетологтар даярлана бастады<br /> |}<br /> [[Кәсіпорын]]ның құрамындағы ғылыми-өндірістік бірлестіктер бар: дизайнерлік-құрастырымдық және ғылыми-зерттеу әзірленімі, тігін, аяқ киім, тоқыма өндірісі, “Жоғары сән” салоны, сауда үйі, сауда және сән галереясы, “Сымбат” сән [[журнал]]ының редакциясы, сән театры, сән көрмесі. Академия қызметінің негізгі түрлері: жаңа үлгілер әзірлеу, рынокқа жоғары сапалы [[тауар]]лар – киім-кешектің, тоқыманың, аяқ киімнің барлық түрлерін шығару. Жыл сайын олардың 2 мыңнан астам түрлерін рынокқа шығарады. Кәсіпорын өнімділігі жоғары автоматтандырылған технологиялық жабдықтармен жарақтандырылған. “Қаратау”, “Отырар”, “Гауїар”, “Алатау”, “Той”, “Алтын шұға”, “Астана” сияқты аса сәнді ұлттық киім үлгілерінің көрсетілімі жұртшылық тарапынан жоғары бағаланды. Сән театры ұлттық нақыштағы сәнді киім-кешек үлгілерін алыс-жақын шетелдерге көрсетіп тұрады.<br /> <br /> «Сымбат» сән академиясы – қазақстандық және әлемдік жоғарғы деңгейдегі сән арасындағы көпір іспеттес болған, қазақтың ұлттық киімін соны туындылары арқылы төрткүл дүниеге паш етіп жүрген бірден бір [[холдинг]] болып саналады. Ол өзінің өнімдерін безендіретін Шығыстық, сондай-ақ қазақы нақыштағы ою-өрнектерімен [[Ресей]], [[Еуропа]] және т.б. сәнгерлерін таңқалдырып, өзіндік бет-бейне қалыптастыра білді.<br /> <br /> ==Тарихы==<br /> <br /> [[Қазақстан]] сән индустриясының негізін қалаушы «Сымбат» сән академиясы [[1947 жыл]]ы тігін зертханасы негізінде құрылған &lt;ref&gt;http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%82_(%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%BE%D0%B4%D1%8B)&lt;/ref&gt;. Осы кезеңнен бастап компания өндіре бастаған ''prêt-â-porter'' өніміне бүкіл ел жұртшылығы қызығушылық танытты.<br /> <br /> Бастапқыда «Республикалық киім, аяқ-киім және трикотаж үйі» аталған ол бүгінде бүкіл әлемге танымал холдингке айналған. «Сымбаттың» құрылуы республикадағы тұңғыш сән журналының және [[сән театры]]ның ашылуына жол ашты. «Сымбат» сән [[журнал]]ы [[1958 жыл]]дан бастап жарық көре бастады. Ал [[1987 жыл]]ы Қазақстанда тұңғыш сән театрының негізі қаланды.<br /> <br /> [[1972 жыл]]ы Қазақстан мамандарының қолымен жасалған сән алғаш рет шетел асты. Бұл жылы [[академия]] [[тарих]]ында оның киім топтамалары өзге [[мемлекет]]тердің сән майталмандарының сарабына салынып, сынға түсті.<br /> <br /> Топтамалар көрсетілімі [[1972 жыл]]ы [[Болгария]]да, [[1974 жыл]]ы [[Лейпциг]]те, [[1975 жыл]]ы [[Италия]]да өткен халықаралық [[сән фестивальдері]]нде өтті. Ал [[1988 жыл]]ы «Сымбат» сән үйі [[Чехословакия]]да өткен ұлттық нақыштағы [[киім топтамалары]] фестивалінің бірінші көрсетілімінде «Золотая Лента» бас жүлдесіне ие болды.<br /> <br /> 35 жылдың ішінде сән академиясы әлемдік деңгейде өткен 40-тан астам халықаралық сән фестивальдерінде өз көрсетілімдерін ұсынып, 30-дан астам мемлекеттің сән байқауларына қатысқан. <br /> [[2000 жыл]]ы «Сымбат» «Бірінші халықаралық «Ұлттық костюмнің жоғарғы деңгейдегі сән үлгісі» байқауын» (первый Международный конкурс «Высокой моды современного национального костюма») ұйымдастырды.<br /> <br /> Ол [[Сібір]]де, [[Мәскеу]]де, [[Дубай]]да, [[Вашингтон]]да өтіп тұратын сән апталықтарының тұрақты қатысушысы. «Сымбат» ұлттық киім үлгілерін заманауи сән талаптарына сәйкестендіре отырып, соны, ерекше, айрықша киім дизайндарын жасаумен айналысады. Сондай-ақ академияның сән мамандары Қазақстан Республикасының мемлекеттік туының [[эталон]]ы мен ҚР Президенті [[Н.Назарбаев]]тің [[штандарт]]ын жасап шығарған. [[2007 жыл]]ы «Сымбат» сән үйі өзінің 60-жылдық мерейтойын атап өтті.<br /> <br /> ==Танымалдығы==<br /> <br /> [[Компания]]ның «pret-a-porter» және «haute couture» топтамаларының көрсетілімі халықаралық [[подиум]]дарда жылына екі мәрте өткізіліп тұрады. [[Бренд]] пайда болғалы бері оның сән үлгілерінің саны 150 000-нан асты. Сән үйі жыл сайын өз киім үлгілерін Қазақстанда 20-ға жуық, ал шетелдерде 10-ға тарта көрсетілімдері арқылы көпшілікке ұсынып келеді.<br /> <br /> Қазақстандағы ірі шетел [[фирма]]лары үшін арнайы киім дизайнын жасап шығаратын алғашқы және жалғыз компания болып саналады. Мәселен, «Must industries» ([[АҚШ]], [[Нью-Йорк]]) секілді танымал компаниялар үшін аты әлемге әйгілі «Chico’s», «White and black», «Victoria secrets» атты сауда маркаларымен киім үлгілерінің айрықша дизайнін жасап шығарады.<br /> <br /> [[2003 жыл]]ы [[Мәскеу]]де өткен кәсіби fashion – сән апталығында (Moscow fashion week) үздік киім топтамаларын ұсынды. Ресейден басқа да [[Дубай]]дағы (DIFW), [[2007 жыл]]ы [[Вашингтон]]дағы (DC Fashion week) және [[Сібір]]дегі сән апталықтарына (SFW) қатысып, елге үлкен сыймен оралып отырды.<br /> <br /> «Сымбат» тек Қазақстанның және [[КСРО]]-ның үкімет мүшелері үшін ғана емес, сонымен қатар [[Ұлыбритания]], [[Ресей]], [[АҚШ]], [[Корей]] мемлекеттерінің бірқатар үкімет басшылары үшін де сыйлықтық бұйымдар дайындады. [[2006 жыл]]ы әйгілі [[голливудтық актер]] және [[продюсер]] [[Стивен Сигал]] Академиядағы арнайы «Сымбат» VIP салонында» ұсынылған 2007 жылғы көктем-жаз топтамасынан өзінің өмірлік серігі үшін бұйымдар алған болатын.<br /> ==Сән апталықтарына қатысуы==<br /> <br /> * Сібір сән апталығы – Siberian Fashion Week (2007 жылдың 11қарашасы)<br /> * Вашингтон сән апталығы – DC Fashion Week (2007 жылдың 23-30 қыркүйегі)<br /> * Дубай сән апталығы – Dubai International Fashion Week (2007 жылдың 1-4 сәуірі)<br /> * Мәскеу сән апталығы – Moscow Fashion Week (23-29 наурыз, 2007 жыл)<br /> <br /> ==Құрылымы==<br /> <br /> Бүгін «Сымбат» сән Академиясы – бұл мінсіз холдинг. Оның құрылымы мынадай:<br /> <br /> # VIP – сән салоны <br /> # Тігін - тоқыма, аяқ киімі өндірісі <br /> # Сән театры <br /> * Сән мұражайы <br /> * Модель агенттігі <br /> * Сәнпаздар мектебі <br /> # Сауда кешені <br /> * Сауда үйі <br /> * Сауда галереясы<br /> * Биллиард залы <br /> * [[Бизнес]] орталығы <br /> # Оқу мекемесі <br /> * «Сымбат» сән бизнесі Академиясы (бакалавриат, магистратура) <br /> * «Сымбат» колледжі (орта кәсіптік білім) <br /> * Дайындық курстары <br /> * Білім беру курстары<br /> <br /> ==Президенті==<br /> <br /> «Сымбат» сән академиясының [[президент]]і – Асанова Сабыркүл Жайлаубекқызы. Ол – [[экономика]] [[ғылым]]дарының кандидаты, [[өнертану]] доценті, техника ғылымдарының докторы, [[ҚР Ұлттық Инженерлік Академия]]ның және [[Халықаралық Инженерлік Академия]]ның академигі, «Халықтар достығы» орденінің кавалері, «Еңбек ардагері» медалінің иегері, «ҚР инженерлік ісінің дамуына қосқан ерекше үлесі үшін» 2007 жылы «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағына ие болды.<br /> <br /> Сабыркүл Асанова – ұлттық киімнің қыр-сырын зерттеу бойынша көптеген ғылыми еңбектердің авторы. «Сымбаттың» басты ерекшелігі де осында жатыр: ұлттық калоритімізді сақтай отырып, оны әлемдік сәнмен үйлестіре орындау. «Бүгінгі күні Шығыстық нақыштағы киім үлгілері әлемде өте сәнді саналады. Сондықтан бүгінде сән әлеміне еніп жатқан бүкіл соны жаңалықтар, идеялар Шығыстан туындауда. Еуропада біздегідей тың ойлар қазір өте аз екендігі байқалады&quot;- деген пікірде компания президенті. Оның сөзінше «Сымбаттың» өмір сүру кезеңіндегі 60 жыл ішінде 15 мыңға тарта эксклюзивті киім үлгілері назарға ұсынылып үлгеріпті.<br /> <br /> ==Сән театры==<br /> <br /> «Сымбат» сән театрының негізі [[1987 жыл]]ы салынған. Сән театры көптеген шетел сән [[жәрмеңке]]лерінe қатысқан. Ол киім өнімдері топтамасының театрланған шоу-көрсетілімін таныстыру рәсімдерінде, қалалық және республикалық іс-шараларда жүзеге асырады. «Сымбат» сән театры Қазақстанның атынан 30-дан астам елде өз топтамаларын көрсетіп келеді.[[Франция]], [[Германия]], [[Англия]], [[Италия]], [[Канада]], [[Корей Республикасы]], [[Ресей]] және т.б. елдерде ол айтарлықтай танымал. Онда қазақ халқының ұлттық бет-бейнесі мен болмыс-бітімі секілді өзіндік ерекшеліктері мен мәдениеті негізге алына отырып жасалынған ұлттық ою-өрнекпен өрнектелген 700-ге жуық киім үлгілері жинақталған.<br /> <br /> ==Сыйлықтары мен алғысхаттары==<br /> <br /> [[1997 жыл]]дан бастап сән жасаудағы сапа мен шығармашылық жетістігі үшін, сондай-ақ сән әлеміне енгізген жаңа технологиялары үшін «Сымбат» Германияның, Францияның, Испанияның, Ресейдің және Қазақстанның 10-нан аса халықаралық сыйлықтарына ие болды &lt;ref&gt;http://www.symbat.kz/page.php&lt;/ref&gt;. Сондай-ақ оның көптеген алғысхаттары бар.<br /> <br /> «Сымбат» сән Академиясының соңғы қызметінің он жыл ішіндегі халықаралық сыйлықтары, дипломдары,сертификаттары,алғыс хаттары:<br /> # Kazakhstan SYMBAT presented to with our sincere Appreciation for Your Outstanding Contribution to the USSR Trade and Cultural Exhibition at Edmonton Northlands. Edmonton, Alberta,Canada шілде, 1990. <br /> # 1990 жылдың қорытындысы бойынша Ленин ауданының арасында социалистік жарыстардағы жақсы жетістігінің көрсетілімі үшін Сән Орталығы мақтау қағазымен марапатталады. Қазақстан Компартияның Ленин аудандық комитетінің бірінші хатшысы С.Нукенов, Алматы қаласы, 1991ж. <br /> # Куәлік «Сымбат» Сән Академиясына Ұлы ақын, кемеңгер ойшыл, данышпан ғұлама Абай Құнанбаевтың ЮНЕСКО дәрежесінде өткен 150 жылдық мерейтойында республикалық мерекелік концертке қатысқаны үшін беріледі. Мерейтойдың республкалық Комиссиясының Төрағасы, ҚР Премьер-министрі Әкежан Қажыгелдин Алматы, тамыз 1995ж. <br /> # «Сымбат» сән Академиясы ұлттық өнерінің дамуындағы «Сезон Востока» Халықаралық сән фестиваліне қосқан үлесі – Дипломы. Оргкомитетінің фестивалінің төрағасы С.А. Назарбаева 1995ж. <br /> # Халықаралық конференцияға арналған Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің оқытушы-профессорлық құрамы, аспиранттар мен қызметкерлер арасындағы алғашқы әйелдер спартакиадасының қонағы, спартакиада демеушісі «Сымбат» сән Академиясының Президенті С.Ж.Асановаға - Диплом Әл-Фараби атындағы ҚазМУ әйелдер Одағының төрайымы Багизбаева М.М., Алматы қаласы, сәуір 1996ж.<br /> # Шейпинг Чемпионатына қатысқаны үшін «Сымбат» сән бизнесі Академиясына Диплом. Білім және мәдениет Министрлігі, Туризм және спорт Департаменті, Алматы қаласы, 3-4.10.1997г. <br /> # Certificate Akademia Mody “SYMBAT” Almati a participant of the international programme “Partnership for the sake of progress” in awarded with the Prize Golden Eagle 26 шілде 1997<br /> # Certificate Akademia Mody “SYMBAT” a participant of the international programme “Partnership for the sake of progress” in awarded with the Prize Grand Cliché D’ OR 97 02 желтоқсан 1997 The president Editorial Ofice certifies that the firm SYMBAT FASHION ACADEMY Private Open Joint Stock Company has been elected to receive the XVIII International Award For Technology and quality -1997. Editorial Ofice Frankfurt (Germany), 26 мамыр 1997.<br /> # «VII Халықаралық Қарқара-98 көрме-жәрмеңкесіне» қатысқан «Сымбат» сән бизнесі Академиясы құрмет грамотасымен марапатталды. Атакент АҚ Президенті Б.Исаков, Алматы қаласы, 1998 <br /> # Diploma this is to certify that company “Symbat” Almaty, Kazakhstan has exhibited products at the Kvinnor Kan Fair in Norkopping, Sweden during 14-17 мамыр 1998. <br /> # «Сымбат» сән бизнесі Академиясы Қазақстан Республикасының 2000 жылғы мінсіз кәсіпорын болып сертификатталды. АПББ президенті С.Шамсутдинова, 2000 ж.<br /> # «Сымбат» сән Академиясы жоғарғы сапа өнім өндірісі үшін құрмет қағазымен марапатталды. «Миллениум – Патидің ресми қамтамасыз етуші» аты тағайындалып, «Тігін өнімдері компаниясының естелік медалі ұсынылды. ҚР энергетика ,индустрия және сауда Министрлігі В.Школьник, «Миллениум- Қазақстан» қоғамдық қорының Президенті Ж.Елубаева. 2000ж. <br /> # Халықаралық мәдениеттің Жібек жолы фестиваліне қатысқаны үшін «Сымбат» сән Академиясы Мастер Класс Дипломымен марапатталды. «Мастер-класс» мәдениетінің қолдауымен халықаралық қорының төрағасы (Санкт-Петербург) Т.Г.Семенова, «Мастер-класс Қазақстан» Халықаралық өнер фестивалінің директоры В.А.Филатов, Алматы қаласы, 2000 жылдың 8-15 қазаны. <br /> # Certificate to Academy of Fashion Symbat in recognition of outstanding commitment to Quality and Excellence, which merits the International Gold Star for Quality in the realm of Customer Satisfaction, Leadership, Innovation and Technology as established in the CC100 TQM model. Business Initiative Directions Paris, мамыр 7, 2001<br /> # «Алматы қаласында өндірілген» атты көрмеде Алматы қаласының өндірістік потенциалының дамуы үшін «Сымбат» сән Академиясы дипломмен марапатталды. Алматы қаласының әкімі В.Храпунов 2001 ж. <br /> # Диплом. “Сымбат” сән Академиясы “Қазақстанның белгісі” атты Республикалық көрменің Лауреаты атанып ұлттық бұйымдар өніміне берілетіналтын белгіні иеленді. ҚР Экономика және сауда Вице-министрі М. Мұртазаев, Астана қ. Әкімі орынбасары Н. Нигматулин, “Астана Даму” ЖШС Бас директоры Е. Бережная, Астана қ., 2001<br /> # Алғыс хат. ХІІ Халықаралық “Азия Даусы” Фестивалі. Халықаралық “Азия даусы” «Азия дауысының» Халықаралық Фестивалінің Бас директоры М. Иргалиев. 29. 08. 2001 ж.<br /> # Алғыс хат. Қазақстан Республикасы Егемендігінің 10 жылдығын атап өтуде “Сымбат” сән Академиясы еңбек адамының әлеуметтік – экономикалық құқығын қорғауда, әлеуметтік серіктестікті дамытуда “Республика мерейтойына – кәсіподақтардың ерен еңбегі” Республикалық қозғалысына қатысқаны үшін Алғыс хатпен марапатталады. Кәсіподақ Федерациясының Төрағасы С. О. Мұқашев. Астана қ., желтоқсан 2001 ж.<br /> # ІІІ Дәрежелі (құрмет) дипломымен “Сымбат” сән Академиясы 2002 жылдың желтоқсанындағы № 01 конкурстық шешіміне орай. Жоғарғы сапалы өнімі үшін “Сымбат” сән Академиясы ІІІ дәрежелі құрмет дипломымен марапатталады. Алматы қаласының әкімі В. Храпунов<br /> # 8 наурыз әйелдер күніне байланысты дипломатиялық корпуста кездесу кешіне белсене араласқаны үшін “Сымбат” сән Академиясы дипломымен марапатталады. Алматы, 5 наурыз 2004 ж. <br /> # &quot;Ұлар Үміт&quot; зейнетақы жинақ қоры 7-жылдық мерейтойына арнап «Сымбат» сән бизнесі академиясын зейнетақы қорының дамуына үлкен үлес қосып, көмек көрсеткені үшін мақтау қағазымен марапаттады. «Ұлар Үміт» зейнетақы жинақ қорының президенті С.Елшібеков. Алматы қаласы, 26 қараша 2007 жыл.<br /> # «Сымбат» сән академиясы «Балалар әлемі-2005» балаларға арналған тауарлардың халықаралық көрмесіне қатысқаны үшін диплом берілді.ҚАЗЭКСПО халықаралық көрме компаниясы президенті М.Молдағалиева, Алматы қаласы, 7-10 қыркүйек,2005 жыл.<br /> # Алматы қаласының әкімі «Сымбат» сән академиясына 2006 жылы қаланың қоғамдық өміріне белсенді араласқаны үшін алғыс хат берді.Қала әкімініңбірінші орынбасары К.Бүкенов, Алматы қаласының әкімшілігі, 2006 жыл.<br /> # «Алматы Бренді-2006» Қазақстан көрмесіне белсенді түрде қатысқаны үшін «Сымбат» сән Академиясы марапатталады.Алматы қ.. Кәсіпкерлік пен өнеркәсіп Департаментінің директоры Е.А.Шорманов, «ҚазЭкспоСервис» бас директоры М.А.Шаймерденов,29 қыркүйек- 1 қазан 2006 ж.Куәлік «Сымбат» сән Академиясы 2006 жылғы Бизнестегі үздік кәсіпорындар. Ассоциациясының президенті Ю.С.Савченко. Алматы қ., 2006ж.<br /> # Certificate of Registration Fashion Academy “Symbat” the above licensee has been assessed and registered by as having the capability to control the quality of goods or services provided in accordance with the conditions of the License Agreement at or from the addresses shown above, under a quality management system complying with the requirements of: ISO 9001: 2000 The registration covers the design and manufacturing of clothing. TQCS International Pty Ltd 10.07.2007 <br /> # Мақтау қағазы «Сымбат» сән Академиясы «Алтын Сапа» аймақтық байқау- көрмеге белсенді қатысқаны үшін.Алматы қаласының әкімі И. Тасмағанбетов, Алматы 2007ж. <br /> # Алғыс хат, Жаңа жылдық мерекені өткізуге көрсеткен жәрдемі үшін «Анашым» жасөспірім – көз жанарынан мүгедек балаларды қолдау қоры. Қор Президенті Юсупова <br /> # Құрмет грамотасы «Сымбат» сән Академиясы өнім сапасына қызмет көрсетуді және өндірісті ұйымдастырудағы байқауға қатысқаны және жеткен жетістіктері үшін марапатталады. Алматы қаласының әкімі В.Храпунов, Алматы қ, 2005ж. <br /> # Диплом «Сымбат» сән Академиясы «Қазақстан маркасы 2007» Республикалық байқау-көрмеге «Нұр-Отан» - бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін» атты жүргізілген акция аясында. «Нұр-Отан» ХДП Төрағасы м.а. Б.Жұмағұлов, Алматы, 19 мамыр 2007ж. <br /> # Алғыс. ЖШС «Манас Проект» және ТО Адем әкімшілігімен жемісті қарым-қатынас үшін «Сымбат» сән Академиясына алғыс жолдайды.Бас директоры Жолмухамедов И.М. <br /> ==60-жылдық мерейтойы==<br /> 2007 жылы «Сымбат» сән академиясының құрылғанына 60 жыл толды. Осыған байланысты сән үйі «Creative World» халықаралық дизайнерлер конкурсын ұйымдастырған болатын. Оған [[Өзбекстан]], Ресей, [[Қырғызстан]] мен Қазақстаннан 135 автор өз топтамаларымен көрсетті. Әділ қазылар алқасына академияны мерейтоймен құттықтау үшін арнайы келген [[Вячеслав Зайцев]] басшылық етті. Гала-көрсетілімінде «Сымбат» сән үйін Қазақстан эстрада жұлдыздары құттықтады. Сондай-ақ Балнур Асанова мен Птицина Алла Петровнаның заманауи ұлттық киім топтамасының көрсетілімі өтті.<br /> <br /> [[Мәскеу Сән Үйі]]нің президенті Вячеслав Зайцев «Сымбат» сән академиясы жайлы өз пікірін білдірді: <br /> «Кезінде жай ғана тігін лабораториясы болып кейіннен алып сән үйіне айналған «Сымбат» секілді «империялар» саусақпен санарлық. «Сымбат» мамандарының қолынан шыққан сапалы әрі сауатты өнімдерді жасау өті күрделі іс. «Сымбат» сән апталығындағы ең сүйікті фирмаларымның бірі».<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан]]<br /> [[Санат:Сән]]<br /> [[Санат:Жоғарғы оқу орындары]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/Windows_98_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2017-02-15T09:34:07Z

<p>Sibom: /* Операциялары */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Windows 98 logo.svg|thumb|Рәмізі]]<br /> [[Windows 98]] – [[Microsoft]] [[корпорация]]сының [[компьютер]]лерге арналған [[жүйе]]сі. Бiруақытта бiрнеше [[программа]]лармен жұмыс жасауға мүмкiндiк беретiн көпмәндiлiк [[операциялық жүйе]].&lt;ref name=&quot;pre-multi&quot;&gt;{{cite web|url=http://support.microsoft.com/kb/117567/EN-US/|title=How 16-Bit and 32-Bit Programs Multitask in Windows 95 |publisher=support.microsoft.com |date=2006-11-15 |accessdate=2010-04-09}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Жұмысты бастау және программаны жүктеу ==<br /> [[Компьютер]]дi iске қосу үшiн жүйелiк блоктың алдында орналасқан қосу/сөндіру (включения/выключения) батырмасын басу. (Компьютердi iске қосқаннан кейiн орындаушының аты мен парольдi енгiзу туралы хабарлама шығады. Егер [[пароль]] белгiлi болса, онда оның атауын енгiзесiз де, [[ENTER пернесi]]не немесе [[ОК батырмасы]]на басыңыз. Ал егер пароль белгiсiз болса, онда [[ESC пернесi]]не немесе ОК батырмасына басыңыз.&lt;ref name=&quot;w95-archi&quot;&gt;{{cite web|url=http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc751120.aspx |lang=en|title=Windows 95 Architecture Components|publisher=technet.microsoft.com |date= |accessdate=2010-04-09}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> WINDOWS’98 операциялық жүйесiн жүктегеннен кейiн экранда объектiлер мен басқару элементтерi орналасқан Жұмыс үстелiнiң бетi пайда болады.&lt;ref&gt;[http://technet.microsoft.com/en-us/magazine/2009.08.windowsconfidential.aspx Windows 'Prettified' Filenames]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Жұмыс үстелі==<br /> Жұмыс үстелі ұғымы қазіргі барлық [[операциялық жүйелер]] [[WINDOWS]], OS/2, Macintosh компьютерлеріндегі OS, SUN [[компьютер]]леріндегі OS, т.б.) интерфейсінің элементі болып саналады. Әдеттегі өзіміздің жұмыс столымызды алайық. Жұмыс столында кітаптар, мәліметтер салынған бумалар, құрал-жабдықтар (қалам, қарындаш, өшіргіш, т.б.) орналасуы мүмкін. Олар, сіздіғ қалауыңызша, столда әр түрлі күйде орналаса алады. Стол беті әдемі дастарқанмен жабылуы мүмкін немесе ештеңе төмелмей таза болуы да ықтимал. Сіздің стол бетіндегі заттарды алма-кезек қолдануға және олардың орнын ауыстыруыңызға болады. Дәл осы бейнесі экранда жүзеге асырылып отыр.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/244601/ &quot;You cannot use virtual device driver (.vxd) files common to Windows 98 or Windows 95 drivers with Windows 2000.&quot;]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Windows 98 жүйесінде==<br /> # Тышқан [[курсор]]ын Іске қосу (Пуск немесе Start) батырмасына алып барып, оны бір рет шерту керек те, меню командаларының ішінен «Windows-бен жұмысты аяқтау» (Завершение работы с [[Windows]]) командасын таңдау қажет. Мұнан кейін «Windows-бен жұмысты аяқтау» атты сұқбат терезесі экранға шығады. Бұл терезені Alt+F4 пернелері арқылы да шығаруға болады. Alt+F4 пернелері кез келген терезені (программаны) жабу ісін атқарады. <br /> # Экрандағы сұқбат терезесінде көрініп тұрған ауыстыру тобындағы «компьютерді өшіру» («Выключить компьютер») жолын таңдап алып, «Иә» («Да») басқару батырмасын басу керек (2- сурет). Ауыстыру тобындағы бір әрекетті таңдау үшін – тышқан курсорын сол әрекетке сәйкес дөңгелекке не мәтінге алып барып, тышқады бір рет шертсе болғаны. <br /> # Windows жұмысын аяқтап, терезені жапқанша күте тұрып, соңынан компьютерді сөндіру қажет.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/253756 Availability of Universal Serial Bus Support in Windows 95]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Егер істеп тұрған бір программаның жұмысын аяқтамай кетсеңіз, Windows жүйесі аяқталмаған программа бар екендігін айтып хабар береді де, сол программаны жабуды ұсынады.&lt;ref&gt;[http://www.microsoft.com/whdc/archive/w2kbd.mspx Enhanced Keyboards and Windows]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Басқару жүйесi==<br /> ===Windows 98-шi шолу===<br /> ====Windows98дiң басқару жүйесiнiң тағайындау және мiнездемесi====<br /> '''Басқару жүйесiнiң негiзгi мiнездемелерiмен [[Windows 98]] болып табылады:'''<br /> * 32-шi - дәрежелiк [[архитектура]];<br /> * ығыстырғыш көп есептiк және тасқындылық көп;<br /> * [[график]] түрiнде және қолданбалы [[интерфейс]];<br /> * Plug and Playның [[технология]]сы бойынша жаңа шеттегi құрылымдардың қосуы<br /> * қолдануы виртуалды жадтар;<br /> * бұрын жасалған программалық қамтамасыз етумен үйлесiмдiк;<br /> * [[коммуникация]]лық [[программа]]лық құралдардың бар болуы;<br /> * [[мультимедиа]] бар қаражат;<br /> * [[интернет]] [[ғалам]]дық желiмен кiрiгу;<br /> * сенiмдiлiк және басқаруды сапаның жоғарылатуы;<br /> * өнiмдiлiктiң жоғарылатуы.&lt;ref name=&quot;98I/O&quot;&gt; [http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc768180.aspx Disks and File Systems: Windows 98 Resource Kit]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==== Windows 98-шi негiзгi мүмкiндiктердiң шолуы====<br /> '''Қолданушы интерфейсi:''' Windows 98-шi интерфейс өз салыстырмалы оңайлығымен тән, салыстырғанда басқару жүйесiнiң алдыңғы болжамдарымен. Ол ол айырмашылығы болады. 16-шы және 32-шi-шi қолдау әдемiрек график түрiнде ортаның негiзiн салушылары түстiң биттiк тереңдiгi кез келген қосымша оңайлықпен шертiп шақыруға болады. Жеке ықылас [[Windows 98]]дiң жұмыс столына лайық болады.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/887429 Overview of Server Message Block signing]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===Операциялары===<br /> [[Windows]] ортасында пернелер тақтасының көмегімен жұмыс істеуге болады, бірақ «тышқан» тетігінмен басқарылатын графиктік сілтемені (Point) немесе олардың комбинацияларын (бірге) қолдану өте тиімді. Сол бетімен «тышқанды» жылжыту экран бетіндегі тышқан сілтемесінің, яғни курсорының жылжуымен сай келеді.&lt;ref&gt;[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa939488(WinEmbedded.5).aspx Network Setup Wizard Down Level Setup]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> «Тышқан» тетігінің екі немесе үш батырмасы болады. Жұмыс барысында негізінен (көбінесе) оның сол жақтағы, ал анда-санда оңжақтағы батырмасы пайдаланылады. «Тышқан» тетігінің ортағы батырмасы (егер бар болса) Windows ортасының тек кейбір программаларымен жұмыс істеуде пайдаланылады.&lt;ref&gt;System requirements from the Microsoft Windows 98 SE manual&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ''«Тышқан» тетігімен ең негізгі операция'' – экран бетімен курсордың (сілтеменің) қозғалуы болып табылады. Бұл дайындық операциясы, ол өздігінен ешқандай әрекет-амал орындамайды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.msfn.org/board/Enable48BitLBA-Break-the-137Gb-barrier-t78592.html|title=Enable48BitLBA-Break-the-137Gb-barrier|accessdate=2008-07-13|author=Staff|date= 12 шілде 2006|work=MSFN|publisher=MSFN |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080629041310/http://www.msfn.org/board/Enable48BitLBA-Break-the-137Gb-barrier-t78592.html &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate = маусым 29, 2008}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Келесі операция – шерту (Click).''' Бұл операция сілтемені экран бетіндегі қажетті элементке апарғаннан кейін ғана орындалады, мысалы, сілтемені графиктік элементтің белгішесіне жеткізіп, шерту операциясын орындауға болады. Шерту деп тышқанның сол жақ батырмасын бір рет басып, қайта жылдам қоя беруді айтады. Жоғарыда айтып өйткеніміздей, Windows жүйесінде әдетте жұмыс істеу кезінде негізінен тышқанның сол жақ батырмасы кеңінен қолданылады. Сондықтан, алдағы уақытта, тышқан батырмасын жай шерту дегеніміз - тышқанның сол жақ батырмасын басып жылдам қайта қоя беру.&lt;ref&gt;[http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc768196.aspx Chapter 26 - Performance Tuning: Windows 98 Resource Kit]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Бұл әрекет меню пункттерінің бірін таңдау, объектілерді белгілеу немесе жол курсорын қалаған орынға жедел көшіру кездерінде және терезелерді екпінді етіп жұмысқа қосу кезінде және т.б. қолданылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.microsoft.com/windows98/downloads/contents/WURecommended/S_WUFeatured/bigide/Default.asp|title=Windows 98 Large IDE Update|accessdate=2006-08-30|author=Staff|date=28 желтоқсан 1999|work=Microsoft Windows Update|publisher=Microsoft Corporation}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Тышқанмен орындалатын күрделі операцияға оның сол жақ батырмасын жылдам түрде екі рет шерту әрекеті жатады (Double-click). Оның жұмыс істеуі негізінен тышқанды жай шерту әрекетіне өте ұқсас, яғни тықшан сілтемесі керекті элементке апарылғаннан соң, тез арада тышқанның батырмасын екі рет сырт еткізу қажет болады. Бұл әрекет алғаш тышқанмен жұмыс істей бастаған адамға күрделі операция болып табылады. Оның ерекшелігі тышқанды екі рет жылдам шерту аралығында өте аз уақыт өтуі тиіс, ол секундтың оннан біәр бөлігіндей ғана уақыт. Егер ол аралықта көп уақыт өтіп кетсе, онда Windows жүйесі бұл әрекетті жекеленген екі бөлек шерту деп түсінеді. Ал егер бұл амал дұрыс орындалса, онда Windows жүйесі бірден белгіленген операцияны (үнсіз келісім бойынша, көбінесе белгілі бір программаны, құжатты екпінді етіп іске қосу) іске асыра бастайды.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/182751/ Windows 98 System Requirements]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Келесі операция''' - тасымалдау (Drag&amp;Drop). Ол терезелер мен шартбелгілердің орнын ауыстырады, яғни басқа орынға тасымалдайды және терезелердің ұзындығы мен енін өзгертуде қолданылады. Объектілердің тасымалдау амалы былай орындалады: сілтемені орны ауыстырылатын элементке апарып, тышқанның сол жақ батырмасын басып, оны сол басулы күйінде ұстап тұрып, сілтемені қалаған жаңа орынға жеткіземіз, сонан соң батырманы қоя береміз.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/default.aspx?scid=KB;EN-US;q191655 Description of the Walign.exe and Winalign.exe Tools]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===Мәлімет алмастыру буфері===<br /> Өзінің жұмыс істеуі кезінде [[Windows]] жүйесі программалар мен құжаттар арасында мәліметтер алмасуға арналған компьютердің жедел жадының арнаулы бөлігін алмастыру буфері (Clipboard) ретінде пайдаланылады. Буфер (дәнекер жад) әртүрлі программалар немесе құжаттар арасында керекті шағын көлемді мәліметтерді тасымалдап, олардың фрагменттерін, бір-біріне ауысытырп отыру үшін пайдаланылады. Алмастырылатын мәліметтер ретінде мәтін үзінділері (фрагменттер), сурет, кесте және т.б. объектілер алынуы мүмкін.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Introducing Windows 98, Second edition}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''«Point-and-Click»''' (көрсету және шерту) принциптері. Бұл принцип бойынша графикалық технологияларды көптеген операцияларды орындау үшін тышқан сілтемесін экран элементіне апарып, оның сол немесе оң батырмасын шерту жеткілікті.<br /> <br /> '''Бұл тәсілмен төмендегі әрекеттерді орындауға болады:''' <br /> *программа немесе құжат терезесінің аумағын кішірейту, үлкейту және бұрынғы қалпына келтіру; <br /> *көлденең орналасқан меню пункттерін таңдау; <br /> *экранға шығатын меню командаларын таңдау; <br /> *аспаптар тақтасы командаларын таңдау; <br /> *мәліметтері бар тізімнің бір жолын белгілеу; <br /> *командалық батырмасын басу, таңдау; <br /> *ауыстырып қосқыштың мәнін өзгерту; <br /> *мәтіндік информацияны енгізу кезінде курсордың орналасуын өзгерту; <br /> *мәтін енізілетін өріс жолдарының бірін таңдап, оған мәлімет енгізу және көптеген басқа әрекеттер.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/187607 How to Disable Fast Shutdown in Windows 98]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''«Select»''' (ерекшелеу, белгілеу) принципі. Программалар терезесінде құжатпен жұмыс істеу барысында біге үнемі мәтін фрагменттерімен, үзінділермен (мәтіннің белгілі бір бөлігімен, суретпен, кестелермен) әр түрлі операциялар орындауға тура келеді.<br /> <br /> '''Ол операциялар мынадай іс-әрекеттерден тұрады:''' <br /> *фрагментті көшіру, <br /> *тасымалдау, <br /> *жою, <br /> *олардың қаріптерін, <br /> *мөлшерін өзгерту, <br /> *жиектеу, <br /> *кейбір жерлеріне көлеңке түсіріп қараңғылау.&lt;ref&gt;[http://support.microsoft.com/kb/247024/en-us Tools Included with the Microsoft Windows 98 Resource Kit]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Мұндай операциялар екіге бөлініп орындалады:''' <br /> *фрагментті белгілеп алуы керек (яғни құжаттың қай бөлігін өңдейтінімізді программаға хабарлау), <br /> *нақты команданы орындау (мысалы, фрагментті жою немесе оның қаріпін өзгерту). Оның түріне немесе программа талабына сай фрагментті әр түрлі тәсілдермен белгілейді.&lt;ref&gt;[http://franck.kiechel.free.fr/dbr_eng/Versions.htm Windows 98 Second Edition: Last OS in the Windows 9x series that includes real mode MS-DOS.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Мысалы, мәтін бөлігін (смволды, сөзді, жолды, абзацты, т.б.) тышқанның көмегімен немесе арнайы перне (Shift) және бағыттауыш тілсызық символдар арқылы белгіленіп алуға болады. Графиктік түрдегі фрагменттерді белгілеуде, әдетте сол бөлікке сілтемені алып барып, тышқанды шертуді қолданады.<br /> <br /> Егер белгілеу барысында қандайда бір қате жіберілсе, онда фрагменттен тыс жерде (ал кейде фрагменттің өзінде де) тышқанды жай шерту жеткілікті - мұның нәтижесінде белгілеу әрекеті алынып тасталынады, яғни орындалмайды.&lt;ref&gt;{{cite web|date=October–November 2003|url= http://www.google.com/press/zeitgeist/zeitgeist-nov03.html|title=Zeitgeist|work=Google Press Center |publisher=[[Google]]|accessdate=22 April 2006}} ''Note: A graphic depicting the decline in use of Windows 98 from маусым 2001 to маусым 2004 as an operating system to access Google is available on Wikimedia Commons; [[:Image:Win98 operatingSystem GoogleAccessPercentage 200101to200406.gif|IMAGE]].''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Жұмыс істеуді жаңадан үйреніп жүргендер ешбір объектіні белгілеместен команда орындауға тырысады. Мұндай істің нәтижесі қандай болмақ? Кейде бұл команда орындаусыз қалады (мысалы, буферге белгіленбеген фрагментті алуға болмайды); кейде команда ескерілмей, еленбей де қалады (мысалы, қаріпті өзгертуде); кейде команда үнсіз келісім бойынша орындалып та (мысалы, абзацты форматтауда) кетеді. Сондықтан, осындай қателерден аулақ болу үшін, фрагментті алдын ала белгілеп алуды ешқашанда естен шығармау керек.&lt;ref&gt;[http://www.thefreelibrary.com/Macromedia+Shockwave(TM)+and+Flash(TM)+Players+Incorporated+Into...-a020957947 Macromedia Shockwave(TM) and Flash(TM) Players Incorporated Into Windows 98]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> «Drag-&amp;-Drop» принципі (тасымалдау және барған орнында қалдыру). Бұл әдіспен өңделініп жатқан құжаттың белгіленген үзігін, белгішені (пиктограмманы), терезені басқа орынға ауыстыруға немесе олардың көшіресін алуға болады.<br /> <br /> Мысалы, егер де суреттің бір бөлігі қайшымен қиылып белгіленген болса, онда тышқан курсорын сол сурет бөлігіне жеткізіп, оның сол немесе оң жақ батырмасын басып тұрып, жаңа орынға ауыстыруға болады. Батырманы босатқан мезетте сурет қиығы жаңа орынға бекітіледі. Егер оны ауыстыру барысында Ctrl пернесін басып тұратын болсақ, онда жаңа орынға сол сурет фргаменттің көшірмесі орналасады (көшіріледі). Осындай жолмен үнемі көшіру мен орнын ауыстыру амалдарын қатар қолдануға тура келеді.&lt;ref&gt;[http://msdn.microsoft.com/en-us/windows/hardware/gg454506#E3AAC IEEE 1394 and the Windows platform]&lt;/ref&gt; Мысалы, көп элементтері ұқсас болып келген күрделі схеманың суретін салу үшін оның бір элементін сызып алып (айталық, тіктөртбұрыш), сонан соң «Drag-and-Drop» режимінде оның санын көбейте отырып, көшірмесін алуға болады. Ақырында осы әдіспен тасымалдау режимінде экрандағы элементтердің шеттерін тегістеп түзетуге болады.<br /> <br /> '''Windows жүйесінде «Drag-and-Drop» әдісімен келесі операцияларды орындау жиі жүргізіледі:''' <br /> * үлкейтілмеген терезелер мен белгішелердің (пиктограммаларды) орнын ауыстыру. Көп жағдайларда, тышқанның сол жақ батырмасымен бірге Ctrl пернесін бассақ, онда программалық элементтерді бір топтан екінші топқа көшіруге болады; <br /> * графикалық редактордың жұмыс аумағындағы суреттің белгіленген фрагменттің жаңа орынға ауыстыру немесе оның көшірмесін алу. Әдетте, мұндай фрагмент рөлін көбіне басқа графиктік файлдан мәтіндік құжатқа қойылуға тиіс бейне суреттер атқарады;&lt;ref&gt;[http://msdn.microsoft.com/en-us/subscriptions/ff723773.aspx MSDN Subscriptions Subscriber Download Help]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Word редакторында мәтіндік информацияның белгіленген фрагментін басқа жерге ауыстыру немесе оның көшірмесін алу;''' <br /> * суреттер мен кестелердің орнын ауыстыру және көшірмелерін алу; <br /> * мәтін беттеріндегі абзацтың жаңа жолын және оның оң жақ, сол жақ шекараларын көлденең сызғыштың жоғарғы және төменгі кішкене ұшбұрыштарын тасымалдау арқылы тағайындау; <br /> * дайын белгішелер (пиктограммалар) жиынынан әрбір адам өзі қолданатын құрал-саймандар тақтасын құрастыру.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Miles| first=Stephanie|url=http://news.cnet.com/2100-1040-222391.html|title=Windows may crash after 49.7 days – CNET News|publisher=News.cnet.com|date=|accessdate=2009-03-11}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===Windows-ті іске қосу===<br /> Windows 98 операциялық жүйесі компьютер ток көзіне қосылысымен жедел жадқа жүктеле бастайды. Ал, Windows 3.х жүйесі [[MS DOS]] үстіндегі жапсырма жүйе болғандықтан әдеттегі қарапайым программа тәрізді жүктеледі, яғни оны іске қосу командалық қатарда win командасын теріп, енгізу пернесін басқанда ғана жүзеге асады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://windowsitpro.com/article/articleid/17693/windows-98-release-date-set-маусым-25.html|title=Windows 98 release date set: маусым 25|date=наурыз 11, 1998|accessdate=February 2010|publisher=WinInfo|author=Paul Thurrott}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Мысалы: '''С: &gt; win''' командасын тергеннен кейін экранға Windows жүйесі жіктелу кезіндегі стандартты бейне шығады. Оның толық жүктелу уақыты 1-2 минутқа созылады. Егер мұндай уақыт өткенде де стандартты бейне экранға тұра берсе, онда жүйенің жұмыс істеуінде ақау болғаны, мұндайда мамандар көмегі қажет болады.&lt;ref&gt;KernelEx Homepage at Sourceforge http://kernelex.sourceforge.net/&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Windows жүктелгеннен кейін экранға «жұмыс столы» шығуы тиіс, Windows 3.х жүйесінде (шығады да, WINDOWS 98-те - жарлықтары мен белгішелері бар қалыптағы көрініс пайда болады.&lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/TECH/computing/9804/21/windows.98/index.html?iref=allsearch Computer users on Windows 98: It's not revolutionary]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{бастама}}<br /> {{уики}}<br /> <br /> [[Санат:Операциялық жүйелер]]<br /> [[Санат:Microsoft Windows]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D1%80%D0%B5%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2017-02-15T09:33:31Z

<p>Sibom: /* Креационизм исламда */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[File:Creation of Light.png|thumb|Жарық жаратылысы. [[Гюстав Доре]] гравюрасы]]<br /> '''Креационизм''' ([[Латын тілі|лат.]] ''creatio, creationis'' — жарату) — биологияда органикалық дүниенің көп түрлілігі, теологиялық және дүниетанымдық түсінік (өмір), органикалық өмірдің негізгі формалары, адамзат, Жер планетасы, сонымен қатар әлемнің өзі де, Құдай құдіретімен жасалды деп уағыздайтын көзқарас. Ол биологияда түр өзгермейді, эволюциялық дамымайды деп қарайды. 18-19 ғасырлардың басында көптеген зерттеушілер осы көзқарасты қолдады. Бірақ Ч.Дарвиннің эволюциялық ілімі креационизмге қирата соққы берді. Ол биологиялық түрдің өзгеретіндігін дәлелдеп, олардың өзара байланыстылығын ашты.<br /> <br /> ==Тарихы==<br /> ''Креационизм'' термині жақында пайда болғанмен, оның тарихы діннің тарихымен тығыз байланысты. Бұл термин XIX ғасырда кең қолданыла бастады. Креационизм &quot;[[Көне келісім]]де&quot; айтылған әлемнің жаратылу тарихын растайды. Әртүрлі ғылыми деректер, әсіресе эволюция теориясының таралуы, жаңа ғылыми көзқарастар мен әлемнің діни бейнесі арасында қайшылықтарды тудырды. Осының әсерінен креационизм пайда болды.<br /> <br /> 1932 жылы Ұлыбританияда &quot;Эволюцияға қарсы қозғалыс&quot; басталды. Оның мақсаты &quot;ғылыми&quot; мәліметтерді таратып, эволюцияның жалған екенін, ал библиялық әлем бейнесінің ақиқат екенін көрсету. 1970 жылы бұл қозғалыстың белсенді қатысушылар саны 850ге жетті. 1972 жылы Ұлыбританияда &quot;Ньютон атындағы ғылыми одақ&quot; құрылды&lt;ref&gt;''Мортон Дженкинс''. 101 ключевая идея: Эволюция. — М.: ФАИР-ПРЕСС, 2001. С. 97-98. ISBN 5-8183-0354-3&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> АҚШ-та креационисттер арқасында кейбір штаттардағы қоғамдық мектептерде эволюциялық биологияны үйретуге тыйым салынды. Ал 1960 жылдары &quot;Жас жер креационисттері&quot; мектептерде &quot;ғылыми креационизм&quot; сабақтарын енгізу мақсатына жетті.<br /> <br /> 1975 жылы таза креационизмнің мектепте үйретілуі сот шешімі бойынша заңсыз деп есептелінгендіктен, оның атауын &quot;Жаратылыс ғылымы&quot; деп, ал 1987 жылы &quot;Жүйелі ой&quot; деп өзгертті. Алайда бұл атауға да сот жүзінде 2005 жылы тыйым салынды&lt;ref&gt;http://www.asa3.org/ASA/topics/Bible-Science/PSCF3-88Young.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.earlychristianwritings.com/yonge/book2.html Philo: Allegorical Interpretation, I]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Қазіргі уақытты әртүрлі елдерде осы бағытты ұсатанатын көптеген қоғамдық ұйымдар, топтар мен одақтар бар. [[АҚШ]]-та 4еу, [[Ұлыбритания]]да 4еу, [[Аустралия]]да 2еу, [[Оңтүстік Корея]]да 2еу, [[Украина]]да 2еу, [[Ресей]]де 2еу&lt;ref&gt;[http://creatio.orthodoxy.ru/ Шестоднев против эволюции]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mtu-net.ru/creation Научно-просветительское общество «КРЕАЦИО»]&lt;/ref&gt;, [[Түркия]]да 1еу, [[Венгрия]]да 1еу, [[Сербия]]да 1еу&lt;ref&gt;[http://creationwiki.org/Creationist_group Creationist group] // CreationWiki, the encyclopedia of creation science&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Креационизм [[ислам]]да==<br /> Исламңың эволюциялық теорияға сыни көзқарасы христиандық сынмен салыстырғанда әлдеқайда қатал. Ол кейбір жерлерімен француздық постструктуалисттердің &quot;Символдық айырбас және өлім&quot;, &quot;Терроризм жаны&quot; ([[Жан Бодрийяр|Ж. Бодрийяр]]), &quot;Капитализм және шизофрения&quot; ([[Жиль Делез|Ж. Делез]], [[Фелликс Гваттари|Ф. Гваттари]]) секілді шығармаларында бейнеленген идеяларына ұқсас. Қазіргі уақытта исламдық креационизмнің белсенді таратушысы [[Харун Яхья]] болып табылады. Харун Яхьяның эволюция теориясы туралы мәлімдемелері әртүрлі ғылыми сындарға түседі&lt;ref name=&quot;evolution.powernet.ru&quot;&gt;[[Павел Иванович Волков|Волков П. И.]] [http://evolution.powernet.ru/polemics/volkov1.htm Ложь креационизма]//Сайт «Теория эволюции как она есть»&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Сонымен қатар тағы біршама исламдық ғалымдар Харун Яхьяның ойларымен келіспейді. Мысалға, Франция Мұсылмандар Ұйымының президенті Далиль Бубакёр Харун Яхьяның кітаптарына пікір қалдырып, &quot;Эволюция ғылыми факт&quot; және де &quot;Эволюция теориясының Құранға ешқандай қарама қайшылығы жоқ&quot; деп: &lt;br /&gt; <br /> ''&quot;Ол түрлердің өзгеріссіз қалатынын фотосуреттер көрсетіп дәлелдегісі келеді, алайда кейбір түрлердің пайда болып,ал кейбір түрлердің неліктен жоқ болып кететінін түсіндіре алмайды.&quot;''&lt;ref name=&quot;scienceandapologetics.org&quot;&gt;[http://www.scienceandapologetics.org/text/dangers_of_creationism.htm Комментарии Голландской группы креационистов In Genesis к докладу «Опасность креационизма в образовании» 8 маусым 2007 ж.]/Перевод А. Мусиной//Христианский Научно — апологетический центр, 12 шілде 2007 года&lt;/ref&gt; айтады.<br /> <br /> Оған қоса социолог Малек Шебель 2007 жылы ақпанда &quot;Le Monde&quot; газетіндегі интервьюде: ''&quot; Ислам ешқашан ғылымнан қорыққан емес... Исламға дарвинизмнен қорқудың еш қажеті жоқ... Ислам эволюция тарихы мен адамзаттың мутациясынан қорықпайды&quot;'' деп айтқан болатын&lt;ref name=&quot;scienceandapologetics.org&quot;/&gt;.<br /> <br /> Исламда, [[адамдар]] мен жіндерді Құдай жаратты делінген. Сонымен қатар қазіргі кездегі көптеген [[сунниттер]]дің эволюция теориясы туралы көзқарастары эволюциялық креационизмге жақын.&lt;ref&gt;Виктор Лепельский [http://planeta.by/article/217 Так от кого же на самом деле произошёл человек]//Общественно-политический журнал «Планета», май 2007 ж.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Robin Lloyd [http://www.livescience.com/3144-evolution-arguments-headed-islamic-world.html Evolution Arguments Headed for Islamic World]//LiveScience.com,11 желтоқсан 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dr. `Abd al-Wahhâb al-Turayrî [http://en.islamtoday.net/artshow-416-2992.htm Biological Evolution — An Islamic Perspective]//IslamToday.com Al-Imam Muhammad ibn Saud Islamic University&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:en:Nuh Ha Mim Keller|Shaikh Nuh Ha Mim Keller]] [http://www.masud.co.uk/ISLAM/nuh/evolve.htm Islam and Evolution a letter to Suleman Ali]//Masud Ahmed Khan Home Page,14 шілде 1995&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Мұражайлар==<br /> [[Сурет:AIG museum.jpg|нобай|Жаратылыс музейі, Цинциннати қаласы (АҚШ)]] <br /> [[Сурет:Creation Evidence Museum.jpg|нобай|солға|&quot;Жаратылыс куәгерлер музейі&quot; Глен Роуз, Техас штаты]]<br /> Қазіргі кезде креационисттердің құрастырған мұражайлары төрт елде жұмыс жасайды. Ең көбі АҚШта - 21, Канадада 5 музей, Ұлыбритания мен Түркияда бір бірден&lt;ref&gt;[http://creationwiki.org/Museum Creation museum — CreationWiki, the encyclopedia of creation science]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> 1984 жылы Техаста Карл Бо &quot;Жаратылыс куәгерлер мұражайының&quot; негізін салды. 2007 жылы 28 мамырда американдық Цинциннати қаласында үлкен креационизм мұражайы ашылды. Компьютерлік технология арқасында бұнда альтернативті Жер тарихы бейнеленген. Мұражайдың негізін қалаушылардың айтуы бойынша, әлемді жаратқаннан бері 10000 жыл ғана өтті. Бұл мұражай Таурат және Інжіл арқасында жасалынды. Мұражай ашылуынан бұрын 600 академик балаларды бұл мұражайға кіргізуге болмайтын туралы петицияға қол қойды.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Креационизм]]<br /> [[Санат:Діни философия]]<br /> [[Санат:Дін және ғылым]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%96 2017-02-15T09:33:14Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Gold_Bars.jpg|thumb|right|300px|Сақталатын алтын кесегі]]<br /> <br /> '''Алтын резерві''' - әр елдің орталық банкі ие болған жалпы [[алтын]] қоры. Ол жеке тұлғалардың және үкіметтік емес ұйымдардың алтыны мен қағаз және басқа ақша-байлығын қамтымайды.<br /> <br /> == Алтын Резерві туралы деректер мен талдаулар ==<br /> [[Сурет:Toi_250kg_gold_bar.jpg|thumb|right|200px|Әлемдегі ең үлкен алтын кеспегі, 250 kg. Toi museum, Жапония.]]<br /> 1950ж. [[Жапония]]ның алтын резерві 6 тонна ғана болған екен. Ал, бүгіндері ол 765 тонна алтынымен әлемде алдыңғы 8 орында тұр. Дегенмен Жапонияның алтын қоры бұдан әлдеқайда көп. Өйткені оларда банктен алтын сатып алуға тиімді жағдай жасалған. Сондықтан ұлттық байлықтың қомақты бөлігі халықтың қолында, халықтың жеке мүлкі ретінде сақталуда.<br /> <br /> 1952ж. [[АҚШ]] алтын резерві 20663 тонна болған екен. Ал, 1968ж. АҚШ алтын резерві 10000 тоннадан төмен түсіпті.<br /> <br /> Әлемде қазір 160 000 тонна алтын бар көрінеді. Олар төрт түрлі нұсқада сақталуда: 1.Әшекей бұйымдар 50.5%；2. жеке қаржы күйінде18.7%；3. Әр елдің банкінде сақталғаны 17.4%；4.Өндіріс, химия, электроника саласында қолданылғаны13.4%. Әлем елдерінің жалпы алтын қоры кезекте 32687.833 тонна.<br /> <br /> Көптеген елдердің алтыны өз елінде емес, шетелде, әсіресе АҚШ, [[Франция]], [[Англия]]... елдеріндегі Алтын банктерде сақталуда.<br /> [[Сурет:Gold_Reserves.png|thumb|right|300px|Әлем елдерінің алтын резерві картасы]]<br /> [[Нью-Йорк Федералды резервтік банкі]] (Federal Reserve Bank) әлемдегі ең үлкен алтын сақтайтын банк болып, онда әлемнің 80 шақты елінің шамамен 5000-7000 тонна алтын резерві (әлемдегі жалпы алтын қорының ширегі) сақталуда. Мысалы [[Италия]] алтын қорының жартысы [[Рим]] қаласында, жартысы осы [[Нью-Йорк]] федралды резервтік банкінде сақталуда. Бұл банк Нью-Йорк қаласы Бостандық көшесі 33 те орналасқан. Оның 12 қабатты Итальяндық үлгідегі гранит ғимаратының астында 25 метр тереңдікте (теңіз деңгейінен 15 метр терең) көп елдің алтыны жарқырай тізулі тұр. Онда 120 шақты бөлім, әр бөлімде жүздеген бөлме бар. Әр бөлім әртүрлі елдерге тән. Бірақ онда жұмыс істейтіндердің өзі қайсы бөлім қайсы елдікі екенін мүлдем білмейді.<br /> <br /> Бірақ АҚШ алтын резервінің бәрі түгел Нью-Йоркте емес. Жартысына жуығы [[Кентукки|Кентукки штаты]]ндағы [[Луисвилл]]ден ондаған шақырым алыстағы [[Форт Нокс әскери базасы]]нда сақталуда. Бұл жер АҚШ -тағы ең қатты қорғалатын өңір есептеледі.<br /> [[Сурет:Gold-crystals.jpg|thumb|right|350px|Алтын кристал, хлор газын қолданып химиялық реакция арқылы синтетикадан жасалған, тазалығы 99.99%]]<br /> Әлемдегі екінші алтын сақтайтын банк - [[Англия Банкі]]. Бұл банктің алтын сақтайтын қоймасы [[Лондон]]да болғанымен, жер астындағы орны құпия, ал оның ауыр кілтінің өзі бір метр ұзын екен)) Кілтті дәу құлыпқа салғаныңызбен де алып есік ашылмайды, сіз ондағы микрофонға құпия сөзді айтуыңыз керек.<br /> <br /> Алтын десе жұрттың есіне бірден [[Швейцария банкі]] түседі. Бірақ ол үшінші орында тұр әрі онда сақталған алтын резерв қоры белгісіз.<br /> <br /> Франция әлемде төртінші алтынқұмар ел. [[Франция банкі]] францияның 100% алтын резервін (2435.4 тонна) өзі сақтап отыр. [[Париж]] 1 райондағы бұл банктің жер астындағы 8 қабатында футбол майданы аумағындай (11 000 шаршы метр) жерге алтындар тізіп қойылған.<br /> <br /> Кейбір адамдар мәлім елде өз елінің дәл сондай алтын резерві бар екеніне күмән келтіреді. Мысалы неміс Peter Boehringer [[Германия]]ның шетел банкіндегі алтындары утоапия деп қарады. Өйткені немістер де, неміс банктері де Нью-Йоркте Германияның сонша алтыны бар екенін санап көрген жоқ қой. Бұл Германия секілді елдерде 2012 жылдан бастап елдің алтын резервін &quot;Елге қайтару&quot; қозғалысын туғызды. Неміс үкіметі қазір 2020 жылға дейін Германияның 300 тонна алтын резервін Нью-Йорктен елге қайтаруды қолға алып жатыр. 2013 жылы олар Франция банкінен 32 тонна алтынды, Нью-Йорктен 5 тонна алтынды (жоспар 50 тонна болған) елге қайтарды. Алтынды елге қайтару тек Германияның ғана емес, [[Голландия]], [[Швейцария]], [[Бельгия]], [[Венесуэла]] секілді біраз елдерде де жалғасын тапты. Олар өз алтындарын АҚШ басқа банктерге кепіл ретінде пайдалануы мүмкін екенін айтады, дағдарыс пен басқа себептерден бұл ұлттық қазына кемуінен және тоналуынан алаңдайды.<br /> <br /> Ал, жекелер қолындағы алтынның шамасы бойынша [[Үндістан]] алдыңғы орында тұрады екен. [[Әлемдік алтын кеңесі]] (World Gold Council) мәлімдеуінше, үндістандықтар әлемдік алтын қорының 10 пайызын, яғни 10,000 да 15,000 тоннаға дейін алтын ұстап отыр.<br /> [[Сурет:Tuthankhamun_Egyptian_Museum.jpg|thumb|right|300px|Tutankhamun маскасы]]<br /> АҚШ -тың ең әйгілі экономисті [[Джон Мейнард Кейнс|Кейнс]] айтқан болатын: &quot;Алтынның мемлекет үшін маңызы ерекше. Ол ең соңғы бекінісің, ең қажетті кезде алып шығар қорың. Ешбір басқа нәрсе оның орнын әлі баса алған жоқ&quot;.<br /> <br /> Ал, еліміздің алтын резерві де біршама тәуір. [[Қазақстан]] 213 тонна алтынымен (әрбір қазақстандыққа 12.53 грамм) әлемде дәл қазір 23 орында (2016ж. мамыр) тұр. Бірақ алтындарымыздың қайда сақталғаны туралы қазірше нақты дерек жоқ.<br /> <br /> == Әр елдің алтын қоры ==<br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:97%;&quot;<br /> |+2015 жылғы әлемдегі үздік 40 елдің алтын резерві&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gold.org/research|title=Research - World Gold Council}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gold.org/research/latest-world-official-gold-reserves|title=Latest World Official Gold Reserves - World Gold Council}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gold.org/supply-and-demand/gold-demand-trends|title=Gold Demand Trends - World Gold Council}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.gold.org/download/file/4815/GDT_Q4_2015.pdf &quot;Top 40 reported official gold holdings (as at желтоқсан 2015)&quot; is on the 25th page of the pdf file.]&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> ! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; | реті<br /> ! style=&quot;text-align:left&quot; | Мемлекет/Ұйым<br /> ! style=&quot;text-align:right&quot; data-sort-type=&quot;Саны&quot; | Жалпы ие болған алтыны&lt;br&gt;(Тонна)<br /> ! style=&quot;text-align:right&quot; data-sort-type=&quot;Саны&quot; | Қордағы&lt;br&gt;алтын үлесі<br /> |--<br /> | 1 || {{flag|АҚШ}} || align=&quot;right&quot; | 8,133.5 || align=&quot;right&quot; | 72%<br /> |-<br /> | 2 || {{flag|Германия}} || align=&quot;right&quot; | 3,381.0 || align=&quot;right&quot; | 66%<br /> |-<br /> | 3 || &lt;!-- Do NOT use a non-free image here, per WP:NFCC --&gt; [[International Monetary Fund]] || align=&quot;right&quot; | 2,814.0 || align=&quot;right&quot; | N.A.<br /> |-<br /> | 4 || {{flag|Италия}} || align=&quot;right&quot; | 2,451.8 || align=&quot;right&quot; | 64%<br /> |-<br /> | 5 || {{flag|Франция}} || align=&quot;right&quot; | 2,435.6 || align=&quot;right&quot; | 60%<br /> |-<br /> | 6 || {{flag|Қытай}} || align=&quot;right&quot; | 1,762.3 || align=&quot;right&quot; | 2%<br /> |-<br /> | 7 || {{flag|Ресей}}&lt;ref&gt;https://www.rt.com/business/340189-russia-china-gold-trading/&lt;/ref&gt; || align=&quot;right&quot; | 1,415.0 || align=&quot;right&quot; | 13%<br /> |-<br /> | 8 || {{flag|Швейцария}} || align=&quot;right&quot; | 1,040.0 || align=&quot;right&quot; | 6%<br /> |-<br /> | 9 || {{flag|Japan}} || align=&quot;right&quot; | 765.2 || align=&quot;right&quot; | 2%<br /> |-<br /> | 10 || {{flag|Netherlands}} || align=&quot;right&quot; | 612.5 || align=&quot;right&quot; | 55%<br /> |-<br /> | 11 || {{flag|India}} || align=&quot;right&quot; | 557.7 || align=&quot;right&quot; | 5%<br /> |-<br /> | 12 || {{flag|Түркия}}&lt;ref&gt;[http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/57c5777d-1f48-4eb4-98ba-af4c6aaddc20/ANO2012-38.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=57c5777d-1f48-4eb4-98ba-af4c6aaddc20 Gold has been added to Turkey’s balance sheet as a result of a policy accepting gold in its reserve requirements from commercial banks.]&lt;/ref&gt; || align=&quot;right&quot; | 515.5 || align=&quot;right&quot; | 16%<br /> |-<br /> | 13 || [[File:Logo European Central Bank.svg|22px]] [[European Central Bank]] || align=&quot;right&quot; | 504.8 || align=&quot;right&quot; | 24%<br /> |-<br /> | 14 || [[тайвань]] || align=&quot;right&quot; | 423.6 || align=&quot;right&quot; | 3%<br /> |-<br /> | 15 || {{flag|Португалия}} || align=&quot;right&quot; | 382.5 || align=&quot;right&quot; | 67%<br /> |-<br /> | 16 || {{flag|Venezuela}} || align=&quot;right&quot; | 361.0 || align=&quot;right&quot; | 66%<br /> |-<br /> | 17 || {{flag|Saudi Arabia}} || align=&quot;right&quot; | 322.9 || align=&quot;right&quot; | 2%<br /> |-<br /> | 18 || {{flag|United Kingdom}} || align=&quot;right&quot; | 310.3 || align=&quot;right&quot; | 8%<br /> |-<br /> | 19 || {{flag|Lebanon}} || align=&quot;right&quot; | 286.8 || align=&quot;right&quot; | 20%<br /> |-<br /> | 20 || {{flag|Испания}} || align=&quot;right&quot; | 281.6 || align=&quot;right&quot; | 18%<br /> |-<br /> | 21 || {{flag|Austria}} || align=&quot;right&quot; | 280.0 || align=&quot;right&quot; | 43%<br /> |-<br /> | 22 || {{flag|Belgium}} || align=&quot;right&quot; | 227.4 || align=&quot;right&quot; | 32%<br /> |-<br /> | 23 || {{flag|Қазақстан}} || align=&quot;right&quot; | 221.8 || align=&quot;right&quot; | 27%<br /> |-<br /> | 24 || {{flag|Philippines}} || align=&quot;right&quot; | 195.8 || align=&quot;right&quot; | 8%<br /> |-<br /> | 25 || {{flag|Algeria}} || align=&quot;right&quot; | 173.6 || align=&quot;right&quot; | 4%<br /> |-<br /> | 26 || {{flag|Thailand}} || align=&quot;right&quot; | 152.4 || align=&quot;right&quot; | 3%<br /> |-<br /> | 27 || {{flag|Singapore}} || align=&quot;right&quot; | 127.4 || align=&quot;right&quot; | 2%<br /> |-<br /> | 28 || {{flag|Sweden}} || align=&quot;right&quot; | 125.7 || align=&quot;right&quot; | 7%<br /> |-<br /> | 29 || {{flag|South Africa}} || align=&quot;right&quot; | 125.2 || align=&quot;right&quot; | 9%<br /> |-<br /> | 30 || {{flag|Mexico}} || align=&quot;right&quot; | 121.4 || align=&quot;right&quot; | 2%<br /> |-<br /> | 31 || {{flag|Libya}} || align=&quot;right&quot; | 116.6 || align=&quot;right&quot; | 5%<br /> |-<br /> | 32 || {{flag|Greece}} || align=&quot;right&quot; | 112.6 || align=&quot;right&quot; | 64%<br /> |-<br /> | 33 || &lt;!-- Do NOT use a non-free image here, per WP:NFCC --&gt; [[Bank for International Settlements]] || align=&quot;right&quot; | 108.0 || align=&quot;right&quot; | N.A.<br /> |-<br /> | 34 || {{flag|South Korea}} || align=&quot;right&quot; | 104.4 || align=&quot;right&quot; | 1%<br /> |-<br /> | 35 || {{flag|Romania}} || align=&quot;right&quot; | 103.7 || align=&quot;right&quot; | 9%<br /> |-<br /> | 36 || {{flag|Poland}} || align=&quot;right&quot; | 102.9 || align=&quot;right&quot; | 4%<br /> |-<br /> | 37 || {{flag|Iraq}} || align=&quot;right&quot; | 89.8 || align=&quot;right&quot; | 5%<br /> |-<br /> | 38 || {{flag|Australia}} || align=&quot;right&quot; | 79.9 || align=&quot;right&quot; | 6%<br /> |-<br /> | 39 || {{flag|Kuwait}} || align=&quot;right&quot; | 79.0 || align=&quot;right&quot; | 9%<br /> |-<br /> | 40 || {{flag|Indonesia}} || align=&quot;right&quot; | 78.1 || align=&quot;right&quot; | 3%<br /> |-<br /> | - || '''Total for the Top 40''' || align=&quot;right&quot; | 31,461.2 || align=&quot;right&quot; | <br /> |}<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> <br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Ақша]]<br /> [[Санат:Мемлекет]]<br /> [[Санат:Экономика]]<br /> [[Санат:Макроэкономика]]<br /> [[Санат:Байлық]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%81 2017-02-15T09:32:07Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан (3) using AWB</p> <hr /> <div>{{wikify}}<br /> {{Infobox person<br /> |name=Michel de Nostredame<br /> |image=Nostradamus by Cesar.jpg<br /> |caption=Nostradamus: original portrait by his son Cesar<br /> |birth_date=14 желтоқсан немесе 21 желтоқсан 1503<br /> |birth_place=[[Saint-Rémy-de-Provence]], [[Early modern France|France]]<br /> |death_date={{Death date and age|df=yes|1566|7|2|1503|12|14}}<br /> |death_place=[[Salon-de-Provence]], France<br /> |occupation=[[Apothecary]], author, [[Translation|translator]], [[astrology|astrological consultant]]<br /> |known_for=[[Prophecy]]<br /> }}<br /> [[File:Nostradamus epitaph.jpg|thumb|300px|Нострадамустың [[Коллегиал Сент-Лорель]]ге, Салон, дене мәйітінің қалдықтары1789 жылдан кейін көшірілген.]]<br /> [[File:npix4.jpg|thumb|center|Нострадамустың 1555 (Albi) жылғы ''Les Propheties'' атты кітабының түпнұсқасының басты беті]]<br /> '''Нострадамус''' ([[Nostradamus]]), Мишель Нотрдам ([[Mіchel de Notredame]]) (14.12. 1503, [[Cен-Реми]], [[Франция]] – 17.7.1566, [[Марсель]] маңы) – [[француз]] дәрігері және астролог. 1522 – 25 ж. [[Монпелье]] ун-тінде медицинадан білім алды. Өзінің дәрігерлік қызметін жұқпалы аурулармен күреске арнаған Н. Францияның көптеген қалаларында халықты ауыр дерттен емдеп, бірқатар жетістіктерге қол жеткізді. Ол мед. тәжірибені магия, астрология және басқа да окульттік ғылымдарды зерттеумен ұштастырып, болмыс құпиясын танып-білуге тырысты. 1550 жылдан ай сайынғы болжаулар альманағын шығара бастады. Оның проза түрінде жазылған екі жолдаудан (баласы Цезарь Нострадамусқа және Франция королі ІІ Генрихке арналған) және шамамен 970 өлең жолдарынан тұратын [[“Центурия”]] атты шығармасы 16 ғасырдан бастап адамзатты болашақта күтіп тұрған оқиғалар мен құбылыстарды болжауға арналған. Н. адамзаттың басына түскен апаттар мен ауыртпалықтардан құтылу мүмкін болмаса да, оларға еріксіз тартылған адам өз бойында ержүректік пен сабырлылықты тәрбиелеуі керек деп есептеді. Адам баласы ерте ме, кеш пе, басында жазылмайтын деп есептелген ауруларға қарсы дәрі табады, тарих белгілі бір ырғақты, бір ізділікпен қайталанып отырады деген көзқараста болған Н. болашақ әлемде тех. жетістіктер мен ғыл. ашылымдардың орын алатынын, астрономияның ғылым ретінде дамитынын дәл болжап берді. Сондай-ақ, жоғары дамыған тех. өркениеттің мәңгілік серігі құлдыраған монархиялар, төңкерістер мен соғыстар болатынын да алдын ала болжай білді.<br /> <br /> [[Санат:1503 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:1566 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Франция жазушылары]]<br /> [[Санат:Көріпкелдік]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/Facebook_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2017-02-15T09:30:46Z

<p>Sibom: /* Facemash */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:MarkZuckerberg.jpg|thumb|250px|[[Facebook]]-тың негізін қалаушы - [[Цукерберг Марк|Марк Цукерберг]].]]<br /> Бұл [[Facebook]] әлеуметтік желі қызмет көрсету тарихы.<br /> <br /> ==Facemash==<br /> Екiншi курс [[студент]]і [[Марк Цукерберг]] [[2003 жыл]]дың [[28 қазан]]ында жұптасып орналастырылған фотосуреттерiнде екi адамның тартымдысын әрі сұлуын таңдауға қолданатын [[Facemash]] [[интернет]]-[[сайт]]ы жасады.&lt;ref name=Kazeniac&gt;{{Cite news |author=Kazeniac, Andy |title=Social Networks: [[Facebook]] Takes Over Top Spot, Twitter Climbs |url=http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/ |date=ақпан 9, 2009 |work =Compete Pulse blog |accessdate=ақпан 17, 2009}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Бұған қол жеткізу үшiн Цукерберг Гарвард университетiнiң [[компьютер]] желiсiнiң қорғалатын бөлiмдерiн бұзды және жеке фото бөлінділерді көшiрiп алды. Гарвард сол кезде (фотосуреттерi бар тiзбе және негiзгi мәлiметпен) студенттiк альбомы болмады. &lt;span style=&quot;color: #3b5998;&quot;&gt;'''Facemash'''&lt;/span&gt; ағымдағы екi сағат ішінде 450 кірулер және 22 000 фото-көрулерді жүзеге асырды.&lt;ref&gt;{{Cite news |author=Geier, Thom |coauthors=Jensen, Jeff; Jordan, Tina; Lyons, Margaret; Markovitz, Adam; ''et al.'' |date=желтоқсан 11, 2009 |title=THE 100 Greatest Movies, TV Shows, Albums, Books, Characters, Scenes, Episodes, Songs, Dresses, Music Videos, and Trends that entertained us over the 10 Years |work=Entertainment Weekly | location = New York |issue=(1079/1080):74–84}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Сайт]] жылдам жайылып өстi, бiрақ Гарвард [[әкiмшi]]лiгi сайтты бiрнеше күнге жауып тастады. Цукерберг әкiмшiлiк қауiпсiздiктi, авторлық құқықты, жеке өмiрдің дербестiгiн бұзғаны үшін айыпталды; жазамен ол қуылу керекті. Ақыр соңында айыптаулар сыдырылды. Цукерберг бастапқы жобаға түйлiктi.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.quantcast.com/facebook.com |title=facebook.com&amp;nbsp;– Quantcast Audience Profile |publisher=Quantcast.com |date=сәуір 29, 2011 |accessdate=мамыр 15, 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==TheFacebook==<br /> [[Сурет:Thefacebook.png|thumb|250px|''Thefacebook-тың'' 2004 жылдың 12 ақпанындағы басты беті]]<br /> Келесi [[семестр]], [[2004 жыл]]дың қаңтарында, Цукерберг жаңа [[веб-сайт]] үшiн [[код]] жаза бастады. 2004 жылдың [[4 ақпан]]ында Цукербер [http://thefacebook.com thefacebook.com] мекенжайы бойынша &lt;span style=&quot;color: #3b5998;&quot;&gt;'''TheFacebookты'''&lt;/span&gt; iске қосты.&lt;ref&gt;{{Cite news |first= Roy | last= Wells |work= Social Media Today |url=http://www.socialmediatoday.com/roywells1/158020/416-us-population-has-facebook-account |title=41.6% of the U.S. Population has a Facebook account |date=тамыз 8, 2010 |accessdate=January 6, 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Марк Цукерберг]] өз идеясының атауын ''Facebook'' деп қоюы, жоғары сыныптардағы оқу жылдарына байналанысты болды. Оның оқыған аса танымал [[Phillips Exeter Academy]] оқу орнында, жаңадан келіп түскен студенттерге курстастарының фотосуреттері, мекен-жайылары мен телефон нөмірлері жазылған анықтама берілген. Анықтаманың негізгі атауы «The Photo Address Book» болды, бiрақ барлық студенттер оны жай ғана «The Facebook» деп атады.&lt;ref name=&quot;fastcompany.com&quot;&gt;McGirt, Ellen. [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html &quot;Facebook’s Mark Zuckerberg: Hacker. Dropout. CEO. &quot;], Fast Company, мамыр 1, 2007. Retrieved қараша 5, 2009.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сайттың iске қосуынан кейiн алты күн өткен соң, Гарвард университетінің жоғары курсының үш студенттері – Камерон Уинклвосс, Тайлер Уинклвосс және Дивья Нарендра - Цукербергке алдандырып тығырыққа кіргізгені үшін, HarvardConnection.com әлеуметтiк желiсiн жасауға көмектесетін сияқты болып алдағаны үшін, оның орнына олардың идеясын қолдана отырып бәсекелесетін өнімді құрғаны үшін айыптады. Олар Harvard Crimson университеттiк газетiне шағым түсіргеннен кейін тергеу басталды. Артынан сотқа Цукербергке қарсы шағым түсірген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/TECH/social.media/06/13/facebook.dropping.america/index.html|title=Is Facebook growth stalling in North America?|publisher=CNN|accessdate=2011-06-21}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Әлеуметтiк желi]]дегi мүшелiктер Гарвард [[колледж]]iнiң [[студент]]терiмен ғана шектелдi және онда бiр ай iшiнде Гарвард студенттерiнiң жартысынан көбі тiркелдi. Содан кейін сайттың өркендеуіне көмектесу үшін Цукербергке Эдуардо Саверин ([[қаржы]] [[директор]]ы), Дастин Московиц (бағдарламашы), Эндрю Мак-Коллум (суретші) және де Крис Хьюз қосылды. 2004 жылының [[наурыз]]ында Facebookтың аумағын Стэнфордқа, Колумбия университетiне және Йеляге дейiн кеңейткен. Сосын басқа университеттерде: Бостон университетi, Нью-Йорк университеті, Массачусетс технологиялық институты, содан соң Канада және АҚШ университеттерiнiң көпшiлiгiнде ашылды.&lt;ref name=&quot;Hoffman, Claire&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/|title=The Battle for Facebook|publisher=Rolling Stone|date=2008-06-28|author=Hoffman, Claire|archiveurl = http://web.archive.org/web/20080703220456/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |archivedate = шілде 3, 2008|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;. 2004 жылдың 4 ақпаны күні [[Марк Цукерберг|Цукерберг]] TheFacebook-ті мына мекен-жай бойынша іске қосты [http://thefacebook.com thefacebook.com]&lt;ref name=&quot;skepticism&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-04-30|url=http://online.wsj.com/article/SB118539991204578084.html?mod=googlenews_wsj|title=Judge Expresses Skepticism About Facebook Lawsuit |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-07-25|author=Seward, Zachary M. }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Facebook==<br /> [[Сурет:Facebook.svg|250px|thumb|[[Facebook]] логотипі]]<br /> ''The Facebook'' [[компания]]сы [[2004 жыл]]дың маусымында Пало-Альтоға (Калифорния) көшті. Сол жылы өзінің алғашқы инвестициясын алды. Компания 2005 жылға $ 200 000 АҚШ долларына facebook.com домен атының сатып алуынан кейiн өзінің ''The'' артиклін алып тастады.<br /> 2006 жылдың 26 қыркүйегiнен бастап электрондық поштасы бар интернеттiң 13 жастан асқан әрбiр қолданушысы үшiн тіркелуге мүмкіндік ашылды.&lt;ref name=&quot;autogenerated2007&quot;&gt;{{Cite news |author=Locke, Laura |url= http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html |title= The Future of Facebook |newspaper =Time |location =New York |date= шілде 17, 2007 |accessdate= қараша 13, 2009}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[2007 жылы]]ның [[24 қазан]]ында [[Microsoft]]тiң $ 240 миллион долларға ''Facebookтың'' 1, 6 % акцияларының алғаны туралы жариялады, ал компания 15 миллиард долларларға бағаланды. Microsoft ''Facebookке'' халықаралық хабарландыруларды орналастыруға рұқсат алды. Facebook 2008 жылдың қазанында Дублинде өзінің халықаралық штаб-пәтерiнiң ашылуы туралы жариялады. 2009 жылдың қыркүйегiнде пайда табысы туралы тұңғыш рет жариялаған.&lt;ref name=&quot;fastcompany.com&quot;&gt;{{cite news |author= McGirt, Ellen |url= http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html |title= Facebook's Mark Zuckerberg: Hacker. Dropout. CEO |work= Fast Company |location =New York |date=мамыр 1, 2007 |accessdate= қараша 5, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated2007&quot;/&gt; 2010 жылдың қарашасында SecondMarket Inc мәліметтері бойынша компанияның құны $ 41 миллиард АҚШ долларын құрады. Сайып келгенде, ''Facebook'' [[АҚШ]]-тағы [[интернет]]-[[компания]]лардың арасында үшiншi ([[Google]] және [[Amazon]]нан кейiн) орынға болды болды. 2011 жылдың 2-шi қаңтарында [[The New York Times]] газетінің мәліметі бойынша Facebookтың құны 50 миллиард АҚШ долларына жеттi. Осыған сәйкес мәлiметпен 2012 жылға компаниясының IPO өткiзуiн жоспарланады.&lt;ref name=&quot;facemash survives&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350143|title=Facemash Creator Survives Ad Board |publisher=[[The Harvard Crimson]]|date=2003-11-19|author=Kaplan, Katherine}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[2009]] жылдан кейiн ''Facebook'' трафигі қарқынды өсті. 2010 жылдың 13 наурызында Facebookтың [[Google]]ге қарағанда қатысушылары көп болды. Сонымен бiрге ''Facebook'' сегiз жеке нарықтарында - [[Филиппин]], [[Австралия]], [[Индонезия]], [[Малайзия]], [[Сингапур]], [[Жаңа Зеландия]], [[Гонконг]] және [[Вьетнам]]дағы жетекші әлеуметтiк желi болды, осы уақытта басқа [[бренд]]тер тек қана жеке [[нарық]]тарда озып келе жатқан, олар [[Үндістан]]дағы [[Google]] Orkut, [[Жапония]]дағы Mixi.jp, [[Оңтүстік Корея]]дағы CyWorld, Yahoo-дың [[Тайван]]дағы өнімі Wretch.cc.&lt;ref name=&quot;facemash survives&quot;&gt;{{cite news |accessdate=ақпан 5, 2009 |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350143 |title= Facemash Creator Survives Ad Board |work=The Harvard Crimson |location =Cambridge, MA |date=қараша 19, 2003 |author=Kaplan, Katherine}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[2011]] жылдың [[наурыз]] айында мынадай хабар тараған: ''Facebook'' әр түрлі себептермен күніне сайттан жуықтағанда 20 000 профиль өшіреді екен. Олар әр түрлі бұзақылықтар, соның ішінде спам тарату, контенттен бас тарту, кәмелет жасқа толмағандардың қолданылуы және т.б.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Facebook deletes 20,000 underage profiles daily |url=http://ibnlive.in.com/news/facebook-deletes-20000-underage-profiles-daily/146972-11.html| date = наурыз 24, 2011 | accessdate= наурыз 24, 2011 | work=IBN Live | agency=Press Trust of India | location = Noida, Uttar Pradesh}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[2011]] жылдың басында өзінің жаңа штаб-пәтері, бұрынғы кампус Sun Microsystems Менло-Парк қаласы, [[Калифорния штаты]]на көшу туралы хабарлаған.&lt;ref&gt;Parr, Ben (ақпан 7, 2011). &quot;[http://mashable.com/2011/02/07/facebook-menlo-park-pics/ These Are Facebook's New Offices &amp;#91;PHOTOS&amp;#93;].&quot; ''[[Mashable]]'' (New York). Retrieved сәуір 6, 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Brundage, Sandy (ақпан 8, 2011). [http://www.almanacnews.com/news/show_story.php?id=8270 &quot;Facebook moving headquarters to Menlo Park: Social-networking giant to move into former Sun/Oracle campus&quot;]. ''The Almanac'' (Menlo Park, CA).&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Хронология==<br /> ===2009 жыл===<br /> [[13 маусым]]нан бастап қолданушыларға өз парақшаларының қалаған мекен-жайын алу (www.facebook.com/&lt;таңдалған_мекенжай&gt;) мүмкіндігіне ие болды. (http://www.facebook.com/profile.php?id=&lt;қолданушының_сан_тізбегі.)<br /> <br /> ===2010 жыл===<br /> [[30 қыркүйек]]те [[компания]] әлеуметтiк желiсiнде жоспарланатын [[Skype]] [[интернет]]-[[телефония]] қызметімен келiсiмге қол қойды.<br /> <br /> [[7 қазан]]да топтардың жаңадан жасалған интерфейсi ұсынылған. Интерфейс әзірлеушілер жаңа туындыны адамдар арасында жылдам әрі қауіпсіз түрде мәлімет алмасуына мүмкіндік береді деп күтілуде. Жаңа топтардың ерекшелiктерi: құжаттарды бірлескен түрде өңдеуге, топтық чатқа, электрондық пошта арқылы хабарлама жариялауға мүмкіндік береді.<br /> <br /> [[15 қараша]]ның [[16 қараша]]ға қараған түні ''Facebook'' басшысы [[Марк Цукерберг]] меншiктi пошталық қызметтiң iске қосуы туралы презентация барысында ресми жариялады.&lt;ref&gt;[http://old.ibusiness.ru/products/576720/ Facebook басты беті және оның жаңа поштасы]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===2011 жыл===<br /> [[201]]1 жылдың 16 қаңтарында «[[Алтын глобус]]» кинопремиясын 86-інші салтанатты рәсімінде 2010 жылдың «Үздік фильмі» атағын иеленді, бұл драматуралық жанрдағы көрініс [[Дэвид Финчера]]ның «[[Әлеуметтiк желi]]» фильмі. ''«Әлеуметтiк желi»'' - ''Facebookтiң'' жасалу тарихы туралы фильм.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=маусым 13, 2009 |url=http://www.facebook.com/privacy/?view=search |title=Search Privacy |publisher=Facebook}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[6 шiлде]] күнгі презентацияда [[Марк Цукерберг]] [[Skype]] платформасындағы бейнечаттың iске қосылғаны туралы жариялады.&lt;ref&gt;[http://archive.is/20120713174217/operativno.com/archives/6001 Лос-Анджелесте «[[Алтын глобус]]» кинопремиясынвң лауреаттарын мадақтады]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Facebook navbox}}<br /> <br /> {{бұғаттау|en|History of Facebook}}<br /> <br /> [[Санат:Интернет]]<br /> [[Санат:Facebook]]<br /> [[Санат:Әлеуметтік желілер]]<br /> [[Санат:Сайттар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%88%D1%82%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2017-02-15T09:30:21Z

<p>Sibom: /* Дереккөздер */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Nietzsche187a.jpg|thumb|right|200px|Ницше (1875ж.)]]<br /> '''«Заратуштра солай айтқан»''' - [[Фридрих Ницше]] 1883-1885 жылдар аралығында жазған кітабы. Толық тақырыбы: «''Заратуштра солай айтқан: барлық адамға арналған, бірақ ешбіреуге арналмаған кітап''»（Also Sprach Zarathustra, Ein Buch für Alle und Keinen). Әлемді сілкіндірген, сансыз жүректерді тебіренткен бұл ғажайып кітап оның шығамашылық шабыты ең тасыған кезде жазылған және оның бүкіл идеясының топтастырылуы, даналығының шарықтау шыңы болады. Ол туралы Ницшенің өзі &quot;жастық жалын мен жастық мұңға толы жастардың кітабы&quot; деген болатын. Немістің әйгілі композиторы Рихард Штраус 1896 жылы Ницшенің осы кітабының құрметіне &quot;Заратуштра солай айтқан&quot; деген 9 бөлімді симфония жазып қалдырды.<br /> <br /> &quot;Заратуштра солай айтқан&quot; кітабы &quot;шарап тәңірі [[Дионис]]тік шабытпен&quot; жазылып, ғалам мен өмірдің арғы болмыстық құпиясынан сыр шертетін поэтикалығы мен философиялығы қатар жарысқан көркем туынды. Ол кейінгі философия, әдебиет, көркемөнер салаларына түгел дерлік әсер етті. Онда дәуір мен дәстүрге үндесе бермейтін өзгешелік те, сырлы сиқырлық та, асқақ мінез де, балалық аңғалдық та, тағылық асаулық та, ізгі мейірбандық та бар. Оны батыста &quot;бесінші інжіл&quot; деп атайтындар бар.<br /> <br /> == Кітаптың ерекшелігі ==<br /> [[Сурет:Also sprach Zarathustra.GIF|thumb|right|200px]]<br /> Бұл кітаптың жазылу үлгісі өзгеше, автор мұнда лирикалық эссеге ұқсайтын романдық оқиға желісін пайдаланған, оны Сократтан бұрынғы ойшылдар шығармаласына, інжілдің жазылу ерекшелігіне, Платон диалогтарына ұқсататындар бар. Ницше батыстың әдебиет және философия дәстүрі туралы көп талдаулар мен түсіндірулер жасағаны, сол кездегі Еуропада жаттанды болған үлгілерге рахымсыз сын айтқаны белгілі. [[Заратуштра]] – Зороастр, немесе Зәрдүш деп те аталады, [[Парсы]] халқынан шыққан ғұлама, өз атындағы дінінің пайғамбары, отқа, күнге, Ахура Маздаға сыйыну дінінің ұстазы.&lt;ref&gt;C. Guignon, D. Pereboom. Existentialism: Basic Writings, 2nd ed., Hackett, 2001. pp. 101–113&lt;/ref&gt; Фридрих Ницше Заратуштра әулиенің таңғажайып образы арқылы философиялық даналықтың сүлей үлгісін жаратты. Заратуштраның жамағатқа арнаған нақыл үлгісіндегі философиялық сөздері арқылы өз философиялық идеясын жеткізді. Бір ерекшелігі, тыңдаушы жұрт Заратуштраның сөздеріне (Ф.Ницшенің идеяларына) тіке баға беріп, аңыс қайтарып отырады. Бұл белгілі бір деңгейде кітаптың айтар негізгі ойын күрделі етіп, кейде тіпті өзара қайшылықты етіп көрсеткендіктен, оқушы оның мағынасын сан-саққа жүгіртуі мүмкін – бәлкім бұл автордың күткені болса керек. Бұл кітапты ағылшындық [[аналитикалық философия]] дәстүріндегі философтар, [[Гегель]]дік догматизмдік ағымдар ұзақ заман бойы әдеби кітап ретінде маңыз бермей келді, тек XX ғасырдың соңынан бастап бұл кітап әдебиет пен философияның ғажайып ұштастырылуы ретінде үлкен құштарлық оятты.<br /> <br /> == Нақылдар желісі ==<br /> Кітап нақыл үлгісімен жазылған. Әр рет Заратуштра әлдебір тақырыпта нақыл үлгісінде сөз сөйлейді. Мысалы Заратуштра солай айтады:&lt;br /&gt;<br /> {{start citation}}Күллі тіршілік иелері түгел өз-өзінен асып түсуде. Адамзат баласы, сендер не істей аласыңдар?!{{end citation|қайнары=}}<br /> {{start citation}}Адамзаттың ұлылығы оның мақсат болғанында емес, көпір болғанында. Адам өзінің кесіп өтуімен, төменге түсуімен қадірлі.{{end citation|қайнары=}}<br /> {{start citation}}[[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] адам - қара жердің мән-мағынасы. Ерік-жігерлеріңе [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] қара жердің мән-мағынасы болуы керек дегені айтқызыңдар!{{end citation|қайнары=}}<br /> {{start citation}}Нағыз еркек екі нәрсені ұнатады: қатер және ойын. Қатерлі ойыншық болғандықтан ол әйел затын сүйеді.''{{end citation|қайнары=}}<br /> {{start citation}}Егер сен биікке шыққың келсе, тек өз аяғыңмен ғана шық. Басқалардың сені биікке көтеріп шығуына жол берме. Басқалардың арқасына жабыспа, басқалардың желкесіне мінуші болма.{{end citation|қайнары=}}<br /> {{start citation}}Адам үшін маймыл деген не? Бір түрлі күлкілі, бейшара мазақ қана! Адам да [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] үшін сондай, бір түрлі күлкілі, бейшара мазақ қана!{{end citation|қайнары=}}<br /> <br /> == Кітаптағы негізгі идеялар ==<br /> [[Сурет:Lenk Nietzsche.jpg|thumb|right|200px|&quot;Адам деген хайуан мен [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] арасында керілген арқан; шыңырау төбесінде керілген бір арқан. Жүру де қатерлі; орта жолдан қайту да қатерлі; дірілдеп қорқу да қатерлі; тоқтап тұру да қатерлі&quot;. (''Ф.Ницше'')]]<br /> Бұл кітапта [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]], [[Үстемдік еркі]], [[Мәңгілік қайталаным]] секілді Ф.Ницшенің ең негізгі идеялары топтастырылған. Оқиға Заратуштраның адамдар арасынан кетіп, он жыл тауда рухани тазарып, сосын адамдар арасына қайтып келуінен басталады. Заратуштраның сөздеріне жұрт алғашында сенімсіздік танытады. Бірақ біртіндеп көптеген адамдар оның соңынан ереді.<br /> <br /> Ф.Ницшенің ойы бойынша тіршілік түрлері үздіксіз даму күйінде болады. Кезектегісі соңғы, ең биік сатысы емес. Адам бұл сатыда өткінші буын ғана, демек ол келесі даму сатысы [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] сатысы үшін көпір болуға тиіс. &quot;Осыған дейін барлық тіршілік өзінен биік нәрселерді жаратумен болды.&quot; Адам да өзінен биік нәрсе жаратуы керек.<br /> <br /> &quot;Жарату&quot; ұғымы - тіршілік түрлерінің дамуы тек механикалық себеп-салдар ауысым барысы ғана еместігін, әрбір түрде ішкі шығармашылық әлеует болатынын, уақыт оқиғалары содан өрілетінін көрсетеді. Олар өз нәрселерін жарату арқылы өзін үздіксіз жоғары деңгейде ұстайды. Бірақ адам баласы ғаламды өзі үшін жаратылған деп түсініп, ғаламның дамуында адам соңғы нүкте деп түсінеді. Олар тіршілік дамуында адам ең жетілген соңғы мақсат деп қарайды. Егер осы қате идея адам баласын кернеп алса, адамзат дамымай ғана қалмастан, &quot;Ақырласқан адам&quot; пайда болады. Заратушрта: &quot;Сендер жойқын толқынның қайтқан толқынына айналып, қайтадан хайуандық деңгейге қайтпақсыңдар ма? &quot; деп сұрақ қояды.<br /> <br /> Бір ерекше жағдай, адамзат өзге тіршілік түрлері секілді ағымға қарай ілесіп, ырықсыз түрде дамитын, не кемитін нәрсе емес, ол өз еркімен, өз ақыл-парасатымен дамудың тізгінін игеріп отыратын жаратылыс. Дегенмен, жоғары өрлеу мен кері құлау, алға басу мен азғындау, көтерілу мен түсу алма кезек және екеуі де қажетті есептеледі.<br /> <br /> == Адам өмірінің үш сатысы ==<br /> Адам артына қараса бүкіл дамудың сатыларын байқайды. Дегенмен алдыда әрбір адамның өмірі үш түрлі сатыны бастан кешіруі мүмкін:<br /> <br /> '''&quot;Түйе сатысы&quot;''' - барлық қиындықтардан тайсалмай, бәрін бір өзі көтеріп, шынығып, жетіліп, алыс арманға зар желіп аттану сатысы;<br /> <br /> '''&quot;Арыстан сатысы&quot;''' - өмірдегі зұлымдықтармен, сұрқиялықтармен, масылдықпен, &quot;айдағармен&quot; айқасу арқылы өмірді түзету, билеу еркіне жету, жеңімпаз, ең болу&quot;,<br /> <br /> '''&quot;Сәби сатысы&quot;''' - бейне сәби бала секілді бәрін игеріп, бәрінен биік тұрып, баршаны таза пәк жүрекпен сүйетін әулиелік.<br /> <br /> Ф.Ницшенің ойынша бұл үш саты өмірдің қандай өмір болуын белгілейді.<br /> <br /> == Заратуштраны бас кейіпкер ету себебі ==<br /> [[Сурет:Dawn - swifts creek.jpg|thumb|right|200px|Ұлы адамдарға арналған]]<br /> Даналық тарихы бойынша Заратуштра - ең алғаш жақсылық пен жамандық қайшылығы арқылы дүниені түсіндірген тұңғыш пайғамбар. Ол бойынша биіктегі жақсылық үлгісі [[Ахура Мазда]] және шүңеттегі жамандық үлгісі Анкара Маню ортасында ықылымдық шайқас толастамайды. Жақсылық пен жамандықты адам өлшемінің негізгісі деп қарайтын Ф.Ницшенің айтуынша, Заратуштра жақсылық пен жамандықты ең алғаш философиялық ажыратушы ретінде оның тасасында не тұрғанын білуге тиісті деп есептеген және жақсылық пен жамандықтың негізін қайта таразыға салады. Ницшенің: &quot;Сен жақсы деп жүргенің шынайы жақсылық па, жамандық деп жүргенің шынайы жамандық па?&quot; деген сұрақ қояды. Оның ойынша, тек тірі жасампаздыққа құрылған, адамды тіпті де күшейтетін, тіпті де биікке шығаратын істі ғана шынайы жақсы деуге болады. Ал, кезектегі жақсылықтарда жамандық басым, ал кезектегі көптеген жамандықтар шынын қуғанда жақсылық.<br /> <br /> == Заратуштраның екі хайуаны ==<br /> '''Бүркіт''' - биіктегі такапар жаратылыс, ол парасат пен рухтың рәмізі. '''Абжылан''' жердегі уытты жаратылыс ретінде дене мен затқа, сөз бен шешендікке өкілдік етеді. Биікте бүркіт айналып жүреді, төменде абжылан алға ілгерлейді. Рух пен дене шеңбер пішінді айналып, алға ілгерлеп қатар жүреді, бірінсіз бірі жоқ, &quot;Сенің рухыңа қарағанда денең көп нәрсені біледі&quot;; рух дене арқылы өзін іске асырады, дене де рух арқылы өзін күшейтеді.<br /> <br /> == Заратуштра және [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] (супермен) ==<br /> [[Image:Lion waiting in Namibia.jpg|thumb|Заратуштраның соңғы өзгерісі]]<br /> Заратуштра [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] емес, [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]]дің өкілі де емес, ол [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]]дің үгітшісі ғана. Ол адамдардың ерік-жігерін [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]]ді тану мен түсінуге бағыттап, [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] делінетін &quot;Қара бұлттар арасынан жарқ еткен найзағай&quot; туралы күні бұрын хабар береді. Найзағай көнелікті тілгілейтін от қамшысы, жаңалықтың жарқындығы. Ол көне ойлау жосыны ақырласып, жаңа деңгейге көтерілудің белгілсі. [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] дегеніміз жақсы адам дегендік емес, керемет білгір, ең күшті адам дегендік те емес, бірақ ол барлық мүмкіндіктердің тоғысуы. Адам баласы сол [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] адамды туғызуды өзінің өмір мағынасы санауы керек. [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]]ге қатысы жоқ ілеспе, сүйретпе адам &quot;уақыттық, өткінші тобыр&quot; ғана. Әрине, барлық көрегендердің тағдыры бойынша, Заратуштраның сөзін адамзат баласы түсінбейді, сондықтан ол сөйлеп болғанда ондағылардың бәрі күледі, мазақтайды, бейпіл дауыс шығарады, тілдерін шығарады. Бейне [[Платон]]&lt;nowiki/&gt;ның үңгіріндегі надандық көрінісі секілді болады. Үңгірде Платон адамдарға &quot;Идея&quot; туралы сөйлейді. Бірақ түсінбеген адамдар Платонға &quot;Идеяны бізге көрсетші&quot; дейді. Сосын олар тамға түскен көлеңкелерге қарап, ақиқат дегеніміз міне осы дейді. Платон оларға &quot;Идея&quot; деген тегі не екенін қанша айтса да түсіндіре алмапты. Заратуштра да сол Платон секілді ешкім оны түсінбейді, қабылдамайды, сенбейді де. Өйткені әрине, [[Бірегей (Ницше)|Бірегей]] былай, не алай деп айтатын нәрсе емес, ол іспен көрсететін нәрсе.<br /> <br /> == Ұсыныс ==<br /> Аталған кітаптың мағына астары терең, ойы күрделі, қамтыған мазмұны қат-қабат болғандықтан, ол туралы айтқанды оқығанға қарағанда түпнұсқасын оқу керек. Әрине, ақиқат іздеген адам ол қанша қиын болса да бәрібір кедергілерді жеңіп, кітаптың арғы жағында тұспалдаған идеяларға жете алады.<br /> <br /> == Тақырыпқа пайдалы сілтеме ==<br /> * [[Фридрих Ницше]]<br /> * [http://www.nietzschesource.org/texts/eKGWB/Za-I ''Also sprach Zarathustra''] Немісше<br /> * [http://www.gutenberg.org/etext/Заратуштра солай айтқан&quot; 1998ж.,Thomas Common аударған.] Ағылшынша<br /> * [http://lib.ru/NICSHE/zaratustra.txt Заратуштра солай айтқан] Орысша<br /> * [http://librivox.org/thus-spake-zarathustra-by-friedrich-nietzsche/ Ағылшынша аудармасының аудио нұсқасы] [[LibriVox]]<br /> * [http://www.lenahades.co.uk/#!works/c23d3 Lena Hadesтің &quot;Заратуштра солай айтқан&quot; кітабына арналған майбояулы суреттер мен графиктер]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> * Gutmann, James. &quot;The &quot;Tremendous Moment&quot; of Nietzsche's Vision&quot;. The Journal of Philosophy, Vol. 51, No. 25. American Philosophical Association Eastern Division: Papers to be presented at the Fifty-First Annual Meeting, Goucher College, желтоқсан 28–30, 1954. pp. 837–842.<br /> * Jump up ^ Pippin, Robert. &quot;Nietzsche: Thus Spoke Zarathustra&quot;. Cambridge Texts in the History of Philosophy, University of Chicago, 2006. ISBN 0-521-60261-0. p. ix.<br /> * Jump up ^ Nietzsche, Friedrich Wilhelm. &quot;How One Becomes What One Is: With a Prelude in German Rhymes and an Appendix of Songs&quot;. (Edition) Random House, 1974. p. xii.<br /> * Jump up ^ The Will to Power, sect. 617; trans. Kaufmann<br /> <br /> [[Санат:Философия]]<br /> [[Санат:Кітаптар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%B3%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0 2017-02-15T09:29:48Z

<p>Sibom: /* Сыртқы сілтемелер */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Ambox<br /> |type = style<br /> |image = [[Сурет:Doska ikonnaya.jpg|50x40px|link=|alt=]]<br /> |text = Бұл {{{1|мақаланы}}} Уикипедия [[УП:УиСи|сапа талаптарына]] лайықты болуы үшін '''[[Үлгі:Тұлға]]''' үлгі-инфобоксын енгізу қажет.<br /> }}<br /> [[Сурет:Calatrava IMG 2489.jpg|thumb|right|200px|Сантьяго Калатрава Вальс]]<br /> '''Сантьяго Калатрава Вальс''' ({{lang-es|Santiago Calatrava Valls}}; [[28 шілде]] [[1951]]) — [[Испания|испан]] [[Нео-футуризм|нео-футуристикалық]] сәулетші, өнер қайраткері, құрылысшы-инженер және суретші.<br /> <br /> Калатрава 1951 жылдың 28 шілдесінде [[Валенсия]]да ([[Испания]]) дүниеге келген. Тұған қаласында Сәулет мектебінде, Өнер және қолөнер мектебінде дәріс алған. [[1975 жыл]]ы оқуды бітіргеннен кейін, [[Цюрих]]тегі [[Швейцария]]ның жоғарғы техника мектебіне жұмысқа тұрды, сонда инженер дипломына ие болды.<br /> <br /> Калатраваның шығармашылығына [[Ле Корбюзье]] әсерін тигізді. [[1981 жыл]]ы Калатрава Цюрихте өзінің шеберханасын ашып, сол жерде сәулетші және инженер ретінде жұмыс атқарды. Оның бірінші жұмысы швейцариялық [[Мунхвиллен]]дегі (1983-1985) Jakem компанияның зауыт ангары проекті болды. [[1989 жыл]]ы [[Париж]]де ол өз бюросының филиалын ашты.<br /> <br /> == Шығармашылығы ==<br /> &lt;gallery mode=packed&gt;<br /> Bacderoda.jpg|Барселонадағы ''Bac de Roda'' көпірі<br /> Torre-t-bcn.jpg|Барселонадағы телемұнара<br /> The Turning Torso, Malmo.JPG|Мальмёдағы ''Turning Torso'' <br /> Puente del Alamillo.jpg| Севилиядағы ''Puente del Alamillo''<br /> Palacio de Congresos Princesa Laetizia de Oviedo Asturien.JPG|Летиция ханшайымның конгресстер сарайы, Овьедо<br /> SamuelBeckettBridge, Dublin.JPG|Сэмюэль Беккет көпірі, Дублин<br /> Vignoble des Bodegas Ysios Rioja.jpg|''Ysios'' шарап қоймасы, Лагуардия<br /> Auditorio de Tenerife Seitlich.jpg|''Аудиторио-де-Тенерифе'', Тенерифе<br /> Hemispheric Twilight - Valencia, Spain - Jan 2007.jpg|''[[L’Hemisfèric]]'', Валенсия<br /> Ciutat de les Arts i les Ciències - L'Umbracle.jpg|''[[L’Umbracle]]'', Валенсия<br /> Bahnhof Stadelhofen.20060404-193358.jpg|[[Штадельхофен (метро бекеті)|Штадельхофен метро бекеті]], Цюрих<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> * Jakem Steel Warehouse, Munchwilen, [[Швейцария]] (1983—1984)<br /> * Ernsting Warehouse, [[Кёсфельд]] (1983—1985)<br /> * Wohlen High School, [[Волен (қала)|Волен]] (1983—1988)<br /> * [[Zürich Stadelhofen|Stadelhofen Railway Station]], [[Цюрих]] (1983—1990)<br /> * Lucerne Station Hall, [[Люцерн]] (1983—1989)<br /> * [[Bac de Roda Bridge]], [[Барселона]] (1984—1987)<br /> * Barenmatte Community Center, [[Зур (коммуна)|Зур]] (1984—1988)<br /> * Tabourettli Theater, [[Базель]] (1986—1987)<br /> * BCE Place, [[Торонто]] (1987—1992)<br /> * [[Satolas]] [[TGV]] Station, [[Лион]] (1989—1994)<br /> * ''[[Puente del Alamillo]]'', [[Севилья]] (1992)<br /> * [[Монжуик телемұнарасы]], [[Барселона]] (1992)<br /> * [[Дүниежүзілік көрме]], Кувейт павильоны, [[Севилья]] (1992)<br /> * [[Обербаумбрюкке]] көпірінің реставрациялау жұмыстары, [[Берлин]] (1992—1995)<br /> * [[Кампо Волантин]] жаяу көпірі, [[Бильбао]] (1994—1997)<br /> * [[Өнер және ғылым қаласы]], [[Валенсия]] (1996)<br /> * ([[Ориенти (метро бекеті)|Ориенти]]) метро бекеті, [[Лиссабон]] (1998)<br /> * [[Әйел көпірі]], [[Буэнос-Айрес]] (1998)<br /> * [[Бильбао (әуежай)|Бильбао әуежайының]] жаңа терминалы, [[Бильбао]] (2000)<br /> * [[Милуоки өнер мұражайы]], [[Милуоки]], [[Висконсин]] (2001)<br /> * [[Джеймс Джойс көпірі]], [[Дублин]] (2003)<br /> * [[Аудиторио-де-Тенерифе]], [[Тенерифе]] (2003)<br /> * [[Athens Olympic Sports Complex]] қайта құрылыс жұмыстары, [[Афина]]лар (2004)<br /> * [[Sundial Bridge at Turtle Bay]], [[Реддинг (Калифорния)|Реддинг]], [[Калифорния]] (2004)<br /> * [[Harp]], [[Cittern]] және [[Lute]] көпірлері, [[Харлеммермер]] (2004)<br /> * [[Цюрих университеті]], [[Цюрих]] (2004)<br /> * [[Turning Torso]], [[Мальмё]] (2005)<br /> * [[Ішекті көпір (Петах-Тиква)|Ішекті көпір]], [[Петах-Тиква]] (2006)<br /> * [[Конституция көпірі]], [[Венеция]] (2008)<br /> * [[Ішекті көпір (Иерусалим)|Ішекті көпір]], [[Иерусалим]] (2008)<br /> * [[Льеж-Гийемен]] теміржол вокзалы, [[Льеж]] (2009)<br /> * [[Сэмюэль Беккет көпірі]], [[Дублин]] (2007–2009)&lt;ref&gt;[http://www.dublincity.ie/RoadsandTraffic/MajorTransportProjects/Samuel%20Beckett%20Bridge/Pages/default.aspx Samuel Beckett Bridge Presseinformationen]&lt;/ref&gt;<br /> * [[Чикаго-Спайр]], (2007–?)<br /> * Mediopadana AV теміржол вокзалы, [[Реджо-Эмилия]], (2013)&lt;ref&gt;http://www.ferrovie.it/ferrovie.vis/timdettvp.php?id=3225&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Кітапнама ==<br /> * Tzonis, Alexander (1999). Santiago Calatrava: The Poetics Of Movement. Universe. ISBN 0-7893-0360-4.<br /> * Tzonis, Alexander (2004). Santiago Calatrava: The Complete Works. Rizzoli. ISBN 0-8478-2641-4.<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> {{commonscat-inline|Santiago Calatrava|Сантьяго Калатрава}}<br /> * [http://www.calatrava.com/ Ресми сайт]<br /> * [http://www.architectureupdate.com/architects/Santiago_Calatrava.aspx Santiago Calatrava News Aggregator]<br /> * [http://en.structurae.de/persons/data/index.cfm?ID=d000003 Structurae: Santiago Calatrava Valls]<br /> * [http://www.greatbuildings.com/architects/Santiago_Calatrava.html Great Buildings On-Line: Santiago Calatrava]<br /> * [http://www.calatrava.info/ Бейресми сайт]<br /> * [http://www.nybooks.com/articles/18554 Extended profile of the architect in the NYRB, желтоқсан 2005]<br /> * [https://archive.is/20121204155238/www.newyorker.com/critics/skyline/articles/051031crsk_skyline/ ''The New Yorker'', 31 қазан 2005, «The Sculptor»]<br /> * [http://travel.guardian.co.uk/countries/story/0,7451,1687371,00.html ''The Guardian'', January 17th 2006, «The Gaudí Effect»]<br /> * [http://www.trekearth.com/themes.php?thid=3596 Many pictures of Calatrava’s Art on Trekearth]<br /> * [http://www.triplemint.com/triplemint/2005/02/visualizing_cal.html Calatrava’s 80 South Street condo design for New York]<br /> * [http://urbanity.blogsome.com/2006/06/12/obelisco-de-calatrava-en-plaza-de-castilla-madrid/ 120 meters Obelisk project in Madrid]<br /> * [http://www.erasmuspc.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=168&amp;Itemid=83 The CAC and other Urban Projects in Valencia, Spain]<br /> * [http://calatrava.ru/ calatrava.ru сайтындағы сәулетшінің жұмыстары]<br /> <br /> [[Санат:Сәулет өнері]]<br /> [[Санат:28 шілдеде туғандар]]<br /> [[Санат:1951 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Испания сәулетшілері]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B8%D0%BD 2017-02-15T09:29:44Z

<p>Sibom: /* Еңбектері */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Тұлға<br /> |Есімі = Кәкен Хамзаұлы Қамзин<br /> |Шынайы есімі = <br /> |Сурет = Кәкен-ҚАМЗИН.jpg<br /> |Сурет ені =<br /> |Сурет атауы = <br /> |Туылған кездегі есімі = <br /> |Туылған күні = 13.06.1949<br /> |Туылған жері = [[Қарлығаш ауылы ]], [[Үйгентас ауданы]], [[Алматы облысы]] <br /> |Мансабы = профессор<br /> |Азаматтығы = <br /> |Ұлты = [[Қазақтар|қазақ]]<br /> |Қайтыс болған күні = <br /> |Қайтыс болған жері = <br /> |Әкесі = <br /> |Анасы = <br /> |Жұбайы = <br /> |Балалары = <br /> |Марапаттары = <br /> |Сайты = <br /> |Басқалары = <br /> }}<br /> '''Кәкен Хамзаұлы Қамзин''' - [[Филология]] ғылымдарының докторы, [[профессор]]. [[Проза]]шы. [[Жазушы]]. [[Қазақстан]] Жазушылар Одағының мүшесі. Белгілі [[журналистика]] теоретигі. 80-ге жуық ғылыми [[мақала]] мен 4 көркем прозалық шығарманың [[автор]]ы. Оның шығармашылығын өзінің уақытында [[қазақ әдебиеті]]нің классигі Т.М.Мүсірепов, ҚР Мемлекеттік [[премия]]сының [[лауреат]]ы Р. Тоқтаров, белгілі [[әдебиет]] сыншысы – С. Әшімбаевтар жоғары бағалаған. Кәкен Хамзаұлының ғылыми ізденістерімен [[Түркия]], [[Ресей]], [[Ұлыбритания]], [[Германия]], [[Италия]], [[Қытай]], [[Моңғолия]], [[Өзбекстан]] ғылыми жұртшылығы таныс.<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> '''Кәкен Хамзаұлы Қамзин''' - 1949 жылы 13 маусымда [[Алматы облысы]], [[Үйгентас ауданы]]ның [[Қарлығаш ауылы]]нда дүниеге келген. [[Алматы]]дағы №9 қазақ орта [[мектеп]]- интернатын бітірген. Мектепті аяқтаған соң 2 жыл ұжымшарда жұмыс істеді. 1968-1973 жылдары Қазақ мемлекеттік [[университет]]інің [[журналистика]] [[факультет]]ін үздік бітірген. [[Қазақ]] мемлекеттік телерадиокомитетінде, [[«Жазушы» баспасы]]нда, «Вечерняя Алма-Ата» [[газет]]інде, [[«Парасат» журналы]]нда қызмет істеді, «Қазақ мемлекеті» республикалық [[газет]]і бас [[редактор]]ының бірінші орынбасары міндетін атқарды. [[1994 жыл]]дан бері [[Әл-Фараби]] атындағы [[ҚазҰУ]]-де жұмыс істейді. 1999 жылы оқытушы- педагог [[профессор]] Т. Қожекеевтің жетекшілігімен «Семипалатинские областные ведомости» газетіндегі «Е.П.Михаэлистің журналистік қызметі» тақырыбында кандидаттық [[диссертация]] қорғады. 2004 ж [[доцент]] атағын алды. Өзінің ғылыми қызметін жалғастырып [[2010 жыл]]ы «Қазақ [[публицистика]] [[жанр]]ының [[эволюция]]сы» тақырыбында докторлық диссертациясын сәтті қорғады. Қазір [[ҚазҰУ]]-дің журналистика [[факультет]]інің оқытушысы. [[Филология]] ғылымының кандидаты, [[доцент]].<br /> «Жұлдыздар жылай ма?», «Біздің ауылдың жігіттері», «Тымық түн» атты [[повес]]тер мен әңгімелер жинағы шыққан. [[2002 жыл]]ы « Ә.П.Михаэлистің журналистік қызметі» атты [[монография]]сы жарық көрді. Бірқатар туындылары [[орыс]], [[неміс]], [[қарақалпақ]] тілдеріне аударылған.<br /> <br /> == Еңбектері ==<br /> # [[Е.П. Михаэлис]]тің журналистік қызметі. Оқу құралы.– Алматы: Қазақ университеті. 2002. – 204 б.<br /> # [[Қазақ журналистикасы]]. [[Ұжым]]дық [[монография]], 3 томдық, 1 том. — Алматы: Таймас, 2008.-286-320 бб.<br /> # Қазақ [[көсемсөз]]і [[жанр]]ларының кемелдену үдерісі. [[Монография]]. – Алматы: Экономика, 2009.- 400 б.<br /> # [[Журналистика]] негіздері. Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2013. – 142 б.<br /> # Талдамалы [[журналистика]]. Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2013. – 312 бет.<br /> # Е.П. Михаэлистің журналистік және [[әлеумет]]тік қызметі. [[Монография]]. – Алматы: Ұлағат, 2013. – 160 б.<br /> # [[Ақпарат]]тық кеңістіктегі медиа [[мәтін]] траекториялары. – Государственная информационная политика в Казахстане: взгляд в будущее. – Алматы: ИП Волкова А.В., 2010. 101-105 бб.<br /> # Жанровый ряд современной журналистики // Международная научно-практическая дистанционная [[конференция]] «Современная филология: теория и практика», 2-3 шілде 2012, Москва. С. 137-142.<br /> # Montage as mental organization of the text //The 2nd International Conference on European Science and Technology,9-10 мамыр 2012, Wiesbaden, Germany.<br /> # Mounting localization of reality // XXV International Research and Practice Conference «Problems of modern pedagogics and psychology», 16-21 мамыр 2012, Great Britain.<br /> # Жизненное пространство в журналистских текстах. – Мысль, №7, 2012. С. 44-49.<br /> # Инновационный расклад на базе солидарного информационного мышления. – Мысль, №8, 2012. С. 61-64.<br /> # Природа современных новостных блоков. – Материалы международной научно-практической конференции «Актуальные проблемы исследования истории и процессы развития казахской журналистики», посвященной 100-летию газеты «Қазақ» и 140-летию со дня рождения великого ученого, политического и общественного деятеля, внесшего неоценимый вклад в духовне развите казахской нации, Ахмета Байтурсынова. 1 феврлаля 2013. С.153-157.<br /> # Montage as mental organisation of the text. – International Conference on European Science and Technology. Materials of the II InternationalResearch and Practiice conference.Vol.III. мамыр 9-10, 2012. P. 160-165.<br /> # Harmonization of journalistic text with remote thinking. – Science, Technology and Higher Education. Materials of the international research and practice conference.Vol.I. Westwood, Canada. желтоқсан 11-12, 2012. P. 351-355.<br /> # «Семипалатинские областные ведомости» газеті [[Абай]] айналасы туралы. – Абай [[институты]]ның хабаршысы.№1, 2013. 3 -12 бб<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> [[Айнабұлақ]]қа ма? Айнабұлаққа…( [[повесть]] ) шығармасы [[2008 жыл]]ы «ZER-SU» [[корпорация]]сының балаларға арнап жариялаған халықаралық әдеби [[конкурс]]ының Бас бәйгесін жеңіп алды.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;<br /> &lt;references/&gt;<br /> http://magkaznu.com/ru/bio/%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B8%D0%BD-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:Қазақстан жазушылары]]<br /> [[Санат:Қарлығаш ауылы]]<br /> [[Санат:1949 жылы туғандар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2017-02-15T09:29:38Z

<p>Sibom: /* Желілердің пайда болуы */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:First Web Server.jpg|thumb|200px|[[Web server]].]]<br /> [[Сурет:Icannheadquarters.jpg|thumb|200px|ICANN-ның [[Марина Дель Рейде]]гі штаб-пәтері, [[Калифорния]] штаты, [[АҚШ]].]]<br /> '''Интернет тарихы''' [[компьютер]]лік құрылғылар жұмыс жасай бастаған уақыттан басталады (1950-1960 жылдар аралығы).&lt;ref&gt;[http://www.sciencemag.org/content/suppl/2011/02/08/science.1200970.DC1/Hilbert-SOM.pdf &quot;The World’s Technological Capacity to Store, Communicate, and Compute Information&quot;], Martin Hilbert and Priscila López (сәуір 2011), [[Science (journal)|''Science'']], 332(6025), 60-65.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> === Желілердің пайда болуы ===<br /> 1957 жылы Кеңес Одағы Жердің жасанды серігін ұшырып, космостық кеңістікте бірқатар алға шыққан болатын. Бұл өз кезегінде АҚШ-та біршама алаңдатушылық тудырып, АҚШ Қорғаныс Министрлігі ақпаратты тасымалдаудың сенімді жүйесін құру туралы шешім қабылдады. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін АҚШ-тың алдыңғы қатарлы жобаларды зерттеу агенттігі (ARPA) компьютерлік желі құруды ұсынды. Бұл желіні құру ісі Лос-Анджелестегі Калифорния университеті, Стэнфорд зерттеу орталығы, Юта штатының университеті және Санта-Барбара қаласындағы Калифорния штатының университеттеріне тапсырылды. Компьютерлік желі ARPANET деп аталып, 1969 жылы аталған төрт ғылым орталықтарын біріктірді, барлық жұмыстарды АҚШ Қорғаныс министрлігі қаржыландырып отырды. ARPANET желісінің даму қарқыны өте жылдам болды, оны әртүрлі ғылым саласындағы зертеуші-ғалымдар да кеңінен қолдана бастады.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=[[J. C. R. Licklider]] | title=Man-Computer Symbiosis | year=1960}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ARPANET желісінің алғашқы сервері 1969 жылдың 1 қыркүйегінде Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде орнатылды. Сервер ретінде орнатылған «Honeywell 516» компьютерінің оперативті жад көлемі небәрі 12 КБ болатын.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=[[Leonard Kleinrock]] | title=Leonard Kleinrock's Personal History/Biography: the Birth of the Internet | year=2005 | url=http://www.lk.cs.ucla.edu/personal_history.html | accessdate=мамыр 28, 2009 |title=The history of the Internet }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1971 жылы желі арқылы электронды почта әртүрлі хабарламалар жіберуге мүмкіндік беретін алғашқы компьютерлік бағдарлама жасалып, кеңінен тарала бастады.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=[[Ronda Hauben]] | title=From the ARPANET to the Internet | year=2001 | url=http://www.columbia.edu/~rh120/other/tcpdigest_paper.txt | accessdate=мамыр 28, 2009}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1973 жылы бұл желіге трансатлантикалық телефон сымы көмегімен Ұлыбритания және Норвегияның ұйымдары қосылып, желі халықаралық сипат ие болды.&lt;ref name=&quot;NetValley&quot;&gt;[http://www.netvalley.com/intval.html &quot;Roads and Crossroads of Internet History&quot;] by Gregory Gromov. 1995&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1970-жылдары интернет желісі тек электронды почта арқылы ақпарат жіберу үшін ғана пайдаланылды. Бірақ, бір кемшілігі, интернет желісінің басқа техникалық стандарттарға негізделген желілермен байланыс орнату мүмкіншілігі болмады.&lt;ref&gt;{{cite news | title=An Internet Pioneer Ponders the Next Revolution | work=An Internet Pioneer Ponders the Next Revolution | url=http://partners.nytimes.com/library/tech/99/12/biztech/articles/122099outlook-bobb.html?Partner=Snap | accessdate=November 25, 2005 | date=желтоқсан&amp;nbsp;20,&amp;nbsp;1999}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1970-жылдардың соңында мәліметтерді тасымалдау стандарттары үлкен қарқынмен тарала бастады. 1982-83 жылдары бұлардың барлығы бір стандартқа келтірілді. 1983 жылдың 1 қыркүйегінде ARPANET желісі NCP протоколынан TCP/IP протоколына көшірілді. Бұл протокол қазіргі кезге дейін желілерді біріктіруде кеңінен қолданылады. 1983 жылы ARPANET желісіне қатысты айтылатын «Интернет» термині пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Net was born of economic necessity, not fear | url=http://www.networkworld.com/columnists/2004/0607johnson.html | author=Johna Till Johnson | accessdate=маусым 15, 2009 }}URL is sufficient attribution&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1984 жылы домендік аттар жүйесі (DNS) жасап шығарылды.<br /> <br /> 1984 жылы ARPANET желісінен бөлек жаңа желілер пайда бола бастады. Солардың бірі АҚШ Ұлттық ғылыми қоры (NSF) өз ішіне көптеген шағын желілерді (сол уақыттарда-ақ танымал болған Usenet және Bitnet желілерін қоса) біріктірген университетаралық ауқымды NSFNet (|National Science Foundation Network) желісін құрды. Бұл желінің ақпарат тасымалдау қабілеті ARPANET желісіне қарағанда біршама артық еді. Бір жыл ішінде бұл желіге 10 мыңдай компьютер қосылды.&lt;ref&gt;{{cite book | authorlink = Katie Hafner | last = Hafner | first = Katie | title = Where Wizards Stay Up Late: The Origins Of The Internet | publisher = Simon &amp; Schuster | year = 1998 | isbn = 0-68-483267-4 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1988 жылы Internet Relay Chat (IRC) протоколы жасалып, Интернетте нақты уақытта сөйлесу (чат) мүмкіндігі пайда болды.&lt;ref&gt;[http://www.livinginternet.com/i/ii_licklider.htm Licklider and the Universal Network]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1989 жылы Еуропада, Ядролық сынақтар бойынша еуропалық кеңес (CERN) қабырғаларында Бүкіләлемдік тор концепциясы пайда болды. Оны әйгілі ағылшын ғалымы Тим Бернерс-Ли ұсынды, ол екі жыл ішінде HTTP протоколын, HTML тілін және URI идентификаторларын ойлап тапты.&lt;ref&gt;{{cite web | title=NORSAR and the Internet | url=http://www.norsar.no/pc-5-30-NORSAR-and-the-Internet.aspx | publisher=NORSAR | accessdate=маусым 5, 2009}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Интернеттің шығуы ===<br /> 1990 жылы ARPANET желісі NSFNet желісімен бәсекелестікке шыдай алмай, өз жұмысын тоқтатты. Осы жылы Интернетке телефон арқылы қосылудың сәті түсті (Dialup access).&lt;ref&gt;{{cite web | title=How does the Internet Work? | url=http://tldp.org/HOWTO/Unix-and-Internet-Fundamentals-HOWTO/internet.html | accessdate=маусым 15, 2009 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1991 жылы Бүкіләлемдік тор Интернетте пайда болды, ал 1993 жылы әйгілі NCSA Mosaic браузері пайда болды.&lt;ref name=&quot;acm.org&quot;&gt;Ruthfield, Scott, [http://www.acm.org/crossroads/xrds2-1/inet-history.html The Internet's History and Development From Wartime Tool to the Fish-Cam], ''Crossroads'' 2.1, September 1995.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1995 жылы NSFNet желісі бастапқы зерттеу мақсаттарына қайта оралды, енді Интернеттің барлық трафигін маршрутизациялаумен Ұлттық ғылыми қордың суперкомпьютерлері емес, желілік провайдерлер айналыса бастады. Осы жылы Бүкіләлемдік тор FTP арқылы файлдарды тасымалдау протоколын трафик жөнінен басып озып, Интернеттегі ақпарат тасымалдаудың негізгі көзіне айналды. Бүкіләлемдік тор консорциумы (W3C) құрылды. Бүкіләлемдік тор Интернетті өзгертіп, оның қазіргі заманғы бет-бейнесінің қалыптасуына әсер етті деп айтуға болады. 1996-жылдан бастап Бүкіләлемдік тор Интернет түсінігін толықтай ауыстырды деп айтуға болады.&lt;ref&gt;{{cite web | title=About Rand | work=Paul Baran and the Origins of the Internet | url=http://www.rand.org/about/history/baran.html | accessdate=January 14, 2006 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1990-жылдары Интернет сол уақыттағы желілердің көпшілігін біріктірді (Фидонет сияқты кейбір желілер интернет құрамына кірген жоқ). Интернеттің техникалық стандарттары ашық, ал оны басқаратын белгілі бір компания жоқ болғандықтан, интернеттің дамуы жекелеген желілердің бірігуіне көп әсерін тигізді. 1997 жылы Интернетте 10 млн компьютер болды, 1 миллионнан астам домендік аттар тіркелді. Интернет ақпарат алмасудың ең танымал құралына айналды.&lt;ref name=&quot;acm.org&quot;/&gt;<br /> <br /> 1998 жылы рим папасы [[Иоанн Павел]] II [[Бүкіләлемдік Интернет Күні]]н 30 қыркүйек деп бекітті.&lt;ref name=&quot;BBC Technology&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8331253.stm Celebrating 40 years of the net], by Mark Ward, Technology correspondent, BBC News, 29 қазан 2009&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Қазіргі кезде Интернет желісіне тек қана компьютерлік желілерден бөлек, байланыс спутниктері, радиосигналдар, кабельдік теледидар, телефон, ұялы байланыс, арнайы оптикалық-талшықтық желілер және электр желілері арқылы да байланысуға болады.&lt;ref&gt;[http://www.merit.edu/about/history/article.php ''A Chronicle of Merit's Early History''], John Mulcahy, 1989, Merit Network, Ann Arbor, Michigan&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Интернет]]<br /> [[Санат:Телекоммуникация тарихы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD_%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2017-02-15T09:29:26Z

<p>Sibom: /* Жаңа мекемелер */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Coord|37.37|N|122.04|W|region:US-CA|display=title}}<br /> [[Image:SanJose Infobox Pic Montage.jpg|thumb|right|275px|[[Сан Хосе]] қала орталығы, &quot;Силикон алқабының астанасы.&quot;]]<br /> [[File:SAN JOSE CALIFORNIA PALM TREE 2010.jpg|thumb|right|275px|[[Сан Хосе]] қаласы орталығындағы базар.]]<br /> <br /> '''Силикон алқабы''' - [[АҚШ]]-тағы [[Калифорния]] штатының оңтүстігінде орналасқан жоғары технологиялар индустриясының орталығы ретінде танымал аудан. Силикон алқабында [[компьютер]]лер және оның жабдықтары, әсіресе [[микропроцессор]]лар, сонымен қатар [[бағдарламалық жасақтама]]лар, мобильдік байланыс құрылғыларын т.б. дамытып, өңдіретін компаниялар тығыз орналасқан.<br /> <br /> ==Силикон алқабы сөзінің тарихы==<br /> <br /> Ральф Ваерст ''Силликон алқабы'' сөзін қолданысқа енгізді, Қаңтар 11, 1971. Мұндағы ''алқап'' сөзі [[Санта Клара]] алқабы.<br /> <br /> ==Тарихы==<br /> <br /> [[Image:AlumRockViewSiliconValley w.jpg|thumb|750px|center|[[Сан Хосе]]ден батысқа қарағандағы көріністердің бірі (сол-жақ шетіндегісі қала орталығы), Силикон Алқабы]]<br /> [[Стэнфорд Университеті]], оның оқытушы ұжымы және түлектері Силикон алқабының дамуына зор үлес қосты.&lt;ref name=&quot;Markoff&quot;&gt;{{cite news|url=http://travel.nytimes.com/2009/04/17/travel/escapes/17Amer.html?pagewanted=1|title=Searching for Silicon Valley|last=Markoff|first=John|date=2009-04-17|work=[[New York Times]]|publisher=[[The New York Times Company]]|accessdate=2009-04-17}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1940 - 1950 жылдары, [[Фредерик Терман]], Стэнфорд Университетінің бірінші провосты факультетті аяқтаушыларға өздерінің жаңа компанияларын бастауды бұйырады.<br /> <br /> ===Ақпараттық технологиялар дамуының қоғамдық ықпалы===<br /> <br /> ===Радио және әскери технологиялар тамыры===<br /> <br /> ===Стэнфорд Индустрия Паркі===<br /> <br /> ===Кремний транзисторы және Кремний (силикон) алқабының пайда болуы===<br /> <br /> ===Заң мекемелері===<br /> <br /> ===Жаңа мекемелер===<br /> 1970-жылдары, силикон алқабында көптеген жартылай өткізгіштік, компьютер технологияларымен және компьютерге қатысты бағдарламалық жасақтамалармен айналысатын көптеген мекеме жұмыс істейді. Нарық өте үлкен, арзан болды.<br /> <br /> The growth was fueled by the emergence of the [[venture capital]] industry on [[Sand Hill Road]], beginning with [[Kleiner, Perkins, Caufield &amp; Byers|Kleiner Perkins]] in 1972; the availability of venture capital exploded after the successful $1.3 billion [[IPO]] of [[Apple Inc.|Apple Computer]] in желтоқсан 1980.<br /> <br /> ===Бағдарламалық жасақтама жасау===<br /> <br /> ===Интернет көпіршігі===<br /> <br /> ==Экономикасы==<br /> <br /> ==Медиа==<br /> <br /> ===Ерекше мекемелер===<br /> {{See also|Category:Companies based in Silicon Valley}}&lt;!-- DO NOT ADD to this list to include your pet company if it is NOT notable. The only companies that belong here are ones which are recognized by a great majority of people and/or have a great influence on the marketplace. Your consulting firm that employs two people doesn't meet the criteria. If you want to add a company here, discuss it on the Talk page FIRST. Any additions that are added without discussing first will be reverted WITHOUT DISCUSSION.--&gt;<br /> <br /> Thousands of [[high-tech|high technology]] companies are headquartered in Silicon Valley. Among those, the following are in the [[Fortune 1000]]:<br /> <br /> [[Image:Adobe HQ.jpg|thumb|right|[[Adobe Systems]]]]<br /> [[Image:Amdheadquarters.jpg|thumb|right|[[Advanced Micro Devices]] (AMD)]]<br /> [[File:Apple Headquarters in Cupertino.jpg|thumb|right|[[Apple Inc.]]]]<br /> [[Image:Ciscosystemsheadquarters.jpg|thumb|right|[[Cisco Systems]]]]<br /> [[Image:Ebayheadquarters.jpg|thumb|right|[[eBay]]]]<br /> [[Image:1601californiaavelobby.jpg|thumb|right|[[Facebook]]]]<br /> [[Image:Googleplexsouthside.jpg|thumb|right|[[Google]]]]<br /> [[File:Hewlett Packard HQ entrance.jpg|thumb|right|[[Hewlett-Packard]]]]<br /> [[Image:Intelheadquarters.jpg|thumb|right|[[Intel]]]]<br /> [[Image:Intuit headquarters.jpg|thumb|right|[[Intuit]]]]<br /> [[Image:Nvidiaheadquarters.jpg|thumb|right|[[Nvidia]]]]<br /> [[Image:Oracle Corporation HQ.png|thumb|right|[[Oracle Corporation|Oracle]]]]<br /> [[File:Sun Agnews Campus Bldgs 21 22.jpg|thumb|right|[[Sun Microsystems]]]]<br /> [[Image:VMware HQ campus 3401 Hillview entrance.JPG|thumb|right|[[VMware]]]]<br /> [[Image:Yahoo Headquarters.jpg|thumb|right|[[Yahoo!]]]]<br /> [[Image:901cherryave.jpg|thumb|right|[[YouTube]]]]<br /> <br /> {{Div col}}<br /> * [[Adobe Systems]]<br /> * [[Advanced Micro Devices]]<br /> * [[Agilent Technologies]]<br /> * [[Apple Inc.]]<br /> * [[Applied Materials]]<br /> * [[Cisco Systems]]<br /> * [[eBay]]<br /> * [[Google]]<br /> * [[Hewlett-Packard]]<br /> * [[Intel Corporation|Intel]]<br /> * [[Intuit Inc.|Intuit]]<br /> * [[Juniper Networks]]<br /> * [[KLA Tencor]]<br /> * [[LSI Logic]]<br /> * [[Marvell Semiconductors]]<br /> * [[Maxim Integrated Products]]<br /> * [[National Semiconductor]]<br /> * [[NetApp]]<br /> * [[Nvidia]]<br /> * [[Oracle Corporation]]<br /> * [[Salesforce.com]]<br /> * [[SanDisk]]<br /> * [[Sanmina-SCI]]<br /> * [[Symantec]]<br /> * [[Yahoo!]]<br /> {{Div col end}}<br /> <br /> Additional notable companies headquartered (or with a significant presence) in Silicon Valley include (some defunct or subsumed):<br /> {{Div col}}<br /> * [[3Com]] (acquired by [[HP]])<br /> * [[A10 Networks]]<br /> * [[Actel]]<br /> * [[Actuate|Actuate Corporation]]<br /> * [[Adaptec]]<br /> * [[Aeria Games and Entertainment]]<br /> * [[Akamai Technologies]] (HQ in Cambridge, Massachusetts)<br /> * [[Altera]]<br /> * [[Amazon.com]]'s [[A9.com]]<br /> * [[Amazon.com]]'s [[Lab126|Lab126.com]]<br /> * [[Amdahl Corporation|Amdahl]]<br /> * [[Ampex]]<br /> * [[Antibody Solutions]]<br /> * [[Aricent]]<br /> * [[Asus]]<br /> * [[Atari, Inc|Atari]]<br /> * [[Atmel]]<br /> * [[Broadcom]]<br /> * [[Brocade Communications Systems]]<br /> * [[BEA Systems]] (acquired by [[Oracle Corporation]])<br /> * [[Business Objects (company)|Business Objects]] (acquired by [[SAP AG|SAP]])<br /> * [[Cypress Semiconductor]]<br /> * [[Electronic Arts]]<br /> * [[EMC Corporation]] (headquartered in Hopkinton, Massachusetts)<br /> * [[E*TRADE]] (headquartered in New York, NY)<br /> * [[Facebook]]<br /> * [[Fairchild Semiconductor]]<br /> * [[Force10]]<br /> * [[Foundry Networks]]<br /> * [[Fujitsu]] (headquartered in Tokyo, Japan)<br /> * [[Hitachi Data Systems]]<br /> * [[Hitachi Global Storage Technologies]]<br /> * [[IBM Almaden Research Center]] (headquartered in Armonk, New York)<br /> * [[IDEO]]<br /> * [[Intuitive Surgical]]<br /> * [[LinkedIn]]<br /> * [[Logitech]]<br /> * [[LynuxWorks]]<br /> * [[Maxtor]] (acquired by [[Seagate Technology|Seagate]])<br /> * [[McAfee]] (acquired by [[Intel]])<br /> * [[Memorex]] (acquired by [[Imation]] and moved to [[Cerritos, California]])<br /> * [[Micron Technology]] (headquartered in [[Boise, Idaho]])<br /> * [[Microsoft]] (headquartered in [[Redmond, Washington]])<br /> * [[Mozilla Foundation]]<br /> * [[Move Inc]]<br /> * [[Nokia]] (headquartered in [[Espoo, Finland]])<br /> * [[Nokia Siemens Networks]] (headquartered in [[Espoo, Finland]])<br /> * [[Netflix]]<br /> * [[Netscape Communications Corporation|Netscape]] (acquired by [[AOL]])<br /> * [[NeXT|NeXT Computer, Inc.]] (acquired by [[Apple Computer|Apple]])<br /> * [[Ning (website)|Ning]]<br /> * [[NXP Semiconductors]]<br /> * [[Olivetti]] (headquartered in [[Ivrea]], [[Italy]])<br /> * [[Opera Software]] (headquartered in [[Oslo]], [[Norway]])<br /> * [[OPPO]]<br /> * [[Palm, Inc.]] (acquired by [[HP]])<br /> * [[PalmSource, Inc.]] (acquired by [[Access Co.|ACCESS]])<br /> * [[PayPal]] (now part of [[eBay]])<br /> * [[Philips Lumileds Lighting Company]]<br /> * [[Playdom]]<br /> * [[PlayPhone]]<br /> * [[Qualcomm, Inc.]] (HQ in [[San Diego]], [[California|CA]])<br /> * [[Quanta Computer]]<br /> * [[Quantcast]]<br /> * [[Rambus]]<br /> * [[Riverbed Technology]]<br /> * [[Roblox|ROBLOX]]<br /> * [[RSA Security|RSA]] (acquired by [[EMC Corporation|EMC]])<br /> * [[Redback Networks]] (acquired by [[Ericsson]])<br /> * [[Salesforce.com]]<br /> * [[SAP AG]] (headquartered in [[Walldorf]], Germany)<br /> * [[Siemens]] (headquartered in [[Berlin]] and [[Munich]], Germany)<br /> * [[Silicon Graphics]]<br /> * [[Silicon Image]]<br /> * [[Solectron]] (acquired by [[Flextronics]])<br /> * [[Sony]] (headquartered in [[Tokyo]], [[Japan]])<br /> * [[Sony Ericsson]]<br /> * [[SRI International]]<br /> * [[Sun Microsystems]] (acquired by [[Oracle Corporation]])<br /> * [[SunPower]]<br /> * [[Tibco Software]]<br /> * [[Tesla Motors]]<br /> * [[TWiT]]<br /> * [[Tellme Networks]] (acquired by [[Microsoft Corporation|Microsoft]])<br /> * [[TiVo]]<br /> * [[VA Software]] ([[Slashdot]])<br /> * [[WebEx]] (acquired by [[Cisco Systems]])<br /> * [[Western Digital]]<br /> * [[VeriSign]]<br /> * [[Veritas Software]] (acquired by [[Symantec]])<br /> * [[VMware]]<br /> * [[Vocera]]<br /> * [[Xilinx]]<br /> * [[YouTube]] (acquired by [[Google]])<br /> * [[Yelp, Inc.]]<br /> * [[Zoran Corporation]]<br /> {{Div col end}}<br /> <br /> Silicon Valley is also home to the high-tech [[superstore]] retail chain [[Fry's Electronics]].<br /> <br /> ===Саясаткерлері===<br /> * [[Moffett Federal Airfield]]<br /> * [[NASA Ames Research Center]]<br /> * [[Onizuka Air Force Station]]<br /> <br /> ==Университеттер және колледждер==<br /> * [[San José State University]]<br /> * [[San Francisco State University]]<br /> * [[Stanford University]]<br /> * [[Santa Clara University]]<br /> * [[John F. Kennedy University]] Campbell Campus<br /> * [[University of California, Berkeley]] Extension<br /> * [[University of California, Santa Cruz]] Extension<br /> * [[Hult International Business School]]<br /> * [[Carnegie Mellon Silicon Valley|Carnegie Mellon University (Silicon Valley campus)]]<br /> * [[Golden Gate University]] Silicon Valley Campus<br /> * [[Silicon Valley University]]<br /> * [[California State University, East Bay]], [[Hayward, California|Hayward]]<br /> * [[University of Phoenix]] San Jose Campus<br /> * [[University of San Francisco]] South Bay Campus<br /> * [[Lincoln Law School of San Jose]]<br /> * [[University of Silicon Valley Law School]]<br /> * [[San Jose City College]]<br /> * [[Menlo College]]<br /> * [[Evergreen Valley College]]<br /> * [[Foothill College]]<br /> * [[De Anza College]]<br /> * [[Chabot College]]<br /> * [[Peralta Colleges]]<br /> * [[Mission College (Santa Clara, California)|Mission College]]<br /> * [[West Valley College]]<br /> * [[National Hispanic University]]<br /> * [[Ohlone College]]<br /> * [[Cogswell Polytechnical College]]<br /> * [[The Art Institute of California – Sunnyvale]]<br /> <br /> ==Қалалары==<br /> Силикон алқабында орналасқан қалалар тізімі:<br /> * [[Campbell, California|Campbell]]<br /> * [[Cupertino, California|Cupertino]]<br /> * [[Gilroy, California|Gilroy]]<br /> * [[Los Altos, California|Los Altos]]<br /> * [[Los Altos Hills, California|Los Altos Hills]]<br /> * [[Los Gatos, California|Los Gatos]]<br /> * [[Milpitas, California|Milpitas]]<br /> * [[Monte Sereno, California|Monte Sereno]]<br /> * [[Morgan Hill, California|Morgan Hill]]<br /> * [[Mountain View, Santa Clara County, California|Mountain View]]<br /> * [[Palo Alto, California|Palo Alto]]<br /> * [[San Jose, California|San Jose]]<br /> * [[Santa Clara, California|Santa Clara]]<br /> * [[Saratoga, California|Saratoga]]<br /> * [[Sunnyvale, California|Sunnyvale]]<br /> <br /> Ауданға қатысы бар қалалар тізімі:<br /> <br /> * [[East Palo Alto, California|East Palo Alto]] (San Mateo County)<br /> * [[Emeryville, California|Emeryville]] (Alameda County, home to Pixar, Ask.com(Ask Jeeves), Pandora Media, MobiTV)<br /> * [[Foster City, California|Foster City]]<br /> * [[Fremont, California|Fremont]] (Alameda County)<br /> * [[Hayward, California|Hayward]] (Alameda County) (home of [[California State University, East Bay]] and [[Dust Networks]])&lt;ref&gt;[http://www.edab.org/regions/northern_silicon_valley_region.htm]&lt;/ref&gt;<br /> * [[Menlo Park, California|Menlo Park]] (San Mateo County, location of some venture capital companies)<br /> * [[Newark, California|Newark]] (Alameda County)<br /> * [[Redwood City, California|Redwood City]] (San Mateo County, home to Oracle, Electronic Arts and PDI/DreamWorks)<br /> * [[San Francisco, California|San Francisco]] (San Francisco County, home to Quantcast, Salesforce, Square, Twitter, Wikipedia, Yelp, and Zynga)<br /> * [[San Mateo, California]] (San Mateo County; home to Akamai's Silicon Valley office; YouTube was founded here; home to SolarCity, NetSuite among others)<br /> * [[Scotts Valley, California|Scotts Valley]] (Santa Cruz County, home to Seagate Technology among others)<br /> <br /> ==Тағы қараңыз==<br /> {{Portal|San Francisco Bay Area}}<br /> * [[List of attractions in Silicon Valley]]<br /> * [[List of places with &quot;Silicon&quot; names]]<br /> * [[List of research parks]] around the world<br /> * [[List of technology centers]] around the world<br /> * [[Microcomputer revolution]]<br /> * ''[[Pirates of Silicon Valley]]''&amp;nbsp;— 1999 movie<br /> * [[Silicon Valley Toxics Coalition]]<br /> * [[Sustainable Silicon Valley]] (SSV)<br /> * [[Silicon Border]]<br /> * [[San Fernando Valley]], sometimes erroneously called &quot;Silicon Valley&quot;<br /> * [[Silicon Fen]]<br /> * [[Titanium Valley]]<br /> * ''[[Triumph of the Nerds|Triumph of the Nerds: The Rise of Accidental Empires]]''&amp;nbsp;— 1996 documentary<br /> * [[Optics Valley]]<br /> * [[Silicon Wadi]]<br /> * [[Old Street Roundabout|Silicon Roundabout]]<br /> <br /> ==Сілттемелер==<br /> {{Reflist|2}}<br /> <br /> ==Арғы оқылымдар==<br /> &lt;!-- alphabetical order please --&gt;<br /> {{Refbegin|2}}<br /> * ''Making Silicon Valley: Innovation and the Growth of High Tech, 1930–1970'' by Christophe Lécuyer, MIT Press (2006)<br /> * ''[[Hackers: Heroes of the Computer Revolution]]'' by [[Steven Levy]], Garden City, New York: Anchor Press/Doubleday (1984)<br /> * ''A History of Silicon Valley: The Greatest Creation of Wealth in the History of the Planet'' by Arun Rao and Piero Scaruffi, Omniware Press (2010), ISBN 0-9765531-8-X<br /> * ''Behind the Silicon Curtain: The Seductions of Work in a Lonely Era'', [[Dennis Hayes]], London: [[Free Association Books]] (1989)<br /> * [http://www.thomasscoville.com/merc2.html Silicon Valley, Inc.: Ruminations on the Demise of a Unique Culture], The San Jose Mercury News (1997)<br /> * ''[http://www.sup.org/book.cgi?isbn=0804744297 Cultures@Silicon Valley]'', J. A. English-Lueck, Stanford: Stanford University Press (2002)<br /> * ''The Silicon Valley of Dreams: Environmental Injustice, Immigrant Workers, and the High-Tech Global Economy'', David Naguib Pellow and Lisa Sun-Hee Park, New York University Press (2003)<br /> * ''What the Dormouse Said: How the Sixties Counterculture Shaped the Personal Computer Industry'', John Markoff, Viking (2005)<br /> * ''Silicon Follies: A Dot. Comedy'', [[Thomas Scoville]], Pocket Books (2000)<br /> * ''The Silicon Boys: And Their Valleys Of Dreams'', David A. Kaplan, Harper Perinneal (сәуір 2000), ISBN 0-688-17906-1<br /> * [http://pup.princeton.edu/titles/7859.html Cities of knowledge: Cold War science and the search for the next Silicon Valley], Margaret Pugh O’Mara, New Jersey: Princeton University Press, (2005)<br /> * ''[[Accidental Empires]]: How the boys of Silicon Valley make their millions, battle foreign competition, and still can't get a date'', [[Robert X. Cringely]], Addison-Wesley Publishing, (1992), ISBN 0-201-57032-7<br /> * Silicon Valley: 110 Year Renaissance, John McLaughlin, Leigh Weimers, Ward Winslow, Santa Clara Valley Historical Association (2008), ISBN 0-9649217-4-X<br /> * ''Fire in the Valley: The Making of The Personal Computer'' by Paul Freiberger &amp; Michael Swaine, McGraw-Hill (1984)<br /> * ''Regional Advantage: Culture and Competition in Silicon Valley and Route 128'' by AnnaLee Saxenian, Harvard University Press (1996), ISBN 0-674-75340-2<br /> * ''Clusters of Creativity: Enduring Lessons on Innovation and Entrepreneurship from Silicon Valley and Europe's Silicon Fen'' by Rob Koepp, John Wiley (2002), ISBN 0-471-49604-9<br /> * ''The Nudist on the Late Shift: And Other True Tales of Silicon Valley'' by Po Bronson, Random House (1999), ISBN 0-375-50277-7<br /> {{Refend}}<br /> <br /> ==Сыртқы сілттемелер==<br /> * [http://www.cr.nps.gov/nr/travel/santaclara/intro.htm California's Historic Silicon Valley]<br /> * [http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/1999/12/27/BU52171.DTL Growth of a Silicon Empire] by [[Henry Norr]] published at the end of 1999 in the ''[[San Francisco Chronicle]]''<br /> * {{PDFlink|[http://ipc-lis.mit.edu/globalization/Silicon%20Valley.pdf How Silicon Valley Came to Be]|90.0&amp;nbsp;[[Kibibyte|KiB]]&lt;!-- application/pdf, 92216 bytes --&gt;}}<br /> * [http://news-service.stanford.edu/news/2004/february4/silicon-24.html Red tile roofs in Bangalore: Stanford's look copied in Silicon Valley and beyond] from [[Stanford University]]<br /> * [http://web.archive.org/web/20071220023204/http://www2.sjsu.edu/depts/anthropology/svcp/ The Silicon Valley Cultures Project] from [[San Jose State University]]<br /> * [http://www.siliconvalleyhistorical.org/home Silicon Valley Historical Association]<br /> * [http://www.nytimes.com/slideshow/2010/08/27/travel/20100905SILICON.html A Weekend in Silicon Valley] - slideshow by ''[[The New York Times]]''<br /> <br /> [[Санат:Калифорния]]<br /> [[Санат:Компьютер]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA-%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2017-02-15T09:29:13Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Infobox Geopolitical organization<br /> |native_name = Оңтүстiк-Шығыс Азия Елдерiнің Ассоциациясы<br /> | name = {{Collapsible list<br /> |title = &lt;center&gt; ASEAN &lt;center&gt;<br /> |&lt;center&gt; {{lang|my|'''အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း'''}} {{my icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|cn|'''东南亚国家联盟 / 東南亞國家聯盟'''}} {{cn icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|id|'''Perhimpunan Bangsa-bangsa Asia Tenggara'''}} {{id icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|km|'''សមាគមន៏ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ'''}} {{km icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|lo|'''ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້'''}} {{lo icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|ms|'''Persatuan Negara-negara Asia Tenggara'''}} {{ms icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|tl|'''Kapisanan ng mga Bansa ng Timog-Silangang Asya'''}} {{tl icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|fil|'''தென்கிழக்காசிய நாடுகளின் கூட்டமைப்பு'''}} {{ta icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|th|'''สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้'''}} {{th icon}} &lt;/center&gt;<br /> &lt;center&gt; {{lang|vi|'''Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á'''}} {{vi icon}} &lt;/center&gt;}}<br /> | linking_name = АСЕАН<br /> | image_flag =<br /> | image_symbol =<br /> | motto = &lt;small&gt;'''&quot;One Vision, One Identity, One Community&quot;&lt;br /&gt;&quot;10 countries, 1 identity&quot;'''&lt;/small&gt;<br /> | anthem = &quot;[[The ASEAN Way]]&quot;<br /> | image_map = Association of Southeast Asian Nations (orthographic projection).svg<br /> | map_caption =<br /> | admin_center_type = {{nowrap|Seat of Secretariat}}<br /> | admin_center = {{Flagicon|Indonesia}} [[Jakarta]]<br /> | largest_city = {{Flagicon|Indonesia}} Jakarta<br /> | languages_type = [[Working language]]<br /> | languages = {{Collapsible list |title=[[List of official languages by institution#Regional|Ағылшын тілі]] |{{flagicon|Philippines}} {{flagicon|Singapore}} [[Ағылшын тілі]] |{{flagicon|Brunei}} {{flagicon|Malaysia}} {{flagicon|Singapore}} [[Malay language|Malay]] |{{flagicon|Burma}} [[Burmese language|Burmese]] |{{flagicon|Singapore}} [[Standard Mandarin|Chinese (Mandarin)]] |{{flagicon|Philippines}} [[Filipino language|Filipino]] |{{flagicon|Indonesia}} [[Indonesian language|Indonesian]] |{{flagicon|Cambodia}} [[Khmer language|Khmer]] |{{flagicon|Laos}} [[Lao language|Lao]] |{{flagicon|Singapore}} [[Tamil language|Tamil]] |{{flagicon|Thailand}} [[Thai language|Thai]] |{{flagicon|Vietnam}} [[Vietnamese language|Vietnamese]]}}<br /> | demonym = [[Asian people|Southeast Asian]]<br /> | membership_type = [[List of ASEAN member states|Member states]]<br /> | membership = {{Collapsible list<br /> | title = [[List of ASEAN member states|10]]<br /> |{{flag|Brunei}}<br /> |{{flag|Burma|name=Burma (Myanmar)}}<br /> |{{flag|Cambodia}}<br /> |{{flag|Indonesia}}<br /> |{{flag|Laos}}<br /> |{{flag|Malaysia}}<br /> |{{flag|Philippines}}<br /> |{{flag|Singapore}}<br /> |{{flag|Thailand}}<br /> |{{flag|Vietnam}}}}<br /> | observer = {{Collapsible list<br /> | title = [[List of ASEAN member states#Non-member states|2]]<br /> |{{flag|Papua New Guinea}}<br /> |{{flag|Timor-Leste}}}}<br /> | ethnic_groups =<br /> | ethnic_groups_year =<br /> | government_type = [[Regional organization|Regional organisation]]<br /> | leader_title1 = [[List of Secretaries General of ASEAN|Secretary General]]<br /> | leader_name1 = {{flagicon|Thailand}} [[Surin Pitsuwan]]<br /> | sovereignty_type = [[ASEAN#History|Formation]]<br /> | sovereignty_note =<br /> | established_event1 = [[ASEAN Declaration|Bangkok Declaration]]<br /> | established_date1 = 8 тамыз 1967<br /> | established_event2 = [[ASEAN Charter|Charter]]<br /> | established_date2 = 16 желтоқсан 2008<br /> | area_magnitude = 1 E+12<br /> | area_km2 = 4,464,322<br /> | area_sq_mi = 2,772,344<br /> | percent_water =<br /> | population_estimate = 577 million<br /> | population_estimate_year = 2008<br /> | population_census =<br /> | population_census_year =<br /> | population_density_km2 = 129<br /> | population_density_sq_mi = 208<br /> | population_density_rank =<br /> | GDP_PPP = US$ 3,431.2 billion<br /> | GDP_PPP_rank =<br /> | GDP_PPP_year = 2007<br /> | GDP_PPP_per_capita = US$ 5,962<br /> | GDP_PPP_per_capita_rank =<br /> | GDP_nominal = US$ 1,505.7 billion<br /> | GDP_nominal_rank =<br /> | GDP_nominal_year = 2008<br /> | GDP_nominal_per_capita = $2,609<br /> | GDP_nominal_per_capita_rank =<br /> | HDI = {{increase}} 0.742<br /> | HDI_rank = 100th¹<br /> | HDI_year = 2007<br /> | HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;medium&lt;/span&gt;<br /> | currency = {{Collapsible list<br /> | title = [[Currency|10]]<br /> |{{flagicon|Brunei}} [[Brunei dollar]]<br /> |{{flagicon|Cambodia}} [[Cambodian riel]]<br /> |{{flagicon|Indonesia}} [[Indonesian rupiah]]<br /> |{{flagicon|Laos}} [[Lao kip]]<br /> |{{flagicon|Malaysia}} [[Malaysian ringgit]]<br /> |{{flagicon|Myanmar}} [[Myanma kyat]]<br /> |{{flagicon|Philippines}} [[Philippine peso]]<br /> |{{flagicon|Singapore}} [[Singaporean dollar]]<br /> |{{flagicon|Thailand}} [[Thai baht]]<br /> |{{flagicon|Vietnam}} [[Vietnamese dong]]}}<br /> | currency_code =<br /> | time_zone = [[ASEAN Common Time|ASEAN]]<br /> | utc_offset = [[UTC+9|+9]] to [[UTC+6:30|+6:30]]<br /> | time_zone_DST =<br /> | DST_note =<br /> | utc_offset_DST =<br /> | cctld = {{Collapsible list<br /> | title = [[Country code top-level domain|10]]<br /> |{{flagicon|Brunei}} [[.bn]]<br /> |{{flagicon|Cambodia}} [[.kh]]<br /> |{{flagicon|Indonesia}} [[.id]]<br /> |{{flagicon|Laos}} [[.la]]<br /> |{{flagicon|Malaysia}} [[.my]]<br /> |{{flagicon|Myanmar}} [[.mm]]<br /> |{{flagicon|Philippines}} [[.ph]]<br /> |{{flagicon|Singapore}} [[.sg]]<br /> |{{flagicon|Thailand}} [[.th]]<br /> |{{flagicon|Vietnam}} [[.vn]]}}<br /> | calling_code = {{Collapsible list<br /> | title = [[Country calling codes|10]]<br /> |{{flagicon|Brunei}} +673<br /> |{{flagicon|Cambodia}} +855<br /> |{{flagicon|Indonesia}} +62<br /> |{{flagicon|Laos}} +856<br /> |{{flagicon|Malaysia}} +60<br /> |{{flagicon|Myanmar}} +95<br /> |{{flagicon|Philippines}} +63<br /> |{{flagicon|Singapore}} +65<br /> |{{flagicon|Thailand}} +66<br /> |{{flagicon|Vietnam}} +84}}<br /> |official_website = http://www.asean.org/<br /> |footnote1 = If considered as a single entity.<br /> |footnote2 = [http://www.asean.org/stat/Table1.pdf Selected key basic ASEAN indicators]<br /> |footnote3 = [[Population growth|Annual growth]] 1.6%<br /> }}<br /> <br /> '''AСЕАН''' ({{lang-en|The '''A'''ssociation of '''S'''outheast '''A'''sian '''N'''ations}} — Оңтүстiк-шығыс Азия елдерiнің ассоциациясы) — Оңтүстiк-шығыс Азияның 10 елi кіретін өңірлік саяси, мәдени әрі экономикалық ұйым.<br /> <br /> [[1967]] ж. [[тамыздың 8]] [[Индонезия Республикасы|Индонезия]], [[Малайзия]], [[Филиппиндер]], [[Сингапур]] және [[Таиланд]] негізін қалаған.<br /> <br /> Ұйым мақсаты — экономикалық өсуді, әлеуметтік, мәдени дамуды жаңғырту, аймақта бейбітшілікті қамтамасыз ету.[[File:Dmitry Medvedev in Vietnam 30 October 2010-6.jpg|thumb| alt=A.| ''[[АСЕАН саммиті]]''.]]'''Оңтүстік-шығыс Азия елдерінің ассоциациясы''', Assocіatіon of South East Natіons, ASEAN ([[АСЕАН]]) – халықаралық ұйым. 1967 жылы 8 тамызда [[Индонезия]], [[Малайзия]], [[Сингапур]], [[Тайланд]], [[Филиппиндер]] мемлекеттері құрған. Кейін ұйымның құрамына [[Бруней]] (1984), [[Вьетнам]] (1995), [[Лаос]] және [[Мьянма]] (1997), [[Камбоджа]] (1999) кірді. АСЕАН құрылғаннан бастап саяси ынтымақтастық саласында келісімдер жасауға баса көңіл бөлді. АСЕАН елдерінің алғашқы екі кездесуі (1976 және 1977) осы ұйым қызметінің принциптерін жария етіп, адам ресурстарын дамыту, кедейшілік пен сауатсыздықты жою, есірткі саудасына жол бермеу, т.б. салада ынтымақтастықты кеңейтуге арналды. Ұйымға мүше елдер [[Оңтүстік-Шығыс Азия]]да еркін сауда аймағын құруға талпыныстар жасап, арнайы келісімшарттарға отырды.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 7 том&lt;/ref&gt;<br /> ==Конференциялар==<br /> Ұйым Азия-Тынық [[мұхит]] аймағындағы қауіпсіздік мәселелері бойынша жыл сайын конференциялар өткізеді. 1993 жылы АСЕАН-ның аймақтық форумы құрылып, оған бақылаушы мемлекет ретінде Папуа-Жаңа [[Гвинея]] және екі кеңесшілік серіктес елдер – [[Қытай]] мен [[Ресей]] кірді. Сондай-ақ ұйым аймақта экономикалық өсімді, әлеуметтік және мәдени дамуды жеделдету, аталған салаларда белсенді ынтымақтастық пен өзара көмек көрсету мақсатында ғылым мен технология, қоршаған орта, мәдениет пен ақпарат, әлеуметтік даму ынтымақтастығын үйлестіреді. 1995 жылы АСЕАН елдері Оңтүстік-Шығыс Азия аймағында ядролық қарусыз аумақ құру туралы шартқа қол қойды.<br /> <br /> ==Құрылымы==<br /> АСЕАН-ның жоғарғы органы – Мемлекет және Үкімет басшыларының саммиті. Бұл саммит әр 3 жыл сайын өткізіледі, ал олардың аралығында бейресми кездесулер өтеді. АСЕАН-да 11 арнайы комитет жұмыс істейді, ағымдағы басшылықты Тұрақты комитет жүзеге асырады. Бес жыл мерзімге тағайындалатын АСЕАН-ның Бас хатшысы жетекшілік ететін Секретариат [[Джакарта]] қаласында орналасқан.<br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> * [[БҰҰ]]<br /> * [[ТМД]]<br /> * [[Оңтүстік-шығыс Азия]]<br /> ==Сыртқы сілтемелер==<br /> * [http://refa.kz/load/tegin_azasha_referattar/ehkonomika/asean_b_l_o_t_stik_shy_ys_azija_memleketteri/21-1-0-1615 АСЕАН]<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}} <br /> <br /> {{ШЫҰ}}<br /> <br /> [[Санат:Халықаралық ұйымдар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%83%D1%96 2017-02-15T09:28:52Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Morgan-Keenan_spectral_classification.png|thumb|right|400px]]<br /> '''Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі''' — спектіріндегі айырмашылықтары бойынша анықталған жұлдыздар жіктелуі.<br /> <br /> 19-шы ғасырдың 2-ші жартысында жұлдыздарға жасалған спектрлік жіктелулерінің ішіндегі ең сйтті шыққаны - Гарвард жіктелуі. Оны 19 және 20 ғасырларды америкалық астроном [[Энни Джамп Кэннон|Э.Кеннон]] жасаған. Бұл жіктелудің негізіне атлмдық спектрлік сызықтардың немесе молекулалық жолақтардың интенсивтігі алынған. Мұнда жұлдыздардың үздіксіз спектіріндегі энергияның таралуы ескеріледі. Жұлдыздардың спектріндегі ерекшіліктер негізінен олардың беттерінің температурасымен анықталады. Әр түрлі жұлдыздардың жарқырауы мен спектрлік кластары арасында (немесе бетінің температурасы), [[Герцшпругн-Рассел диаграммасы]]нда көрсетілгендей белгілі бір тәуелдік байқалады.<br /> <br /> Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі әріптермен белгіленіп, температураның кемуіне қарай мына тәртіпте орналастырылады:<br /> {|class=&quot;standard sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;<br /> |+Гарвард жұлдыздардың спектрлік жіктелуі<br /> ! style=&quot;width: 5%;&quot; | Класс<br /> ! style=&quot;width: 10%;&quot; | Температура, &lt;br /&gt;K<br /> ! style=&quot;width: 15%;&quot; abbr=&quot;color&quot; | Негізгі түсі<br /> ! style=&quot;width: 15%;&quot; abbr=&quot;color&quot; | Көзге көрінетін түсі&lt;ref name=&quot;möre&quot;&gt;The Guinness book of astronomy facts &amp; feats, Patrick Moore, 1992, 0-900424-76-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | date = желтоқсан 21 2004<br /> | url = http://outreach.atnf.csiro.au/education/senior/astrophysics/photometry_colour.html<br /> | title = The Colour of Stars<br /> | publisher = Australia Telescope Outreach and Education<br /> | accessdate = 2007-09-26<br /> | archiveurl = http://www.webcitation.org/61BISbtHe<br /> | archivedate = 2011-08-24<br /> }} — Explains the reason for the difference in color perception.&lt;/ref&gt;<br /> ! style=&quot;width: 10%;&quot; | Масса, &lt;br /&gt;[[Күн массасы|M&lt;sub&gt;☉&lt;/sub&gt;]]<br /> ! style=&quot;width: 10%;&quot; | Радиус, &lt;br /&gt;[[Күн радиусы|R&lt;sub&gt;☉&lt;/sub&gt;]]<br /> ! style=&quot;width: 10%;&quot; | Жарқырауы, &lt;br /&gt;[[Күн жарқырауы|L&lt;sub&gt;☉&lt;/sub&gt;]] <br /> ! style=&quot;width: 15%;&quot; | Сутегі сызықтары<br /> ! [[Негізгі тізбек жұлдызы]]ндағы үлесі, &lt;br /&gt;%&lt;ref name=&quot;LeDrew2001&quot;&gt;[[Glenn LeDrew|LeDrew, G.]]; ''[http://adsabs.harvard.edu/abs/2001JRASC..95...32L The Real Starry Sky]'', Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 95, No. 1 (whole No. 686, February 2001), pp. 32–33.&lt;/ref&gt;<br /> ! [[Ақ ергежейлі]]дегі үлесі , &lt;br /&gt;%&lt;ref name=&quot;LeDrew2001&quot;/&gt;<br /> ! Алыптардың үлесі, &lt;br /&gt;%&lt;ref name=&quot;LeDrew2001&quot;/&gt;<br /> |- style=&quot;background: #9bb0ff;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #9bb0ff;&quot; | [[#Класс O|O]]<br /> | 30 000—60 000<br /> | style=&quot;background: #9aafff;&quot; | көк<br /> | style=&quot;background: #aabfff;&quot; | көк<br /> | 60<br /> | 15<br /> | 1 400 000<br /> | әлсіз интенсивті<br /> | ~0,00003034<br /> | -<br /> | -<br /> |- style=&quot;background: #aabfff;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #abbfff;&quot; | [[#Класс B|B]]<br /> | 10 000—30 000<br /> | style=&quot;background: #cad7ff;&quot; | ақшыл-көк<br /> | style=&quot;background: #cad7ff;&quot; | ақшыл-көк және ақ<br /> | 18<br /> | 7<br /> | 20 000<br /> | орташа интенсивті<br /> | 0,1214<br /> | 21,8750<br /> | -<br /> |- style=&quot;background: #cad7ff;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #cad7ff;&quot; | [[#Класс A|A]]<br /> | 7500—10 000<br /> | style=&quot;background: #f8f7ff;&quot; | ақ<br /> | style=&quot;background: #f8f7ff;&quot; | ақ<br /> | 3,1<br /> | 2,1<br /> | 80<br /> | өте интенсивті<br /> | 0,6068<br /> | 34,7222<br /> | -<br /> |- style=&quot;background: #f8f7ff;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #f8f7ff;&quot; | [[#Класс F|F]]<br /> | 6000—7500<br /> | style=&quot;background: #fff4ea;&quot; | сарғылт-ақ<br /> | style=&quot;background: #f8f7ff;&quot; | ақ<br /> | 1,7<br /> | 1,3<br /> | 6<br /> | орташа интенсивті<br /> | 3,03398<br /> | 17,3611<br /> | 7,8740<br /> |- style=&quot;background: #fff4ea;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #fff4ea;&quot; | [[#Класс G|G]]<br /> | 5000—6000<br /> | style=&quot;background: #fff2a1;&quot; | сары<br /> | style=&quot;background: #fff2a1;&quot; | сары<br /> | 1,1<br /> | 1,1<br /> | 1,2<br /> | әлсіз интенсивті<br /> | 7,6456<br /> | 17,3611<br /> | 25,1969<br /> |- style=&quot;background: #ffd2a1;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #ffd2a1;&quot; | [[#Класс K|K]]<br /> | 3500—5000<br /> | style=&quot;background: #ffc46f;&quot; | қызғылт<br /> | style=&quot;background: #ffe46f;&quot; | сары-қызғылт<br /> | 0,8<br /> | 0,9<br /> | 0,4<br /> | өте әлсіз интенсивті<br /> | 12,1359<br /> | 8,6806<br /> | 62,9921<br /> |- style=&quot;background: #ffcc6f;&quot;<br /> ! style=&quot;background: #ffcc6f;&quot; | [[#Класс M|M]]<br /> | 2000—3500<br /> | style=&quot;background: #ff6060;&quot; | қызыл<br /> | style=&quot;background: #ffa040;&quot; | қызғылт-қызыл<br /> | 0,3<br /> | 0,4<br /> | 0,04<br /> | өте әлсіз интенсивті<br /> | 76,4563<br /> | -<br /> | 3,9370<br /> |}<br /> <br /> Жұлдыздар бір кластан екінші класқа үнемі ауысып отырады. Спектрлік кластардың ішінде ондық бөліктер де болад, мысалы, В0, В1, В2,..., В9, А0.... Барлық жұлдыздардың 99 %-ы В-М спетрлік кластарына жатады, O, R, N, S класындағы жұлдыздар сирек кездеседі.<br /> <br /> == O-класы ==<br /> O-класы (t ≈ 40 000&amp;nbsp;°C - 25 000°С). Бұл класқа спектірінің ультракүлгін бөлігі күшті дамыған өте ыстық жұлдыздар жатады. Бұл жұлдыздардың спектрі, негізінен иондалған [[гелий]] сызықтарынан тұрады. Бейтарап гелийдің, бірнеше рет иондалған азоттың, көміртектің, кремнийдің сызықтары да көрінеді.<br /> <br /> == В-класы ==<br /> В-класы (t ≈ 25 000&amp;nbsp;°C - 12 000°С). Бұл класқа жататын жұлдыздардың спектрлерінде бейтарап гелийдің, иондалған оттектің және азоттың сызықтары кездеседі.<br /> <br /> == А-класы ==<br /> А-класы (t ≈ 11 500&amp;nbsp;°C - 7 700°С). Спектрлерінде Бальмер сериясына жататын сутек сызықтары көп кездеседі.<br /> <br /> == Ғ-класы ==<br /> Ғ-класы (t ≈ 7 600&amp;nbsp;°C - 6 100°С). Спектрлердегі сутек сызықтары өте интенсивті болады, бірақ оның құрамында иондалған металдар мен бейтарап металдардың көптеген сызықтары байқалады. Иондалған кальцийдің Н және К сызықтары өте интенсивті болады.<br /> <br /> == G-класы ==<br /> G-класы (t ≈ 6 000&amp;nbsp;°C - 5 000°С). Металдардың күшті спектрлік сызықтарының ішінде сутек сызықтарыайрықша көзге түспейді. Н және К сызықтары өте интенсивті болады. Күн G 3 класына жатады.<br /> <br /> == K-класы ==<br /> K-класы (t ≈ 4 900&amp;nbsp;°C - 3 700°С). Н және К сызықтары, толқын ұзындығы 4227 Å сызық және G жолағы өте күшті дамыған сызық.<br /> <br /> == M-класы ==<br /> M-класы (t ≈ 3 600&amp;nbsp;°C - 2 600°С). Бұл класқа жолақ сызықтары бар қызыл жұлдыздар жатады. Әсіресе, титан тотығы жолақтары ерекше көзге түсіп тұрады.<br /> <br /> == R-класы ==<br /> R-класы (t ≈ 5 000&amp;nbsp;°C - 4 000°С). Бұл кластың спектрлері көп жағынан G 5 - К 5 спектрлеріне ұқсас.<br /> <br /> == N-класы ==<br /> N-класы (t ≈ 3 000&amp;nbsp;°C - 2 000°С). С&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; және CN спектрінің қызыл жағы шектелген жолақтарын жұту күшейе түсетіні байқалады.<br /> <br /> == S-класы ==<br /> S-класы (t ≈ 3 000&amp;nbsp;°C - 2 000°С). Бұл кластың жұлдыздары М және N кластарының жұлдыздарына ұқсас келеді.<br /> <br /> Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі жиі өзгереді. Жұлдыздардың спектрлері спектрофотометрлік әдістерінің көмегімен анықталады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Астрофизика]]<br /> [[Санат:Жұлдыздар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 2017-02-15T09:28:29Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан (3) using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Sirius A and B artwork.jpg|thumb|right|200px|Сүмбіле [[Қосаржұлдыз]] жүйесі, NASA]]<br /> <br /> '''Сүмбіле''' немесе '''Сириус''' ({{lang-la|Sirius}}), сонымен қатар '''Үлкен арлан шоқжұлдызындағы α жұлдыз''' ({{lang-la|α Canis Majoris}}) — [[Тазы шоқжұлдызы]]нда, [[аспан]]ның орталық жарты шарына орналасқан, (Қазақстанда қыста шығыс оңтүстік аспаннан көрінеді) жерден қарағанда ең жарық көрінетін [[жұлдыз]]. Белгісі - '''Bd：α CMa'''.<br /> <br /> Сүмбіленің жалтырауы 1,46 жұлдыздық шамаға тең болып, екінші жарық жұлдыз [[Канопус]]ке қарағанда екі есе артық жарқырайды. Оның ағылшынша аты Sirius /sɪɹiəs/, ол ежелгі грекше Σείριος сөзінен келген. Оның Байер белгілемесіндегі аты - [[Үлкен арлан шоқжұлдызы]]ндағы α жұлдыз. Көзімізге сүмбіле бір тұрақты жұлдыз болып көрінгенімен, ол шынтуайтында Қосаржұлдыз болып есептеледі. Ол спектрі A1V болған ақ [[негізгі тізбек жұлдызы]] мен спектрі DA2 болған күңгірт [[ақ ергежейлі]] серігі Сүмбіле B дан құралады（Bd：α CMa B）.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіленің басқа жұлдыздардан өте жарық көріну себебі оның жарық шамасының жоғарылығынан ғана емес, және оның жерге өте жақындығынан болған. Ол күнге жақын жұлдыздардың бірі есептеледі. Сүмбіленің [[Күн]]нен қашықтығы 2,6 парсек (8.6 жарық жылы). Сүмбіле диаметрі жағынан Күннен екі есе үлкен, жарқырауы Күн жарқырауынан 25 есе артық.<br /> <br /> Сүмбіле [[Қосаржұлдыз]]ы 200 - 300 млн жылдық тарихқа ие. Ол әу бастан-ақ екі көк түсті жарық жұлдыздан құралған. Жоғары энергияға ие Сүмбіле B өз энергиясын сарқып, алып қызыл жұлдызға айналған және сыртқы қабатынан үздіксіз жеміріліп, осыдан шамамен 120 млн жыл бұрын қусырылып қазіргі [[Ақ ергежейлі]]ге айналған екен.<br /> <br /> == Қазақ астрономиясындағы Сүмбіле жұлдызы ==<br /> {{Ambox<br /> |type = style<br /> |image = [[Сурет:Question book-4.svg|50x40px|link=|alt=]]<br /> |text = Бұл бұл бөлімдегі тақырып толық зерттелмеген, оны ары қарай зерттеу керек.<br /> }}<br /> <br /> [[Қазақ тілі|Қазақ]], [[Қырғыз тілі|қырғыз]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[Түрікмен тілі|түрікмен]], [[ТӘЖІК ТІЛІ|тәжік]], [[Парсы тілі|парсы]], пуштун ([[Ауғанстан]]) [[күнтізбе]]лерінде Сүмбіле жұлдызы 31 күндік [[зодиак]] айы саналады.<br /> <br /> Ол тамыздың соңы, қыркүйектің басы аралығына Қазақстанның түңгі аспанында пайда болады. Ол Қиыс Оңтүстік (шығыс оңтүстік) аспанынан қыс бойы сәулесін шашып тұрады. [[Қазақ халқы]] бұл айдың алғашқы жартысын ''“Лақ Сүмбіле”'', екінші жартысын ''“Теке Сүмбіле”'' деп атайды.<br /> <br /> Тамыз айында Сүмбіленің суы жүреді, сондықтан да қазақтар &quot;Сүмбіленің суы жүріп пе екен?&quot; – деп сұрайтын болған. Сүмбіле жаңбыры болып өткен жердің көдесінің түбі көк, малға от болады деп, жылқыны қыста сол жерге тебіндеткен.&lt;ref&gt;http://kostanaytany.kz/archives/5360&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Қазақта &quot;Сүмбіле туса су суыр, Таразы туса таң суыр&quot; деген сөз бар. Яғни, қыркүйектің соңғы онкүндігінде күз келеді. Жауын басталады. Сүмбіле жұлдызы туған шақтан бастап өзен-көлдердің суы ептеп салқындай бастайды. Сүмбіленің аспанда көрінуі елімізде қыстың алғашқы лебімен тұспа-тұс келеді.<br /> <br /> Сумбиле туған соң суда сулик оле бастайды. Және &quot;Сүмбіле туса сұмпиып,ат тойынар құнтиып&quot; деген сөз бар. Бұл сүмбіле тууымен күн салқындап , жылқы баласына шыбын-шіркеисіз мезгіл басталатынын, әсіресе суда сүлік өліп, жылқылар жақсы жайыла бастайтынынан болса керек.<br /> <br /> [[Сурет:Sirius A &amp; B X-ray.jpg|thumb|right|200px|Сүмбіле. Чандра рентгендік обсерваториясының суреті. Онда &quot;Сүмбіле В&quot; серігі де анық байқалады.]]<br /> &quot;Сүмбіле жұлдызы туғанда жарқырап,&lt;br /&gt;<br /> Құлынның үлесін биеден тартып ап.&lt;br /&gt;<br /> Ел қымыз ішкені,&lt;br /&gt;<br /> Қаздардың қайтқаны,&lt;br /&gt;<br /> Сол қайтқан қаздардан қыс сәлем айтқаны.&lt;br /&gt;<br /> Жабырқап қалғаны аққудың құт көлі – &lt;br /&gt;<br /> Жап-жасыл жайлаудың қызығы біткені.&lt;br /&gt;<br /> Көтеріл, қыпшақтар,&lt;br /&gt;<br /> Үй жықсын ұл-қызың...&lt;br /&gt;<br /> Қолында өледі Сүмбіле жұлдызы.&quot;&lt;br /&gt;<br /> (Олжас Сүлейменов,«Сен – менің кейіпкерімсің», Қадыр Мырзалиев аударған)<br /> <br /> == Бақылау-өлшеу тарихы ==<br /> {| style=&quot;float: left; margin: 5px; border: 1px solid black;&quot;<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> |<br /> &lt;hiero&gt;X1:N14-M44&lt;/hiero&gt;<br /> Сүмбіле/Сопдеттің [[иероглиф]] нұсқасы<br /> |}<br /> [[Сурет:Isis.svg|thumb|right|200px|Мысыр ана құдайы [[Исида]] (ISIS), [[Осирис]]тің әйелі, [[Перғауын]]дар осы Құдайдың балалары есептелген.]]<br /> Ең ежелгі астрономиялық жазбаларда Сүмбіле туралы айтылған, оны ежелгі [[мысыр]]лықтар Сопдет（Sopdet, грекше: Σώθις）деп атаған. Ол бейнелі жазуда (иероглиф) жұлдыз бен үшбұрыш арқылы таңбаланған. Мысыр перғауындарының ортакезең патшалығы кезіндегі календары Сүмбіле туған күннен басталған. Сол күні тәңертең Сүмбіле күннен біршама алыстайтындықтан күннен бұрын көтеріліп, өзінің құдіретті де, тылсым нұрын шашып, сосын 70 күннен кейін аспаннан көрінбей кететін болған. Бұл күннің календар үшін маңызы ол Ніл өзенінің тасуына турал келеді.&lt;ref&gt;{{cite book <br /> | first=Fred | last=Wendorf | coauthors=Schild, Romuald | year=2001 | title=Holocene Settlement of the Egyptian Sahara: Volume 1, The Archaeology of Nabta Plain | pages=p. 500 | publisher=Springer | isbn=0306466120 | url=http://books.google.com/books?id=qUk0GyDJRCoC&amp;pg=PP1&amp;dq=isbn:0306466120&amp;sig=wDa9MW9Qy5f3BIvPvbDLc_LMnJE#PPA500,M1 | format=Google Book Search preview | accessdate=2008-05-16 }}&lt;/ref&gt; Сүмбіле жоғалатын 70-ші күні миф бойынша Сопдет пен Исиданың мысыр перғауыны сарайына түнеп кетуі есептеледі.<br /> [[Сурет:Finding sirius.png|thumb|left|300px|Сүмбілені қазақ жерінде қыста шығыс оңтүстік аспаннан оңай байқауға болады.]]<br /> Ежелгі гректер Сүмбіле туғанда жазғы шіліңгір ыстық ағаштарды кептіріп, еркектерді әлсіретіп, әйелдерді мазасыз етеді деп есептеген.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 19}}&lt;/ref&gt; Сүмбіле өте жарық болғандықтан, алғашқы жаздың тұрақсыз климатында тіпті де жарқырап, жаман істердің туылуын шақырғандай болады. Сүмбіленің пәле-қазасына &quot;ұшыраған&quot; адамды (бір бәлеге ұрынған адамды) “astroboletos”（αστροβολητος）немесе “жұлдыз соққысы” ауыруымен ауырды деп есептеген. Сүмбіле олардың жазба деректерінде &quot;өрт&quot;, &quot;жалын&quot; деген сөздермен бейнеленіп Сириус деп аталған.&lt;ref name=&quot;Hol20&quot;/&gt; Бұл жұлдыз шыққаннан кейінгі жазды &quot;ит күні&quot; деп атаған.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=pp. 16-17}}&lt;/ref&gt; Арлан жұлдызы деген сөз осыдан келіп шықса керек.<br /> [[Сурет:Standing Osiris edit1.svg|thumb|right|200px|Осирис]]<br /> Эгей теңізінің Искья аралындағы аборигендер салқын жел соққаны үшін Сүмбіле мен Зевске тасаттық беріп, Сүмбіленің аспанда көрінуін үлкен құрметпен күткен. Егер ол жарқырап шықса бақыт-бақтың, молшылықтың нышаны, егер күңгірттеніп шықса, обаның нышаны деп сенген. [[Археолог]]тар аралдан б.з.д ІІІ ғасырдағы ақшаларды қазып алды. Оның бетіне жарқыраған ит, нұрлы аспан денесі бедерленген, бұл Сүмбіле жұлдызының олар үшін қаншалық маңызды екенін көрсетсе керек.&lt;ref name=Hol20&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 20}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Римдіктер сәуірдің 25 алды-артында Сүмбіленің Кай батуын тойлаған. Олар римнің астықты қурататын құдайы Robigo-ға бір ит құрбандық шалып, шарап пен жемісті үйіп төгіп, қой да сойып, сол жылы болатын жұлдыз жарығының астықты құртуын &quot;тосады&quot;.&lt;ref&gt;[[Ovid]]. ''[[Fasti (poem)|Fasti]]'' IV, lines 901-942.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Александрия]]лық [[Птолемей]] өзінің «[[Альмагест]]» кітабының 7 және 8 тарауларындағы жұлдыздар картасы ішінде Сүмбілені аспан шарының орталық сызығына орналастырған. Ол Сүмбілені 6 қызыл тұрақты жұлдыздың бірі деп сипаттаған. (Оның қызыл жұлдыз ба, емес пе екені туралы тарихта үлкен пікірталас болған.) қалған бес жұлдыз М және К тұрақты жұлдыздары (Арктур және Betelgeuse) қатарлылар.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 32}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Жарық жұлдыз ежелгі [[Полинезия]]лықтар үшін де өте маңызды болды. Олар өйткені самсыған [[Тынық мұхит]] аралдары арасында жұлдызға қарап жол жүрді. Сүмбіле [[көкжиек]]те жүргенде ол теңізшілер үшін компас болды. Бұл жарық жұлдыз сондай-ақ белдеулік бұрышты есептеуде қолданылды. Sirius ауытқуы Фиджи аралына сай келетіндіктен, ол әр күні фиджи аралы төбесінде көрінеді.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 25}}&lt;/ref&gt; Сүмбіле Алып құс шоқжұлдызындағы “Manu”-дың денесі, Canopus оның оңтүстік қанаты, Procyon оның сол жақ қанаты, сөйтіп полинезия аспаны үлкен екі бөлікке бөлінеді.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=pp. 25-26}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіленің көтерілуі Грекияда жаздың басталуы болса, Маориліктер үшін суық қыстың басталуы болып, жергілікті халық Сүмбілені де, қысты да Takurua деп атаған екен.<br /> <br /> == Қозғалысы ==<br /> [[File:Sirius mouvement.jpg|thumb|right|Сүмбіленің1793жылдан1880жылдары аралығындағы қозғалысы]]<br /> 1676 жылы әйгілі [[астрономия]] ғалымы [[Эдмонд Галлей]] оңтүстік [[Атлант мұхиты]]ының қасиетті Елена (Saint Helena) аралында (Тарихта ол аралға император [[Наполеон Бонапарт]] сүргін етілгені, ағылшындардың ұзақ уақыт [[Күшән|Күшәла]]мен (арсенмен) уландыруы кесірінен сонда қайтыс болғаны белгілі.) бір жылын өткізііп, оңтүстік жарты шар аспанын зерттейді. Шамамен 40 жылдан кейін (1718ж.) өзінің өлшеулері мен Птолемейдің «[[Альмагест]]» кітабындағы деректерді салыстырып, тұрақты жұлдыздардың тұрақты еместігін, олардың да үздіксіз қозғалып, өзгеріске түсетінін ашты. Аталған зерттеу бойынша Арктур мен Сүмбіле бірдей жылжыған. Сүмбіле 1800 жыл ішінде оңтүстікке қарай 30 Минут дуги (шамамен ай шарының радиусындай) жылжыған екен.&lt;ref&gt;{{citation |last=Holberg|first=JB|title=Sirius: Brightest Diamond in the Night Sky|pages=pp. 41–42|year=2007|publisher=Praxis Publishing|location=Chichester, UK|isbn=0-387-48941-X}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле 1868 жылы әлемдегі тұңғыш рет қозғалыс жылдамдығы өлшеніп шыққан тұрақты жұлдыз есептеледі. Сэр Уильям Хаггинс Сүмбіле жұлдызының жарық спектріне мұқият талдау жасап, ондағы ап-анық [[қызару]]ды байқады. Сонымен ол Сүмбіле жұлдызы 40км/сек жылдамдықпен күн жүйесінен алыстап бара жатыр деген қорытындыға келді.&lt;ref&gt;{{cite book <br /> | year=1994 | first=John | last=Daintith<br /> | coauthors=Mitchell, Sarah; Tootill, Elizabeth; Gjertsen, D.<br /> | title=Biographical Encyclopedia of Scientists<br /> | pages=p. 442 | publisher=CRC Press | isbn=0750302879 }}<br /> &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Huggins<br /> | first=W.<br /> | title=Further observations on the spectra of some of the stars and nebulae, with an attempt to determine therefrom whether these bodies are moving towards or from the Earth, also observations on the spectra of the Sun and of Comet II<br /> | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London<br /> | year=1868 | volume=158 | pages=529–564<br /> | doi=10.1098/rstl.1868.0022 }}&lt;/ref&gt; Бұл кезектегі өлшеулер бойынша 7.6км/сек деген нәтижеден біршама артық болса да, астрономия ғылымында Радиаль жылдамдықты өлшеуді зерттеудің басы болды.<br /> <br /> == Серік жұлдызының байқалуы ==<br /> [[Сурет:Orbit5.gif|thumb|right|200px|Қос ергежейлінің өзара айналуы]]<br /> Неміс астрономы Фридрих Вильгельм Бессель 1844 жылы Сүмбіле қозғалысындағы түсініксіз өзгерістерге негізделіп, оның басқа бір серік жұлдызы бар екенін жорамалдады.&lt;ref name=&quot;fwbessel&quot;&gt;{{cite journal<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1844MNRAS...6..136.<br /> | title=On the Variations of the Proper Motions of ''Procyon'' and ''Sirius'' <br /> | author=F. W. Bessel, communicated by J. F. W. Herschel<br /> | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society<br /> | volume=6 | month=желтоқсан | year=1844 | pages=136–141}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Шамамен 20 жылдан кейін АҚШ телескоп жасаушы және астрономы Алван Грэм Кларк（Alvan Graham Clark）1862ж. 31 қаңтарда тұңғыш рет осы күңгірт серікті байқады. Астрономдар оны Сүмбіле В, немесе Кіші Сүмбіле деп атады.&lt;ref name=&quot;flammarion&quot;&gt;{{cite journal<br /> |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1877AReg...15..186F <br /> |title=The Companion of Sirius<br /> |author=Camille Flammarion<br /> |journal=The Astronomical Register<br /> |volume=15|issue=176|month=August|year=1877|pages=186–189}}&lt;/ref&gt; Ал жарық және көзбен көруге болатыны салыстырмалы түрде Сүмбіле А деп аталады.<br /> <br /> 1894ж. бастап адамдар Сүмбіленің орбитасындағы тәртіпсіздіктерді байқап, бәлкім Сүмбіленің үшінші серігі болуы мүмкін деп жорамалдады. БІрақ бұл жорамал әлі дәлелденген жоқ. Есептеулерге негізделгенде жорамалданған 2-ші серігінің Сүмбіле А -ны айналу периоды 6 жыл, ол күн массасының 0.06 есесіндей ғана. Ол Ақ ергежейлі есептелетін Сүмбіле В жұлдызына қарағанда 5-10 дәрежелі қараңғы, сондықтан бұл серік әлі айқындалмай, анықталмай келеді.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | author=Benest, D., &amp; Duvent, J. L.<br /> | title=Is Sirius a triple star?<br /> | journal=Astronomy and Astrophysics<br /> | year=1995 | month=шілде | volume=299 | pages=621–628<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995A&amp;A...299..621B<br /> | accessdate=2007-02-04 }} For the instability of an orbit around Sirius B, see §3.2.&lt;/ref&gt; 1920 жылы байқалған Сүмбіленің Екінші серігі делінген жұлдыз Сүмбіленің ар жағындағы Сүмбілеге қатысы жоқ жұлдыз екен.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2000A%26A...360..991B<br /> | title = Search for companions around Sirius<br /> | journal = Astronomy and Astrophysics<br /> | accessdate = 2007-10-13<br /> | author = Bonnet-Bidaud, J. M.; Colas, F.; Lecacheux, J.<br /> | year=2000 | month=August | volume=360 | pages=991–996 }}&lt;/ref&gt; Таяудағы зерттеу шамалары аталған екінші серік жұлдыздың барын дәлелдей алмағанымен, бірақ ол Сүмбіле А ға өте жақын болғандықтан, бәлкім анықталмай жатқан болар деген жорамалға апарады.<br /> <br /> Уолтер Адамс 1915 жылы Вильсон обсерваториясында 1.5 метрлік шашыратқыш телескоп арқылы Сүмбіле В жұлдызының жарық спектріне талдау жасап, оны күңгірт Ақ ергежейлі жұлдыз деп бағалады.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1915PASP...27..236A <br /> |title=The Spectrum of the Companion of Sirius<br /> |author=W. S. Adams<br /> |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific<br /> |volume=27 |issue=161 | month=желтоқсан |year=1915 |pages=236–237 <br /> |doi=10.1086/122440}}&lt;/ref&gt; Оның [[Ақ ергежейлі]] болу сыйпаты содан былай тұрақтасты. Ол тарихтағы анықталған екінші [[Ақ ергежейлі]] есептеледі.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last =Holberg | first = J. B.<br /> | title=How Degenerate Stars Came to be Known as White Dwarfs<br /> | journal=Bulletin of the American Astronomical Society<br /> | year=2005 | volume=37 | issue=2 | pages=1503<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AAS...20720501H<br /> | accessdate=2007-05-15 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Robert Hanbury Brown және Richard Q. Twiss қатарлы зерттеушілер 1959 жылы Jodrell Bank обсерваториясында өздерінің Оптикалық интерферометрі арқылы Сүмбіле А жұлдызының диаметрін есептеді.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | author=R. Hanbury Brown and R. Q. Twiss<br /> | title=Interferometry of the Intensity Fluctuations in Light. IV. A Test of an Intensity Interferometer on Sirius A<br /> | journal=Proceedings of the Royal Society of London <br /> | year=1958 | volume=248 | issue=1253 | pages=222–237<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1958RSPSA.248..222B<br /> | accessdate = 2006-07-04 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Астрономдар 2005 жылы [[Хаббл ғарыш телескобы]] арқылы Сүмбіле В жұлдызының диаметрі шамамен жер диаметріндей екенін (12,000км) анықтады. Бірақ аталған жұлдыздың салмағы күн салмағының 98% екен.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | author=Dwayne Brown, Donna Weaver | date=желтоқсан 13, 2005<br /> | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2005/36/text/<br /> | title=Astronomers Use Hubble to 'Weigh' Dog Star's Companion<br /> | publisher=NASA | accessdate=2007-10-13<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | first=Christine | last=McGourty <br /> | title=Hubble finds mass of white dwarf<br /> | publisher=BBC News | date=2005-12-14<br /> | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4528586.stm<br /> | accessdate=2007-10-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | author=Peter Bond<br /> | title=Astronomers Use Hubble to 'Weigh' Dog Star's Companion<br /> | publisher=Royal Astronomical Society | date=2005-12-14<br /> | url=http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=897&amp;Itemid=2<br /> | accessdate=2006-08-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | author=M. A. Barstow, Howard E. Bond, J. B. Holberg, M. R. Burleigh, I. Hubeny, and D. Koester<br /> | title=Hubble Space Telescope spectroscopy of the Balmer lines in Sirius B<br /> | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society<br /> | year=2005 | volume=362 | issue=4 | pages=1134–1142<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005MNRAS.tmp..739B<br /> | accessdate = 2007-10-13<br /> | doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09359.x }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == &quot;Қызыл жұлдыз&quot; пікірталасы ==<br /> Сүмбіле жұлдызы жай көзге негізінен ақ жарықты. Бірақ кейде ол түрлі жарықтардың құбылып тұрғанындай көрінетіні тағы бар. Оған тесіле қараған адам ондағы жалтылды, жарық ауысуын байқамай қоймайды. Тарихта оның түсін қызыл деп сипаттау көп кездеседі. Бірақ, аталған жұлдыз (Сүмбіле А жұлдызы) сөнген қызыл жұлдыз еместі тағы белгілі. Сонымен астрономияда оның түсі туралы талас-тартыс болып өтті.<br /> [[Сурет:PSM V78 D326 Ptolemy.png|thumb|right|200px|Клавди Птолемей ( 90ж. – 168ж.)]]<br /> Б.з.д 150-ші жылдары астроном [[Птоломей]] Сүмбілені &quot;қызыл жұлдыз&quot; деп есептеп, басқа бес тұрақты жұлдызбен бірге (Арктур, Бетельгейзе, Антарес, Альдебаран және Поллукс) қызыл және сарғыш түсте көрінетін жұлдыздар деп сипаттаған.&lt;ref name=Hol157&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 157}}&lt;/ref&gt; Әуесқой астроном Thomas Barker 1760 жылы Лондон ғылым академиясы жиналысында Птоломей белгілеген қызыл түсті жұлдыздардың шындыққа сай келмейтіні туралы баяндама жасады. Көптеген жұлдыздарда жарқылының ауысуы құбылысы болады, түсі құбылып көрінеді, сондықтан адамдар ол жұлдыздарды қызыл түске де ауысады деп түсінген. Thomas Jefferson Jackson See 1892 жылдан бастап Қызыл түсті Сүмбіле мәселесін көтеріп, өз зеттеулерінен бірнеше мақалалар жариялады. Ол Сүмбіленің қызыл түсті екенін Птолемей ғана емес, астроном болмаса да ақын Арат, шешен Цицерон, қолбасы Германикалар да айтақан екен. Сенека болса Сүмбіле қызыл түсті, тіпті Марсқа қарағанда қызылы әлдеқайда қою деп жазыпты.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Whittet DCB |year=1999|title=A Physical Interpretation of the ‘red Sirius’ Anomaly |journal=Mon. Not. R. Astron. Soc. |volume=310|pages=335–39|doi=10.1046/j.1365-8711.1999.02975.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Hol162&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 162}}&lt;/ref&gt; Бірақ барлығы солай есептемеген. Мысалы Іғ.-дағы ақын Маркус Манилий оны &quot;көк түсті&quot; жұлдыз деп сипаттаса, ІVғ.-дағы ақын Avienus те солай жазыпты. ЕЖелгі қытайлар б.з.д. ІІғ. жазбаларында және IVғ. жазбаларында Сүмбілені ақ түсті деп сипаттаған.&lt;ref name=Hol161&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 161}}&lt;/ref&gt;<br /> [[Сурет:Sirius A and B Hubble photo.jpg|thumb|right|200px|Сүмбіле, Хаббл ғарыш телескобы]]<br /> Неміс астрономдары Wolfhard Schlosser мен Werner Bergmann 1985 жылы VІІІ ғасырдағы Ломбардия жазбасын көрсетті. Бұл жазбада &quot;жұлдыздың орнына қарай дұға ету&quot; туралы жазылған екен. Жазбада Сүмбілені қызыл түсті деп сипаттаған. Неміс ғалымдары осыған негізделіп Сүмбіле В жұлдызының қызыл сөнген жұлдыз екенін айтты.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Schlosser W, Bergmann W|year=1985 |month=қараша|title=An early-medieval account on the red colour of Sirius and its astrophysical implications |journal=Nature |issue=318 |pages=45–46|doi=10.1038/318045a0|url=http://www.nature.com/nature/journal/v318/n6041/abs/318045a0.html (abstract) |accessdate= 2008-01-11|volume=318}}&lt;/ref&gt; Бірақ басқа ғалымдар бұл жазбадағы жұлдызды Сүмбіле емес, Арктур болуға тиіс деп есептеді.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=McCluskey SC|year=1987|month=қаңтар|title=The colour of Sirius in the sixth century|journal=Nature |issue=325 |pages=87|doi=10.1038/325087a0|url=http://www.nature.com/nature/journal/v325/n6099/abs/325087a0.html (abstract) |accessdate= 2008-01-11|volume=318}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author=van Gent RH|year=1987|month=қаңтар|title=The colour of Sirius in the sixth century|journal=Nature |issue=325 |pages=87–89|doi=10.1038/325087b0|url=http://www.nature.com/nature/journal/v325/n6099/abs/325087b0.html (abstract) |accessdate= 2008-01-11|volume=318}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Hol163&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 163}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Астрономдар әлдеқашан Сүмбіле А, немесе Сүмбіле В жұлдыздарының тарихи өзгерісі арқылы оның түсін сипаттайтын уәжге келіспейді. Өйткені, мыңдаған жылдық өзгеріс тұрақты жұлдыз үшін тым қысқа, астрономдар да тұмандықтарға талдау жасау барысында осындай өзгерістердің болатынын байқамады.<br /> <br /> Бүгінге дейін байқалмаған 3 серік жұлдызының әсері де Сүмбілені қызыл жұлдыз деп есептеудің бір мүмкін себебі есептеледі.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Kuchner<br /> | first=Marc J.<br /> | coauthors=Brown, Michael E.<br /> | title= A Search for Exozodiacal Dust and Faint Companions Near Sirius, Procyon, and Altair with the NICMOS Coronagraph<br /> | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific<br /> | year=2000<br /> | volume=112<br /> | pages=827–832<br /> | url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0002043<br /> | accessdate=2008-01-21<br /> | doi= 10.1086/316581<br /> }}&lt;/ref&gt; Басқа түсіндірулер бойынша, Сүмбілені қызыл деп есептеу өлең жолдарында ақындардың жамандықты, сорды, бақытсыздықты сипаттау мағынасында алынған, немесе көтерілген кездегі күшті жарығына негізделіп оны қызыл деп атаған болуы мүмкін. Жай көзбен қарағанда Сүмбіле көкжиетен алыс емес қашықтықта қызыл, ақ, көк түстердің ауысқан, құбылған жарығын шығарады.&lt;ref name=Whittet99&gt;{{cite journal|author=Whittet DCB|title=A physical interpretation of the 'red Sirius' anomaly|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|year=1999|volume=310|issue=2|pages=355–359| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999MNRAS.310..355W|accessdate=2007-06-30|doi=10.1046/j.1365-8711.1999.02975.x}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Көрінісі ==<br /> [[Сурет:Celestia Sirius.jpg|thumb|right|200px|Сүмбіле А және СҮмбіле В, Хаббл ғарыштық телескобы&lt;ref&gt;{{cite news<br /> | title=The Dog Star, Sirius, and its Tiny Companion<br /> | publisher=Hubble News Desk | date=2005-12-13<br /> | url=http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/2005/36/image/a<br /> | accessdate=2006-08-04 }}&lt;/ref&gt;]]<br /> Сүмбіленің жұлдыздық көрсеткіші 1.47 болып, кешкі аспандағы ең жарық жұлдыз есептеледі. Ол екінші жарық жұлдыз Қария жұлдызынан (Canopus, жұлдыздық шамасы 0.72) екі есеге жуық жарық. Әрине, оның жарқырауы [[ай]]ға, [[Венера]] мен [[Юпитер]]ге жетпейді, кейде [[Меркурий]] мен [[Марс]] та одан жарық көрінеді.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Espenak | first=Fred<br /> | url=http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/TYPE/mars2.html <br /> |title=Mars Ephemeris<br /> |work=Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995-2006, NASA Reference Publication 1349}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Espenak | first=Fred<br /> | url=http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/TYPE/mercury2.html <br /> |title=Mercury Ephemeris<br /> |work=Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995-2006, NASA Reference Publication 1349}}&lt;/ref&gt; Сүмбіле 73° солтүстік ендіктің солтүстігін айтпағанда, жер бетіндегі адам қоныстанған өңірдің барлығында дерлік байқалады. Әрине, солтүстік өңірлерде ол биік аспанға көтерілмейді. Мысалы Санкт-Петербургтен күзеткенде сүмбіле көкжиектен тек 13° ғана биікке көтеріледі.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 82}}&lt;/ref&gt; Сүмбіле, [[Процион]] және [[Орион]] үш жұлдызы солтүстік жарты шар үшін [[қысқы аспан үшбұрышы]]ның бұрыш нүктелері есептеледі.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Darling | first=David<br /> | url=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/W/Winter_Triangle.html<br /> | title=Winter Triangle<br /> | work=The Internet Encyclopedia of Science<br /> | accessdate=2007-10-20 }}&lt;/ref&gt; Сүмбіле жұлдызының склонениесі (?) (Declination) 17° болғандықтан, оңтүстік бойлық 73° бастап ол [[поляршеңбері жұлдызы]] есептеледі. Тамыз айының алғашқы сәтінен бастап оңтүстік жарты шар аспанынан күн батқан соң батысқа батады, бірақ күн шығудан ілгері шығыс аспанына көтеріледі.<br /> <br /> Адамдар үйлесімді орта жағдайында күн шығып тұрған кезде де Сүмбілені жай көзбен көре алуы мүмкін. Ондайда ауа өте шалаң, күзету бұрышы теңіз деңгейінен жоғары, күн тек көкжиекке асылып тұруы, сүмбіле де дәл төбеде болуға тиіс. Әрине, күндіз сүмлібе көрген мұндай жағдай сирек кездеседі. Белгілі мағынада, әсіресе діни мағынада бұл адамға соқырсенімдік түсініктер туғызуы мүмкін.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | first=C. | last=Henshaw<br /> | title=On the Visibility of Sirius in Daylight<br /> | journal=Journal of the British Astronomical Association<br /> | year=1984 | volume=94 | issue=5 | pages=221–222<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1984JBAA...94..221H<br /> | accessdate=2007-10-20 }}&lt;/ref&gt;<br /> [[Сурет:Canis Major &amp; Minor &amp; Lepus.gif|thumb|left|200px|Жұлдызды түндегі сүмбіле және басқалары]]<br /> Сүмбіленің екі өзара айналатын жұлдызының орбиталарына орай екі жұлдыздың ең қысқа қашықтығы 3 арксекунд, ал ең алыс болғанда 11 арксекунд болады. Олардың арақашықтығы ең жақын болғанда олардың екеу екенін ажырату біршама қиын. Өйткені Ақ ергежейлі сүмбіле В жұлдызы жарқырауы тым күшті сүмбіле А жұлдызына жақын келеді. Оларды анық ажырату үшін аспан райының идеал болуы ғана емес, калибрі 300mm -лік телескоп керек. 1994 жылы екі жұлдыз өздерінің ең тоқайласу нүктесіне келді де, содан былай олар бір бірінен алыстай бастады. Қазір оларды ажырату қиын емес.&lt;ref&gt;Two full 50.09&amp;nbsp;yr orbits following the periastron epoch of 1894.13 gives a date of 1994.31.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mullaney&gt;{{cite web<br /> | last=Mullaney | first=James | date=наурыз 2008<br /> | url=http://www.skyandtelescope.com/observing/objects/doublestars/3309846.html?page=3&amp;c=y<br /> | title=Orion's Splendid Double Stars: Pretty Doubles in Orion's Vicinity <br /> | publisher=Sky &amp; Telescope | accessdate=2008-02-01 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле А және Сүмбіле В жұлдыздары жерден 8.6 жарық жылы қашықтықта. Ол күн жүйесіне жақын жұлдыздар ішінде 8-ші орында тұр.&lt;ref name=&quot;reconslist&quot;&gt;{{cite web<br /> | last = Henry | first = Dr. Todd J. | date= 2006-07-01<br /> | url = http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm<br /> | title = The One Hundred Nearest Star Systems<br /> | publisher = RECONS | accessdate = 2006-08-04 }}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол күге жақын жұлдыздықтардың 5-сі есептеледі. Жерге ең жақын жұлдыздардың бірі болу сүмбіленің жарық болу сырының бірі есептеледі. Оған біршама ұқсайтын жұлдыздар мысалы бұлдыр [[Кентавр Альфа]] жұлдызы, ал алыс болғанымен өте жарық көрінетін [[алып жұлдыз]]дар, мысалы Қария (Canopus), Ригель, немесе Орион қатарлылар бар.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url=http://www.rasnz.org.nz/Stars/BrightStars.htm<br /> | title=The Brightest Stars<br /> | publisher=Royal Astronomical Society of New Zealand<br /> | accessdate=2007-12-14 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле күнге қарағанда 25 есе жарық. Сүмбілеге ең жақын ірі тұрақты жұлдыз Процион болып, ол 5.24 жарық жылы қашықтықта. 1977 жылы ұшырылған Вояджер-2 ғарыш аппараты Юпитер тектес төрт Иовиан жұлдызға (Jovian planets) ғылыми зерттеу жұмысын жүргізіп болған соң, шамамен 296, 000 жылдан кейін Сүмбіле жұлдызына 4.3 жарық жылы қашықтықта жақындайды екен.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last = Angrum<br /> | first = Andrea<br /> | date= August 25, 2005 <br /> | url =http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html<br /> | title = Interstellar Mission <br /> | publisher = NASA/JPL<br /> | accessdate = 2007-05-07<br /> }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == [[Қосаржұлдыз]] жүйесі ==<br /> [[Сурет:White Dwarf Ages.ogv|thumb|right|300px|Ақ ергежейлі жұлдыз]]<br /> Сүмбіле қосаржұлдыз жүйесіне тән, екі ақ ергежейлі жұлдызы өзара айналумен болады, ара қашықтығы 20 астрономиялық бірлік шамасында (шамамен күн мен Уран арақашықтығындай).&lt;ref&gt;1&amp;nbsp;light&amp;nbsp;year&amp;nbsp;=&amp;nbsp;63,241&amp;nbsp;AU; semi-major axis =&amp;nbsp;distance × tan(subtended angle) =&amp;nbsp;8.6 × 63,241 × tan(7.56″) =&amp;nbsp;19.9&amp;nbsp;A.U., approximately&lt;/ref&gt; Олардың өзара айналу периоды 50 неше жыл. Біршама жарығырағы, сүмбіле А жұлдызы A1V нұсқалы [[жетектеуіш жұлдыз]] (Main sequence) болып, оның беткі темпратурасы 9,940K. Ал, серік жұлдызы, сүмбіле В жұлдызы жетектеуіш жұлдыз (Main sequence) болу сатысынан өтіп, әлдеқашан [[Ақ ергежейлі]]ге (White dwarf) айналып кеткен.<br /> <br /> Қазір сүмбіле В жұлдызының жарық спектрі сүмбіле А ға қарағанда 10 000 есе күңгірт болса да, ол кезінде екі жұлдыздың ішіндегі массасы үлкені болған. Бұл қос жұлдыздың жасы шамамен 230 000 000 жыл. Жорамалдар бойынша, олар өз заманының алғашқы мезеттерінде екі көкшіл-ақ жұлдыз болып, эллипс орбитасымен өзара айналған, периоды 9.1жыл болған делінеді.&lt;ref name=hol214&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 214}}&lt;/ref&gt; Инфрақызыл сәулелі астрономиялық жерсерік өлшеуі бойынша, сүмбіле жүйесі мөлшерленгенінен тіпті де көп инфрақызыл сәуле шашады. Бұл оның ішіндегі [[жұлдыз шаңы]]на байланысты болуы мүмкін. Дегенмен мұндай жағдай [[қосаржұлдыз]] жүйесінде сирек кездеседі.&lt;ref&gt;{{cite conference<br /> | first=D. E.<br /> | last=Backman<br /> | co-authors=Gillett, F. C.; Low, F. J.<br /> | title=IRAS observations of nearby main sequence stars and modeling of excess infrared emission<br /> | booktitle=Proceedings, 6th Topical Meetings and Workshop on Cosmic Dust and Space Debris<br /> | publisher=COSPAR and IAF.<br /> | date=30 маусым- 11 шілде 1986<br /> | location=Toulouse, France<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1986AdSpR...6...43B<br /> | accessdate = 2007-10-20 | id = ISSN 0273-1177 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;solstation&quot; /&gt;<br /> <br /> === Cүмбіле А ===<br /> [[Сурет:Sirius A-Sun comparison.png|thumb|right|200px|Сүмбіле А және Күн]]<br /> Сүмбіле А жұлдызының массасы күн массасының 2.1 есесіндей.&lt;ref name=&quot;solstation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.solstation.com/stars/sirius2.htm|title = Sirius 2 | publisher = SolStation|accessdate = 2006-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Pedro|first= Braganca|date=2003-07-15|url=http://www.space.com/scienceastronomy/brightest_stars_030715-1.html<br /> |title=The 10 Brightest Stars|publisher=SPACE.com|accessdate=2006-08-04}}&lt;/ref&gt; Астрономдар Оптикалық интерферометр арқылы оның радиусын есептеп, бұрыштық диаметрі 5.936±0.016mas екенін мөлшерледі. Оның тұрақты жұлдыз ретіндегі өз өсінде айналу жылдамдығы ақырын, секундына 16км, сондықтан жұлдыздық пішінінде ауытқу болмаған. Уега (Vega) және Сүмбіле А жұлдызының көлемі жақын, бірақ оның өз өсінде айналу жылдамдығы тез, секундына 274км. болғандықтан, анық түрде [[Экватор|екуатор]]ы сыртына қарай томпайып шыққан.&lt;ref name=apj645&gt;{{cite journal<br /> | last=Aufdenberg | first=J.P.<br /> | coauthors=Ridgway, S.T. ''et al''<br /> | title=First results from the CHARA Array: VII. Long-Baseline Interferometric Measurements of Vega Consistent with a Pole-On, Rapidly Rotating Star?<br /> | journal=Astrophysical Journal<br /> | year=2006 | volume=645<br /> | pages=664–675<br /> | url=http://www.chara.gsu.edu/CHARA/Papers/Paper6.pdf<br /> | format=PDF | accessdate=2007-11-09<br /> | doi=10.1086/504149 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Жұлдыздық пішін бойынша Сириус А жұлдызы Молекулярлық тұмандықтық кеусеп күйреуінен пайда болған. Тағы 100 млн жыл өткен соң [[энергия]] қайнарын бүкілдей [[Термоядролық реакциялар|Термоядролық реакция]] қамдайтын болады. Оның өзегі [[тропосфера]] қабаты болып, CNO циклі (көміртегі, азот, оттегі айналысы) арқылы энергия жасайды. Астрономдар Сүмбіле А жұлдызы пайда болған соң 1 млрд жыл ішінде өз өзегінде сақталған сутегіні тауысып, [[Алып қызыл жұлдыз]] сатысын бастан кешірді, сосын барып [[Ақ ергежейлі]]ге айналды дейді.<br /> <br /> Сүмбіле А жұлдызының жарық [[спектр]]і қою [[металдар|металдық]] спектрді бейнелейді, бұл оның гелийден ауыр [[элемент]]тердің ([[темір]], мысалы) артқанын көрсетеді. Күнмен салыстырғанда, Сүмбіле А жұлдызының атмосферасы ішінде салыстырмалы сутегі араласқан темір мөлшері &lt;math&gt;\begin{smallmatrix}[\frac{Fe}{H}]=0.5\end{smallmatrix}&lt;/math&gt; екені, яғни 10&lt;sup&gt;0.5&lt;/sup&gt; екені белгілі болды. Бұл деген сөз оның атмосферасындағы темір мөлшері күннің 316% екен. Бүкіл жұлдыз метал элементінен құрамайтыны анық, сондықтан бұл металдар оның беткі қабатындағы жұқа тропосферадан болуы мүмкін.<br /> <br /> === Сүмбіле В ===<br /> [[Сурет:4heic0516d.jpg|thumb|right|200px|[[Қысқы аспан үшбұрышы]]: Сүмбіле (ең жарығы), Процион (жоғары сол жағында), Орион (оң жағындағы қызылы)]]<br /> Сүмбіле В жұлдызының массасы күн массасына жақын келеді. Ол белгілі болған ең ауыр Ақ ергежейлі есептеледі. Бірақ осынау ауыр масса жер шары үлкендігіндей жұлдызға сығылған. Сүмбіле В жұлдызының кезекте белгілі болған беткі темпратурасы 25,200 К. Бірақ, ішкі жағынан энергия тудыра алмайтындықтан, артық жылу радиация формасында айналасына шашырап, сүмбіле В ны барған сайын суытады, оған 200млн жылдан артық уақыт керек.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Imamura | first=James N.<br /> | date=1995-10-02<br /> | url=http://zebu.uoregon.edu/~imamura/208/feb24/cool.html<br /> | title=Cooling of White Dwarfs<br /> | publisher=University of Oregon<br /> | accessdate=2007-01-03 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Кез келген жұлдыз [[Жетектеуіш жұлдыз]] (Main sequence) және [[Алып қызыл жұлдыз]] (Red giant) сатысынан өткенде барып [[Ақ ергежейлі]]ге айналатыны белгілі. Сүмбіле В -ның Ақ ергежейліге айналу жасы қазіргі жасының жартысынан көбірек уақытты ұстайды, яғни шамамен 120 млрд жылдың алдында болған. Бұл жұлдыз өзінің Жетектеуіш жұлдыз мезгілі кезінде салмағы 5 күн шамасындағы массаға ие болған екен және сол кездің өзінде әлдеқашан В дейгейлі жұлдыз болыпты. Сүмбіле В жұлдызы Алып қызыл жұлдызға айналғанда қосары сүмбіле А жұлдызының метал құрамы шұғыл артқан екен.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Siess|first=Lionel|year=2000<br /> | url = http://astropc0.ulb.ac.be/~siess/server/iso.html|title = Computation of Isochrones<br /> | publisher = Institut d'Astronomie et d'Astrophysique, Université libre de Bruxelles| accessdate=2007-03-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite conference<br /> | first = Francesco<br /> | last = Palla<br /> | title = Stellar evolution before the ZAMS<br /> | booktitle = Proceedings of the international Astronomical Union 227<br /> | pages = 196-205<br /> | publisher = Cambridge University Press<br /> | date= 16-20 мамыр 2005<br /> | location = Italy<br /> | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1976IAUS...73...75P<br /> | accessdate = 2007-03-24<br /> }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле в жұлдызы алғашында [[Көміртегі]] мен [[оттегі]] элементтерінен құралғаны анық. Бұл екі элемент сүмбіле В жұлдызын қалыптастырған өлген тұрақты жұлдыздың [[Гелий]]лік термоядролық реакциясынан пайда болған. Бұл элементтер тіпті де жеңіл элементтермен қымталып, салмағына қарай қабатқа орналасып, оның бетіндегі жоғары тартылыс күшін туғызады.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Koester | first=D.<br /> | coauthors=Chanmugam, G.<br /> | title=Physics of white dwarf stars<br /> | journal=Reports on Progress in Physics<br /> | year=1990 | volume=53 | issue=7 | pages=837–915<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1990RPPh...53..837K<br /> | accessdate=2008-01-03<br /> | doi=10.1088/0034-4885/53/7/001<br /> }}&lt;/ref&gt; Сондықтан, Сүмбіле В жұлдызының ең сыртындағы атмосферасы әлемдегі ең жеңіл элемент — таза [[сутегі]]ден құралған болып, спектрінен басқа элементтің жарығы байқалмайды.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Holberg | first=J. B.<br /> | coauthors=Barstow, M. A.; Burleigh, M. R.; Kruk, J. W.; Hubeny, I.; Koester, D.<br /> | title=FUSE observations of Sirius B<br /> | journal=Bulletin of the American Astronomical Society<br /> | year=2004 | volume=36 | pages=1514<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004AAS...20510303H<br /> | accessdate=2007-10-20 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Жұлдыз тобы ==<br /> Дания астрономы Ejnar Hertzsprung сүмбіленің аспандағы қозғалыс соқпағын бақылаған соң 1909 жылы сүмбіле жұлдызы [[Үлкен аю шоқжұлдызы]]ндағы жылжымалы жұлдыздар тобына тәуелді деген идеяны ортаға қойды.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Frommert | first=Hartmut<br /> | coauthors=Kronberg, Christine<br /> | date=2003-04-26<br /> | url=http://seds.lpl.arizona.edu/Messier/xtra/ngc/uma-cl.html<br /> | title=The Ursa Major Moving Cluster, Collinder 285<br /> | publisher=SEDS<br /> | accessdate=2007-11-22<br /> |archiveurl=http://web.archive.org/web/20071220045208/http://seds.lpl.arizona.edu/Messier/xtra/ngc/uma-cl.html|archivedate=2007-12-20}}&lt;/ref&gt; Үлкен аю шоқжұлдызының жылжымалы жұлдыз шоғыры 220 -дай тұрақты жұлдыздан құралған, аспанда ұқсас қозғалыс соқпағын басып өтеді. Олар алғашында тарқақ жұлдыз тобының бір бөлігі болған, кейін тартылыс күшін біртіндеп жеңіп бөлініп кеткен екен. Бірақ, астрономдар 2003 және 2005 жылдарғы талдау жасауларға негізделіп, сүмбіле жұлдызы бұл жұлдыздар тобына тән емес деген қорытынды шығарды. Үлкен аю шоқжұлдызының жылжымалы жұлдыз тобы шамамен 400 - 600 млн жылдық жасқа ие, ал сүмбіле жұлдызындағы [[металдар]] саны күнмен қарайлас болып, жасы бар болғаны 200 млн жыл ғана және бұл жұлдыздар тобы үшін тым аз жас есептеледі.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=King | first=Jeremy R.<br /> | coauthors=Villarreal, Adam R.; Soderblom, David R.; Gulliver, Austin F.; Adelman, Saul J.<br /> | title=Stellar Kinematic Groups. II. A Reexamination of the Membership, Activity, and Age of the Ursa Major Group<br /> | journal=Astronomical Journal<br /> | year=2003 | volume=15 | issue=4 | pages=1980–2017<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003AJ....125.1980K<br /> | accessdate=2007-11-22<br /> | doi=10.1086/368241 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&amp;id=3391 The life and times of Sirius B], Ken Croswell, ''Astronomy'', online, 2005-07-27. Accessed 2007-10-19.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле бәлкім &quot;Асқан сүмбіле тарқақ жұлдыздар тобына&quot; тән болуы мүмкін, аталған тарқақ жұлдыздар тобындағы жарық жұлдыздар бәлкім Auriga β, Corona Borealis α, кратері β , Eridanus β, Serpens β қатарлылар болуы мүмкін.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Eggen | first=Olin J.<br /> | title=The Sirius supercluster in the FK5<br /> | journal=Astronomical Journal<br /> | year=1992 | volume=104 | issue=4 | pages=1493–1504<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1992AJ....104.1493E<br /> | accessdate=2007-11-22<br /> | doi=10.1086/116334 }}&lt;/ref&gt; Бұл жұлдыз тобы күннен қашықтығы 500 жарық жылы шамасындағы 3 жұлдыз тобынан құралған, қалған екеуі Хиядес (Hyades) және Плеадес (Pleiades) болып, әрқайсысында жүздеген тұрақты жұлдыздар бар.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Olano | first=C. A.<br /> | title=The Origin of the Local System of Gas and Stars<br /> | journal=The Astronomical Journal<br /> | year=2001 | volume=121 | pages=295–308<br /> | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001AJ....121..295O<br /> | accessdate=2007-12-11<br /> | doi=10.1086/318011 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Этимологиясы және мәдени маңызы ==<br /> [[Сурет:Loutrophoros Analatos Louvre CA2985 n2.jpg|thumb|right|200px|Ежелгі мәдениет]]<br /> Сүмбіленің ағылшынша ''Sirius'' аты латынның ''Sīrius'' сөзінен, ол көне гректің ''Σείριος'' (''Seirios'' - «ыстық өрт», «шіліңгір ыстық» деген мағынада) сөзінен шыққан.&lt;ref name=Liddell&gt;{{cite book|last=Liddell | first=Henry G.|authorlink=Henry Liddell|coauthors=[[Robert Scott (philologist)|Scott, Robert]]|year=1980|title=Greek-English Lexicon|edition=Abridged Edition|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-910207-4}}&lt;/ref&gt; Бірақ бұл атау [[Архаикалық Грекия|Архаикалық кезеңдегі грек мәдениеті]]нің (б.з.д 800ж. – б.з.д.480ж.) алдында басқа өңірден келген болуы да мүмкін. Бұл атау б.з.д. VIIғ. [[Гесиод]] жырларындағы &quot;жұмыс және күндерде&quot; айтылады. Сүмбіленің басқа да 50-ге тарта атауы болған екен.<br /> <br /> Араб тіліндегі Сүмбіле الشِّعْرَى‎ (латын жазуында: ‘aš-ši‘rā, немесе '‘al-shi‘ra) деп айтылған, мағынасы &quot;Көсем&quot;&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | author=Staff | year=2007<br /> | url=http://www.britannica.com/eb/article-9067991/Sirius<br /> | title=Sirius | publisher=Britannica Online Encyclopedia<br /> | accessdate=2007-09-10 }}&lt;/ref&gt;, ол [[Құран]]да да кездесед.&lt;ref name=&quot;Quran&quot;&gt;{{cite web | title=An-Najm (The Star), Surah 53 | year=2007 | work=Translations of the Qur'an | url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/quran/053.qmt.html | publisher=University of Southern California, Center for Muslim-Jewish Engagement | accessdate=2009-08-08 }}&lt;/ref&gt; Ағылшынша тағы бір атауы ''Aschere'' осыдан келген болса керек.<br /> <br /> Сүмбіле [[санскрит]] тілінде ''Mrgavyadha'' (мағынасы «Бұғы аулаушы»), немесе ''Lubdhaka'' (мағынасы «аңшы») деп аталған. Ол ''Mrgavyadha'' деп аталғанда [[Рудра]]ға ([[Шива]]) өкілдік етеді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiastar.com/kak5.htm|title=Indic ideas in the Greco-Roman world|author=Subhash Kak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.religiousworlds.com/mandalam/shiva.htm|title=Shri Shri Shiva Mahadeva}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Скандинавия]] мәдениеті бойынша, сүмбіле ''Lokabrenna'' - «локаның оты», «локаның алауы» деген мағына береді.<br /> <br /> Ал жапон тілінде сүмбіле «Көк жұлдыз» мағынасында あおぼし ao boshi деп аталған.<br /> <br /> Сүмбіле [[ортағасыр]] жұлдызнамасы үшін «Сығандардың жұлдызы» есептеліп, берил және аршаға қатысты айтылады.&lt;ref&gt;{{cite book <br /> | first=Donald | last=Tyson | coauthors=Freake, James<br /> | year=1993<br /> | title=Three Books of Occult Philosophy<br /> | publisher=Llewellyn Worldwide<br /> | id=ISBN 0-87542-832-0 }}&lt;/ref&gt; Мистикалық [[философ]] Heinrich Cornelius Agrippa оны арнайы белгімен [[File:Sirius - Agrippa.png]] таңбалаған.&lt;ref name=&quot;Agrippa 1533&quot;&gt;{{cite book <br /> | first=Heinrich Cornelius | last=Agrippa | year=1533<br /> | title=De Occulta Philosophia }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сүмбіле көптеген мәдениеттерде ерекше маңызға ие, әсіресе ит мағынасында айтылғанда. Ол үлкен арлан шоқжұлдызындағы ең жарық тұрақты жұлдыз, жай сөзде Арлан шоқ жұлдызы делінеді. Дәстүрлі аңшы иті көптеген мәдениетте өзіндік орны бар. Ежелгі гректер сүмбіленің жарығы итке жайсыз тиеді деп, әсіресе жазғы шіліңгір ыстықты (оларда сүмбіленің тууы ыстыққа тура келеді) &quot;ит күні&quot; деп атаған. Бұл ыстық күндердегі шаршау мен терлеу құрғауға апарып, түрлі ауыруға душар етеді деп алаңдаған. Мынадай да мысал айтылған, ыстықта аузынан көбігі аққан ит құтырып, адамды қауып алса, онда ол адам да құтырып кетуі, немесе өліп қалуы мүмкін. Ежелгі римдіктер бұл күндері аспанға үш ит шығады деп, ал сүмбілені күшік (Canicula) деп атаған екен.<br /> <br /> Бұл жұлдыз [[қытай тілі]] бойынша - Tiānláng, жапон тілі бойынша - Tenrō, [[солтүстік корея]] тілі бойынша: 천랑, оңтүстік корея тілі бойынша Cheonlang деп аталған.<br /> <br /> Қазақ ұлты сүмбіленің туу мезгіліне орай оны &quot;лақ сүмбіле&quot;, &quot;теке сүмбіле&quot; деп айырғанына қарағанда, оны ешкіге, бәлкім таутекеге ұқсатқаны байқалады. Шамасы бұл аталған малдардың тойынуына қатысты болса керек. Немесе ұмытылып бізге жетпеген әлдебір мифологиялық түсінікке қатысты.<br /> <br /> [[Солтүстік Америка]]ның көптеген [[абориген]]дері де Сүмбілені итке ұқсатқан. Ал, батыс оңтүстігіндегі ежелгі тайпалар Seri және Tohono O'odham ұлты да бұл жұлдызды Қойға еріп жүретін ит ретінде атаған. Blackfoot ұлты болса оны иттің бетіне, Cherokee болса сүмбіле мен [[Антарес]] жұлдызын бір жұп ретінде қарап, рух жолының екі жағын күзеткен ит ретінде сипаттаған. Небраскалық Pawneeлер болса сүмбілені Арлан қасқырға, жабайы қасқырға ұқсатқан. Ал, [[Аляска]]ның [[Беринг бұғазы]]ндағы [[инуит]]тер &quot;ай иті&quot; деп түсіндірген.<br /> <br /> Кейбір мәдениеттер бұл жұлдызды Садақ пен жебеге ұқсатады. Ежелгі қытайда Сүмбілені Puppis және үлкен ит (Canis Major) шоқжұлдыздармен бірлестіріп, оңтүстік аспанды ендей жатқан үлкен садаққа ұқсатқан. Ал, жебе ұшы дәл осы Сүмбіле болған. Мұндай логика бағызы Египеттің Denderaдағы Хатхор храмындағы там суретінен де кезігеді. Онда әйел құдай Satis өз жебесін сиыр басты әйел құдай Хатхордың (Сүмбіле) үстіне сызады. Кейінгі парсы мәдениетінде бұл жұлдыз Tir деп аталып, бір тал жебені білдірген. Бір қызық жері ежелгі Мысырдағы ғибадатханалар, арасында осы Хатхор ғибадатханасы бар, түгелдей сүмбіле жұлдызына қаратып салынған. Дегенмен аспандағы бұл ең жарық жұлдыз егер мысырлықтардың ана дариясы --- Ніл өзенінің тасуымен тұспа-тұс аспанға көтерілгендіктен де олар бұл жұлдызға айырықша мән берген болуы керек.&lt;ref name=&quot;Agrippa 1533&quot;/&gt;<br /> [[Сурет:Egypte louvre 066.jpg|thumb|right|200px|Осиристің отбасы]]<br /> Ежелгі Мысырдың уақыт есептеуінде &quot;Сүмбіле периоды&quot; деген болды, ол &quot;Сүмбіленің екінші рет күнмен бірдей жерден көтерілу периоды&quot;. Сүмбіле әр жылы шілденің ортасында күн аспанға көтерілудің алдында шығыс аспанынан көтеріледі екен. Уақыт жағынан бұл период 365.25 күн болып табылады. Сүмбіленің осы көтерілуі Ніл өзенінің тасуына тұспа-тұс келеді екен. Бір қызығы, аспандағы көрінетін 2000 нан артық жұлдыз ішінде дәл 365.25 периодымен қайта шығатын жұлдыз тек осы Сүмбіле ғана болса керек. Сондықтан да болар, Француз математигі R.A.Schwaller de Lubicz кезінде былай деген болатын: Сүмбіле жұлдызының периоды (365.25) &quot;жорамалдай салуға келмейтін ғажайып астрономиялық құбылыс&quot;. Ал, бұл құбылыстың 4000 жыл бұрын байқалуы Египет мәдениетінің астрономия саласында жоғары деңгейге жеткенін көрсетсе керек.<br /> <br /> Пирамидадан табылған жазбаларда [[Осирис]] құдайға арналған мындай сөйлемдер бар екен:<br /> <br /> {{Дәйексөз|Сенің қарындасың Исида (Isis) келді, сен қуандың, сен ғашықсың. Сен оны төбеңе көтердің.... <br /> Сөйтіп ол балалы болды. <br /> Исида үлкейді, бейне Септ (Sept - Сүмбіле) секілді.<br /> Ho—rus— sept болса Септ халқының атында туылды.}}<br /> <br /> Бір таң қаларлығы, аталған сөйлемде &quot;балалы болып үлкейді, бейне Сүмбіле секілді&quot; деген сөздер Сүмбіле жұлдызының [[қосаржұлдыз]] екенін айтып тұрғандай көрінеді. Бала туған соң ол Сүмбіле жұлдызының бұқарасы болады, яғни оның серік жұлдызы негізгі жұлдыздан ажырап кетпейді. Бұл енді астарлы түрде Астрономиялық білімнен сыр шерту секілді. Сүмбіле жұлдызының [[Қосаржұлдыз]] екені тек 1862 жылы ғана американдар жағынан анықталған. Ал, ежелгі Мысырлықтардың оның егіз жұлдыз екенін, серігі тым кішкене (бейне бала секілді) екенін тым ерте білгені әлі де зерттеуді талап ететін құпия.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 23}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Тарихи-мәдени мағынасы себебінен болар, әлде аталған жұлдыздың психологиялық әсерінен болар, Сүмбіле ешқандай да [[романтизм]] сезімін туғызатын жұлдыз емес, тек адамға тылсым сыр ұсынып тұрғандай әркімді таң қалдырады. Оны ешкім айды, марсты, шолпанды тамашалағандай көңілді тамашалай алмайды; көк жарық жарқылы бар жылтылдаған аппақ Сүмбіле жұлдызы адамды шаттыққа емес, ойға жетелейді; сондықтан оны көбінесе жеке даралықтар, өзін оқшау, бірегей сезінгендер қадір тұтқан, жоғары бағалаған екен.&lt;ref&gt;{{harvard citation|Holberg|2007|loc=p. 24}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == [[Догон ұлты|Догон]] және Сүмбіле == <br /> [[Сурет:Dogon sculpture Louvre 70-1999-9-2.jpg|thumb|right|160px|Ежелгі Догон мәдениеті, Догондардың ата-бабасына арналған болуы мүмкін, XVII-XVIIIғ. жасалған.]]<br /> [[Догон ұлты|Догон]]дар батыс [[Африка]]ның [[Мали]] еліндегі ежелгі ұлт болып, олар Сүмбіле туралы телескоп тапқырланбай тұрған кезде біле алуымыз мүмкін емес деректерді білген деген қауесет бар. [[Француз]] африкатанушы этнографы Марсель Гриоль (1898—1956) өзінің «Ogotemmêliмен сұхбат» және «Бозарған түлкі» еңбектерінде жазуынша, Догондар батыс астрономиясы дамудан бұрын Сүмбіленің [[Қосаржұлдыз]] екендігі туралы, оның серігі туралы, екі жұлдыздың айналу периоды 50 жыл екендігі туралы, тіпті бүгінге дейін анықталмаған Үшінші бір серік жұлдызы бар екендігі туралы ерте білген дейді.<br /> <br /> Ал, Robert K. G. Temple 1976 жылы жазған «Сиқырлы Сүмбіле» кітабында айтуынша, олар [[Юпитер]]дің [[Галилей]] серігі туралы және [[Сатурн]]ның сақинасы туралы білімдерді де жеттік біледі екен.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Ridpath | first=Ian | year=1978<br /> | url=http://www.csicop.org/si/7809/sirius.html|title=Investigating the Sirius &quot;Mystery&quot;<br /> | publisher=Committee for Skeptical Inquiry<br /> | accessdate=2007-06-26 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Бұл талас пен жорамалқа арқау болған тақырып әуелде сол Марсель Гриольдың өзі соларға сондай білімді үйретуінен шыққан деген сөз бар.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url=http://www.ramtops.co.uk/dogon.html<br /> | title=The Dogon Revisited<br /> | accessdate=2007-10-13 | first=Bernard R. Ortiz<br /> | last=de Montellano }}<br /> &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url=http://www.philipcoppens.com/dogonshame.html<br /> | title=Dogon Shame | accessdate=2007-10-13<br /> | first=Philip | last=Coppens }}&lt;/ref&gt; Олардың Сириус секілді жұлдыздар туралы білімі ежелгі заманнан қалған ба, әлде қазіргі заманғы білімнің көшірмесі ме, бұл туралы дау әлі басылған жоқ. Кейбіреулердің айтуынша егер Сүмбіле С жұлдызы (әлі жорамалдаулы жұлдыз) расталса, онда [[догон ұлты|догон]]дардың біліміне белгілі бір дәрежеде сенуге болады екен.&lt;ref&gt;{{cite journal<br /> | last=Apter | first=Andrew<br /> | title=Griaule’s Legacy: Rethinking “la parole claire” in Dogon Studies<br /> | journal=Cahiers d’Études africaines<br /> | year=1999 | volume=45 | issue=1 | pages=95–129<br /> | url=http://www.sscnet.ucla.edu/history/apter/Cahiers.pdf<br /> | accessdate=2008-04-16 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Сүмбіле атында ==<br /> [[Сурет:Close-up of Sirius.jpg|thumb|left|200px|Сүмбіле жұлдызы]]<br /> Сүмбіле жұлдызы бұқаралық мәдениетте ғылыми фантазиялық әңгімелер мен түсірілімдердің негізгі тақырыптарының бірі есептеледі.&lt;ref&gt;{{cite book | author= The editors of ''Asimov's Science Fiction'' and ''Analog'' |title= Writing Science Fiction &amp; Fantasy |publisher= St. Martin's Griffin |date=1993 |pages = p. 108 |isbn=978-0312089269 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Ол сондай-ақ мысалы Маккуори унверситетінің логотипінде, және басқа да журналдардың атында кездеседі.&lt;ref&gt;{{cite web |title= About Macquarie University — Naming of the University | work = Macquarie University official website | publisher = Macquarie University | date= 2007| url= http://www.mq.edu.au/about/naming.html |accessdate= 2007-12-27 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ХVІІІғ. бастап [[Англия Королдық флоты]]ндағы жеті кеме&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Sirius: Past and Present|author=Henderson G, Stanbury M|year=1988 |publisher=Collins|location=Sydney|isbn=0-7322-2447-0|pages=p. 38}}&lt;/ref&gt; және [[Аустралия]] королдық флотының бірнеше кемесі HMS Сүмбіле атында аталды.&lt;ref&gt;{{cite web | author = Royal Australian Navy <br /> | title = HMAS Sirius: Welcome Aboard| work = Royal Australian Navy - Official Site| publisher = Commonwealth of Australia| date = 2006| url = http://www.navy.gov.au/ships/sirius/| accessdate =2008-01-23}}<br /> &lt;/ref&gt; Соғыс кемелеріне Сүмбіле атын беру АҚШ та да бар, мысалы USNS Сүмбіле кемесі (USNS Sirius (T-AFS-8)).<br /> <br /> [[Атлант мұхиты]]н тарихта тұңғыш рет жалғыз кесіп өткен Чарльз Линдберг тұңғыш рет айдаған моноплан моделі Lockheed 8 Sirius деп аталған екен.&lt;ref&gt;{{cite web | last = van der Linden | first = FR | title = Lockheed 8 Sirius | work = Smithsonian: National Air and Space Museum - Official Website | publisher = Smithsonian Institute | date = 2000 | url = http://www.nasm.si.edu/research/aero/aircraft/lockheed_sirius.htm | accessdate =2008-01-26}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 1980 жылдары Mitsubishi Motors Mitsubishi Sirius атты двигательмен әйгілі болғаны белгілі.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | title = Mitsubishi Motors history | work = Mitsubishi Motors - South Africa Official Website| publisher = Mercedes Benz| date = 2007 | url = http://www.mitsubishi-motors.co.za/featuresites/mm_history/Galant.asp| accessdate =2008-01-27}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Солтүстік Америка спутниктік радио компаниясының CD қабылдағышты 1999 жылы 11 айдан бастап &quot;Аспандағы ең жарық жұлдыз&quot; бойынша Sirius Satellite Radio аталғаны белгілі.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url=http://www.referenceforbusiness.com/history2/57/Sirius-Satellite-Radio-Inc.html<br /> | title=Sirius Satellite Radio, Inc. - Company Profile, Information, Business Description, History, Background Information on Sirius Satellite Radio, Inc<br /> | publisher=Net Industries, LLC. | accessdate=2008-01-22 }}&lt;/ref&gt;<br /> [[Сурет:Five Pointed Star Lined.svg|thumb|right|150px|Серер діні үшін ғарыш рәмізі — Сүмбіле жұлдызы белгісі]]<br /> [[J.K. Роулинг]] [[Гарри Поттер]] романдар сериясында Гарри Поттердің ұстазын Сириус (Сүмбіле) деп атаса, оның хайуани пішіні үлкен бір қара ит етіп суреттейді.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | last=Kopel | first=Dave | date=2003-06-09<br /> | url=http://www.nationalreview.com/kopel/kopel062003.asp<br /> | title=Deconstructing Rowling<br /> | publisher=National Review Online<br /> | accessdate=2008-02-28 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Композитор Karlheinz Stockhausen кезінде өзін Сүмбіле жұлдызындағы бір ғаламшардан келгенін айтқан болатын. Ал оның күйлерінің көбі осы жұлдыз тақырыбында болып келеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://archive.salon.com/people/bc/2001/01/16/stockhausen/index.html | title=Karlheinz Stockhausen | work=Salon.com | author=Paul McEnery | date=2001-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.guardian.co.uk/music/2005/oct/13/classicalmusicandopera | title=Beam me up, Stocky | work=The Guardian | date=2005-10-13}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Сенегал]] Гамбия және Мавританиядағы серер ұлтының сенімі болған [[Серер діні]]нің діни символизмі мен космизмі Сүмбіле болып, олар үшін бұл жұлдыз өте киелі есептеледі. Олар тұқым себуде, әсіресе жаңбырды болжау мен тілеуде көбінесе осы Сүмбіле жұлдызына қарайды және содан талап етеді. Олар үшін ғарыштың рәмізі осы Сүмбіле жұлдызы.&lt;ref&gt;Gravrand, Henry, &quot;La civilisation sereer : Pangool&quot;, vol. 2, Les Nouvelles Editions Africaines du Sénégal, (1990) pp 20-21, 149-155, ISBN 2-7236-1055-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Clémentine Faïk-Nzuji Madiya, Canadian Museum of Civilization, Canadian Centre for Folk Culture Studies, International Centre for African Language, Literature and Tradition (Louvain, Belgium). ISBN 0-660-15965-1. pp 5, 27, 115&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{reflist|3}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтеме ==<br /> * [http://kerekinfo.kz/blog/kazahtynsozderi/4359.html Қазақ астрономиясы]<br /> * [http://apod.nasa.gov/apod/ap001006.html Сүмбіле В жұлдызының рентген сәулелі келбеті] (Ағылшынша)<br /> * [http://chandra.harvard.edu/chronicle/0400/sirius_part2.html Догон ұлтының Сүмбіле туралы тым ерте біліп қойғаны туралы таласты пікір] (Ағылшынша)<br /> * [http://www.johnsankey.ca/siriustime.html Сұмбіле уақыты] (Ағылшынша)<br /> * [http://www.jstor.org/stable/105393?seq=2#page_scan_tab_contents Жұлдыздардан Мутациялық ескерту] (Ағылшынша)<br /> <br /> {{Тазы шоқжұлдызында жұлдыздар}}<br /> <br /> [[Санат:Жұлдыздар]]<br /> [[Санат:Шоқжұлдыздар]]<br /> [[Санат:Астрономия]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 2017-02-15T09:27:54Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Infobox disease<br /> | Name =ЖИТС<br /> | Image = Red_Ribbon.svg<br /> | Caption = Қызыл риббон - ЖИТС дертімен ауыратын адамдармен тілектестіктің нышаны<br /> | Alt = A red ribbon in the shape of a bow<br /> | Width = 120<br /> | DiseasesDB = 5938<br /> | ICD10 = {{ICD10|B|20 || b|20}} – {{ICD10|B|24 || b|20}}<br /> | ICD9 = {{ICD9|042}}-{{ICD9|044}}<br /> | ICDO =<br /> | OMIM = 609423<br /> | MedlinePlus = 000594<br /> | eMedicineSubj = emerg<br /> | eMedicineTopic = 253<br /> | MeshID = D000163<br /> }}<br /> <br /> '''Жүре пайда болған иммундық дефицитiнiң синдромы''' (ЖИТС, {{lang-en|AIDS}}) - аса қатерлі вирустық дерт&lt;ref&gt;[http://medportal.ru/enc/venerology/aids/ Медпортал. ВИЧ-инфекция и СПИД]&lt;/ref&gt;. Қоздырушы - адамның иммундық дефицит вирусы HIV (ИДВ)&lt;ref name=&quot;pmid8493571&quot;&gt;{{cite journal | author = Weiss RA | title = How does HIV cause AIDS? | journal = Science | volume = 260 | issue = 5112 | pages = 1273–9 | date = мамыр 1993 | pmid = 8493571 | doi = 10.1126/science.8493571 | url = | bibcode = 1993Sci...260.1273W }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18947296&quot;&gt;{{cite journal | author = Douek DC, Roederer M, Koup RA | title = Emerging Concepts in the Immunopathogenesis of AIDS | journal = Annu. Rev. Med. | volume = 60 | issue = | pages = 471–84 | year = 2009 | pmid = 18947296 | pmc = 2716400 | doi = 10.1146/annurev.med.60.041807.123549 | url = }}&lt;/ref&gt;. Вирус [[иммундық жүйе]]сінің жасушаларының жұмысын бұзып, жойып, нәтижесінде Жүре пайда болған иммундық дефицитiнiң синдромы (ЖИТС) пайда болып, адам организмінің қорғаныс механизмдерінің жұмысы бұзылып, инфекция мен қатерлі ісіктерлерден кәдімгі иммунды статус қалыпта болған жағдайда дамымайтын оппортунисттік аурулар пайда болады.&lt;ref name=&quot;NIAID&quot;&gt;[http://www.niaid.nih.gov/topics/HIVAIDS/Understanding/howHIVCausesAIDS/Pages/relationshipHIVAIDS.aspx NIAID/NIH: The Relationship Between the Human Immunodeficiency Virus and the Acquired Immunodeficiency Syndrome]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Alimonti&gt;{{ cite journal | author=Alimonti JB, Ball TB, Fowke KR | title=Mechanisms of CD4+ T lymphocyte cell death in human immunodeficiency virus infection and AIDS. | journal=J. Gen. Virol. | year=2003 | pages=1649–1661 | volume=84 | issue=7 | pmid=12810858 | doi=10.1099/vir.0.19110-0 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=UNAIDS2007&gt;{{cite web| author =[[Joint United Nations Programme on HIV/AIDS|UNAIDS]], [[World Health Organization|WHO]]|date=желтоқсан 2007| title = 2007 AIDS epidemic update| url= http://data.unaids.org/pub/EPISlides/2007/2007_epiupdate_en.pdf| page=10 | accessdate = 2008-03-12| format= PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Holmes&gt;{{ cite journal | author=Holmes CB, Losina E, Walensky RP, Yazdanpanah Y, Freedberg KA | title=Review of human immunodeficiency virus type 1-related opportunistic infections in sub-Saharan Africa | journal=Clin. Infect. Dis. | year=2003 | pages=656&amp;dash;662 | volume=36 | issue=5 | pmid=12594648 | doi=10.1086/367655 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Guss&gt;{{ cite journal | author=Guss DA | title=The acquired immune deficiency syndrome: an overview for the emergency physician, Part 1 | journal=J. Emerg. Med. | year=1994 | pages=375–384 | volume=12 | issue=3 | pmid=8040596 | doi=10.1016/0736-4679(94)90281-X }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Guss2&gt;{{ cite journal | author=Guss DA | title=The acquired immune deficiency syndrome: an overview for the emergency physician, Part 2 | journal=J. Emerg. Med. | year=1994 | pages=491–497 | volume=12 | issue=4 | pmid=7963396 | doi=10.1016/0736-4679(94)90346-8 }}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == ЖИТС-тің жұғу көздері және жұғу жолдары ==<br /> [[ДДҰ]] мәліметі бойынша [[АИВ]] жұқтырғандардың саны 2000 жылдан кейін 40—50 миллионға жетуі ықтимал. ЖИТС-пен ең көп науқастанушылар [[АҚШ|АҚШ-та]], Батыс Еуропа елдерінде (әсіресе [[Франция]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Италия]]), [[Орталық Африка]]да, [[Гаити]]де тіркелген. Вирус [[ТМД мемлекеттері]]нде, [[Жапония]], Шығыс Араб елдерінде кездесе бастады.<br /> Әдетте ЖИТС-пен қала тұрғындары жиірек ауырады. Оған жөнсіз жыныстық қатынас, шектен тыс сексуальдық еркіндік, жезөкшелік, гомосексуализм т. б. жайлар себеп болады. Көпшілік жағдайда ЖИТС-тен сексуалъдық белсенділігі басылмаған жастағы ерлер мен әйелдер зардап шегеді. Бала туу мүмкіндігі бар әйелдердің арасында ЖИТС тарала бастауына байланысты балалардың да осы ауруға шалдығуы жиілей түсті. Осыдан 3—4 жыл бұрын АИВ жұқтырғандардың 70—75%-ы еркектер болса, бүгінде есірткі қолдану-ылардың саны күрт көбейіп, олар көпшілік жағдайда ортақ шприц инелерін пайдаланатын болғандықтан, 6ұл науқасқа шалдыққан ерлер мен әйелдердің саны теңесті (50%-дан). Мұндай жағдай балаларға ЖИТС жұқтыру қаупін күшейтіп отыр.<br /> Қазіргі таңда көптеген жұқпалы аурулар белең алып, халқымыздың денсаулығына зиянын тигізіп келеді. Мəселен, жас айырмашылығын талғамай, елімізге қауіпті дерт болып жабысқан – СПИД ауруы.<br /> <br /> Қауіпті ЖИТС (жұқтырылған иммун тапшылығының синдромы – СПИД) дерті қайдан бастау алғанына тоқталсақ, оның жұқтырылған белгісі алғаш рет 1981 жылы АҚШ-та тіркелген. Ал ЖИТС-ке шалдығудың соңғы сатысы ВИЧ инфекциясын 1983 жылы француз ғалымы Л.Монтанье ашты.<br /> ВИЧ инфекциясы көп жылдар бойы адам ағзасында өмір сүріп, оның алғашқы белгілері пайда болғанша басқа адамдарға жұғуы мүмкін. Бұл аурудың емі әлі табылған жоқ. Алайда ВИЧ инфекциясы тіркелген жандардың бойындағы ауруды біраз уақытқа созу үшін дәрі-дәрмектер болғанымен, оның құны қымбат.<br /> ЖИТС вирусы сау адамға мынандай үш негізгі жолдармен жұғады:<br /> 1) Жыныстық қатынас арқылы;<br /> 2) Адамның ауруы қаны арқылы (қан құю, ауру адамға пайдаланған шприцтер, т.б.)<br /> 3) ЖИТС ауруы жұққан анадан баласына ауысу арқылы.<br /> Бүгінгі таңда 16 миллионнан астам адам ғасыр дерті кесірінен көз жұмса, эпидемия белең алғалы бері 60 миллиондай адам осы вирусты жұқтырған екен. БҰҰ-ның берген дерегіне сүйенсек, ЖИТС әлемдік аумақта адам өлімінің себепкері ретінде төртінші орын алды, ал оның жұқпалы дерт екенін ескерсек, ертеңгі күні бүкіл адамзатқа қауіп болып төнері анық.<br /> Егер де 2001 жылға дейін дүниежүзінде күніне 8500 адам ВИЧ инфекциясын жұқтырған болса, бүгінгі таңда бұл көрсеткіш 1600 адам деп беріліп жүр. Қазақстанда осы дертке шалдыққандардың саны 2007 жылы наурызда 7709 адамға жеткен. Бұл — ресми мәлімет. Ал шын мәнінде, бұдан әлдеқайда көп.<br /> Дәрігерлердің жауапсыздығынан оңтүстік өңірдегі бей-күнә сәбилердің ВИЧ инфекциясын жұқтыруы, санының күн сайын артуы бәрімізді ойландырады. Ғасыр дертінің жас талғамайтыны, ең соңында ажал құрсауына алатыны бәрімізге сабақ болса екен.<br /> БҰҰ-ның есебі бойынша 15-24 аралығындағы жастардың 12 миллиондайы жыныстық қарым-қатынас арқылы ВИЧ инфекциясына шалдыққандар. Егер алдыңғы буын осы жабық тақырып аясында жастармен әңгіме өрбітсе, қатерлі дерттің алдын алар еді. Экономикасы дамыған Канада, Франция, Швеция сияқты елдерде осындай тақырыпта кеңінен ашық айтылғандықтан жасөспірімдер арасындағы жүктілік және жыныстық қатынастар арқылы берілетін түрлі жұқпалы аурулардың көрсеткіші азайған.<br /> Бірақ бірден-бір осы дертке шалдыққан жастарға көмек беретін де, арсыздықты тыятын да имандылық екенін ұғынуымыз керек. Өйткені, ислам дінінде некесі қиылмай жастардың жақындасуына тыйым салынады. Әрбір ұл-қыздарымыз ислам дінінің осындай тазалығын бойына сіңіріп, адал жолмен жүрсе, денсаулығымыз жақсы, отбасымыз берік болар еді.<br /> <br /> == Инфекция көзі ==<br /> [[Сурет:HIV_Mature_and_Immature.PNG|thumb|right|200px]]<br /> Вирус жұққан адам — вирус тасымалдаушылар, ЖИТС-пен ауырған адамдар инфекция жұқтыру көзі болып табылады. Ешқандай ауру белгілері байқалмайтындықтан әсіресе вирус тасымалдаушылар өте қауіпті. Вирус көп мөлшерде қанда, спермада, қынап кілегейінде, емшек сүтінде болады. Көз жасында, жұлын сұйығында, сілекейде өте аз мөлшерде болуы мүмкін.<br /> Жұғу жолдары. Медицинада дәлелденуі бойынша, ЖИТС-тің қазіргі кезде негізгі жұғу жолдары мынадай:<br /> <br /> — жыныстық қатынас;<br /> <br /> — вирустың бірден қанға түсуі (әртүрлі инъекциялар жасаған кезде т. б. жағдайларда);<br /> <br /> — анасынан нәрестеге жұғу арқылы.<br /> <br /> Жыныстық жол негізгі жұғу жолы болып табылады. ЖИТС адамдарға 80% жағдайында осы жолмен, яғни [[гетеросексуальдық]] (еркек-әйел) және [[гомосексуальдық]] (еркек-еркек) жыныстық қатынас кезінде жұғады. Ең қауіптісі — гомосексуальдық анальдық қатынас, өйткені партнерлердің жыныс мүшелерінің терісі, шырышты қабатының жарақаттануы жиі болады. АҚШ-та ЖИТС-пен науқастанғандардың 70%-ына ауру осындай жолмен жұққан. Жұқтыру каупі активті және пассивті гомосексуалистерде бірдей дәрежеде болады. Қатерлі топқа жезөкшелер де жатады. Партнерлердің жиі ауысуы да ЖИТС жұқтыру мүмкіндігін күшейтеді. ЖИТС-пен науқастанушылық бел алған елдерден келген азаматтармен жыныстық катынаста болу әсіресе қауіпті. Жыныстық инфекциясы бар немесе бұрын ауырғандармен кездесу, етеккір кезінде жыныстық катынаста болу, садистік әдеті бар партнермен жақындасу ЖИТС жұқтыру каупін күшейте түседі.<br /> <br /> ЖИТС-тің вирустың қанға бірден түсуі арқылы жұғуы қазіргі кезде ерекше аландаушылық туғызып отыр. Себебі тамырға наркотиктер енгізгенде ортақ инелі шприцті пайдаланатын нашақорлардың саны көбейіп келеді. Әрине, қолданатын инелерін олар тиісті өндеуден өткізбейді. Егерде ЖИТС-пен науқастанған немесе вирус тасымалдаушы нашақорлар қауымына қосылса, вирус оның инедегі қанының қалдығымен сау адамның ағзасына түседі. Вирус аурулардың 20%-ына осындай жолмен жұғады.<br /> <br /> Вирус адамға қан немесе қан құрамынан тұратын препараттар құйғанда да жұғуы мүмкін. Кейбір аурумен науқастанғанда, операция жасағанда, әйел босанғанда донор қанын құюға тура келеді. Егер донор ЖИТС-ке тексерілмеген болса, вирус жұқтыру қаупі өте жоғары. ЖИТС жұғу мүмкіндігі бар қатерлі топқа гемофилиямен ауырғандар да жатады. Өйткені қан ұюы өте нашар болғандықтан, қан кетуін тоқтату үшін оларға жиі-жиі қан құйып отырады. АҚШ-та, Еуропада гемофилиямен ауырғандардың 40—63%-на АИВ қан құю арқылы жұққаны анықталған. Бірақ 1985 жылдан бері жоғары дамыған елдерде, 1987 жылдан бастап ТМД елдерінде донор қанына қатаң бақылау жүргізіле бастады. Мұндай тәртіп ЖИТС, В гепатит және басқа жұқпалы аурулардынң таралуына жол бермейді. Соған қарамастан Қазақстанда АИВ-тың 20%-ы емдеу-профилактикалық мекемелерде жұқтырылғаны тіркелген (ДДҰ мәліметі бойынша мұндай көрсеткіш 0,5%-ға тең). Экономикасы нашар дамыған елдерде ЖИТС-тің қан арқылы жұғу қаупі әлі де сақталып отыр.<br /> <br /> ЖИТС вирусының үшінші жұғу жолы — анасынан нәрестеге жұғуы. Ауырған немесе АИВ жүққан әйел-дерден туған балалардың 4/5-не вирус осындай жолмен жұққаны белгілі болды. Егер де анасы нашақор немесе жезөкше болса нәрестеге вирус жұғу қаупі бірнеше есе артады. Вирус нәрестеге қалыпты босану кезінде, баланы операция жасап алғанда және жүктілік кезінде жұғуы мүмкін. ЖИТС-тің нәрестеге науқас анасының емшек сүті арқылы жұғу оқиғалары да белгілі.<br /> ЖИТС-ке байланысты мәселелер баспасөз беттерінде тұрақты түрде көтеріліп отырғанына қарамастан, бұл проблемаға зор көңіл бөлу қажет.<br /> [[АИВ инфекциясы]]мен күресуде ДДҰ «Әдепсіздік нәтижесіңде өзінді өлімге апарма!» деген ұранға сүйенеді.<br /> Егерде сілекейден, көз жасы сұйығынан вирус табылса, оның жұғу мүмкіндігі қандай деген сауалға келсек, мұндай жолмен жұғу бүгінгі күнге дейін еш жерде кездескен емес.<br /> Вирус қанмен жұғатын болғандықтан емделу қауіпті емес пе? Бұл сұраққа да теріс жауап беруге болады. Өйткені осы уақытқа дейін мұндай жолмен ЖИТС жұғу оқиғасы болған емес.<br /> АИВ-тің шаңмен, ауалы-тамшылы, фекальды-оральды (ауыз қуысы арқылы) жолмен жұқпайтыны толық анықталған. Яғни адамдар сүйіскенде, сөйлескенде, түшкіргенде, жөтелгенде, қол алысқанда, ортақ дәретхананы, ваннаны, душты, бассейнді пайда-анғанда, сондай-ақ тағамдар мен ыдыстар арқылы ЖИТС вирусы жұкпайды. Сырт киімдерді алмастырып кигенде, тіпті бір төсекте жатып ұйықтаған кезде де ЖИТС вирусының жұғу қаупі жоқ.<br /> Қан сорғыш және басқа жәндіктер (маса, бит, кене, бүрге, шыбын, тарақан, қандала т. б.) арқылы жұғу жолдары да анықталмаған.<br /> Мысық, кой, жылқы, маймылдарда қоздырғышы АИВ-ке үқсас иммундық тапшылық болатынына карамастан, үй және жабайы жануарлардан ЖИТС жұғу жайлары кездеспеген.<br /> <br /> ''ЖИТС жұғудан қалай сақтанады?''<br /> Әртүрлі инфекциялардан сақтанудың ең тиімді тәсілі — вакцина егу. Алайда вакцина дайындау бағытында тыңғылықты зерттеулер жүргізіліп жатса да, ондай профилактикалық препарат алу әзірше қолдан келмей отыр.<br /> ЖИТС-пен науқастанудан сақтанудың маңызды шаралары мыналар:<br /> <br /> — әлеуметтік, халықаралық, мемлекеттік шаралар;<br /> <br /> — жеке басты қорғауға бағытталған шаралар.<br /> <br /> '''Профилактиканың басты міндеті''' — ЖИТС тасымалдаушыларды анықтап, жұғу арнасын сенімді түрде жауып тастау. Осы мақсатта көптеген елдерде мынадай шаралар жүргізіліп жатыр: халықтың (тұрғындардың) кейбір топтарын сөзсіз және жоспарлы түрде лабораториялық тексеруден өткізу; донорлык, қанды, сперманы, органдарды тексеру; гемофилиямен ауыратындарды, нашақорларды, гомосексуалистерді, жезөкшелерді тексеру; ауырғандарды арнайы ауруханаға жатқызу және емдеу; сенім телефондарын ұйымдастыру; ЖИТС-пен ауырғандарға консультация және көмек беретін комиссия жұмысын ұйымдастыру; диагностикалық орталықтар, кабинеттер ашу т. б.<br /> Тұрғындар арасында ЖИТС жөнінде санитариялық-ағарту жұмыстарын жүргізудің ерекше маңызы бар. Әркім аурудың қалай тарайтынын, одан қалай сақтану қажет екенін жетік білуі тиіс.<br /> Англияда осы бағытта жүргізілетін жұмыстарға мемлекет жылына 20 млн фунт стерлинг қаржы жұмсайды.<br /> Жалпы халықты, әсіресе балалар мен жастарды өнегелілікке, дұрыс жыныстық қатынас жасауға тәрбиелеу мәселесін жолға қоймайынша, ЖИТС-пен күресу мүмкін емес.<br /> Жеке бас профилактикасы қарапайым әрі денсаулық үшін ұтымды. Оларға мыналар жатады:<br /> <br /> — салауатты, әдепті өмір сүру;<br /> <br /> — кездейсоқ жыныстық қатынастан және гомосексуалист, жезөкшелермен жақындасудан сақ болу (жыныстық партнер көп болған сайын ЖИТС жұқтыру қаупі арта түседі. Г. В. Сколубовичтін. (1989) айтуы бойынша, «Жыныстық тәртіпсіздік, нашақорлық және жезөклелік — ЖИТС вирусын жұқтыру кепілі»);<br /> <br /> — стерильденбеген немесе кездейсоқ біреудің шприцін, қайшысын, сақал алғышын және басқа да құрал-жабдықтарын пайдаланбау;<br /> <br /> — әсіресе терісі, шырышты қабаттары зақымданған жағдайда бөтен біреудің қанымен, бөлінділерімен жанасудан абай болу;<br /> <br /> — презервативті дұрыс пайдалану (ол ЖИТС-тен қорғайды);<br /> <br /> — қан құйғанда немесе донор қанынан дайындалған препараттар қабылданғанда олардың АИВ-ке тексерілгеніне көз жеткізу (ол үшін қолданылған қанның сериялык нөмерін жазып алыңыз);<br /> <br /> — маникюр, педикюр жасайтын құралдардың стерильдігіне көңіл аудару;<br /> <br /> — ЖИТС вирусын жұқтырып алдым-ау деген күмәнді жағдайда міндетті түрде дәрігерге көріну.<br /> <br /> Кез-келген азамат АИВ-инфекциясының жұққан-жұқпағандығын анықтау үшін Алматыда, Астанада, еліміздің басқа да ірі қалалары мен облыс орталықтарында ашылған лабораторияларға барып тексерілуіне болады.<br /> <br /> == Қазақстанда ЖИТС-пен күресу жұмыстарын ұйымдастыру ==<br /> Қазақстанда осы қауіпті ауруға қарсы күрес жүргізу мақсатымен мамандандырылған жаңа қызмет жүйесі құрылды. Оның құрамына республикалық, облыстық, қалалық ЖИТС-ке қарсы күресу және аурудың алдын алу орталықтары, диагностикалық лабораториялар мен анонимдік кабинеттер кіреді. Осындай қызмет жүйесінің күнделікті жұмысын Республикалық ЖИТС-тен сақтандыру комитеті басқарады. Бұл комитеттің ең басты мақсаты — ЖИТС вирусын жұқтырған адамды табу, оны тексеру және емдеуді жоспарлы түрде ұйымдастыру. Жоғарыда аталған ЖИТС орталықтары ұйымдастырушы, тәсілдеуші және емдеуші мекемелер ретінде жұмыс атқарады. Қазіргі кезде республикамызда ЖИТС-тен қорғану жөнінде жұмыс жүргізетін 20 орталық және 80 лаборатория бар.<br /> Олардың жұмыс бағыттары мынадай:<br /> <br /> 1. Вирус жұғу мүмкіндігі бар «қатерлі топтарға» (группы риска) жататын адамдарды тексеріп, вирус жүққан адамдарды дер кезінде тауып отыру;<br /> <br /> 2. Ауру ошағын анықтап, дәрігерлік бақылауға алып, вирустың әрмен қарай тарауына, яғни басқа адамдарға жұғуына мүмкіндік бермеу жұмыстарын ұйымдастыру.<br /> <br /> Қазақстан Республикасында 5 жылдың ішінде (1987—1991) 4 млн 870 мың адам арнайы тексеруден өтті. Екіқабат әйелдерді тексеру және өз атын жарияламай тексерілу жұмыстары кең түрде жүргізілуде. Әрбір облыс орталығыңда осындай тексеру жүргізетін арнайы кабинет жабдықталған және одан 6ұл індет туралы жан-жақты ақыл-кеңес алуға болады.<br /> «ЖИТС (СПИД) ауруының алдын алу туралы» Қазақстан Республикасының заңында (1994) ЖИТС ауруымен күресу күрделі, кешенді мәселе деп танылған. Оны шешуге Денсаулық министрлігімен қатар басқа да министрліктер (Қаржы, Еңбек және әлеуметтік қорғау, Ішкі, Сыртқы істер т. б.) қатысады, олардың жұмысын ҚР Министрлер Кабинеті жанынан құрылған Үйлестіру кеңесі басқарады.<br /> Қазақстан Республикасында тұратын не ұзақ мерзімге жұмыс атқаруға келген әрбір шет ел азаматы Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығын сақтау туралы» заңына сәйкес ЖИТС вирусының жүққан-жұқпағандығын анықтау үшін медициналық куәлендіруден (тексерістен) өтуі тиіс.<br /> ЖИТС-пен ауырған не вирусын тасымалдаушы [[шет ел азаматтары]] Республика аумағынан шығарылып жіберіледі, ал еліміздің азаматтары емделуге, кешендік тексерістерден өтуге міндетті. Оларды қызметтен, жұмыстан, бизнестен, заңға қайшы келмейтін іс-әрекеттің қай түрінен болмасын шеттетуге болмайды. Тек медицина, фармацевтика, тұрмыстық қызмет көрсету саласы қызметкерлері (мысалы, шаштаразшы т. б.) жұмысын ауыстыруы қажет. Олар үшін ЖИТС-пен ауыру, вирус тасымалдаушы болу — кәсіби ауру болып табылады, сондықтан біраз жеңілдіктер жасау жайы қарастырылған. Мәселен, бір мерзімдік ақша төлеу тәрізді. Оның үстіне ЖИТС-пен сырқаттанушылармен, вирус тасымалдаушылармен тікелей жұмыс істейтін медицина және ғылыми қызметкерлер жұмыстының зияндылығы үшін қосымша, ақылы 24 күндік демалыс және негізгі жалақысының 60%-на дейін үстем ақы алуға құқылы. ЖИТС вирусын тасымалдаушылар қан (басқа да органдар мен тканьдер) беретін донор бола алмайды. Әдейі және біле тұра басқа азаматтарға ЖИТС вирусын жұқтырушы, клиникалық, лабораториялық тексерілуден қашқақтаушы, өз жұмысын салақ атқару нәтижесінде ЖИТС вирусымен сау адамдардың зарарлануына себепкер болушы, нақты кісінің ЖИТС-пен ауыратындығын не оның вирусын тасымалдаушы екендігін рұқсатсыз жариялаушы азаматтар мен мамандар заңға сәйкес жауапқа тартылады.<br /> Қорыта айтқанда, әдепті өмір сүріп, отбасы бірлігі берік болса, арақ-шарап ішіп, наша тартудан, кездейсоқ жыныстық жақындасудан аулақ болса, әрбір адам өзін-өзі ЖИТС-тен қорғай алады.&lt;ref&gt;Әлімқұлова Р., Сәтімбеков Р. Ә 55 Биология: Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. - 2-басылымы, өңделген, толықтырылған. - Алматы: Атамұра, 2008. - 320 бет. ISBN 9965-34-812-Х&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Commonscat|AIDS}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> [[Санат:Ғылым]]<br /> [[Санат:Жұқпалы жыныс аурулары]]<br /> [[Санат:Медицина]]<br /> [[Санат:Жұқпалы аурулар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2017-02-15T09:27:18Z

<p>Sibom: /* Саентология ілімін ұстанатын атақты адамдар */clean up, replaced: December → желтоқсан (3) using AWB</p> <hr /> <div>'''Саентология''' (сонымен қатар '''сайентология''', {{lang-en|scientology}}, {{lang-la|scio}} және көне грек λόγος — «білім мәні») — негізі америкалық жазушы-фантаст Рон Хаббардпен жасалынған халықаралық қозғалыс&lt;ref name=&quot;htsorgza&quot;&gt;''Pretorius S. P.'' (University of South Africa) [http://www.hts.org.za/index.php/HTS/article/view/353/251 The concept «salvation» in the Church of Scientology] // [[Theological Studies/Teologiese Studies]].&amp;nbsp;— 2006&amp;nbsp;— Vol. 62.&amp;nbsp;— №&amp;nbsp;1.&amp;nbsp;— '''P. 313—327'''&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Саентологияда діндік ойлар мен сенім жүйелері жайлы сөз қозғалады.<br /> <br /> Саентологияда екі негізгі бағыт бар:<br /> * Шіркеу саентологиясы және <br /> * Бостандық аймағы.<br /> <br /> Көбіне Шіркеу саентологиясы танымал. Шіркеу саентологиясының негізі 1953 жылы қаланды.<br /> <br /> Бостандық аймағы 1980 жылдары Шіркеу саентологиясынан бөлініп шықты.<br /> <br /> == Негізгі идеялары мен ұстамдары ==<br /> <br /> * Адам өз негізінде - жақсы.<br /> * Адамдар аманқалу үшін тіршілік етеді.<br /> * Адамдардың аман қалуы өздеріне, жолдастарына және әлемдегі бірлік-ынтымақтастыққа байланысты.<br /> * Адамның рухын құтқаруға болады және тек қана адамның рухы денесін құтқарып, емдей алады.<br /> <br /> === Саентология ілімін ұстанатын атақты адамдар ===<br /> <br /> * [[Боб Адамс (футболист)|Боб Адамс]]&lt;ref&gt;* Horgan, John «Adams is proof that dreams can be rekindled». // Oakland Tribune, 24 May 2006 [http://abcnews.go.com/GMA/Entertainment/story?id=2651598&amp;page=1 «Inside TomKat’s Wedding: Star-Studded Guest List and Scientology Ceremony Will Make This Wedding Unlike Any Other».] // [[ABC news|ABC News (ABC)]], 14 қараша 2006.<br /> * Moore, Carrie A. (September 10, 2006). «Faiths 'that don’t fit' educate journalists». // The Deseret News ([[Солт-Лейк-Сити|Salt Lake City, Utah]]: Deseret News Publishing Company): '''P. B10'''.<br /> * Ayres, Chris «Anyone home?&amp;nbsp;— Cover story». // [[The Times]], 23 қаңтар 2008. (Times Newspapers Limited): pp. 2, 4.<br /> * «Château Scientology: Inside the Church’s Celebrity Centre». // [[The New Yorker]], 14 қаңтар 2008. (The Conde Nast Publications, Inc) 83 (43): 40.<br /> * Goodyear, Dana «Cult Castle». // The Australian, 22 наурыз 2008. (Nationwide News Pty Limited): '''P. 24.'''&lt;/ref&gt;, <br /> * [[Энн Арчер]]&lt;ref&gt;* Reitman, Janet [http://www.rollingstone.com/culture/news/inside-scientology-20110208 «Inside Scientology».] // [[Rolling Stone]], 23 ақпан 2006<br /> * Thise, Mark Hollywood Winners &amp; Losers A to Z. Hal Leonard Corporation, 2008.&amp;nbsp;— '''P. 5.''' ISBN 0-87910-351-5.<br /> * {{cite news | last =Shaw | first =William | title =The science of celebrity| work =The Sunday Telegraph | page =26 | date =2008-02-17 }}<br /> * Andrew Morton,Tom Cruise: An Unauthorized Biography.&amp;nbsp;— [[Нью-Йорк|New York]]: St. Martin's Press, 2008.&amp;nbsp;— '''P.243, 317''' ISBN 0-312-35986-1<br /> * Mark Ebner; Andrew Breitbart Hollywood, Interrupted|Hollywood, Interrupted||Hollywood, Interrupted. John Wiley and Sons, 2004.&amp;nbsp;— '''P. 128'''. ISBN 0-471-45051-0.<br /> * {{cite news |last=Oppenheimer |first=Mark |title=Friends, thetans, countrymen |url=http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/09/09/sm_scientology.xml |publisher=Telegraph Media Group Limited |work=[[The Daily Telegraph]] |date=2007-09-09 |accessdate =2012-06-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rosalux&quot; /&gt; ,<br /> * [[Джениффер Аспен]]&lt;ref name=&quot;rosalux&quot;&gt;Meier, Jurgen. «[http://www.rosalux.de/fileadmin/rls_uploads/pdfs/206Meier.pdf Scientology ist weder Kirche noch Sekte!:Scientolgoy, Eine Spatburgerliche Science-Fiction-Ideologie»]. // Utopie.&amp;nbsp;— желтоқсан 2007.&amp;nbsp;— №&amp;nbsp;206.&amp;nbsp;— '''S.1138-1152.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Staff . [http://www.upi.com/Entertainment_News/2006/09/03/Jennifer-Aspen-and-David-ODonnell-marry/UPI-30021157337010/ «Jennifer Aspen and David O’Donnell marry».] // UPI NewsTrack ([[United Press International]]), (September 3, 2006)&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Линдси Бартильсон]]&lt;ref name=&quot;Sullivan&quot;&gt;Sullivan, Jim «'Rush Hour 2' Does Double Time». // The Boston Globe, (6 тамыз 2001).: '''P. B10.'''&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Карен Блэк]]&lt;ref&gt;* [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,913147,00.html «Show Business: Boom in Black»], [[Time Magazine]], 9 маусым 1975<br /> * Sappell, Joel; Welkos, Robert W. «The Scientology Story». // [[Los Angeles Times]], 24-29 маусым 1990.&amp;nbsp;— '''P. 46'''.<br /> * Hampson, Sarah [http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/LAC.20061230.HAMPSON30/TPStory/Entertainment «Like a kid in a candy store».]// The Globe and Mail, 30 желтоқсан 2006.&amp;nbsp;— ''P. R3.''<br /> * Elder, Robert K.: [http://articles.chicagotribune.com/2008-09-19/features/0809171015_1_horror-films-five-easy-pieces-screen «Karen Black reflects on her life and career»] // [[Chicago Tribune]], 19 September 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Misztal&quot;&gt;Misztal, Bronislaw; [[Шуп, Энсон|Shupe, Anson D.]] [http://books.google.com/?id=GY4xTu5RKmYC&amp;pg=PA28&amp;dq=karen+black+scientology&amp;q Religion and politics in comparative perspective: revival of religions.].&amp;nbsp;— Westport, CT: Greenwood Publishing Group, 1992.&amp;nbsp;— '''P. 37'''. ISBN 0-275-94218-X.&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Кэтрин Белл]]&lt;ref name=&quot;Sullivan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;<br /> * Zokaei, Mayar . [http://www.nylamagazine.com/art4.html «Bell Hop».] // NYLA Magazine, (Spring 2005)<br /> * Gumbel, Andrew [https://archive.is/20130208173400/www.rickross.com/reference/scientology/psychiatry/psychiatry18.html «Scientology vs. Science»]. /Los Angeles CityBeat, 12 қаңтар 2006 ([http://www.holysmoke.org/cos/crime-syndicate-vs-science-gumbel.htm копия 1]), ([http://www.religionnewsblog.com/13287/scientology-vs-science копия 2])&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;marburg&quot;&gt;[[Кент, Стивен|Kent, Stephen A.]]. [http://web.uni-marburg.de/religionswissenschaft/journal/mjr/kent2.html «The French and German versus American Debate over 'New Religions', Scientology, and Human Rights».] // Marburg Journal of Religion.&amp;nbsp;— 2001 6 (1).&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Нэнси Картрайт]]&lt;ref name=&quot;Sullivan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;<br /> * Sappell, Joel, Welkos, Robert W. «The Scientology Story». // [[Los Angeles Times]], 24-29 маусым 1990.&amp;nbsp;— '''P. 46'''.<br /> * Broadway, Bill «The Pain is gone&amp;nbsp;— Bart Simpson’s 'voice' talks about her discovery of Scientology». // [[Washington Post]], 10 желтоқсан 1994<br /> * Baker, Jeff «Life from 'Cowabunga!' to 'Ay, Caramba'». //The Oregonian, 12 қаңтар 2000<br /> * Sweeney, Claire «Ay caramba! Bart Simpson is spruiking Scientology». // [[The Sunday Times]] (London), 29 қаңтар 2000<br /> * Moss, Meredith «Bart Gives Back&amp;nbsp;— 'Simpsons' voice Nancy Cartwright returning to Fairmont with scholarship and one-woman show». // Dayton Daily News, 30 сәуір 2005<br /> * Leggett, Jonathan [http://arts.guardian.co.uk/features/story/0,,1739025,00.html «Cult musicians: Scientology has long been regarded as 'a Hollywood thing', but as Isaac Hayes cooks up a storm and quits his role as South Park’s Chef, Jonathan Leggett reveals other musical followers».] // [[The Guardian]], 25 наурыз 2006 (Guardian Newspapers Limited).<br /> * Li, David K. [http://www.nypost.com/f/print/news/national/item_mMaR3aOGvzRPaAVhByzX8M «The Church of $impsontology»]. // [[The New York Post]], 31 қаңтар 2008<br /> * Olshansky, Elliot «Bart Simpson’s voice being used to promote Scientology event». // [[Daily News (New York)|New York Daily News]], 28 қаңтар 2009<br /> * [http://www.foxnews.com/story/0,2933,485304,00.html «Will the Voice of Bart Simpson Get In Trouble for 'Unauthorized' Scientology Call?».] // [[Fox News]], 29 қаңтар 2010<br /> * Ayres, Chris [http://www.religionnewsblog.com/23227/bart-simpson-scientology «Simpsons producers 'have a cow' as Bart lends his voice to Scientologists».] // [[The Times]] (London), 30 қаңтар 2009 ([http://www.religioustolerance.org/sciennews09.htm копия])<br /> * «Voice of Bart Simpson gives push to religion». // Chicago Sun-Times, 30 қаңтар 2009<br /> * Getlen, Larry . [https://archive.is/20120630020247/www.nypost.com/seven/02222009/entertainment/movies/q_a__matt_groening_156410.htm «Q&amp;A: Matt Groening».] // [[New York Post]], 22 ақпан 2009<br /> * Ryan, Kyle. [http://www.avclub.com/articles/matt-groening,25525/2/ «Matt Groening».] // The A.V. Club, 22 наурыз 2009<br /> * [http://www.torontosun.com/entertainment/celebrities/2010/09/22/15436381-wenn-story.html «'Simpsons' star sued over project».] // Toronto Sun, 22 September 2010.<br /> &lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Льюис&quot;&gt;Lewis, James R. Scientology.&amp;nbsp;— Oxford, New York: [[Oxford University Press]], 2009.&amp;nbsp;— '''P.389, 402—404'''. ISBN 0-19-533149-4.&lt;/ref&gt;<br /> * [[Кейт Кебирано]] &lt;ref name=&quot;rosalux&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Льюис&quot; /&gt;&lt;ref&gt;<br /> * Andrew Denton [http://www.abc.net.au/tv/enoughrope/transcripts/s917578.htm «Enough Rope with Andrew Denton&amp;nbsp;— episode 21: Kate Ceberano».] // [[Australian Broadcasting Corporation]], 4 тамыз 2003.<br /> * Betts, Marianne «Host of celebrities in Scientology’s fold». // [[Herald Sun]], 10 қаңтар 2009 ([[Мельбурн|Melbourne]], [[Австралия|Australia]]: [[News Corporation]]): '''P. 24'''.&lt;/ref&gt;, <br /> * [[Чика Кориа]]&lt;ref name=&quot;rosalux&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;allaboutjazz&quot;&gt;{{cite news | title=All About Jazz| Chick Corea interview | url =http://www.allaboutjazz.com/php/article.php?id=15351 | accessdate =2012-06-09}}&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Том Круз]]&lt;ref name=&quot;rosalux&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Льюис&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bbcnews&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/showbiz/1791617.stm Cruise lobbies over Scientology] // [[BBC News]], 30 қаңтар 2002&lt;/ref&gt;<br /> * [[Кэти Холмс]]&lt;ref name=&quot;silverman&quot;&gt;<br /> * Stephen M. Silverman. [http://www.people.com/people/article/0,,1071832,00.html Katie Holmes Says She’s Studying Scientology]. // [[People.com]]. 14 маусым 2005.<br /> * Betts, Marianne «Host of celebrities in Scientology’s fold». // [[Herald Sun]], 10 қаңтар 2009 ([[Мельбурн|Melbourne]], [[Австралия|Australia]]: [[News Corporation]]): '''P. 24'''.<br /> * World Entertainment News Network. [http://www.starpulse.com/news/index.php/2006/04/14/tom_cruise_says_baby_will_be_a_scientolo «Tom Cruise Says Baby Will Be a Scientologist».] // Starpulse (Starpulse.com), 14 сәуір 2006&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Марисоль Никольс]]&lt;ref name=&quot;rosalux&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Marisol Nichols Questions|publisher=marisol-nichols.com|lang=en|url=http://web.archive.org/web/20080312030858/http://www.marisol-nichols.com/interests_questions.html}}&lt;/ref&gt;, <br /> * [[Джон Траволта]]&lt;ref name=&quot;rg260110&quot;&gt;Максим Макарычев [http://www.rg.ru/printable/2010/01/26/travolta-site-anons.html Джон Траволта летит на Гаити на своем самолете] // [[Российская газета]], 26.01.2012&amp;nbsp;г.&lt;/ref&gt; <br /> * [[Келли Престон]]&lt;ref name=&quot;rg260110&quot; /&gt;,<br /> * [[Кёрсти Элли]]&lt;ref name=&quot;bbcnews&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Kari |last=Huus |title=Scientology’s love affair with Hollywood |url=http://www.msnbc.msn.com/id/8333804/ |publisher=[[MSNBC]] |date=2012-06-09 |accessdate=2012-06-09}}&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Джейсон Майкл Ли]]&lt;ref name=&quot;ДжейсонЛи&quot;&gt;<br /> * [http://kinoafisha.ua/persons/dgeyson-li Джейсон Ли&amp;nbsp;— звезда кино.] // KINOafisha.ua<br /> * [http://www.scientology-lies.com/faq/celebrities/jason-lee.html Jason Lee and Scientology] // Scientology Lies&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Айзек Хейз]]&lt;ref name=&quot;bbcnews&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=14 марта 2006|url=http://lenta.ru/news/2006/03/14/chef/|title=Шеф покинул «Южный Парк» по религиозным убеждениям|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2012-06-09|archiveurl=http://www.webcitation.org/68l6VOW88|archivedate=2012-06-28}}&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Присцилла Пресли]]&lt;ref&gt;Victor, Adam Elvis Encyclopaedia, 2008.&amp;nbsp;— '''P. 415—419'''&lt;/ref&gt;,<br /> * [[Дженна Эльфман]]&lt;ref&gt;Jeanette Walls [http://www.cs.cmu.edu/~dst/E-Meter/jenna-elfman.html Scientology’s latest celeb] // [[MSNBC.com]], 24 ақпан 1999.&lt;/ref&gt;,<br /> * оның күйеуі Боди Эльфман&lt;ref&gt;Opposite Daffy&amp;nbsp;— Jenna Elfman Ducks the Notion of Easy Laughs&quot;. // The Buffalo News. 21 қараша 2003.&lt;/ref&gt;<br /> * оның қайын атасы Ричард Эльфман&lt;ref&gt;Jeannette Walls [http://today.msnbc.msn.com/id/6908975/ns/today-entertainment/t/scientologist-elfman-wants-clear-planet/#.T9NbSZjjo48 Scientologist Elfman wants to ‘clear the planet’] // [[MSNBC.com]], 15 ақпан 2005&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Діндер]]<br /> [[Санат:Саентология]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_(%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B) 2017-02-15T09:16:40Z

<p>Sibom: /* Кесте */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>Төменде '''миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі''' көрсетілген.<br /> <br /> == Миллионер қала тарихы ==<br /> '''Миллионер қалаға''' тұрғындар саны 1 миллионнан асқан қалалар жатады. Әлемдегі ең алғаш тұрғындар саны миллионға жеткен қала [[Рим]] қаласы болған&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=bAgot6jnf2UC&amp;pg=PA81&amp;dq=city+population+one+million&amp;ei=5t8jS6WVB5PsyASOwKSrCw&amp;hl=ru&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=million%20city%20first%20Rome%20population&amp;f=false ''Paul Bairoch''. Cities and economic development: from the dawn of history to the present — Chicago, 1988]&lt;/ref&gt;. Әлемнің жаңа тарихындағы алғашқы миллионер қала 1800 жылы [[Жапония]]дағы [[Эдо]] (қазіргі [[Токио]]) қаласы болған. 1850 жылы 2 миллионер [[қала]] болса,1985 жылы ондай қала саны 273-ке жеткен&lt;ref&gt;[http://encyclopedia.farlex.com/millionaire+city Данные Farlex]&lt;/ref&gt;. &lt;br /&gt;<br /> [[Сурет:Panorama of Edo bw.jpg|1000px|[[Эдо]] қаласының көрінісі, 1865-1866 ж.]]<br /> <br /> == Кесте ==<br /> {| class=&quot;standard sortable&quot;<br /> ! № !! Мемлекет !! Миллионер қала саны !! Миллионер қалалар.<br /> |-<br /> |1<br /> |'''{{flagcountry|Қытай}}'''<br /> |99&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/China-UA.html Қытайдың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.international.ucla.edu/eas/statistics/chinacty.htm This list includes China’s 99 cities with populations over one million as of the 1990 national census. United Nations Statistics Division.]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Шанхай]], [[Пекин]], [[Гуанчжоу]], ''Харбин'', [[Гонконг]], ''Шэньчжэнь'', ''Чунцин'', [[Үрімжі|Үрімші]], ''Ухань'', ''Ланьчжоу'', ''Баотоу'', ''Синин'', ''Хэфэй'', ''Гуйян'', ''Шэньян'', ''Далянь'', ''Тайчжун'', ''Фучжоу'', ''Сямынь'', ''Хуанши'', ''Чанша'', ''Шаоян'', ''Шицзячжуан'', ''Таншань'', ''Циньхуандао'', ''Ханьдань'', ''Чэндэ'', ''Чжанцзякоу'', ''Дацин'', ''Хэган'', ''Цзямусы'', ''Цицикар'', ''Чжэнчжоу'', [[Аньян]], ''Кайфэн'', ''Пуян'', ''Наньян'', ''Пиндиншань'', ''Лоян'', ''Синьсян'', ''Синьян'', ''Гирин'', ''Чанчунь'', [[Наньчан]], [[Нанкин]], ''Уси'', ''Чанчжоу'', ''Сучжоу'', ''Янчжоу'', ''Янчэн'', ''Сюйчжоу'', ''Тайчжоу'', ''Вэньчжоу'', ''Нинбо'', ''Ханчжоу'', ''Цзинань'', ''Циндао'', ''Жичжао'', ''Тайань'', ''Яньтай'', ''Цзыбо'', ''Тайюань'', ''Датун'', ''Линьфынь'', ''Сиань'', ''Яньань'', ''Пуэр'', ''Лицзян'', ''Куньмин'', ''Хух-Хото'', ''Лючжоу'', [[Наньнин]], ''Тяньцзинь'', ''Чунцин'', ''Хуайбэй'', ''Хуайнань'', ''Шаогуань'', ''Фошань'', ''Дунгуань'', ''Шаньтоу'', ''Чжаньцзян'', ''Чжуншань'', ''Чжухай'', ''Инкоу'', ''Ляоян'', ''Фусинь'', ''Фушунь'', [[Бэньси]], ''[[Аньшань]]'', ''Гуанъюань'', ''Наньчун'', ''Яань'', ''Чэнду'', ''Дэян'', ''Цзыгун'', ''Паньчжихуа'', ''Эчжоу'', ''Ичан''.<br /> |-<br /> |2<br /> |'''{{flagcountry|Үндістан}}'''<br /> |37&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/India-Agglo.html Үндістанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Мумбаи]], ''Калькутта'', [[Дели]], ''Ченнай'', ''Хайдарабад'', ''Бангалор'', ''Ахмадабад'', ''Пуна'', ''Сурат'', ''Канпур'', ''Джайпур'', ''Лакхнау'', ''Нагпур'', ''Патна'', ''Индаур'', ''Вадодара'', ''Коямпуттур'', ''Бхопал'', ''Лудхияна'', ''Кочин'', ''Вишакхапатнам'', [[Агра]], ''Варанаси'', ''Мадурай'', ''Мирут'', ''Нашик'', ''Джамшедпур'', ''Джабалпур'', ''Асансол'', ''Дханбад'', ''Фаридабад'', ''Аллахабад'', ''Виджаявада'', ''Амритсар'', ''Раджкот'', ''Аурангабад'', ''Кальян''&lt;ref&gt;[http://web.archive.org/web/20040616075334/www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 Population of Citys and Towns of India]&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> |3<br /> |'''{{flagcountry|Бразилия}}'''<br /> |14&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Brazil-Cities.html Бразилияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ibge.gov.br/english/estatistica/populacao/estimativa2009/estimativa.shtm Бразиля бойынша халық саны 1 шілде 2009 ж.]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Сан-Паулу]], [[Рио-де-Жанейро]], ''Салвадор'', ''Белу-Оризонти'', ''Форталеза'', ''Бразилиа'', '[['Куритиба]]'', [[Манаус]], ''Ресифи'', ''Белен'', ''Порту-Алегри'', ''Гояния'', ''Гуарульюс'', ''Кампинас''.<br /> |-<br /> |4<br /> |'''{{flagcountry|Ресей}}'''<br /> |12&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Russia-Cities.html Ресейдің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://web.archive.org/web/20070208043245/http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_13/04-14.htm Список городов Ресейдің с населением более 1 млн человек на сайте Госкомстата]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Мәскеу]]&lt;ref&gt;[http://www.mos.ru/wps/portal/WebContent?rubricId=15408 Мониторинг — 2009 ж. Демография.]&lt;/ref&gt;, [[Санкт-Петербург]]&lt;ref&gt;[http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm ОЦЕНКА ЧИСЛЕННОСТИ ПОСТОЯННОГО НАСЕЛЕНИЯ на 1 қаңтар 2009 ж.]&lt;/ref&gt;, [[Новосибирск]], [[Екатеринбург]], [[Нижний Новгород]], [[Самара]], [[Қазан (қала)|Қазан]], [[Омбы]], [[Челябі]], [[Үфі]], [[Ростов-на-Дону]], [[Волгоград]] &lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=9c4bcf27-2354-471f-ad4b-b4ef58b01462&amp;docsid=1336947 Население Волгограда — 2010 ж.]&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> |5<br /> |'''{{flagcountry|Жапония}}'''<br /> |12&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Japan-Cities.html Жапонияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nationsonline.org/oneworld/japan_cities.htm United Nations Statistics Division — Citydata, желтоқсан 2002]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Токио]], ''Йокогама'', ''Осака'', [[Нагоя]], ''Саппоро'', ''Кобе'', [[Киото]], ''Фукуока'', ''Кавасаки'', ''Сайтама'', ''Хиросима'', ''Сэндай''.<br /> |-<br /> |6<br /> |'''{{flagcountry|Индонезия}}''' <br /> |10&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Indonesia.html Индонезияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Джакарта]], ''Сурабая'', ''Бандунг'', ''Медан]], ''Бекаси'', ''Тангеранг'', ''Семаранг'', ''Депок'', ''Палембанг'', [[Макасар]].<br /> |-<br /> |7<br /> |'''{{flagcountry|Мексика}}'''<br /> |10&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Mexico-Cities.html Мексиканың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://en.allexperts.com/e/l/li/list_of_cities_in_mexico.htm List of cities in Mexico at allexperts.com]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Мехико]], ''Гвадалахара'', ''Монтеррей'', ''Пуэбла-де-Сарагоса'', ''Чиуауа'', ''Сьюдад-Хуарес'', ''Тихуана'', ''Леон'', ''Несауалькойотль'', ''Запопан''.<br /> |-<br /> |8<br /> |'''{{flagcountry|АҚШ}}'''<br /> |9&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/USA-Cities.html АҚШ үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PopEstMSA&gt;{{cite web | url = http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/2008_MSA_Hawaii/CBSA_EST2008_05.pdf |format=PDF| title = Table 5. Estimates of Population Change for Metropolitan Statistical Areas and Rankings: шілде 1, 2007 to шілде 1, 2008 | work = 2008 Population Estimates | publisher = U.S. Census Bureau| date =2009-03-19| accessdate = 2009-10-11}}&lt;/ref&gt;<br /> |[[Нью-Йорк]], [[Лос-Анджелес]], [[Чикаго]], [[Хьюстон]], ''Финикс'', ''Филадельфия'', ''Сан Антонио'', [[Даллас]], ''Сан-Диего''.<br /> |-<br /> |9<br /> |'''{{flagcountry|South Korea}}<br /> |8&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/KoreaSouth-Mun.html Кореяның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Сеул]], ''Пусан'', ''[[Инчхон]]'', ''Тэгу'', ''Тэджон'', ''Кванджу'', ''Ульсан'', ''Сувон''.<br /> |-<br /> |10<br /> |'''{{flagcountry|Pakistan}}'''<br /> |8&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Pakistan-100T.html Пәкістанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Карачи]], ''Лахор'', ''Фейсалабад'', ''Равалпинди'', ''Хайдарабад'', [[Мултан]], ''Гуджранвала'', ''Пешавар''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://concise.britannica.com/ebc/article-9374991/Peshawar|title=Peshawar|publisher=Encyclopaedia Britannica|accessdate=2008-01-14}}&lt;/ref&gt;.<br /> |-<br /> |11<br /> |'''{{flagcountry|Түркия}}<br /> |6&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Turkey-C50.html Түркияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Стамбұл]], [[Анкара]], [[Измир]], ''Бурса'', [[Адана]], [[Газиантеп]].<br /> |-<br /> |12<br /> |'''{{flagcountry|Iran}}<br /> |6&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Iran50T.html Иранның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Тегеран]], [[Мешхед]], [[Кередж]], ''Тебриз'', [[Шираз]], [[Исфахан]].<br /> |-<br /> |13<br /> |'''{{flagcountry|Ukraine}}<br /> |5&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Ukraine-Cities.html Украинаның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://donetskstat.gov.ua/statinform/chisl_ruh1.php/ 1 тамыз 2009 ж. Донецк не является городом-миллионером]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Киев]], ''Харьков'', ''Днепропетровск'', ''Одесса'', [[Донецк]].<br /> |-<br /> |14<br /> |'''{{flagcountry|Аустралия}}<br /> |5&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Australia-UC.html Аустралияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;3218.0&quot;&gt;{{Cite web |publisher=Australian Bureau of Statistics |title=3218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2007-08 |url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/DetailsPage/3218.02007-08?OpenDocument}}&lt;/ref&gt;<br /> |[[Сидней]], [[Мельбурн]], ''Брисбен'', ''Перт'', ''Аделаида''.<br /> |-<br /> |15<br /> |'''{{flagcountry|South Africa}}<br /> |5&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/SouthAfrica-UA.html ОАР үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Йоханнесбург'', [[Кейптаун]], ''Претория'', [[Дурбан]], ''Соуэто''.<br /> |-<br /> |16<br /> |'''{{flagcountry|Egypt}}<br /> |4&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Egypt.html Мысырдың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Каир]], [[Александрия]], ''Гиза'', ''Шубра-Эль-Хейма''.<br /> |-<br /> |17<br /> |'''{{flagcountry|Colombia}} <br /> |4&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Colombia.html Колумбияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Богота]], ''Барранкилья'', ''Кали'', ''Медельин''.<br /> |-<br /> |18<br /> |'''{{flagcountry|Канада}}<br /> |4&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Canada-UA.html Канаданың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.canada-city.ca/ Canada and Canadian Cities]&lt;/ref&gt;<br /> |''Торонто'', [[Монреаль]]&lt;ref&gt;[http://recherche.ville.montreal.qc.ca/eng/?c_18467=on&amp;t=0&amp;s=&amp;q=population 1 812 723 жителей Монреаля 2001]&lt;/ref&gt;, ''Калгари'', ''Оттава''.<br /> |-<br /> |19<br /> |'''{{flagcountry|Venezuela}}<br /> |4&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Venezuela.html Венесуэлланың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Каракас'', ''Маракайбо'', ''Валенсия'', ''Баркисимето''.<br /> |-<br /> |20<br /> |'''{{flagcountry|Philippines}}<br /> |4&lt;ref&gt;[http://www.census.gov.ph/data/publications/PIF2008_final.pdf Philippines in Figures 2008, National Statistics Office of the Philippines]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2007/province.pdf Population and Annual Growth Rates by Region, Province, and Highly Urbanized City: Population Censuses 1995, 2000, and 2007]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Манила]], ''Кесон-Сити'', ''Калукан'', ''Давао''.<br /> |-<br /> |21<br /> |'''{{flagcountry|Democratic Republic of the Congo}}<br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/CongoDemRep.html Конго ДР үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Киншаса]], ''Лубумбаши'', ''Мбужи-Майи''.<br /> |-<br /> |22<br /> |'''{{flagcountry|Nigeria}}''' <br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Nigeria.html Нигерияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Лагос]], ''Кано'', ''Ибадан''.<br /> |-<br /> |23<br /> |'''{{flagcountry|Saudi Arabia}}<br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/SaudiArabia.html Сауд Арабиясының үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Эр-Рияд]], [[Джидда]], [[Мекке]].<br /> |-<br /> |24<br /> |'''{{flagcountry|Iraq}} <br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Iraq.html Ирактың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/city.htm Iraq — Major Cities]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Бағдат]], [[Эрбиль]], [[Мосул]].<br /> |-<br /> |25<br /> |'''{{flagcountry|Германия}}'''<br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Deutschland-Cities.html Германияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Берлин]], [[Мюнхен]], [[Гамбург]].<br /> |-<br /> |26<br /> |'''{{flagcountry|Morocco}}<br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Morocco.html Марокконың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Рабат (қала)|Рабат]], [[Касабланка]], ''Марракеш''&lt;ref name=popu&gt;{{cite web|url=http://www.hcp.ma/pubData/Demographie/RGPH/Populationlegale(1).pdf |title=Recensement Général De La Population Et De L'Habitat De 2004 |accessdate=2009-03-27 |format= |work=hcp.ma }}&lt;/ref&gt;.<br /> |-<br /> |27<br /> |'''{{flagcountry|Аргентина}} <br /> |3&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Argentina.html Аргентинаның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/estimaciones-serie34.pdf INDEC: estimaciones de población]&lt;/ref&gt;<br /> |''Буэнос-Айрес'', ''Кордова'', ''Росарио''.<br /> |-<br /> |28<br /> |'''{{flagcountry|Bangladesh}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Bangladesh-Mun.html Бангладештің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Дакка]], [[Читтагонг]].<br /> |-<br /> |29<br /> |'''{{flagcountry|Ұлыбритания}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/UK-Cities.html Ұлыбританияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Лондон]], [[Бирмингем]]&lt;ref&gt;[http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/Mid_2008_UK_England_&amp;_Wales_Scotland_and_Northern_Ireland_27_08_09.zip Население Бирмингема с statistics.gov.uk]&lt;/ref&gt;.<br /> |-<br /> |30<br /> |'''{{flagcountry|Vietnam}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Vietnam.html Вьетнамның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Ханой]], ''Хошимин''.<br /> |-<br /> |31<br /> |'''{{flagcountry|Испания}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Spain-Cities.html Испанияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Мадрид]], [[Барселона]].<br /> |-<br /> |32<br /> |'''{{flagcountry|Италия}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Italy-Cities.html Италияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Рим]], [[Милан]].<br /> |-<br /> |33<br /> |'''{{flagcountry|Syria}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Syria.html Сирияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Дамаск]], [[Халеб]].<br /> |-<br /> |34<br /> |'''{{flagcountry|Ecuador}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Ecuador.html Эквадордың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Кито]], ''Гуаякиль''.<br /> |-<br /> |35<br /> |'''{{flagcountry|Ghana}} <br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Ghana.html Гананың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Аккра'', ''Кумаси''.<br /> |-<br /> |36<br /> |'''{{flagcountry|Cameroon}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Cameroon.html Камерунның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Дуала'', ''Яунде''.<br /> |-<br /> |37<br /> |'''{{flagcountry|Sudan}}<br /> |2&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Sudan.html Суданның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Хартум'', ''Омдурман''.<br /> |-<br /> |38<br /> |'''{{flagcountry|Taiwan}}&lt;ref&gt;[[Қытай Республикасы]] ([[Тайвань]])) елін халықаралық қатынаста жалпы [[Тайвань]] деп атайды&lt;/ref&gt;<br /> |2&lt;ref&gt;{{Из|Кругосвет|ссылка=http://slovari.yandex.ru/dict/krugosvet/article/2/25/1002327.htm}}&lt;/ref&gt;<br /> |''Тайбэй'', ''Гаосюн''.<br /> |-<br /> |39<br /> |'''{{flagcountry|Thailand}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Thailand.html Таиландтың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Бангкок]].<br /> |-<br /> |40<br /> |'''{{flagcountry|Singapore}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Singapore.html Сингапурдың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Сингапур]]<br /> |-<br /> |41<br /> |'''{{flagcountry|Bolivia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Bolivia.html Боливияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Санта-Крус-де-ла-Сьерра''.<br /> |-<br /> |42<br /> |'''{{flagcountry|Serbia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Serbia.html Сербияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Белград]].<br /> |-<br /> |43<br /> |'''{{flagcountry|Zimbabwe}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Zimbabwe.html Зимбабвенің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Хараре''.<br /> |-<br /> |44<br /> |'''{{flagcountry|Yemen}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Yemen.html Йеменнің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Сана]].<br /> |-<br /> |45<br /> |'''{{flagcountry|Mozambique}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Mocambique.html Мозамбиктің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Мапуту]].<br /> |-<br /> |46<br /> |'''{{flagcountry|Austria}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Oesterreich-Cities.html Австрияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Вена]].<br /> |-<br /> |47<br /> |'''{{flagcountry|United Arab Emirates|name=Біріккен Араб Әмірліктері}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/UAE.html БАӘ үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Дубай''.<br /> |-<br /> |48<br /> |'''{{flagcountry|Liberia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Liberia.html Либерияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Монровия''.<br /> |-<br /> |49<br /> |'''{{flagcountry|Kenya}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Kenya.html Кенияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Найроби]].<br /> |-<br /> |50<br /> |'''{{flagcountry|Malaysia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Malaysia.html Малайзияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Куала-Лумпур]].<br /> |-<br /> |51<br /> |'''{{flagcountry|Guinea}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Guinea.html Гвинеяның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Конакри''.<br /> |-<br /> |52<br /> |'''{{flagcountry|New Zealand}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=10517584 Auckland’s population rose to about 1,417,000.]&lt;/ref&gt;<br /> |''Окленд''.<br /> |-<br /> |53<br /> |'''{{flagcountry|Honduras}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.tourcentroamerica.com/honduras/ver_destino.aspx?codigo=6 Тегусигальпаның халқы]&lt;/ref&gt;<br /> |''Тегусигальпа''.<br /> |-<br /> |54<br /> |'''{{flagcountry|Guatemala}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.guatemalainns.com/guatemala_facts.php Гватемаланың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Гватемала''.<br /> |-<br /> |55<br /> |'''{{flagcountry|Côte d'Ivoire}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/CotedIvoire.html Кот-д’Ивуардың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Абиджан]].<br /> |-<br /> |56<br /> |'''{{flagcountry|Republic of the Congo}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Congo.html Конгоның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Браззавиль''.<br /> |-<br /> |57<br /> |'''{{flagcountry|Nicaragua}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.managua.gob.ni/index.php?s=2001 Datos Generales de Managua]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Манагуа]].<br /> |-<br /> |58<br /> |'''{{flagcountry|Cambodia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Cambodia.html Камбоджаның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Пномпень''.<br /> |-<br /> |59<br /> |'''{{flagcountry|Uruguay}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Uruguay.html Уругвайдың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Монтевидео''.<br /> |-<br /> |60<br /> |'''{{flagcountry|Burkina Faso}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/BurkinaFaso.html Главные города Буркина Фасо]&lt;/ref&gt;<br /> |''Уагадугу''.<br /> |-<br /> |61<br /> |'''{{flagcountry|Bulgaria}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html Болгарияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[София]].<br /> |-<br /> |62<br /> |'''{{flagcountry|Lebanon}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.nationsencyclopedia.com/Asia-and-Oceania/Lebanon-POPULATION.html Бейрут халқы]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Бейрут]].<br /> |-<br /> |63<br /> |'''{{flagcountry|Myanmar}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Myanmar.html Мьянманың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Янгон]].<br /> |-<br /> |64<br /> |'''{{flagcountry|Madagascar}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Madagascar.html Мадагаскардың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Антананариву''.<br /> |-<br /> |65<br /> |'''{{flagcountry|Chile}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Chile.html Чилидің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Сантьяго''.<br /> |-<br /> |66<br /> |'''{{flagcountry|Ethiopia}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Ethiopia.html Эфиопияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tripster.ru/locations/Ethiopia/Addis%20Ababa/ Аддис-Абеба на tripster.ru]&lt;/ref&gt;<br /> |''Аддис-Абеба''.<br /> |-<br /> |67<br /> |'''{{flagcountry|Mali}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Mali.html Малидің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Бамако''.<br /> |-<br /> |68<br /> |'''{{flagcountry|Angola}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.who.int/cholera/countries/Angola%20country%20profile%202007.pdf 2007 ж.]&lt;/ref&gt;<br /> |''Луанда''.<br /> |-<br /> |69<br /> |'''{{flagcountry|Haiti}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://geographie-ville-en-guerre.blogspot.com/2008/08/port-au-prince-la-capitale-dun-pays.html Port-au-Prince : la capitale d’un pays]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.miamigov.com/mic/pages/SisterCities/PortauPrince.asp Sister Cities Port-au-Prince&amp;Miami]&lt;/ref&gt;<br /> |''Порт-о-Пренс''.<br /> |-<br /> |70<br /> |'''{{flagcountry|Cuba}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Cuba.html Кубаның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Гавана''.<br /> |-<br /> |71<br /> |'''{{flagcountry|Somalia}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Somalia.html Сомалидің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Могадишо''.<br /> |-<br /> |72<br /> |'''{{flagcountry|Dominican Republic}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/DomRep.html Доминиканның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Санто-Доминго''.<br /> |-<br /> |73<br /> |'''{{flagcountry|Senegal}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Senegal.html Сенегалдың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Дакар]].<br /> |-<br /> |74<br /> |'''{{flagcountry|Peru}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Peru-Agglo.html Перудің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Лима''.<br /> |-<br /> |75<br /> |'''{{flagcountry|Tanzania}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Tanzania.html Танзанияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Дар-эс-Салам''.<br /> |-<br /> |76<br /> |'''{{flagcountry|Zambia}} <br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Zambia.html Замбияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Лусака''.<br /> |-<br /> |77<br /> |'''{{flagcountry|Uganda}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Uganda.html Уганданың үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |''Кампала''.<br /> |-<br /> |78<br /> |'''{{flagcountry|Libya}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Libya.html Ливияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Триполи]].<br /> |-<br /> |79<br /> |'''{{flagcountry|Algeria}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Algeria.html#Stadt_gross Алжирдің үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Алжир (қала)|Алжир]].<br /> |-<br /> |80<br /> |'''{{flagcountry|North Korea}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/KoreaNorth.html Солт. Кореяның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Пхеньян]].<br /> |-<br /> |81<br /> |'''{{flagcountry|Jordan}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Jordan.html Иорданияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Амман]].<br /> |-<br /> |82<br /> |'''{{flagcountry|Belarus}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Belarus.html Белоруссияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.minsk.gov.by/news/13.02.2009/5/13499/ru Минский горисполком]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Минск]].<br /> |-<br /> |83<br /> |'''{{flagcountry|Romania}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Romania.html Румынияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Бухарест]].<br /> |-<br /> |84<br /> |'''{{flagcountry|Poland}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Poland-Cities.html Польшаның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Варшава]].<br /> |-<br /> |85<br /> |'''{{flagcountry|Czech Republic}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/CzechRep-Cities.html Чехияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Прага]].<br /> |-<br /> |86<br /> |'''{{flagcountry|Hungary}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Hungary-Cities.html Венгрияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Будапешт]].<br /> |-<br /> |87<br /> |'''{{flagcountry|Greece}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Greece-Agglo.html Грекияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Афина|Афины]].<br /> |-<br /> |88<br /> |'''{{flagcountry|Azerbaijan}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Azerbaijan.html Әзербайжанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Баку]].<br /> |-<br /> |89<br /> |'''{{flagcountry|Armenia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Armenia.html Арменияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Ереван]].<br /> |-<br /> |90<br /> |'''{{flagcountry|Georgia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Georgia.html Грузияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Тбилиси]].<br /> |-<br /> |91<br /> |'''{{flagcountry|Afghanistan}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Afghanistan.html Ауғанстанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Кабул]].<br /> |-<br /> |92<br /> |'''{{flagcountry|Uzbekistan}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Uzbekistan.html Өзбекстанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Ташкент]].<br /> |-<br /> |93<br /> |'''{{flagcountry|Kazakhstan}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Kazakhstan.html Қазақстанның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Алматы]]&lt;ref&gt;[http://www.gramota.ru/spravka/docs/16_9 Распоряжение администрации Президента Российской Федерации № 1495 «О написании названий государств — бывших республик КСРО и их столиц»]&lt;/ref&gt;.<br /> |-<br /> |94<br /> |'''{{flagcountry|Mongolia}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/Mongolia.html Моңғолияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Ұлан-Батыр]].<br /> |-<br /> |95<br /> |'''{{flagcountry|France}}<br /> |1&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/France-Cities.html Францияның үлкен қалалары]&lt;/ref&gt;<br /> |[[Париж]].<br /> |-<br /> |}<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Ел тізімі (халық санымен сұрыпталған)]]<br /> * [[Ел тізімі (қала жұрты)]]<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.citypopulation.de Әлем елдерінің халық саны]{{en icon}}<br /> * [http://archive.is/20121204142112/http://www.world-gazetteer.com/ Елдер мен қалалар халқының саны]{{en icon}}<br /> * [http://www.un.org/esa/population/unpop.htm Department of Economic and Social Affairs Population Division]{{en icon}}<br /> * [http://www.nationsonline.org/oneworld/ A portal to the countries of the world.]{{en icon}}<br /> * [http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/2005_city_population_01.html Халқы 1 миллионнан кем қалалар]{{en icon}}<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{Дереккөздер|4}}<br /> <br /> {{Елдер тізімі}}<br /> <br /> [[Санат:География]]<br /> [[Санат:Демография]]<br /> [[Санат:Ел тізімдері]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%BE%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81 2017-02-15T09:15:31Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан (2) using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:Expansion de l'univers 2.gif|thumb|right|200px|Ғаламның кеңеюі]]<br /> [[Сурет:Universe expansion2.png|thumb|right|200px|Жойқын жарылыс теориясы моделі: ғалам өте тығыз және ыстық нүктеден кеңейіп бүгінге жеткен]]<br /> '''Жойқын жарылыс''' ({{lang-en|Big Bang}}) — [[Әлем]]нің бұдан 13.7 миллиард жыл бұрын жойқын ғарыштық жарылыс нәтижесінде пайда болғанын және өзгеріп бүгінге жеткенін сипаттайтын ортақ [[космология]]лық модел.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wollack|first=Edward J.|title=Cosmology: The Study of the Universe|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/|work=Universe 101: Big Bang Theory|publisher=[[НАСА|NASA]]|accessdate=27 April 2011|date=10 желтоқсан 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/682ONmUTz|archivedate=2012-05-30}}&lt;/ref&gt;. Бұл модел қазіргі ғылыми зерттеу мен өлшеулер арқылы белгілі бір деңгейге дейін расталып отыр.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.talkorigins.org/faqs/astronomy/bigbang.html#evidence |title = Evidence for the Big Bang |title_zh = |accessdate = 2010-06-11 |author = |author_zh = |last = Feuerbacher |first = B. |authorlink = |coauthors = |date = 25 қаңтар 2006 |year = |month = |format = |work = TalkOrigins |publisher = |pages = |language = |doi = |archiveurl = |archivedate = |quote = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> {{cite web| url=http://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmology_faq.html#BBevidence| title=What is the evidence for the Big Bang?<br /> | last=Wright |first=E.L.<br /> | date=9 мамыр 2009<br /> | work=''Frequently Asked Questions in Cosmology''<br /> | publisher=[[UCLA]], Division of Astronomy and Astrophysics<br /> | accessdate=2010-06-11<br /> }}&lt;/ref&gt; Космологтар дәріптейтін бұл теория бойынша, әлем бұрын шекті уақыттың алдында айырықша тығыз, ерекше жоғары темпратураға ие [[алғашқы күй]]ден өзгеріп келген. 2013 жылғы [[Планк]] [[спутник|спутниг]]і қол жеткізген ең жоғары өлшеулер арқылы аталмыш жойқын жарылыс бұдан 13.798 (± 0.37) миллиард жыл бұрын болған көрінеді&lt;ref name=&quot;esa&quot;&gt;<br /> {{cite web<br /> |title=Planck reveals an almost perfect universe<br /> |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Planck_reveals_an_almost_perfect_Universe<br /> |work=Planck<br /> |publisher=[[ESA]]<br /> |date=2013-03-21<br /> |accessdate=2013-03-21<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASA-20130321&quot;&gt;<br /> {{cite web<br /> |last1=Clavin |first1=W.<br /> |last2=Harrington |first2=J.D.<br /> |title=Planck Mission Brings Universe Into Sharp Focus<br /> |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-109&amp;rn=news.xml&amp;rst=3739<br /> |date=21 наурыз 2013<br /> |work=[[NASA]]<br /> |accessdate=21 наурыз 2013<br /> |ref=harv<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-20130321&quot;&gt;<br /> {{cite news<br /> |last=Overbye |first=D.<br /> |title=An Infant Universe, Born Before We Knew<br /> |url=http://www.nytimes.com/2013/03/22/science/space/planck-satellite-shows-image-of-infant-universe.html<br /> |date=21 наурыз 2013<br /> |work=[[New York Times]]<br /> |accessdate=21 наурыз 2013<br /> |ref=harv<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC-20130321&quot;&gt;<br /> {{cite web<br /> |last=Boyle |first=A.<br /> |title=Planck probe's cosmic 'baby picture' revises universe's vital statistics<br /> |url=http://cosmiclog.nbcnews.com/_news/2013/03/21/17397298-planck-probes-cosmic-baby-picture-revises-universes-vital-statistics<br /> |date=21 наурыз 2013<br /> |work=[[NBC News]]<br /> |accessdate=21 наурыз 2013<br /> |ref=harv<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> {{cite web<br /> |last= |first=<br /> |title=How Old is the Universe?<br /> |url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_age.html<br /> |work=WMAP - Age of the Universe<br /> |publisher=[[NASA]]<br /> |date=21 желтоқсан 2012<br /> |accessdate=2013-01-01<br /> }}&lt;/ref&gt;.<br /> [[Сурет:Lemaitre.jpg|thumb|left|200px|Ж. Леметр]]<br /> Жойқын жарылыс теориясы моделі [[Эйнштейн]]нің [[Жалпы салыстырмалылық теория]]сын негіз етіп, [[өріс теңдеулері]] шешімін （мысалы кеңістіктің біркелкілігі мен біртұтастығы) табуды біршама жеңілдетті.<br /> <br /> 1922 жылы КСРО космологі және математигі [[Александр Фридман]] [[Эйнштейн]]нің [[Жалпы салыстырмалылық теория]]сын пайдаланып ағынды денелерді зерттеп, осы моделдің өріс теңдеуін ұсынды.<br /> <br /> 1927 жылы [[бельгия]]лық физик, діни қызметкер [[Жорж Леметр]] өз еңбегінде кеңейген әлем өз бастауын алғашқы нүктедегі жарылысқа апарып тірейтіні сөзсіз деп есептеп, Жойқын жарылыс моделі мен Тұрақты күй моделін салыстырып, алдыңғысының шындыққа тіпті де жақын екеніне көптеген практикалық дәлелдер келтірді.&lt;ref&gt;Lemaître, G. (1927). &quot;Un univers homogène de masse constante et de rayon croissant rendant compte de la vitesse radiale des nébuleuses extragalactiques&quot;. Annals of the Scientific Society of Brussels 47A: 41. (French) (Translated in: &quot;http://adsabs.harvard.edu/abs/1931MNRAS..91..483L A Homogeneous Universe of Constant Mass and Growing Radius Accounting for the Radial Velocity of Extragalactic Nebulae]&quot;. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 91: 483–490. 1931. [http://adsabs.harvard.edu/abs/1931MNRAS..91..483L. Expansion of the universe,Lemaître]) <br /> Lemaître, G. (1931). &quot;The Evolution of the Universe: Discussion&quot;. Nature 128: 699–701. doi: [http://www.nature.com/doifinder/10.1038/128704a0 10.1038/128704a0].&lt;/ref&gt; Оның тұжырымы Фридман теңдеуі мәнімен бірдей болғандықтан, біртұтас [[Фридман — Леметр — Робертсон — Уокер метрикасы]] деп аталды. Аталған теңдеу былай көрсетіледі:<br /> <br /> '''&lt;math&gt;\mathrm{d}s^2=R^2(t)\bigg(\frac{\mathrm{d}r^2}{1-kr^2}+r^2\mathrm{d}\theta^2 + r^2\sin^2\theta\mathrm{d}\phi^2\bigg)-c^2\mathrm{d}t^2&lt;/math&gt;'''<br /> <br /> Мұнда R (Т) ғарыштық масштаб коэффициентін көрсетеді.<br /> <br /> * k=1 -ге тең болғанда үш өлшемді кеңістік сфералды болады, оның жалпы көлемі шектеулі болып, мәні 2R(t) тең.<br /> * K = -1 -ге тең болғанда үш өлшемді кеңістік гиперболалық кеңістік болады және жалпы көлемі шексіз.<br /> * К= 0 -ге тең болғанда үш өлшемді кеңістік тегіс болып, жалпы көлемі шексіз болады.<br /> [[Сурет:History of the Universe.svg|thumb|right|200px|[[Әлем]]нің тарихы - [[гравитациялық толқын]]дар жойқын жарылыстан кейін ғарыштың үздіксіз кеңеюін, қозғалыстың баяулауын туғызды]]<br /> 1929 жылы АҚШ ғалымы Эдвин Хаббл астрономиялық күзетулер мен есептеулер арқылы жер шарынан алыс жұлдыздар мен галактикалар үздіксіз алыстап, қызарып жатқанын байқады және осы негізде [[Кеңейген әлем]] түсінігін туғызды.<br /> Бұл теория ғалымдар, әсіресе, физиктер арасында кеңінен таралып&lt;ref name=&quot;Brit/BB&quot;&gt; [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/64893/big-bang-model E. Britannica/big-bang-model]&lt;/ref&gt;, қазіргі әлемнің басталу тарихы бар деп қабылданды.<br /> <br /> '''Δz=Δλ / λ =Hr / c''' (Хаббл заңы)<br /> <br /> Хабблдың есептеулері арқылы, ең алыс [[галактика]]лар мен [[үйіржұлдыз]]дар біздің бақылауымыз тұрғысынан бізден алыстап бара жатыр, олардың бергісіне қарағанда арғысының алыстау жылдамдығы тіпті де зор екен. Демек бұл барша нәрсе бір-бірінен өзара алыстап, [[әлем]] кеңейіп бара жатқанын көрсетеді. [[Сурет:1958 Hans Breinlinger - Urknall.jpg|thumb|left|300px|Жойқын жарылыс. Hans Breinlinger 1958ж. сызған.]]Егер ғарыштағы жұлдыздар мен галактикалар бір-бірінен алыстап, әлем ұлғайып бара жатқан болса, онда олар кезінде бір-біріне өте жақын болғанын көрсетеді.&lt;ref name=&quot;hubble&quot;&gt;<br /> {{cite journal<br /> | first=E. |last=Hubble |authorlink=Хаббл<br /> | year=1929<br /> | title=A Relation Between Distance and Radial Velocity Among Extra-Galactic Nebulae<br /> | url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/debate/1996/hub_1929.html<br /> | journal=Proceedings of the National Academy of Sciences<br /> | volume=15 |pages=168–73<br /> | doi=10.1073/pnas.15.3.168<br /> | pmid=16577160<br /> | issue=3<br /> | pmc=522427<br /> | ref=harv<br /> <br /> }}&lt;/ref&gt; Физиктер бұдан ары ғылыми қорытынды жасап, онда әлем ең арғы алқашқы сәтте өте тығыз және өте шағын болған деген қорытынды шығаруға болады.&lt;ref&gt;<br /> {{cite web<br /> | last=Gibson |first=C.H.<br /> | date=21 қаңтар 2001<br /> | url=http://sdcc3.ucsd.edu/~ir118/GibsonAbstract.pdf<br /> | title=The First Turbulent Mixing and Combustion<br /> | work=IUTAM Turbulent Mixing and Combustion<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> {{cite arxiv<br /> | last=Gibson |first=C.H.<br /> | year=2001<br /> | title=Turbulence And Mixing In The Early Universe<br /> | class=astro-ph<br /> | eprint=astro-ph/0110012<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite arxiv| last=Gibson |first=C.H.| year=2005| title=The First Turbulent Combustion|class=astro-ph| eprint=astro-ph/0501416}}&lt;/ref&gt; [[Қарапайым бөлшектер|Бөлшек]]тік ірі үдеткіштер арқылы жүргізілген ғылыми тәжірибелер бұл теорияны растай түсті. Дегенмен, қазіргі технологияның шектемесінен, әсіресе [[Зарядталған бөлшектердің үдеткіші|Ірі үдеткіштер]]дің мүмкіндігі әлі де шекті болғандықтан, әлем кеңеюінің алғашқы сәтін тіке/жанама тәсілмен айқын түсіндіру әлі де қиын болып тұр. Жойқын жарылыс теориясы әлемнің алғашқы кезеңі туралы әлі ештеңені нақты түсіндіре алмайды, оның бар мүмкіндігі сол алғашқы кезеңнен кейінгі өзгерістерді жорамалға негізделген күйде түсіндірумен ғана шектеледі.<br /> <br /> Қазіргі өлшеулер мен есептеулер бойынша, ғарышта [[Жеңіл элементтер]] айырықша мол екені анықталды. Жойқын жарылыс теориясында айтылатын ғарыштың алғашқы тез кеңеюі (жарылысы) мен біртіндеп суу барысында алғашқы бірнеше минутта [[термоядролық реакция]]дан осы Жеңіл элементтердің мол қоры қалыптасқаны анық. Сандық және сапалық анықтау бойынша, жеңіл элементтердің молдығы алғашқы сол жарылыста пайда болған жеңіл элементтердің мөлшері мен сипатына сай келеді.<br /> <br /> == Аталуы ==<br /> [[Сурет:Lambda-Cold Dark Matter, Accelerated Expansion of the Universe, Big Bang-Inflation.jpg|thumb|left|400px|Л пішінді (Лямбда) уақыт-кеңістік – суық қараңғы [[материя]], Әлемнің жедел кеңеюі, жойқын жарылыс - ұлғаю (уақыттың тарихы)]]<br /> Бастапқы кезде Жойқын жарылыс теориясы «Динамикалық эволюциаланған үлгі» деп аталған. Big Bang сөзін ең алғаш [[британ]] [[астроном]]ы Фред Хойл қолданған болатын. Бір қызығы, Хойл әлемді түсіндіретін теориялар ішінде осы Жойқын жарылыс теориясына қарсы шығып, материяның &quot;үздіксіз туу&quot; [[гипотеза]]сын ұстанып, түрақты күй теориясын жақтаған екен. Ол, 1949 жылы наурызда BBC радиосының бір бағдарламасына қатысып, «Заттардың табиғаты» деген дәріс оқу барысында Леметр секілді кісілердің моделін сынап, &quot;the Big Bang theory&quot; — &quot;Жойқын жарылыс теориясы&quot; деген сөзді қолданған.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | date=22 тамыз 2001<br /> | title='Big bang' astronomer dies<br /> | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1503721.stm<br /> | publisher=[[BBC|BBC News]]<br /> | accessdate=2010-06-15<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> {{cite book<br /> | last=Croswell |first=K.<br /> | year=1995<br /> | chapter=Chapter 9<br /> | title=The Alchemy of the Heavens<br /> | publisher=Anchor Books<br /> | isbn=<br /> }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;<br /> {{cite book<br /> | last=Mitton |first=S.<br /> | year=2005<br /> | title=Fred Hoyle: A Life in Science<br /> | page=127<br /> | publisher=Aurum Press<br /> | isbn=<br /> }}&lt;/ref&gt; Хойл осы теорияны мұқатып осылай атаған деушілер көп болғанымен, Хойлдың өзі кейінірек &quot;бұлай атауда еш мазақтау мәні жоқ, тек бұл екі түрлі теорияны өзара ажырату үшін осылай атадым&quot; деп ақталған болатын. Хойл кейін [[Жұлдыз]] өзегіндегі [[термоядролық реакция]] туралы зерттеулері арқылы ғылымға үлкен үлес қосты. Дәл сол жұлдыз өзегіндегі термоядролық реакциялар арқылы жеңіл элементтерден ([[Сутегі]], [[Гелий]]) басқа ауыр элементтер ([[темір]] қатарлылар) жасалу барысы айқындалды. Басқа тілдерге бұл теория ағылшын тіліндегі &quot;Big Bang&quot; сөзі арқылы аударылып жалпыласты. Қазақ тілінде бұл сөзді &quot;Үлкен Жарылыс&quot; деп аудару біршама жиі кездеседі. Бірақ біз аталған жарылыстың жай мағынадағы &quot;үлкен&quot; ғана еместігін ескеріп, &quot;Жойқын жарылыс&quot; деп атауды жөн санадық. Дегенмен, бұл соңғы шешім емес, тегі қалай атау мәселесі қазақ тілінде шындап бірлікке келген деп айту қиын. Бұл туралы әлі де іргелі ізденіс керек.<br /> <br /> Бір айта кетерлігі, 1964 жылы [[Ғарыштың микротолқынды фон нұрлануы]]ның (CMB) анықталуы Жойқын жарылыстың болғанына үлкен бір дәлел болды. Әсіресе оның спектрін есептеп, сол арқылы қара дененің сәуле қисығы айқындалған соң, ғалымдардың көбі Жойқын жарылыс теориясына сене бастады.<br /> <br /> == Жарылыс барысы ==<br /> [[Сурет:2MASS LSS chart-NEW Nasa.jpg|thumb|right|400px|Құс жолының сыртынан ғарышқа қарау. Галактикалар [[Қызылға жылжу]]ына сай боялған]]<br /> Шар тәрізді шоғырлардағы ең кәрі жұлдыздардың химиялық құрамы әлемге 13-15 млрд жыл болғанын көрсетті. Аспан денелері мен олардың жүйелерінің эволюциялық өзгерісіне тұрақсыз құбылыстар және жарылыс процестері негізгі себепші болған.<br /> <br /> Бұдан 15 млрд жылдай бұрын алапат жарылыс біздің әлемді жасады. Кеңістікті, уақытты, барлық материяны және қоршаған энергияны тудырған &quot;Жойқын жарылыс&quot; деп аталған табиғат өзгерісінен кейін барлық әлем пайда болды деп айту дұрыс емес пікір.<br /> <br /> Әлем ерекше тез кеңею сатысын басынан өткіздію Кеңістік орасан зор мөлшерде энергия бөліп шығара отырып, өзінен өзі кеңейе берді. Осы сәтте Әлем пайда болды.&lt;ref&gt;Тұяқбаев С.Т., Кронгарт Б.Ф. Физика. Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбына арналған оқулық. Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2011. - 367 б.ISBN 9965-33-206-1&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> {{commons|Category:Big Bang}}<br /> * «Ғаламшар. Жойқын жарылыс» ({{lang-en|Universe. The Big Bang}}). Фильм [[Science Channel|Discovery Science]]<br /> * «Ғылым көзқарасы: Жойқын жарылыс» ({{lang-en|Naked Science: Big Bang}}). Фильм Мелисы Акдоган, [[National Geographic Channel|National Geographic]], 2009<br /> * «Ғылым және техника. Жаңа Жойқын жарылыс» ({{lang-en|Sci-Trek. The New Big Bang}}). Фильм [[Discovery (телеканал)|Discovery]], 2009<br /> * [http://www.modcos.com/articles.php?id=99 Үлкен жарылыс парадокстары]<br /> * «Жойқын жарылысқа дейін не болған?» ({{lang-en|What Happened Before the Big Bang?}}). Фильм [[BBC Two|BBC Two: Horizon]], 2011<br /> <br /> [[Санат:Космология]]<br /> [[Санат:Астрономия]]<br /> [[Санат:Шоқжұлдыздар]]<br /> [[Санат:Жұлдыздар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/Wi-Fi 2017-02-15T09:15:23Z

<p>Sibom: /* Жұмыс принципі */clean up, replaced: December → желтоқсан (2) using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:wifi.png|thumb|right|Wi-Fi логотипы]]<br /> '''Wi-Fi''' ({{IPA|/waɪˌfaɪ/}}) — стандарттың базасында сымсыз желiлерi үшiн Wi-Fi Allianceнiң саудалық маркасы IEEE 802.11.&lt;ref&gt;http://sviehb.files.wordpress.com/2011/12/viehboeck_wps.pdf&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Кез келген жабдық, тиiстi стандартқа IEEE 802.11, Wi-Fi Allianceге тексеруге және Wi-Fiнiң логотибының ұруын тиiстi сертификат және құқық ала алады.&lt;ref&gt;http://www.kb.cert.org/vuls/id/723755 [[United States Computer Emergency Readiness Team|US CERT]] Vulnerability Note VU#723755&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> [[Сурет:RouterBoard 112 with U.FL-RSMA pigtail and R52 miniPCI Wi-Fi card.jpg|thumb|250px]]<br /> [[Сурет:3GN.jpg|thumb|250px]]<br /> [[Сурет:EBWifi.JPG|thumb|250px]]<br /> [[Сурет:Wireless adaptor USB.jpg|thumb|250px]]<br /> Wi-Fi (кейiннен - Lucent Technologies және Agere Systems) NCR Corporation/AT T Ньивегейн, Нидерландыға 1991 жылда жасалды. Кассалық қызмет көрсетудiң жүйелерi үшiн бастапқы арналған өнiмдер WaveLANның маркасымен базарға шығарылып және Мбит/с деректердi беру жылдамдығы 1мен 2мен аралығындағы қамтамасыз ететiн болды. Wi-Fi жасаушы - (Vic Hayes ) Вика Хейздер мұндай IEEE 802.11b, IEEE 802.11a және IEEE 802.11g стандарттардың өңдеу қатысқан командада болды. Викалардың 2003 жылында Agere Systemsтан кеттi. Agere Systems тең ауыр нарықтық шарттарда бәсекелесе алмады, оның өнiмi қарамастан шешiмдердiң арзан Wi-Fiлерiнiң қуысын орналасты. кодтық ат Agere 802.11abg all-in-one чипсет: WARP ) кiлегейлендi сатылды, және Agere Systems соңында 2004 жылдың Wi-Fiнiң нарығынан кетуге шештi.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mifi vs Joikuspot|url=http://www.mificlub.com/2010/07/mifi-vs-joikuspot/|publisher=mificlub.com|accessdate=2010-10-09}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> IEEE 802.11n-шi стандарт 2009 жылдың 11 қыркүйегiн нығайтылды. Оның қолдануы стандарттармен құрылымдармен салыстырғанда деректердi беру жылдамдығы iс жүзiнде төртеу ( максимал жылдамдығы 54 V тең bn/) 802.11g жоғарылатуға мүмкiндiк бередi, 802.11nнен 802.11n басқа құрылымдармен тәртiпте қолданудың шартында. 600 Vке дейiн, bn/ деректердi беру жылдамдығы қамтамасыз етуге теория жағынан алғанда 802.11n ұқсайды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sunnyvale Uses MetroFi |url=http://www.unstrung.com/document.asp?doc_id=85119&amp;WT.svl=wire1_1|publisher=unstrung.com|accessdate=2008-07-16}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Жұмыс принципі ==<br /> Желiнiң Wi-Fiсi схема әдетте кемiнде бiр қол жеткiзу нүктесi және кемiнде бiр клиентте болады. Сонымен бiрге қол жеткiзу нүкте (Ad-hoc ) нүкте екi клиенттердiң тәртiбiндегi қосу қолданылмағанында емес, клиенттер желiлiк бейiмдеуiштер арқылы тiкелей жалғастырғанында болуы мүмкiн. Қол жеткiзу нүктесi әрбiр 100 мстiң 0, 1 Мбит/стiң жылдамдығындағы арнайы сигналдық пакеттерi көмегiмен (SSID ) желiнiң өз идентификаторын алып бередi. 0, 1 Мбит/с сондықтан - Wi-Fi үшiн ең кiшi деректердi беру жылдамдығы. Клиент SSID желi болуы мүмкiн бiле анықтай алады, рұқсаттың осы нүктесiне қосу. Қабылдағыштың ұқсас SSIDтерi бар рұқсатының екi нүктесi әрекет ету аймақтарында дәл тигiзуде сигналдың деңгейi туралы олардың арасындағы мәлiметтер негiзiнде таңдай алады. Wi-Fi стандарт Қосу үшiн толық бостандықты клиентке белгiлердiң таңдауында бередi. Жұмыс принцибы толығырақ стандарттың ресми мәтiнiнде сипатталған.&lt;ref&gt;{{cite news|Alexander, Steve and Brandt, Steve|title=Minneapolis moves ahead with wireless|url=http://www.startribune.com/business/111286134.html|date=желтоқсан 5, 2010|publisher=The Star Tribune|accessdate=желтоқсан 5, 2010}}&lt;/ref&gt;<br /> [[Сурет:Wifi жұмыс принціпі.jpeg|thumb|right|Wi-Fi желісінің жұмыс істеу принципі]]<br /> Стандарт алайда, құрастырудың барлық тұрғылары сымсыз суреттемейдi Wi-Fi жергiлiктi жүйейдi. Жабдықтың әрбiр өндiрушiсi сондықтан бұл есептi өздiгiнше сол ол көзқарас ең жақсы не бiр санайтын жолдар қолдана шешедi. Сондықтан құрастырудың әдiстерiнiң классификациясының қажеттiлiгi сымсыз пайда болады жергiлiктi жүйейдi. Бiрыңғай жүйеге қол жеткiзу нүктелерiнiң бiрiктiрулерi әдiс бойынша ерекшелеуге болады: Автономдысы (сонымен бiрге ақылды децентрализациялаңған дербес деп аталады) қол жеткiзу нүктелерi Қол жеткiзу нүктесi (сонымен бiрге жеңiлтек, орталықтандырылғанылған деп аталады) контроллердiң басқару жұмыс iстейтiн Бесконтроллерные, бiрақ (басқарылатын контроллерсiз) автономды емес Ұйымдар және радиоканалдардың басқаруын әдiс бойынша сымсыз ерекшелеуге болады жергiлiктi жүйедi: Радиоканалдардың статикалық күйге келтiрулерiмен Радиоканалдардың (адапттивтi ) динамикалық күйге келтiрулерiмен Радиоканалдардың қабатшы немесе көп қабатты құрылымымен.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/london/8692103.stm |accessdate=2010-05-19 | work=BBC News | title=London-wide wi-fi by 2012 pledge | date=2010-05-19}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Интернетке тегiн рұқсат Wi-Fi арқылы ==<br /> (клиенттердiң тартуы, қосымша ыңғайлылықтың жасауы немесе таза альтруизм) бастапқы мақсаттардан тәуелсiз бүкiл әлемде және Ресейде, соның iшiнде (интернет ) өте әйгiлi ғаламдық желiге рұқсаты мүлде тегiн алуға болған тегiн хоталардың саны өседi. Бұл бола алады және қоссын автоматты тәртiпте өз алдына мүмкiн iрi көлiк түйiндерi және қосу үшiн рұқсаттың карточкасын қызыметшiде сұрауға керегетiн және Барлар, тiптi адамдардың орын болатын тұрақты жиналып қалуларын қалалық жер бедердi аумақ жай ғана.&lt;ref&gt;[http://www.telegraphindia.com/1060820/asp/opinion/story_6632793.asp The Telegraph - Say hello to India's first wirefree city]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Өнеркәсiптегi сымсыз технологиялары ==<br /> Wi-Fiнiң технологиясының өнеркәсiбiндегi қолданулары үшiн жабдықтаушылардың шектелген санымен болғанша ұсынылады. Siemens Automation Drives осылай Wi-Fiнi ұсынады - IEEE 802.11g-шi стандартымен сәйкес SIMATICтiң өз контроллерлерi үшiн шешiм еркiн ISM - 2, 4 ГГЦ 11 Мбит/с максимал тапсыру жылдамдық қамтамасыз ететiн диапазон. Осы технологиялар қозғалатын объекттердiң басқаруы және қоймалық логистикада үшiн негiзiнде қолданылады, сонымен бiрге себепке бойынша қандай болмасын Ethernetтың өткенше желiлерi мүмкiн емес салатында жағдайлар сол.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.govtech.com/dc/118717 |title= City of London Fires Up Europe's Most Advanced Wi-Fi Network |publisher=www.govtech.com |accessdate=2007-05-14}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Wi-Fi артықшылықтар ==<br /> Желi желiнiң кеңейтуiн и/илидiң жазуын құн кiшiрейте алған кабелдi төсеусiз айқара ашуға мүмкiндiк бередi. Мысалы, бөлмелер және тарихи құндылық болатын ғимараттардағы кабел тыс салуға болмайды сымсыз желiлермен қызмет көрсете алатын орындар. Жылжымалы құрылымдарға желiге рұқсаты болуға мүмкiндiк бередi. Wi-Fi құрылымдар кең таратылған базарға. Wi-Fiнiң логотибы бар жабдықтың мiндеттi сертификаттауы жабдықтың үйлесiмдiгi арқасында кепiлдiк берiледi. (100 есе ) екi реттегi деректердi беруi құрылымдардың Wi-Fiсi шығару кезде кәрез телефонға қарағандасы аз.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.zdnet.co.uk/news/networking/2005/04/18/london-gets-a-mile-of-free-wi-fi-39195421/|title= London gets a mile of free Wi-Fi|publisher=.zdnet.co.uk|accessdate=200-04-18}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Wi-Fi кемшіліктері ==<br /> Жиiлiк ауқымы және әр түрлi елдердегi қолдану кезiндегi шектеулерi алажаулы. Көпшiлiгiнде еуропалық елдер АҚШта тыйым салынған екi қосымша каналдар рұқсат етiлген; Мысалы, Жапонияларда диапазонның жоғарғы бөлiгiндегi тағы бiр каналы бар, Испания басқа елдер, қолдану төмен жиiлiктi каналдарды тыяды. Керiсiнше, мысалы, Ресей, Беларусь және Италияның кейбiр елдерi, Wi-Fiнiң барлық желiлерiн тiркеулер талап етедi, бөлмелер жұмыс iстейтiн тыс, немесе Wi-Fiнiң тiркеулерi талап етедi - оператор. Ескерткендей жоғары - Эииммен сымсыз рұқсаттың нүктесiнiң (20 дБм ) 100 мвт артық Ресейлерiнде, сонымен бiрге Wi-Fiнiң адаптерлерi сөзсiз тiркеулердi жатады.<br /> WEPның шифрлауын ең әйгiлi стандарт Взломан туралы алады тiптитiн оңай бола (алгоритмды әлсiз табандылық артынан) дұрыс кескiннiң жанында. Жаңа құрылымдар қарамастан осы WPA және WPA2дiң мүлтiксiз хаттамадан астам шифрлауы, көп ескi қол жеткiзу нүктелерiн қолдайды қолдамайды алмастырулар ол талап етедi. (WPA2 ) IEEE 802.11i 2004 жылдың маусымындағы стандарттың қабылдануы түсiнiктi жаңа жабдық түсiнiктi қауiпсiз схемадан астам жасады. Екiсi схема қолданушылармен әдетте белгiленетiн табанды парольден астам талап етедi. Көп ұйымдар басып кiруден қорғау үшiн (мысалы VPN) қосымша шифрлауларды қолданады.&lt;ref&gt;<br /> {{cite web |author= Deb Smit |title=How Wi-Fi got its start on the campus of CMU, a true story |publisher= Pop City Media |date= қазан 5, 2011|url = http://popcitymedia.com/innovationnews/wifi100511.aspx |accessdate= қазан 6, 2011 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=Wireless Andrew: Creating the World's First Wireless Campus | publisher=Carnegie Mellon University | year= 2007 | url = http://www.cmu.edu/corporate/news/2007/features/wireless_andrew.shtml | accessdate= қазан 6, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author1= Wolter Lemstra |author2= [[Vic Hayes]] |author3= John Groenewegen |title=The innovation journey of Wi-Fi: the road to global success |url= http://books.google.com/books?id=-OMoL5Irm08C&amp;pg=PA121|page=121 |accessdate=қазан 6, 2011 |year=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521199711 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Интернет]]<br /> [[Санат:Wi-Fi]]<br /> [[Санат:Байланыс]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/Barrett_M82 2017-02-15T09:14:59Z

<p>Sibom: /* Қаруды қолданушы мемлекеттер */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[File:M82A1 afmil.jpg|thumb|Barrett M82]]<br /> [[File:M82 users.PNG|thumb|Қарудың әлемге таралу картасы]]<br /> '''Barrett M82''' - мерген мылтығы әлемнің көптеген елінің, соның ішінде, АҚШ-тың әскери қаруы қатарына жатады. 1982 жылы Ронни Барретт есімді америкалық инженер қарапайым гаражында жасаған екен. Ол барлық қару-жарақтың қыр-сырын меңгерген, себебі, инженерлікке дейін ол полиция қызметкері болып жұмыс істеген екен. Barrett M82 – қорғаныс кезінде және брондалмаған әскери көлік ішінде, тым алыста тұрған қарсыласты жеңу үшін таптырмас қару.<br /> ==Қаруды қолданушы мемлекеттер==<br /> * {{AZE}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{BHR}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;&gt;{{cite book<br /> |last= Gander<br /> |first= Terry<br /> |title= Jane's Infantry Weapons 2006–2007<br /> |publisher= Jane's Information Group<br /> |location= London<br /> |year= 2006<br /> |isbn= 0710627556<br /> |page =22}}&lt;/ref&gt;<br /> * {{BEL}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{BTN}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{BWA}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{CHL}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{CZE}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.army.cz/assets/files/9334/zbrane_definit.pdf Ruční Zbraně Ačr] {{cs icon}}. Ministerstvo obrany České republiky — AVIS, 2007. pp. 70-73. ISBN 978-80-7278-388-5. Accessed сәуір 5, 2010.&lt;/ref&gt;<br /> * {{DNK}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{FIN}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{FRA}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{GEO}}&lt;ref&gt;[http://disarmament.un.org/UN_REGISTER.nsf/5cb8afbbb6536a298525647d00612b14/437bc746a4891bbb8525749d0058bdcc?OpenDocument Disarmament.un.org]&lt;/ref&gt;<br /> * {{DEU}}&lt;ref&gt;Redaktion Heer. [http://www.deutschesheer.de/portal/a/heer/kcxml/04_Sj9SPykssy0xPLMnMz0vM0Y_QjzKLNzSLN3Y1NQVJgjkWBs76kQjhoJRUfV-P_NxUfW_9AP2C3IhyR0dFRQAq7bPb/delta/base64xml/L2dJQSEvUUt3QS80SVVFLzZfMTZfM0U1TQ!!?yw_contentURL=%2FC1256F870054206E%2FW26LMHZ5362INFODE%2Fcontent.jsp Scharfschützengewehr G82] {{недоступная ссылка|число=10|месяц=08|год=2013|url=http://www.deutschesheer.de/portal/a/heer/kcxml/04_Sj9SPykssy0xPLMnMz0vM0Y_QjzKLNzSLN3Y1NQVJgjkWBs76kQjhoJRUfV-P_NxUfW_9AP2C3IhyR0dFRQAq7bPb/delta/base64xml/L2dJQSEvUUt3QS80SVVFLzZfMTZfM0U1TQ!!?yw_contentURL=%2FC1256F870054206E%2FW26LMHZ5362INFODE%2Fcontent.jsp|id=20100708}} {{de icon}}. [[German Army|Deutsches Heer]], 30 шілде 2007. Accessed сәуір 5, 2010.&lt;/ref&gt; (M107).<br /> * {{GRC}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{IND}}&lt;ref&gt;{{cite news<br /> |title= Mumbai Police modernisation generates controversy<br /> |last= Swami<br /> |first= Praveen<br /> |newspaper= [[The Hindu]]<br /> |date= сәуір 8, 2009<br /> |page=1 (&quot;front page&quot;)<br /> |accessdate= сәуір 5, 2010<br /> |url= http://www.hindu.com/2009/04/08/stories/2009040850440100.htm }}&lt;/ref&gt;<br /> * {{ITA}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{JOR}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Shea, Dan (Spring 2009). «SOFEX 2008». ''Small Arms Defense Journal'', p. 29.&lt;/ref&gt;<br /> * {{KWT}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{LBN}}&lt;ref name='dnnov1307at4smawd'&gt;{{cite article| last = Kahwaji| first = Riad| title = Lebanon: Foreign Arms Vital to Hizbollah Fight| newspaper = [[Defense News]] |year = 2008| date = November 13, 2007| url =http://i43.tinypic.com/52i6u1.jpg}}&lt;/ref&gt;<br /> *{{LTU}} &lt;ref&gt;[http://kariuomene.kam.lt/lt/ginkluote_ir_karine_technika/snaiperiniai_sautuvai/stambaus_kalibro_snaiperio_sautuvas_barrett_82_a-1.html Stambaus kalibro snaiperio šautuvas BARRETT 82 A-1]&lt;/ref&gt;<br /> * {{MYS}}:.&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url = http://www.tactical-life.com/online/special-weapons/malaysian-special-forces<br /> | title = Malaysian Special Forces<br /> | author = Thompson, Leroy<br /> | year = желтоқсан 2008<br /> | publisher = Special Weapons<br /> | accessdate = 2010-02-10<br /> | archiveurl = http://www.webcitation.org/65Z3FpxuW<br /> | archivedate = 2012-02-19<br /> }}&lt;/ref&gt;<br /> * {{MEX}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{NED}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{NOR}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{OMN}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{PHL}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{PRT}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{QAT}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{SAU}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{SGP}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{ESP}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{SWE}}: ''Ag 90''.&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{TUR}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{ARE}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> * {{UKR}}&lt;ref name=&quot;Gander&quot;/&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> ==Сілтемелер ==<br /> * [http://weapon.at.ua/load/242-1-0-386 М82 анықтамасы] weapon.at.ua сайтында<br /> <br /> [[Санат:Қарулар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BB_%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BA 2017-02-15T09:14:46Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан (2) using AWB</p> <hr /> <div>{{Телесериал<br /> | Қазақша атауы = Батл Крик<br /> | Шынайы атауы = Battle Creek<br /> | суреті = <br /> | тақырыбы = <br /> | сурет ені = <br /> | жанры = [[Драмалық фильм]]<br /> | формат = <br /> | авторы = <br /> | желісі = <br /> | өндіріс = <br /> | рөлдерде = [[Джош Дюамель]]&lt;br /&gt;[[Дин Уинтерс]]&lt;br /&gt;[[Обри Доллар]]&lt;br /&gt;кіші Эдвард Фордэм &lt;br /&gt;[[Кэл Пенн]]&lt;br /&gt;[[Джанет Мактир]]<br /> | баяндаушы = <br /> | бет басы = <br /> | композиторы = <br /> | мемлекет = {{Ту|АҚШ}}<br /> | тілі = [[ағылшын тілі]]<br /> | маусымдар = 1<br /> | сериялар саны = 13<br /> | сериялардың тізімі = <br /> | атқарушы продюсері = Дэвид Шор&lt;br /&gt;Винс Гиллиган&lt;br /&gt;Рассел Френд&lt;br /&gt;Гарретт Лернер&lt;br /&gt;Томас Л. Моран&lt;br /&gt;[[Брайан Сингер]]&lt;br /&gt;Марк Джонсон<br /> | продюсері = <br /> | режиссёрі = <br /> | операторы = <br /> | сценарист = <br /> | түсірілім орны = <br /> | ұзақтығы = 42 минут<br /> | студия = High Bridge Productions&lt;br /&gt;Shore Z Productions&lt;br /&gt;Bad Hat Harry Productions&lt;br /&gt;Gran Via Productions&lt;br /&gt;CBS Television Studios&lt;br /&gt;[[Sony Pictures Television International|Sony Pictures Television]]<br /> | статусы = <br /> | телеарна = [[CBS]]<br /> | бейне форматы = <br /> | дыбыс форматы = <br /> | көрсете бастады = 1 наурыз 2015 <br /> | соңғы рет көрсетілді = 24 мамыр 2015<br /> | алдыңғы = <br /> | келесі = <br /> | байланысы бар шоу = <br /> | imdb_id = 3215364<br /> | tv_com_id = <br /> | сайт = http://www.cbs.com/shows/battle-creek/<br /> }}<br /> '''«Батл Крик»''' ({{lang-en|Battle Creek}}) — америкалық комедик-драмалық телесериал, басты рөлде [[Джош Дюамел]] пен [[Дин Уинтерс]]. Сериал авторлары [[Дэвид Шор]] мен [[Винс Гиллиган]]&lt;ref name=&quot;BC_NYT&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2013/09/26/business/media/breaking-bad-creator-gilligan-in-deal-for-cbs-show-battle-creek.html |title='Breaking Bad' Creator Gilligan in Deal for CBS Show, 'Battle Creek' |last=Carter |first=Bill|work=[[The New York Times]] |date=September 25, 2013 |accessdate=October 2, 2013}}&lt;/ref&gt;. Телесериал премьерасы 1 наурыз 2015 жылы [[CBS]] телеарнасында болып өтті&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/05/cbs-announces-march-premiere-dates-for-battle-creek-and-csi-cyber/335798/ |title=CBS Announces March Premiere Dates for 'Battle Creek' and 'CSI: Cyber' |last=Kondolojy |first=Amanda |publisher=[[TV by the Numbers]] |date=желтоқсан 5, 2014 |accessdate=желтоқсан 5, 2014}}&lt;/ref&gt;. Бірінші сезонынан соң телеарна 8 мамыр 2015 жылы сериалды тоқтатты&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/08/battle-creek-cancelled-by-cbs-after-one-season/401423/|title='Battle Creek', 'The McCarthys' &amp; 'Stalker' Cancelled by CBS; 'CSI' Reportedly to End With 2-Hour Movie|author=Amanda Kondolojy|date=8 мая 2015|work=[[TV by the Numbers]]|accessdate=2015-05-09}}&lt;/ref&gt;.<br /> == Рөлдерде ==<br /> === Басты рөлдерде ===<br /> * [[Джош Дюамель]] — ''арнайы ФТБ агенті Милтон Чемберлен''<br /> * [[Дин Уинтерс]] — ''бас детектив Расс Эгнью''<br /> * [[Обри Доллар]] — ''офис-менеджер Холли Дейл''<br /> * кіші Эдвард «Грейпвайн» Фордэм — ''детектив Аарон Фанкхаузер''<br /> * [[Кэл Пенн]] — ''детектив Фонтанель Уайт''<br /> * [[Джанет Мактир]] — ''коммандер Кимберли «Ким» Гузиевич''<br /> <br /> === Қосымша рөлдерде ===<br /> * [[Лиза Лапира]] — ''детектив Эрин Джейкокс''<br /> * Дэймон Херриман — ''детектив Ниблет''<br /> * [[Мередит Итон]] — ''Мередит Оберлинг''<br /> <br /> === Қонақ актерлер ===<br /> * [[Паттон Освальт]] — ''мэр Скутер Харди''<br /> * [[Питер Джейкобсон]] — ''Даррел Харди''<br /> * [[Кэндис Берген]] — ''Констанция Эгнью''<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:2015 жылы шыққан АҚШ телесериалдары]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 2017-02-15T09:14:04Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан (2) using AWB</p> <hr /> <div>{{Infobox Ethnic group<br /> |group=Romani people &lt;br /&gt; ''Rromane dźene''<br /> |image=<br /> |image_caption=&lt;small&gt; ''(left to right)'':&lt;br /&gt;[[Andrea Pirlo]], [[Drafi Deutscher]], [[Charlie Chaplin]], [[Isabel Pantoja]],&lt;br /&gt; [[Ricardo Quaresma]], [[Ceija Stojka]], [[Džej Ramadanovski]], [[Irini Merkouri]]&lt;/small&gt;<br /> |flag=[[Сурет:Roma flag.svg|100px]]<br /> |flag_caption=[[Flag of the Romani people|Сығандар туы]] created in 1933 and accepted by the 1971 [[Дүниежүзілік сығандар конгресі]]<br /> |pop=Up to 5 million in the world&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/250432/Rom<br /> |title=Rom<br /> |publisher=Encyclopædia Britannica Online<br /> |quote=According to [[Британика энциклопедиясы]], estimates of the total world Romani population range from two million to five million.<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;or&lt;br /&gt;6-11 million in the world&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=rmy<br /> |title=Online version<br /> |quote=Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. [[Ian Hancock]]'s 1987 estimate for &quot;all Gypsies in the world&quot; was 6 to 11 million.<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;or&lt;br /&gt;10-12 million in Europe&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12977975 | work=BBC News | title=EU demands action to tackle Roma poverty | date=2011-04-05}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;See '''[[Romani people by country#Population by country|Romani people by country]]''' for the entire list of countries and other estimations.<br /> The following list uses official data, the unofficial estmation might differ substantially.<br /> |<br /> |region1=[[Испания]]<br /> |pop1=650,000 &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(1.62%)&lt;/small&gt;<br /> |ref1={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.eumap.org/reports/2002/eu/international/sections/spain/2002_m_spain.pdf<br /> |title=The Situation of Roma in Spain<br /> |publisher=Open Society Institute<br /> |year=2002<br /> |quote=The Spanish government estimates the number of ''Gitanos'' at a maximum of 650,000.<br /> |format=pdf<br /> |accessdate=2010-09-15 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20071201172552/http://www.eumap.org/reports/2002/eu/international/sections/spain/2002_m_spain.pdf |archivedate = 2007-12-01}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region2=[[Румыния]]<br /> |pop2=535,140 &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(2.46%)&lt;/small&gt;<br /> |ref2={{lower|&lt;ref&gt;[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=0&amp;judet_id=1579&amp;localitate_id=0] Census 2001 in Romania: 535,140 Roma&lt;/ref&gt;}}<br /> |region3=[[Түркия]]<br /> |pop3=500,000 &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(0.72%)&lt;/small&gt;<br /> |ref3={{lower|&lt;ref name=&quot;Turkey&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/46ef87ab32.html<br /> |title=Roma rights organizations work to ease prejudice in Turkey<br /> |publisher=EurasiaNet<br /> |quote=There are officially about 500,000 Roma in Turkey.<br /> |date=22 шілде 2005<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region4=[[Франция]]<br /> |pop4=500,000 &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(0.79%)&lt;/small&gt;<br /> |ref4={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |url=http://www.euractiv.com/en/security/situation-roma-france-crisis-proportions-report/article-150507<br /> |title=Situation of Roma in France at crisis proportions<br /> |publisher=EurActiv Network<br /> |quote=The Romani population in France is officially estimated at around 500,000.<br /> |date=7 желтоқсан 2005<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region5=[[Болгария]]<br /> |pop5=370,908 &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(4.67%)&lt;/small&gt;<br /> |ref5={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |url=http://www.nsi.bg/Census_e/Ethnos.htm<br /> |title=Population By Districts And Ethnic Group As Of 01.03.2001<br /> |quote=Census 2001 in Bulgaria: 370,908 Roma<br /> |date=05.01.2004<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region6=[[Мажарстан]]<br /> |pop6=205,720&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(2.02%)&lt;/small&gt;<br /> |ref6={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nepszamlalas.hu/eng/volumes/06/00/tabeng/4/load01_11_0.html<br /> |title=Population by national/ethnic groups<br /> |quote=Census 2001 in Hungary: 205,720 Roma/Bea<br /> |publisher=Hungarian Central Statistical Office<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region7=[[Грекия]]<br /> |pop7=200,000&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(1.82%)&lt;/small&gt;<br /> |ref7={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |url=http://www.nchr.gr/category.php?category_id=99<br /> |title=The Romani population in Greece is officially estimated at 200,000.<br /> |quote=Census 2001 in Hungary: 205,720 Roma/Bea<br /> |publisher=Hellenic Republic National Commission For Human Rights<br /> |accessdate=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region8=[[Ресей]]<br /> |pop8=182,766&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(0.13%)&lt;/small&gt;<br /> |ref8={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-1.xls<br /> |title=National Composition Of Population And Citizenship<br /> |quote=Census 2002 in Russia: 182,766 Roma.<br /> |format=Excel<br /> |publisher=perepis2002.ru<br /> |accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region9=[[Италия]]<br /> |pop9=130,000&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(0.22%)&lt;/small&gt;<br /> |ref9={{lower|&lt;ref&gt;[[Demographics of Italy#Languages]] Estimated by ''Ministero degli Interni del Governo Italiano.''&lt;/ref&gt;}}<br /> |region10=[[Сербия]]<br /> |pop10=108,193&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(1.44%)&lt;/small&gt;<br /> |ref10={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> | url = http://www.stat.gov.rs/zip/esn31.pdf<br /> | title = Census 2002 in Serbia: 108,193 Romanies.<br /> | format = pdf<br /> | publisher = Republic of Serbia, Republic Statistical Office<br /> | date = желтоқсан 24, 2002<br /> | accessdate = 2010-12-06<br /> }}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region11=[[Дания]]<br /> |pop11=90,000&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(0.15%)&lt;/small&gt;<br /> |ref11 {{lower|&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=rme] Ethnologue.com&lt;/ref&gt;}}<br /> |languages=[[Роман тілдері|Роман]], languages of native region<br /> |region12=[[Словакия]]<br /> |pop12=89,920&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(1.71%)&lt;/small&gt;<br /> |ref12={{lower|&lt;ref&gt;[http://sodb.infostat.sk/scitanie/eng/2001/format.htm Census 2001 in Slovakia]&lt;/ref&gt;}}<br /> |region13=[[Германия]]<br /> |pop13=70,000&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(0.09%)&lt;/small&gt;<br /> |ref13={{lower|&lt;ref&gt;[http://www.bmi.bund.de/nn_1043178/Internet/Content/Nachrichten/Reden/2007/03/BM__Roma__und__Sinti__in__D.html ] 70,000 Roma/Sinti estimated by the German Ministry of Internal Affairs.{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |region14=[[Македония Республикасы|Македония]]<br /> |pop14=53,879&lt;br /&gt; &lt;small&gt;(2.85%)&lt;/small&gt;<br /> |ref14={{lower|&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |region15=[[Португалия]]<br /> |pop15=30,000 - 50,000&lt;br /&gt; (0.3%)<br /> |url=http://www.stat.gov.mk/english/glavna_eng.asp?br=18<br /> |title=The 2002-census reported 53,879 Roma and 3,843 'Egyptians'<br /> |publisher=Republic of Macedonia, State Statistical Office<br /> |accessdate=2010-09-17}}&lt;/ref&gt;}}<br /> |religions=[[Христиандар]]&lt;br /&gt;([[католиктер]], [[Eastern Orthodoxy|Orthodoxy]], [[Протестанттар]]),&lt;br /&gt;[[Ислам]],&lt;br /&gt;[[Индуизм]]&lt;ref&gt;Gall, Timothy L. (ed). Worldmark Encyclopedia of Culture &amp; Daily Life: Vol. 4 - Europe. Cleveland, OH: Eastword Publications Development (1998); pp. 316, 318 : &quot;Religion: An underlay of Hinduism with an overlay of either Christianity or Islam (host country religion) &quot;; &quot;Roma religious beliefs are rooted in Hinduism. Roma believe in a universal balance, called kuntari... Despite a 1,000-year separation from India, Roma still practice 'shaktism', the worship of a god through his female consort... &quot;&lt;/ref&gt;<br /> |related-c = [[Dom people]], [[Lom people]], other [[Indo-Aryans]]<br /> }}<br /> <br /> '''ЦЫГАНДАР''' (өзд. атауы рома — адамдар), '''сығандар''' — халық (тегі мен тілі ортақ этн. топ). Үндіжерортатеңіздік нәсілге жатады. Бірнеше диалектіден құралған цыган тілінде сөйлейді. Тілі [[санскрит]]ке де, бірқатар жаңа үнді тілдеріне де жақындығын сақтаған. Әр түрлі халықтар сығандарды түрліше атайды. Жалпы саны шамамен 7 млн-дай адам (2005). Сығандар өздері тұрып жатқан мемлекеттің дінін қабылдай салады, қоныс аударғанда қажет болса дінін де жиі өзгертіп отырады. Тарихы мен шығу тегі аса күрделі. Ғалымдардың көпшілігі сығандардың арғы тегі [[Үндістан]]нан шыққан, олар 1-мыңжылдықта қалыптаса бастаған деп<br /> есептейді. Алғашқыда олар Иран мен Мысырда, кейіннен Византияның шығысында ұзақ уақыт тұрақтап тұрған. 2-мыңжылдықтың бас кезінде Балкан түбегі мен Солт. Африкаға жылжып, 13 — 15 ғ-ларда Орт. және [[Шығыс Еуропа]]ға, кейіннен Солт. және Оңт. Америка мен Австралияға (19 ғ.) жеткен. Бастапқыда Еуропа елдері Ц-ды жақсы қабылдағанымен, біраз уақыттардан кейін оларды қаңғыбас, қайыр-садақа сұраушы ретінде қудалай бастады. 18 ғ-дың соңына қарай Еуропаның бірқатар елдері Ц-ды шеттетуді біршама тоқтатты. Осы кездері халықтың көшпелі, отырықшы және жартылай көшпелі болып бөлінуі жүріп жатты. Дегенмен, бүкіл әлем, Ц-ды көшпелі халық ретінде біледі. Олар белгілі бір аумақта көшіп жүреді, қандас туыстардан не болмаса басқа ру өкілдерінен құралған таборға бірігеді, оны вайда (немесе сагибо-скиро) басқарады. Вайда көшіп жүрген мемлекеттегі Ц-дың ресми өкілі, ол сонымен қатар ішкі қақтығыс, дау-дамайларды реттеп отырады. Онымен бірге табордағы бәйбіше әйелдің де ықпалы күшті. [[Табор]]дың вайда билігімен жұмсалатын қоғамдық кассасы болады. Ц. әйелдерінің бас билігі жоқ.<br /> <br /> Ол әкесіне, кейін күйеуіне сөзсіз бағынуға міндетті, отбасын асырау да соның мойнында. Әлі күнге дейін кейбір топтары алыпсатарлықпен, әйелдер бал ашумен, қайыр-садақа. Жер шарының барлық құрлықтарына таралған. Антропол. жағынан сұраумен айналысады. Қазіргі таңда көшпелі өмір салтын ұстанатын Ц. азая бастаған.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Көшпенділер]]<br /> [[Санат:Үндіарилік халықтар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/XXX_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_(2012) 2017-02-15T09:11:31Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан (5) using AWB</p> <hr /> <div>{{Олимпиада ойындары<br /> |Атауы = XXX жазғы Олимпиада ойындары<br /> |Эмблемасы = London Olympics 2012 logo.svg<br /> |Ені = <br /> |Эмблема аты = &lt;small&gt;Бұл ресми логотиптің ашық түстегі нұсқасы.&lt;br /&gt;Төрт түспен қамтылған және &lt;br /&gt;[[Жазғы Паралимпиада ойындары 2012|2012 жылғы Жазғы Паралимпиадалық ойындарға]] арналған логотип бар.&lt;br /&gt; Толыққанды мәлімет төменгі «[[Жазғы Олимпиада ойындары 2012#Логотиптер және графика|Логотип]]» бөлімінде жазылған.&lt;/small&gt;<br /> |Қала = [[Лондон]], [[Англия]], [[Ұлыбритания]]<br /> |Ұраны = ''Inspire a Generation''&lt;br /&gt;''Жаңа ұрпақтарды шабыттандыру''<br /> |Елдер = 204<br /> |Атлеттер = 10,500 (сарап бойынша)<br /> |Медалдар = 26 спорт түрінен 302 комплект<br /> |Ашылуы = [[27 шілде]] [[2012]]<br /> |Ашқан = [[II Елизавета|Патшайым Елизавета II]]<br /> |Жабылуы = [[12 тамыз]] [[2012]]<br /> |Ант берген атлет = [[:en:Sarah Stevenson|Сара Стивенсон]]<br /> |Ант берген төреші = Мик Бейси<br /> |Ант берген бапкер = Эрик Фаррелл<br /> |Олимпиада оты = Каллум Айрлай&lt;br /&gt;Джордан Даккит&lt;br /&gt;Дезире Генри&lt;br /&gt;Кэти Кирк&lt;br /&gt;Кэмерон MaкРичи&lt;br /&gt;Айдан Рейнолдса&lt;br /&gt;Адил Трейси&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.london2012.com/news/articles/cauldron-moved-into-position-olympic-stadium.html|title=Cauldron moved into position in Olympic Stadium|publisher=London 2012 Olympic and Paralympic Organizing Committee|accessdate=|archiveurl=https://archive.is/k2RN|archivedate=2012-12-11}}&lt;/ref&gt;<br /> |Стадион = [[Олимпиада стадионы (Лондон)|Олимпиада стадионы]]<br /> }}<br /> '''XXX жазғы Олимпиада ойындары''' ({{lang-en|2012 Summer Olympics}}, {{lang-fr|Jeux Olympiques d'été de 2012}}&lt;!-- , ресми атауы '''XXX Олимпиада Ойындары'''&lt;ref&gt;The IOC numbers the Olympiads by [[Roman numerals]].&lt;/ref&gt; --&gt;) — отызыншы [[Жазғы Олимпиада oйындары]]. [[2012 жыл]]дың ойындары [[27 шілде]] мен [[12 тамыз]] аралығында [[Ұлыбритания]]ның астанасы [[Лондон]] қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.olympic.org/uk/games/london/index_uk.asp|title=International Olympic Committee – London 2012 |publisher=IOC |accessdate=3 тамыз 2008}}&lt;/ref&gt; Лондон Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала болды. Оған дейін Лондон [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1908|1908 жылы]] және [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1948|1948 жылы]] қабылдаған болатын.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/olympics_2012/4654821.stm|title=Coe promises Olympics to remember |publisher=BBC Sport |date=6 шілде 2005 |accessdate=3 тамыз 2008}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Олимпиада қаласын таңдау ==<br /> [[Сурет:15-11-05 101 Monument.jpg|200px|thumb|[[Лондон]]дағы [[2012 жыл]]дың [[жазғы Олимпиада ойындары]]ның баннері.]]<br /> Үміткер қалалардың ұсынысын қабылдау рәсімі [[2003 жыл]]дың [[15 шілде]]сінде тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/7361921.stm|title=London's first Olympics |publisher=BBC Sport |date=26 сәуір 2008 |accessdate=3 тамыз 2008 |first=Mark |last=Barden}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/history/british/modern/olympics_1948_gallery.shtml|title=The 1948 London Olympics Gallery |publisher=BBC History |accessdate=3 тамыз 2008}}&lt;/ref&gt; Осы уақытта бәйгеге қатысуна 9 қала ниет білдірген болатын:&lt;ref name=&quot;Election&quot;&gt;{{cite web|url = http://www.olympic.org/en/content/Olympic-Games/All-Future-Olympic-Games/Summer/London-2012/ |title = London 2012: Election |publisher=International Olympic Committee |accessdate = 2 қазан 2009}}&lt;/ref&gt; [[Гавана]], [[Стамбұл]], [[Лейпциг]], [[Лондон]], [[Мадрид]], [[Мәскеу]], [[Нью-Йорк]], [[Париж]] және [[Рио-де-Жанейро]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.london2012.com/plans/sustainability/getting-ready/index.php|title=Building a sustainable Games|publisher=London 2012|accessdate=2 қазан 2009|archiveurl=https://archive.is/2mfG|archivedate=25 мамыр 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[2004 жыл]]дың [[18 мамыр]]ында [[Халықаралық олимпиада комитеті]] барлық ұсыныстарды саралап болған соң 5 қаланы ғана қалдырды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/london_2012/4025027.stm|title=London plan at-a-glance |date=5 маусым 2005|publisher=BBC News |accessdate=2 қазан 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.politics.co.uk/briefings-guides/issue-briefs/culture-media-and-sport/london-2012-olympics-$366671.htm|title=What is the London 2012 Olympics?|date=24 сәуір 2008|publisher=politics.co.uk|accessdate=2 қазан 2009}}&lt;/ref&gt; Осы қалалардың ішінен [[2005 жыл]]дың [[шілде]]сінде [[Сингапур]]да өтетін ХОК-нің 117 сессиясында жеңімпаз қаланың аты аталуы керек болатын. Аталған бес қаланың қатарында Мадрид, Мәскеу, Нью-Йорк, Париж және Лондон қалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/3068323.stm|title=Olympic bids: The rivals |publisher=BBC Sport |date=15 шілде 2003 |accessdate=3 тамыз 2008}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Лондон]] қаласы 2012 жылдың жазғы Олимпиада ойындарының астанасы ретінде [[2005 жыл]]дың [[5 шілде]]сінде таңдалды. Өз елінің ұсынысын қолдаған үкімет басшыларының ішінен [[Сингапур]]ға арнайы келген жалғыз [[Ұлыбритания]]ның премьер-министрі [[Тони Блэр]] ғана болатын.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/olympics_2012/3725157.stm|title=London bid team delighted |publisher=BBC Sport |date=18 мамыр 2004 |accessdate=3 тамыз 2008}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Олимпиада ойындары]]ның астанасы белгілі болғаннан кейін, келесі күні Лондон қаласында [[терроризм|террористік акт]] болды.&lt;ref name=&quot;wrongb&quot;&gt;{{Cite news |publisher=GamesBids|accessdate = 9 March 2005 |url = http://www.gamesbids.com/cgi-bin/news/viewnews.cgi?category=1&amp;id=1110389129|title = Day One Of Paris 2012 Inspection By IOC}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;70%&quot;<br /> |-<br /> ! colspan=&quot;7&quot; | 2012 жылғы Олимпиада астанасына дауыс беру <br /> |-<br /> ! Қаланың аты<br /> ! Мемлекеттің аты<br /> | style=&quot;background:silver;&quot;|'''1 Раунд'''<br /> | style=&quot;background:silver;&quot;|'''2 Раунд'''<br /> | style=&quot;background:silver;&quot;|'''3 Раунд'''<br /> | style=&quot;background:silver;&quot;|'''4 Раунд'''<br /> |-<br /> ||[[Лондон]]||{{UK}}|| style=&quot;text-align:center;&quot;|'''22'''|| style=&quot;text-align:center;&quot;|27|| style=&quot;text-align:center;&quot;|'''39'''|| style=&quot;text-align:center;&quot;|'''54'''<br /> |-<br /> ||[[Париж]]||{{FRA}}|| style=&quot;text-align:center;&quot;|21|| style=&quot;text-align:center;&quot;|25|| style=&quot;text-align:center;&quot;|33|| style=&quot;text-align:center;&quot;|50<br /> |-<br /> ||[[Мадрид]]||{{ESP}}|| style=&quot;text-align:center;&quot;|20|| style=&quot;text-align:center;&quot;|'''32'''|| style=&quot;text-align:center;&quot;|31|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—<br /> |-<br /> ||[[Нью-Йорк]]||{{USA}}|| style=&quot;text-align:center;&quot;|19|| style=&quot;text-align:center;&quot;|16|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—<br /> |-<br /> ||[[Мәскеу]]||{{RUS}}|| style=&quot;text-align:center;&quot;|15|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—|| style=&quot;text-align:center;&quot;|—<br /> |}<br /> <br /> == Әзірлену және дайындалу ==<br /> [[Лондондық Олимпиада және Паралимпиада ойындарының Ұйымдастыру комитеті|Лондонның Олимпиадалық ойындарды Ұйымдастыру комитеті]] (LOCOG) ұсыныстың сәтті қабылдануынан кейінгі ойындарды ұйымдастыру шарасын бақылайтын мекеме ретінде құрылды және өзінің алғашқы отырысын [[2005 жыл]]ы [[3 қазан]]да өткізді&lt;ref name=&quot;temp board&quot;&gt;{{cite press release |url= http://www.lda.gov.uk/news-and-events/media-centre/press-releases/2005/locog-formally-established-at-first-meeting-of-london-2012-transition-board.aspx |title=LOCOG formally established at first meeting of London 2012 Transition Board |publisher= London Development Agency |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;. [[Себастьян Ньюболд Коу|Лорд Коудың]] төрағалығымен комитет ойындардың жүзеге асырылуы мен өткізілуіне жауап береді, сонымен бірге [[Олимпиадалық Тасымал ұйымы]] (ODA) нысандар мен инфрақұрылымның құрылысына жауапты&lt;ref name=&quot;temp board&quot;/&gt;. [[2006 жыл]]ы [[сәуір]] айында Олимпиадалық Тасымал ұйымы құрылған болатын&lt;ref&gt;{{cite press release |url= http://www.london2012.com/news/2006/07/lemley-chairs-first-oda-board-meeting.php |title=Lemley chairs first ODA board meeting |publisher=London 2012 |accessdate=15 қазан 2011|archiveurl=https://archive.is/PbCx|archivedate=26 мамыр 2012}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> === Нысандар және инфрақұрылым ===<br /> [[Сурет:Olympic Stadium, London, 16 April 2012.jpg|thumb|200px|[[Олимпиада стадионы (Лондон)]]]]<br /> [[Сурет:Canary.wharf.and.dome.london.arp.jpg|thumb|200px|[[O2 арена (Лондон)|O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; аренасы]]]]<br /> [[Сурет:Wembley Stadium closeup.jpg|thumb|200px|[[Уэмбли]] стадионы]]<br /> [[Сурет:Uk dor portharbour.JPG|thumb|200px|Желкенді спорт түрінен сайысуға арналған айлақ]]<br /> {{main|2012 жылғы Олимпиада және Паралимпиада нысандары}}<br /> 2012 жылы Олимпиадалық және Паралимпиадалық ойындар жаңа орындарда, әлдеқашан бар және тарихи нысандардарда, сонымен қатар заманауи құрылыстарда өткізілетін болады, соның ішіндегі ең танымалы — Гайд Парк пен Атты Гвардия&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.excel-london.co.uk/mediacentre/pressoffice/london2012 |title=London 2012 |publisher=Excel London |date=6 шілде 2005 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Үлкен Лондонның маңында үш аймаққа бөлінген алып спорттық нысандар орналасады&lt;ref name=&quot;Olympics 2012 venue guide&quot;&gt;{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympic_games/7758646.stm |title=Olympics 2012 venue guide |publisher=BBC News |accessdate=15 қазан 2011 |date=3 желтоқсан 2008}}&lt;/ref&gt;:<br /> # Олимпиадалық аймақ — Олимпиадалық қалашық орналасқан жер;<br /> # Өзендік аймақ — қала шығысындағы [[Темза]] өзінінің айналасы;<br /> # Орталық аймақ — қаланың орталығы мен батыс аймағы.&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/olympics_2012/3990319.stm |title=London reveals Olympic Park plans |publisher=BBC Sport |date=8 қараша 2004 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==== Олимпиадалық аймақ ====<br /> * [[Олимпиада стадионы (Лондон)|Олимпиада стадионы]] — жеңіл атлетика, ашылу және жабылу салтанаты.<br /> * [[Сулы орталық (Лондон)|Сулы орталық]] — ашық суда жүзуден басқа барлық суға қатыстқы спорт түрлері.<br /> * [[Лондондық велопарк]] — велотрек және BMX&lt;ref&gt;{{cite news |author=Bingham, Keith |url= http://www.cyclingweekly.co.uk/news/olympics/346292/lord-coe-selects-hadleigh-in-essex-as-2012-olympic-mtb-venue.html |title=Lord Coe selects Hadleigh in Essex as 2012 Olympic mtb venue |work=Cycling Weekly |location =Croydon |date=15 тамыз 2008 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;.<br /> * [[Ривербанк арена]] — көгалдағы хоккей.<br /> * [[Баскетболдық Олимпиадалық арена (Лондон)|Баскетболдық арена]] — баскетбол, гандбол.<br /> * [[Коппер бокс]] — гандбол, қазіргі бессайыс.<br /> * [[Олимпиада қалашығы (Лондон)]]<br /> <br /> ==== Өзендік аймақ ====<br /> * [[Көрме орталығы (Лондон)]] — бокс, семсерлесу, дзюдо, үстел теннисі, таэквондо, ауыр атлетика мен күрес.<br /> * [[O2 арена (Лондон)|O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; аренасы]] мен [[Гринвич аренасы]] — бадминтон, баскетбол, гимнастиканың барлық түрі.<br /> * [[Гринвичтік парк]] — ат спорты және қазіргі бессайыстың кейбір бөліктері.<br /> * [[Казармы королевской артиллерии]] — нысана көздеу<br /> <br /> ==== Орталық аймақ ====<br /> * [[Уэмбли]] — футбол.<br /> * [[Уэмбли аренасы]] — бадминтон, көркем гимнастика.<br /> * [[Лаун-теннис пен крокеттің Бүкілағылшындық клубы]] — теннис.<br /> * [[Лордс крикет граунд]] — садақ ату.<br /> * [[Риджентс-парк]] — велошоссе&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.london2012.com/games/olympic-sports/cycling-road.php |title=Road cycling |publisher=London2012 |accessdate=15 қазан 2011|archiveurl=https://archive.is/mvfX|archivedate=26 мамыр 2012}}&lt;/ref&gt;.<br /> * [[Хорс Гардс Пэред]] — жағажай волейболы.<br /> * [[Гайд-парк]] — триатлон мен ашық суда жүзу.<br /> * [[Эрлс Корт]] — волейбол.&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/london_2012/7554020.stm |title=Essex venue to host 2012 biking |publisher=BBC Sport |date=11 тамыз 2008 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==== Лондоннан тыс аймақтар ====<br /> Қаладан тыс аймақтарда бірнеше спорттық стадиондар орналасады. Ұлыбританияның бес қаласында футбол бойынша іріктеу сындары өткізіледі:<br /> * [[Хэмпден Парк]], [[Глазго]];<br /> * [[Миллениум (стадион)|Миллениум]], [[Кардифф]];<br /> * [[Олд Траффорд]], [[Манчестер]];<br /> * [[Сент-Джеймс Парк]], [[Ньюкасл-апон-Тайн|Ньюкасл]];<br /> * [[Рико Арена|Ковентри қаласының стадионы]], [[Ковентри]].<br /> Сонымен қатар Лондонның сыртында мынадай нысандар орналасады:<br /> * [[Броксбурнның ескекпен кедергілер арқылы өту орталығы]], [[Уэлтэм Кросс]];<br /> * [[Дорни Лейк]], [[Дорни]] — академиялық есу мен байдаркада және каноэде есу;<br /> * [[Уэймут пен Портлендтың желкенді спорттының Ұлттық академиясы]], [[Портленд аралы]]&lt;ref name=&quot;Olympics 2012 venue guide&quot;/&gt;;<br /> * [[Хадли қала сыртындағы паркі]], [[Хадли қамалы]]нан алыс емес — маунтин-байк&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/london_2012/7222807.stm |title=Mountain bike course 'too easy' |publisher=BBC Sport |date=1 ақпан 2008 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> === Қоғамдық тасымал құралдары ===<br /> [[Сурет:St Pancras railway station MMB 31 395018.jpg|thumb|200px|Олимпиадалық Javelin тасымал көлігі&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/kent/3957867.stm |work=BBC News |title=High-speed rail links confirmed |date=27 қазан 2004}}&lt;/ref&gt;]]<br /> [[Сурет:2012 Summer Olympics torch @ Cardiff.jpg|thumb|200px|&lt;center&gt;Олимпиада алауы [[Кардифф]]те&lt;/center&gt;]]<br /> <br /> [[Халықаралық олимпиада комитеті]] (ХОК) өзінің алғашқы сынындағы [[Лондон]]ның қоғамдық тасымал құралдарына қойған бағасына қарағанда, оның қазіргі ойындарға арналып түзетулер мен жетілдірулер жасалғанын атап кетті&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.olympic.org/Documents/Host_city_elections/2012_OG-Report_of_the_Evaluation_Commission.pdf |title=Report of the IOC Evaluation Commission for the Games of the XXX Olympiad in 2012 |publisher=Olympic.org |accessdate=23 маусым 2012}}&lt;/ref&gt;. Лондонға арналған транспорт жүйесіне (TfL) [[2012 жыл]]ға дайындалу барысында бірнеше жаңартулар мен өзгерістер енгізілді. Және де Docklands Light темір жолы мен Лондонның солтүстік бөлігінде темір жолының модернизациялануы ерекше болды&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.railway-technology.com/projects/london-olympics/ |title=London Olympics Transport Upgrade |work=Railway Technology |date=15 маусым 2011 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;. Network Rail мәліметтері бойынша, 4000-нан астам темір жолдар Ойындар кезінде жұмыс жасап тұрады, және [[теміржол]] операторлары күні-түнімен жұмыс кезегінде қалмақ&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-london-13534021 |work=BBC News |title=Extra trains planned for visitors to London 2012 venues |date=25 мамыр 2011}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> === Қаржыландыру ===<br /> Ойындарды бөлектеп қондыруға, [[нысан]]дар мен [[инфрақұрылым]]дарды салуға, және де [[Олимпиада қалашығы (Лондон)|Олимпиада қалашығының]] жер редевелопментімен жұмыс жасау үшін қаржының мол бөлігі кетті. Ойын ұйымдастырылуын жеке қаржы көздері қаржылардыруына қарамастан, көптеген демалыс орындары мен саябақтарға байланысты шығындарды мемлекет өзі көтереді.<br /> <br /> Алғашында бөлінген [[бюджет]] £ 2,4 млрдты құраған, бірақ бұл қаржы жетіспеуіне байланысты [[2007 жыл]]ы шамамен төрт есеге, £ 9300000000 ($ 14460000000) дейін өсірілген. Тесса Джоуэлл қайта қаралған құжаттарды 2007 жылы [[15 наурыз]]да Бірлестік Палатасында жарияланған болатын.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Pearman|first=Hugh|title=These Knock-Down, Shrinkable Games|url=http://professional.wsj.com/article/SB10001424052702303754904577532921054250902.html?mod=ITP_personaljournal_3&amp;mg=reno64-wsj|accessdate=25 шілде 2012|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|date=25 шілде 2012|page=D6}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * Олимпиададағы нысандар мен инфрақұрылымдардың құрылысы — £5.3 миллиард;<br /> * Топтық спорт және паралимпиадалық қаржыландыру — £400 миллион;<br /> * Қауіпсіздік және полиция — £600 миллион;<br /> * Төменгі Леа алқабын регенерациялау — £1.7 миллиард;<br /> * Резервтегі фонд — £2.7 миллиард;<br /> * Қосылған құн салығы (ҚҚС) — £800 миллион.<br /> <br /> === Еріктілер ===<br /> Еш ақша төленбейтін [[еріктілер]] үшін алдағы ойындарда үлкен жұмыс күтіп тұр&lt;ref&gt;{{cite web|title=Volunteering – Making the Games happen|url=http://www.london2012.com/volunteer |publisher=London 2012 |accessdate=15 сәуір 2012|archiveurl=https://archive.is/ifwL|archivedate=9 September 2012}}&lt;/ref&gt;. [[2004 жыл]]ы 70000 еріктілердің басты мақсаттары анықталды&lt;ref&gt;{{cite web |title=10 Games Maker facts |url=http://www.london2012.com/get-involved/volunteer/london-2012-games-makers/10-games-maker-facts.php |publisher=London 2012 |accessdate=15 сәуір 2012|archiveurl=https://archive.is/sTL1|archivedate=8 желтоқсан 2012}}&lt;/ref&gt;. [[2010 жыл]]ы еріктілерді қабылдауға 240000-нан астам өтініштер келген&lt;ref&gt;{{cite news |last=Shifrin |first=Tash |title= Olympic appeal as volunteer target hit |url= http://www.guardian.co.uk/society/2004/feb/10/volunteering |accessdate=15 сәуір 2012 |newspaper=The Guardian |location=London |date=10 ақпан 2004}}&lt;/ref&gt;. [[2012 жыл]]ғы [[ақпан]] айында [[Себастьян Коу]] өз сөзінде: «Біздің еріктілер ойындар кезінде сегіз миллионнан астам сағат үздіксіз жұмыс жасау қажет және оларсыз еш ойындар өтпес»&lt;ref&gt;{{cite news |title= Volunteers training day at Wembley Stadium as they prepare for Games |url= http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/9061305/London-2012-Olympics-volunteers-training-day-at-Wembley-Stadium-as-they-prepare-for-Games.html |accessdate=15 сәуір 2012 |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |date=4 ақпан 2012}}&lt;/ref&gt;. Еріктілер [[Олимпиада]]лық [[стиль]]дегі киімдер киетін болады. Оның ішіне қарақошқыл және қызыл жейде, күртешелер мен жабағылар енеді. Және олар сарғыш шұлық пен қоңыр-сарғыш туфлилер киеді. Сонымен қатар олар тіркеуден өткен суреті бар бейдждермен жүреді.<br /> <br /> === Қауіпсіздік ===<br /> Олимпиадалық ойындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін теңдесі жоқ шаралар қабылданған&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.bbc.co.uk/news/uk-16195861 |title= London 2012: 13,500 troops to provide Olympic security |date=15 желтоқсан 2011 |publisher= BBC News}}&lt;/ref&gt;. Бұл шараға шамамен 40 мыңнан астам адамдар тартылмақ, соның ішінде 13 мың полиция өкілдері мен 17 мың әскери қызметкерлер. [[Ұлыбритания]] үкіметі қауіпсіздікті сақтау мақсатында зенитті-ракеталық комплекс ''«Рапираны»'' кірістіру мүмкіндігін қарастырған. 2012 жылғы Олимпиаданың қауіпсіздігі үшін бөлінетін бюджет құны 585 миллион фунт стерлингті құраған.&lt;ref name=guardian-olympic-missiles&gt;{{cite news<br /> |url= http://www.guardian.co.uk/sport/2012/apr/29/london-rooftops-missiles-olympic-games<br /> |title= London rooftops to carry missiles during Olympic Games |last=Booth |first=Robert<br /> |newspaper=The Guardian |date=29 сәуір 2012 |location =London |accessdate=29 сәуір 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=telegraph-olympic-missiles&gt;{{cite news<br /> |url= http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/news/9234544/London-Olympics-2012-MoD-rooftop-missile-base-plan-alarms-local-residents.html |title=London Olympics 2012: MoD rooftop missile base plan alarms local residents |newspaper=The Daily Telegraph |location =London |date=29 сәуір 2012 |accessdate=29 сәуір 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20120429213246/www.telegraph.co.uk/sport/olympics/news/9234544/London-Olympics-2012-MoD-rooftop-missile-base-plan-alarms-local-residents.html|archivedate=29 сәуір 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Демеушілер ===<br /> [[2011 жыл]]дың күз мезгілінде Лондонда [[Кока-кола]]ның ұйымдастыруы бойынша «''Move to the beat''» компаниясы өз жұмыссын бастады&lt;ref name=&quot;Sponsors&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.london2012.com/about-us/the-people-delivering-the-games/olympic-partners/|title=Olympic Games partners &amp;#124; The people delivering the Games |publisher=London 2012 |accessdate=15 қазан 2011|archiveurl=https://archive.is/i1geS|archivedate=4 January 2013}}&lt;/ref&gt;. Сонымен қатар әлемдік демеушілер: Acer, Atos, [[Coca-Cola]], Dow Chemical Company, [[General Electric]], McDonald's, Omega SA, [[Panasonic]], Procter &amp; Gamble (P&amp;G), [[Samsung]], Visa.&lt;ref name=&quot;Sponsors&quot;/&gt; Дүркіреген шоуға танымал спортшылар шақырылған, сонымен қатар ХХХ Олимпиада әнұрандарының бірі «''Anywhere In The World''» әні шырқалды. Әннің авторы ''Марк Ронсон'' әннің дыбысын басуда әр түрлі спортшылардың қозғалыс кезіндегі шыққан дыбыстарды пайдаланған. Ал әннің өзін атақты әнші ''Katy B'' орындайды.&lt;ref&gt;{{cite news |title=London 2012 Olympic sponsors list: who are they and what have they paid? |first=Simon |last=Rogers|url=http://www.guardian.co.uk/sport/datablog/2012/jul/19/london-2012-olympic-sponsors-list|work=The Guardian |date=19 шілде 2012|accessdate=24 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Ашылу салтанаты ==<br /> {{main|2012 Жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты}}<br /> Жазғы XXX Олимпиада Ойындары 27-шілдеде [[2012 жыл]]ы Ұлыбритания уақыты бойынша кешкі BST ([[UTC+1]]) 21:00 [[Лондон]]дағы [[Олимпиада стадионы (Лондон)|«Стратфорд» стадионында]] салтанатты түрде ашылды. Көрініс «''Ғажайып аралдары''» (''Isles of Wonder'') деп аталды.&lt;ref&gt;[https://archive.is/20121205004541/www.london2012.com/spectators/ceremonies/opening-ceremony/ Opening Ceremony — 2012 Olympics]&lt;/ref&gt; [[Олимпиада стадионы (Лондон)|Олимпиада стадионына]] жиналған 80 мың көрермен «Олимпиада ашылуын» тамашалады.<br /> <br /> == Жабылу салтанаты ==<br /> {{main|2012 Жазғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанаты}}<br /> [[Лондон]]дағы 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанаты 2012 жылдың [[12 тамыз]]ында өтеді. Жабылу салтанатында Борис Джонсонның олимпиадалық туын Лондон мэрі [[2016 Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарын]] өзіне қабылдайтын [[Рио-де-Жанейро]] қаласының мэріне табыстауы көрініс табады.&lt;ref name=Closing&gt;{{cite web|title=Closing Ceremony|url=http://www.london2012.com/spectators/ceremonies/closing-ceremony/|publisher=London 2012|accessdate=20 шілде 2012|archiveurl=https://archive.is/GHx1|archivedate=9 желтоқсан 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Олимпиада рәміздері ==<br /> === Логотиптер және графика ===<br /> Логотип 4 дұрыс бұрышталмаған көпбұрыштардан тұрады, олар [[Олимпиада]]ның сандарын білдіреді, яғни — «2», «0», «1», «2». Бір бөлігінде «''London''» сөзі қосылған, ал басқа бір бөлігінде — олимпиадалық сақиналар орын алған. Логотип төрт түспен берілген нұсқалармен белгілі: көк, сарғылт, жасыл және қызғылт; арасында қара түсті нұсқалары да кездеседі.&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.london2012.com/about-newlook-video.html |title=The new London 2012 brand |publisher=London 2012 |date=4 маусым 2007 |accessdate=4 маусым 2007 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20070606204757/http://www.london2012.com/about-newlook-video.html|archivedate=6 маусым 2007}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> {{Wide image|All London 2012 logos.svg|700px|&lt;center&gt;Логотиптің [[Жазғы Паралимпиада ойындары 2012|Паралимпиадалық]] және түрлі-түсте берілген нұсқалары&lt;/center&gt;}}<br /> <br /> Логотипті Wolff Olins компаниясы бір жыл шамасында жасады және оның құны 400 мың фунт стрелингке бағаланды&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://newsvote.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/olympics_2012/6718243.stm?dynamic_vote=ON |title=BBC poll measuring public reaction to the new London Olympics logo |publisher=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. [[2012 жыл]]дың [[наурыз]] айының басында [[Иран|Иран Республикасы]] 2012 Олимпиада ойындарына байкот жариялауы мүмкін екенін білдірді&lt;ref name=&quot;turnuptheirnoses&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2007/06/06/world/europe/06iht-brits.4.6026414.html?_r=1 |title=British turn up their noses at London Olympics logo|newspaper=The New York Times |date= 6 маусым 2007 |author=Cowell, Alan}}&lt;/ref&gt;. Оның себебі Олимпиада логотипіндегі «''Zion''» сөзінің астында — ''Сион'' сөзі жасырылған, яғни [[сионизм]] мағынасын білдіреді&lt;ref&gt;{{cite web |author= Stocks, Claire |url=http://www.bbc.co.uk/blogs/sporteditors/2007/06/why_we_should_give_london_2012.html|title=Why we should give London 2012 logo a chance|publisher=BBC Sport Editors' blog |date=5 маусым 2007 |accessdate=20 мамыр 2010}}&lt;/ref&gt;. Иран мемлекеттік Олимпиадалық комитетінің басшысы Бахрам Афшарзадех логотипті «[[нәсілшілдік]]» деп атады. Сонымен қатар логотипті [[свастика]]лық белгіге ұқсас деп жариялаған.&lt;ref&gt;[http://www.newsinfo.ru/news/2007-06-06/item/694271/ «Олимпиада 2012» жылғы ойындарының логотипінен свастика бар екенін анықтаған]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rumol.ru/news/2208.html Олимпиада-2012 логотипі свастикаға ұқсас]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Ойындар тұмары ===<br /> [[Сурет:London12 Mascots.jpg|thumb|200px|Уенлок пен Мандевил]]<br /> Ойындар бойтұмарын [[2010 жыл]]дың 19 мамырында жариялаған болатын&lt;ref name=&quot;BBCMascots&quot;&gt;{{Cite news|title=London 2012 unveils Games mascots Wenlock &amp; Mandeville |publisher=BBC News |date=19 мамыр 2010|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympic_games/london_2012/8690467.stm |accessdate=19 мамыр 2010 |first=Gordon |last=Farquhar|archiveurl=http://web.archive.org/web/20100522124841/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympic_games/london_2012/8690467.stm |archivedate=22 мамыр 2010 &lt;!--DASHBot--&gt; |deadurl=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympic_games/london_2012/8690467.stm BBC Sport — London 2012 unveils Games mascots Wenlock &amp; Mandeville] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Автордың мәлімдемесі бойынша, Болтон құрышының екі тамшысынан шыққан Уенлок пен Мандевил болған&lt;ref name=&quot;BBCMascots&quot; /&gt;. [[Тұмар]] есімдерін [[Ұлыбритания]]да алғашқы Олимпиадалық сайыс болып өткен Мач-Уенлок қаласы&lt;ref name=&quot;BBCMascots&quot; /&gt; мен алғашқы Паралимпиадалық ойындар болып өткен Сток-Мандевил қалашығының құрметіне арнап атаған екен&lt;ref&gt;{{cite web |title=The London 2012 mascots |publisher=London 2012 |date=19 мамыр 2010|url=http://www.ourlondon2012.com/mascots/ |accessdate=20 мамыр 2010|archiveurl=http://web.archive.org/web/20100521054503/http://www.ourlondon2012.com/mascots/ |archivedate=21 мамыр 2010 &lt;!--DASHBot--&gt;|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;. Екі тұмардың көздері біреу, олар велошабандоздың бас киімін киеді, және онда Ойындардың [[логотип]]тері бейнеленген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mylondon2012.com/mascots/ |title=Home – London 2012 Mascots |publisher=Mylondon2012.com |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Медаль ===<br /> [[Сурет:2012 Olympic Gold Medals.jpg|thumb|200px|2012 Жазғы Олимпиада ойындарының алтын медалі (екі жағынан көрсетілген)]]<br /> БІр медальдың диаметрі шамамен 85 миллиметр болады, ал қалыңдығы 7 миллиметр&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.royalmint.com/Corporate/media/London-2012-Olympic-games-victory-medals.aspx |title=London 2012 Olympic Games victory medals to be made by the Royal Mint |publisher=Royalmint.com |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;. Жалғыз бір жүлденің салмағы 375-400 грамм аралығында болады&lt;ref name=storage&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-18677289 |work=BBC News |title=London 2012: Olympic medals locked in Tower |date=2 шілде 2012|accessdate=4 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;. Sky Sports мәліметтері бойынша, бұл Ойындар тарихындағы ең үлкен медальдар болып саналады екен. Олимпиадаға барлығы 2100 медаль жасалынып шығады.<br /> <br /> Әр түрлі мәртебедегі жүлделерде сәулелермен көмкерілген сол Ойынның логотипі болады. Медальдың арғы жағында жеңіс құдайы Ника мен [[Темза]] өзенінің суреті орналасады&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-14291544 |work=BBC News |title=London 2012: Olympic medals timeline |date=26 шілде 2011}}&lt;/ref&gt;. Бұл жобаның авторы ретінде дизайнер Дэвид Уоткинс болды&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-15475942 |work=BBC News |title=London 2012: Olympic medals go into production in Wales |date= 27 қазан 2011 |accessdate=4 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> === Әнұран ===<br /> Лондондағы Олимпиаданың ресим түрдегі [[әнұран]]ы ретінде «''Muse''» тобының «''Surviva''l» ({{lang-kk|«Өміршеңдік»}}) әні таңдалды&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-18607319|title=Muse unveil official Olympic song|publisher=BBC|date=28 маусым 2012 |accessdate=28 маусым 2012}}&lt;/ref&gt;. Әнұран Олимпиаданың ашылу салтанатында және жеңімпаздарды марапаттау сәттерінде ойнатылады. Ән алғашқы тақырыптардың бірі болды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.royalmailgroup.com/news/2009/royal-mail-launches-major-series-olympic-stamps-london-2012 |title=Welcome to Royal Mail Group |publisher=.royalmailgroup.com |date=24 тамыз 2009 |accessdate=15 қазан 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Ювяскюля университетіндегі денешынықтыру социологиясының фин профессоры Ханну Итконенге олимпиадалық әнұранның мәтіні бойынша бірнеше сын айтты. Оның айтуы бойынша, онда ешқандай спорттық рухқа қатысты ешнәрсе айтылмағаны, және ән мәтінінде бірігуге шақыратын, өмір деген — күрес екенін түсіндерітіндігі баяндалады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/sport/2011/nov/23/olympic-one-kilo-coins-unveiled |title=Olympic one kilo coins to mark London 2012 Games unveiled |first=Maev |last=Kennedy |newspaper=[[The Guardian]] |date=23 қараша 2011|accessdate=21 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Жарыстар барысы ==<br /> === Қатысушы құрамалар ===<br /> [[Сурет:2012 Summer olympics team numbers.svg|thumb|200px|&lt;center&gt;Атлеттер саны бойынша құрамалардың бөлінуі&lt;br /&gt;<br /> {|<br /> |{{legend inline|#540000|300+}}<br /> |{{legend inline|#F90000|100+}}<br /> |{{legend inline|#F7931D|30+}}<br /> |{{legend inline|#FFE600|10+}}<br /> |{{legend inline|#00BB05|4+}}<br /> |{{legend inline|#0093F7|1+}}<br /> |}&lt;/center&gt;]]<br /> 204 Ұлттық Олимпиада комитеттерінен (ҰОК) 10 500-ден астам атлеттер қатысты.&lt;ref name=athletecount&gt;{{Cite news |title=Olympics – Countries |quote=From the 27th of шілде 2012 – 204 countries will send more than 10,000 athletes to compete in 300 events |url=http://www.bbc.co.uk/sport/olympics/2012/countries |work=BBC Sport |accessdate=19 шілде 2012}}&lt;/ref&gt; Бұл Ұлыбритания тарихында болған [[1948 жыл]]ғы Лондондағы [[1948 Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпида ойындары]] мен 2002 жылғы [[Манчестер]]дегі Достастық ойындарынан асып түсті.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=City of Manchester Stadium: The Wembley rescuers |last=Hubbard |first=Alan |url=http://www.independent.co.uk/sport/city-of-manchester-stadium-the-wembley-rescuers-1132001.html |newspaper=The Independent |date=12 желтоқсан 1999 |accessdate=13 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 2011 жылдың маусым айындағы [[Халықаралық Олимпиада комитеті]]нің (ХОК) кезекті отырысында ХОК мүшелігінен айырылып қалған [[Антиль аралдары (Нидерланд) мен Аруба|Нидерланд Антиль аралдары]] Олимпиада комитетінің үш спортшысы мен ҰОК мойындалмаған Оңтүстік Суданның бір спортшысы Олимпиада туының астында жарысқа қатысатын болады.&lt;ref name=&quot;AHO&quot;&gt;{{cite web |title=Curtain comes down on 123rd IOC Session |url=http://www.olympic.org/ioc?articlenewsgroup=-1&amp;articleid=133159 |publisher=IOC |accessdate=11 шілде 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> {{multicol}}<br /> * {{AUS}}<br /> * {{AUT}}<br /> * {{AZE}}<br /> * {{ALB}}<br /> * {{ALG}}<br /> * {{AND}}<br /> * {{ARG}}<br /> * {{ARM}}<br /> * {{BLR}}<br /> * {{BEL}}<br /> * {{BUL}}<br /> * {{flagicon|Botswana}} [[Ботсвана]]<br /> * {{BRA}}<br /> * {{GBR}}<br /> * {{HUN}}<br /> * {{GUA}}<br /> * {{GER}}<br /> * {{HKG}}<br /> * {{GRE}}<br /> * {{GEO}}<br /> * {{DEN}}<br /> * {{COD}}<br /> * {{DJI}}<br /> * {{DOM}}<br /> {{Col-break}}<br /> * {{EGY}}<br /> * {{flagicon|Zambia}} [[Замбия]]<br /> * {{ZIM}}<br /> * {{ISR}}<br /> * {{IND}}<br /> * {{INA}}<br /> * {{IRI}}<br /> * {{IRL}}<br /> * {{ISL}}<br /> * {{ESP}}<br /> * {{ITA}}<br /> * {{flagicon|KAZ}} [[2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан|Қазақстан]]<br /> * {{CAY}}<br /> * {{KGZ}}<br /> * {{CMR}}<br /> * {{CAN}}<br /> * {{CYP}}<br /> * {{CHN}}<br /> * {{PRK}}<br /> * {{COL}}<br /> * {{CUB}}<br /> * {{KUW}}<br /> * {{LAT}}<br /> * {{LBR}}<br /> * {{LTU}}<br /> {{Col-break}}<br /> * {{LUX}}<br /> * {{MAS}}<br /> * {{MLT}}<br /> * {{MAR}}<br /> * {{MDA}}<br /> * {{MEX}}<br /> * {{MGL}}<br /> * {{NAM}}<br /> * {{NED}}<br /> * {{NZL}}<br /> * {{NOR}}<br /> * {{UAE}}<br /> * {{PAK}}<br /> * {{POL}}<br /> * {{POR}}<br /> * {{RUS}}<br /> * {{ROU}}<br /> * {{flagicon|El Salvador}} [[Сальвадор]]<br /> * {{SMR}}<br /> * {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Сауд Арабиясы]]<br /> * {{flagicon|Saint Lucia}} [[Сент-Люсия]]<br /> * {{SRB}}<br /> * {{SIN}}<br /> * {{SVK}}<br /> * {{SLO}}<br /> {{Col-break}}<br /> * {{USA}}<br /> * {{SLE}}<br /> * {{TJK}}<br /> * {{IOA}}<br /> * {{THA}}<br /> * {{TPE}}<br /> * {{TUN}}<br /> * {{TUR}}<br /> * {{UGA}}<br /> * {{UZB}}<br /> * {{UKR}}<br /> * {{flagicon|Uruguay}} [[Уругвай]]<br /> * {{PHI}}<br /> * {{FIN}}<br /> * {{FRA}}<br /> * {{CRO}}<br /> * {{CZE}}<br /> * {{CHI}}<br /> * {{SUI}}<br /> * {{SWE}}<br /> * {{EST}}<br /> * {{ERI}}<br /> * {{RSA}}<br /> * {{KOR}}<br /> * {{JPN}}<br /> * {{JAM}}<br /> {{Col-end}}<br /> <br /> === Атлеттер саны бойынша сұрыптау ===<br /> {| class=&quot;wikitable collapsible collapsed sortable&quot;<br /> |-style=&quot;font-size:larger&quot;<br /> !class=&quot;unsortable&quot;| !!Мемлекет !! Атлеттер<br /> |-<br /> | GBR || {{GBR}} || 541<br /> |-<br /> | USA || {{USA}} || 530<br /> |-<br /> | RUS || {{RUS}} || 436<br /> |-<br /> | AUS || {{AUS}} || 410<br /> |-<br /> | GER || {{GER}} || 392<br /> |-<br /> | CHN || {{CHN}} || 380<br /> |-<br /> | FRA || {{FRA}} || 330<br /> |-<br /> | JPN || {{JPN}} || 293<br /> |-<br /> | ITA || {{ITA}} || 284<br /> |-<br /> | ESP || {{ESP}} || 282<br /> |-<br /> | CAN || {{CAN}} || 277<br /> |-<br /> | BRA || {{BRA}} || 258<br /> |-<br /> | KOR || {{KOR}} || 245<br /> |-<br /> | UKR || {{UKR}} || 237<br /> |-<br /> | POL || {{POL}} || 218<br /> |-<br /> | NZL || {{NZL}} || 184<br /> |-<br /> | NED || {{NED}} || 178<br /> |-<br /> | BLR || {{BLR}} || 165<br /> |-<br /> | HUN || {{HUN}} || 157<br /> |-<br /> | ARG || {{ARG}} || 137<br /> |-<br /> | SWE || {{SWE}} || 134<br /> |-<br /> | CZE || {{CZE}} || 133<br /> |-<br /> | RSA || {{RSA}} || 125<br /> |-<br /> | BEL || {{BEL}} || 115<br /> |-<br /> | SRB || {{SRB}} || 115<br /> |-<br /> | KAZ || {{KAZ}} || 114<br /> |-<br /> | TUR || {{TUR}} || 114<br /> |-<br /> | DEN || {{DEN}} || 113<br /> |-<br /> | EGY || {{EGY}} || 113<br /> |-<br /> | CUB || {{CUB}} || 110<br /> |-<br /> | CRO || {{CRO}} || 108<br /> |-<br /> | COL || {{COL}} || 104<br /> |-<br /> | GRE || {{GRE}} || 104<br /> |-<br /> | ROU || {{ROU}} || 103<br /> |-<br /> | MEX || {{MEX}} || 102<br /> |-<br /> | SUI || {{SUI}} || 102<br /> |-<br /> | IND || {{IND}} || 83<br /> |-<br /> | TUN || {{TUN}} || 83<br /> |-<br /> | POR || {{POR}} || 77<br /> |-<br /> | AUT || {{AUT}} || 70<br /> |-<br /> | VEN || {{VEN}} || 70<br /> |-<br /> | MAR || {{MAR}} || 67<br /> |-<br /> | IRL || {{IRL}} || 66<br /> |-<br /> | SLO || {{SLO}} || 65<br /> |-<br /> | NOR || {{NOR}} || 64<br /> |-<br /> | BUL || {{BUL}} || 63<br /> |-<br /> | LTU || {{LTU}} || 62<br /> |-<br /> | FIN || {{FIN}} || 55<br /> |-<br /> | NGR || {{NGR}} || 55<br /> |-<br /> | UZB || {{UZB}} || 54<br /> |-<br /> | AZE || {{AZE}} || 53<br /> |-<br /> | IRI || {{IRI}} || 53<br /> |-<br /> | PRK || {{PRK}} || 51<br /> |-<br /> | JAM || {{JAM}} || 50<br /> |-<br /> | KEN || {{KEN}} || 47<br /> |-<br /> | LAT || {{LAT}} || 46<br /> |-<br /> | SVK || {{SVK}} || 46<br /> |-<br /> | TPE || {{TPE}} || 44<br /> |-<br /> | ALG || {{ALG}} || 42<br /> |-<br /> | HKG || {{HKG}} || 42<br /> |-<br /> | ISR || {{ISR}} || 37<br /> |-<br /> | THA || {{THA}} || 37<br /> |-<br /> | ECU || {{ECU}} || 36<br /> |-<br /> | CHI || {{CHI}} || 35<br /> |-<br /> | DOM || {{DOM}} || 35<br /> |-<br /> | ETH || {{ETH}} || 35<br /> |-<br /> | GEO || {{GEO}} || 35<br /> |-<br /> | ANG || {{ANG}} || 34<br /> |-<br /> | CMR || {{CMR}} || 33<br /> |-<br /> | EST || {{EST}} || 33<br /> |-<br /> | MNE || {{MNE}} || 33<br /> |-<br /> | SEN || {{SEN}} || 31<br /> |-<br /> | MAS || {{MAS}} || 30<br /> |-<br /> | TRI || {{TRI}} || 30<br /> |-<br /> | MGL || {{MGL}} || 29<br /> |-<br /> | URU || {{URU}} || 29<br /> |-<br /> | HND || {{HND}} || 27<br /> |-<br /> | ISL || {{ISL}} || 27<br /> |-<br /> | UAE || {{UAE}} || 26<br /> |-<br /> | ARM || {{ARM}} || 25<br /> |-<br /> | PUR || {{PUR}} || 25<br /> |-<br /> | BAH || {{BAH}} || 24<br /> |-<br /> | GAB || {{GAB}} || 24<br /> |-<br /> | SIN || {{SIN}} || 23<br /> |-<br /> | INA || {{INA}} || 22<br /> |-<br /> | MDA || {{MDA}} || 22<br /> |-<br /> | PAK || {{PAK}} || 21<br /> |-<br /> | GUA || {{GUA}} || 19<br /> |-<br /> | KSA || {{KSA}} || 19<br /> |-<br /> | VIE || {{VIE}} || 18<br /> |-<br /> | PER || {{PER}} || 16<br /> |-<br /> | TJK || {{TJK}} || 16<br /> |-<br /> | UGA || {{UGA}} || 16<br /> |-<br /> | KGZ || {{KGZ}} || 14<br /> |-<br /> | CYP || {{CYP}} || 13<br /> |-<br /> | ALB || {{ALB}} || 12<br /> |-<br /> | BRN || {{BRN}} || 12<br /> |-<br /> | ERI || {{ERI}} || 12<br /> |-<br /> | QAT || {{QAT}} || 12<br /> |-<br /> | CRC || {{CRC}} || 11<br /> |-<br /> | KUW || {{KUW}} || 11<br /> |-<br /> | MUS || {{MUS}} || 11<br /> |-<br /> | PHI || {{PHI}} || 11<br /> |-<br /> | CIV || {{CIV}} || 10<br /> |-<br /> | ESA || {{ESA}} || 10<br /> |-<br /> | GRN || {{GRN}} || 10<br /> |-<br /> | LIB || {{LIB}} || 10<br /> |-<br /> | SYR || {{SYR}} || 10<br /> |-<br /> | TKM || {{TKM}} || 10<br /> |-<br /> | FIJ || {{FIJ}} || 9<br /> |-<br /> | GHA || {{GHA}} || 9<br /> |-<br /> | JOR || {{JOR}} || 9<br /> |-<br /> | LUX || {{LUX}} || 9<br /> |-<br /> | NAM || {{NAM}} || 9<br /> |-<br /> | BER || {{BER}} || 8<br /> |-<br /> | COK || {{COK}} || 8<br /> |-<br /> | GUM || {{GUM}} || 8<br /> |-<br /> | IRQ || {{IRQ}} || 8<br /> |-<br /> | PAR || {{PAR}} || 8<br /> |-<br /> | PNG || {{PNG}} || 8<br /> |-<br /> | SAM || {{SAM}} || 8<br /> |-<br /> | CGO || {{CGO}} || 7<br /> |-<br /> | ISV || {{ISV}} || 7<br /> |-<br /> | MAD || {{MAD}} || 7<br /> |-<br /> | PAN || {{PAN}} || 7<br /> |-<br /> | RWA || {{RWA}} || 7<br /> |-<br /> | SKN || {{SKN}} || 7<br /> |-<br /> | SRI || {{SRI}} || 7<br /> |-<br /> | TAN || {{TAN}} || 7<br /> |-<br /> | ZAM || {{ZAM}} || 7<br /> |-<br /> | ZIM || {{ZIM}} || 7<br /> |-<br /> | AFG || {{AFG}} || 6<br /> |-<br /> | AND || {{AND}} || 6<br /> |-<br /> | BAR || {{BAR}} || 6<br /> |-<br /> | BDI || {{BDI}} || 6<br /> |-<br /> | BIH || {{BIH}} || 6<br /> |-<br /> | BOL || {{BOL}} || 6<br /> |-<br /> | CAF || {{CAF}} || 6<br /> |-<br /> | CAM || {{CAM}} || 6<br /> |-<br /> | DJI || {{DJI}} || 6<br /> |-<br /> | FSM || {{FSM}} || 6<br /> |-<br /> | GUY || {{GUY}} || 6<br /> |-<br /> | MLI || {{MLI}} || 6<br /> |-<br /> | MON || {{MON}} || 6<br /> |-<br /> | MOZ || {{MOZ}} || 6<br /> |-<br /> | MYA || {{MYA}} || 6<br /> |-<br /> | NCA || {{NCA}} || 6<br /> |-<br /> | NIG || {{NIG}} || 6<br /> |-<br /> | SEY || {{SEY}} || 6<br /> |-<br /> | SUD || {{SUD}} || 6<br /> |-<br /> | TOG || {{TOG}} || 6<br /> |-<br /> | ANT || {{ANT}} || 5<br /> |-<br /> | ASA || {{ASA}} || 5<br /> |-<br /> | BAN || {{BAN}} || 5<br /> |-<br /> | BEN || {{BEN}} || 5<br /> |-<br /> | BUR || {{BUR}} || 5<br /> |-<br /> | CAY || {{CAY}} || 5<br /> |-<br /> | HAI || {{HAI}} || 5<br /> |-<br /> | LBA || {{LBA}} || 5<br /> |-<br /> | MDV || {{MDV}} || 5<br /> |-<br /> | MLT || {{MLT}} || 5<br /> |-<br /> | NEP || {{NEP}} || 5<br /> |-<br /> | PLE || {{PLE}} || 5<br /> |-<br /> | PLW || {{PLW}} || 5<br /> |-<br /> | SUR || {{SUR}} || 5<br /> |-<br /> | VAN || {{VAN}} || 5<br /> |-<br /> | ARU || {{ARU}} || 4<br /> |-<br /> | BOT || {{BOT}} || 4<br /> |-<br /> | COD || {{COD}} || 4<br /> |-<br /> | GBS || {{GBS}} || 4<br /> |-<br /> | GUI || {{GUI}} || 4<br /> |-<br /> | IOA || {{IOA}} || 4<br /> |-<br /> | LBR || {{LBR}} || 4<br /> |-<br /> | LCA || {{LCA}} || 4<br /> |-<br /> | LES || {{LES}} || 4<br /> |-<br /> | MHL || {{MHL}} || 4<br /> |-<br /> | MKD || {{MKD}} || 4<br /> |-<br /> | OMA || {{OMA}} || 4<br /> |-<br /> | SMR || {{SMR}} || 4<br /> |-<br /> | SOL || {{SOL}} || 4<br /> |-<br /> | YEM || {{YEM}} || 4<br /> |-<br /> | BIZ || {{BIZ}} || 3<br /> |-<br /> | BRU || {{BRU}} || 3<br /> |-<br /> | CHA || {{CHA}} || 3<br /> |-<br /> | COM || {{COM}} || 3<br /> |-<br /> | CPV || {{CPV}} || 3<br /> |-<br /> | KIR || {{KIR}} || 3<br /> |-<br /> | LAO || {{LAO}} || 3<br /> |-<br /> | LIE || {{LIE}} || 3<br /> |-<br /> | MAW || {{MAW}} || 3<br /> |-<br /> | SWZ || {{SWZ}} || 3<br /> |-<br /> | TGA || {{TGA}} || 3<br /> |-<br /> | TUV || {{TUV}} || 3<br /> |-<br /> | VIN || {{VIN}} || 3<br /> |-<br /> | BHU || {{BHU}} || 2<br /> |-<br /> | DMA || {{DMA}} || 2<br /> |-<br /> | GAM || {{GAM}} || 2<br /> |-<br /> | GEQ || {{GEQ}} || 2<br /> |-<br /> | IVB || {{IVB}} || 2<br /> |-<br /> | MTN || {{MTN}} || 2<br /> |-<br /> | NRU || {{NRU}} || 2<br /> |-<br /> | SLE || {{SLE}} || 2<br /> |-<br /> | SOM || {{SOM}} || 2<br /> |-<br /> | STP || {{STP}} || 2<br /> |-<br /> | TLS || {{TLS}} || 2<br /> |}<br /> <br /> === Жарыс түрлері ===<br /> 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының барлық сайыстары спорттың 26 түрінен және 39 спорттық түр бөліктерінен өтеді:<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-4}}<br /> * [[Сурет:Rowing pictogram.svg|17px|Академиялық есу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу|Академиялық есу]]<br /> * [[Сурет:Badminton pictogram.svg|17px|Бадминтон]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон|Бадминтон]]<br /> * [[Сурет:Basketball pictogram.svg|17px|Баскетбол]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол|Баскетбол]]<br /> * [[Сурет:Boxing pictogram.svg|17px|Бокс]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс|Бокс]]<br /> * [[Сурет:Wrestling pictogram.svg|17px|Күрес]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес|Күрес]]<br /> ** Еркін<br /> ** Грек-рим<br /> * [[Сурет:Cycling (road) pictogram.svg|17px|Велоспорт]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт]]<br /> ** Трек жарысы<br /> ** Шоссе жарысы<br /> ** Маунтинбайк<br /> ** BMX<br /> {{col-4}}<br /> * Су спорты түрлері<br /> ** [[Сурет:Water polo pictogram.svg|17px|Су добы]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы|Су добы]]<br /> ** [[Сурет:Swimming pictogram.svg|17px|Жүзу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу]]<br /> ** [[Сурет:Diving pictogram.svg|17px|Суға секіру]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру|Суға секіру]]<br /> ** [[Сурет:Synchronized swimming pictogram.svg|17px|Синхронды жүзу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу|Синхронды жүзу]]<br /> * [[Сурет:Volleyball (indoor) pictogram.svg|17px|Волейбол]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол|Волейбол]]<br /> ** Волейбол<br /> ** Жағажай волейболы<br /> * [[Сурет:Handball pictogram.svg|17px|Қол добы]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы қол добы|Қол добы]]<br /> * [[Сурет:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px|Байдаркада және каноэде есу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы байдаркада және каноэде есу|Байдаркада және каноэде есу]]<br /> ** Байдаркада және каноэде есу<br /> ** Слаломдық есу<br /> {{col-4}}<br /> * Гимнастика<br /> ** [[Сурет:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|17px|Спорттық гимнастика]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика|Спорттық гимнастика]]<br /> ** [[Сурет:Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg|17px|Көркем гимнастика]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем|Көркем гимнастика]]<br /> ** [[Сурет:Gymnastics (trampoline) pictogram.svg|17px|Батутта секіру]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы батутта секіру|Батутта секіру]]<br /> * [[Сурет:Judo pictogram.svg|17px|Дзюдо]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо|Дзюдо]]<br /> * [[Сурет:Equestrian pictogram.svg|17px|Ат спорты]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты|Ат спорты]]<br /> ** Ат үйрету<br /> ** Конкур<br /> ** Үшсайыс<br /> * [[Сурет:Athletics pictogram.svg|17px|Жеңіл атлетика]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика]]<br /> * [[Сурет:Table tennis pictogram.svg|17px|Үстел теннисі]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі|Үстел теннисі]]<br /> {{col-4}}<br /> * [[Сурет:Sailing pictogram.svg|17px|Желкенді спорт]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы желкенді спорт|Желкенді спорт]]<br /> * [[Сурет:Modern pentathlon pictogram.svg|17px|Қазіргі бессайыс]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс|Қазіргі бессайыс]]<br /> * [[Сурет:Shooting pictogram.svg|17px|Нысана Көздеу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу|Нысана көздеу]]<br /> * [[Сурет:Archery pictogram.svg|17px|Садақтан ату]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату|Садақ ату]]<br /> * [[Сурет:Tennis pictogram.svg|17px|Теннис]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис|Теннис]]<br /> * [[Сурет:Triathlon pictogram.svg|17px|Триатлон]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон|Триатлон]]<br /> * [[Сурет:Taekwondo pictogram.svg|17px|Таэквондо]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы таэквандо|Таэквондо]]<br /> * [[Сурет:Weightlifting pictogram.svg|17px|Ауыр атлетика]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика]]<br /> * [[Сурет:Fencing pictogram.svg|17px|Семсерлесу]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы семсерлесу|Семсерлесу]]<br /> * [[Сурет:Football pictogram.svg|17px|Футбол]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол|Футбол]]<br /> * [[Сурет:Field hockey pictogram.svg|17px|Көгалдағы хоккей]] [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы көгалдағы хоккей|Көгалдағы хоккей]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> [[2005 жыл]]ы [[8 шілде]]де, Лондонды Олимпиада ойындарының астанасы ретінде қабылдағаннан кейін екі күн өткен соң, [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] ойындар тізімінен [[бейсбол]] мен софтболды алып тастады.&lt;ref name=SportsDropped/&gt; Олардың орнына [[гольф]], карате, регби-7, дөңгелекті спорт пен скошты қосу ұсынылды, бірақ бұл спорт түрлері жеткілікті дауыс жинай алмады.&lt;ref name=SportsDropped&gt;{{Cite news |url= http://www.usatoday.com/sports/olympics/2005-07-08-baseball-softball-dropped_x.htm |title=Baseball, softball bumped from Olympics |first=Vicki |last=Michaelis |accessdate=17 тамыз 2008 |date=8 шілде 2005 |work=USA Today }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Алдыңғы Ойындарға қарағанда бағдарламаға біршама өзгерістер енгізілді. [[2009 жыл]]ы [[13 тамыз]]да ХОК-нің атқарушы комитеті тұңғыш рет әйелдерге [[бокс]]тан қолғап түйістіруге рұқсат берді.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Fraser|first=Andrew|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/olympics_2012/4162498.stm|title=Shooters seek handgun law change|date=19 тамыз 2005|publisher=BBC News|accessdate=30 шілде 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Associated Press|url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=oly&amp;id=3478179|title=British government relaxes gun laws on sport ahead of 2012 Olympics|date=8 шілде 2008|publisher=[[ESPN]]|accessdate=30 шілде 2012}}&lt;/ref&gt; Олар 12 атлет болып салмақтың үш түрінен (51-ге дейін, 60 және 75 кг) бақ сынасады. Соның әсерінен еркектер жағындағы бір салмақ дәрежесі алынып тасталатын болады. Сонымен әйелдер жазғы ойындардың барлық түрінен сайысқа түсе алады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.olympic.org/uk/games/past/innovations_uk.asp?OLGT=1&amp;OLGY=1996 |title=International Olympic Committee – Olympic Games |publisher=Olympic.org |accessdate=12 қазан 2008 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20080912061938/http://www.olympic.org/uk/games/past/innovations_uk.asp?OLGT=1&amp;OLGY=1996 |archivedate=12 September 2008 &lt;!--DASHBot--&gt; |deadurl=no}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сонымен қатар гандболда да ептеген өзгерістер болды: ширек финалда жеңіліп қалған құрамалар үшін 5-8 орындарға арналған турнир болмайды. Ал қазіргі бессайыстың форматы өзгерді: жүгіру мен нысана көздеу бір сайысқа біріктіріледі.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.express.co.uk/posts/view/35597/Gordon-Brown-backs-Olympic-netball |title=Gordon Brown backs Olympic netball |work=Daily Express|location=UK |accessdate=10 September 2008 |date=20 ақпан 2008 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20080928201036/http://www.express.co.uk/posts/view/35597/Gordon-Brown-backs-Olympic-netball |archivedate=28 September 2008 &lt;!--DASHBot--&gt; |deadurl=no}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === Күнтізбе ===<br /> Ойындардың толық кестесі [[2011 жыл]]дың [[15 ақпан]]ында жарияланды&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympic_games/london_2012/9397378.stm 2012 жылдың Олимпиада ойындары күнтізбесі жарияланды]&lt;/ref&gt;.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%;&quot;<br /> |-<br /> |bgcolor=#00cc33| ● ||Ашылу салтанаты|| bgcolor=#3399ff| ● ||Квалификациялық жарыстар || bgcolor=#ffcc00| ● ||Жарыстар финалдары||bgcolor=#ee3333| ● ||Жабылу салтанаты<br /> |-<br /> {{end box}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;&quot;<br /> |-<br /> ! colspan=2|Шілде / тамыз !!width=25|25!!width=25|26!!width=25|27!!width=25|28!!width=25|29!!width=25|30!!width=25|31!!width=25|1!!width=25|2<br /> !width=25|3!!width=25|4!!width=25|5!!width=25|6!!width=25|7!!width=25|8!!width=25|9!!width=25|10!!width=25|11!!width=25|12!!Медальдар<br /> |-<br /> | colspan=2 |Рәсімдер || || ||bgcolor=#00cc33 align=center|●|| || || || || || || || || || || || || || || ||bgcolor=#ee3333 align=center|●||<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу|Академиялық есу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 14<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон|Бадминтон]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 5<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол|Баскетбол]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс|Бокс]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 5<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 5<br /> &lt;!-- T --&gt;| 13<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес|Күрес]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- T --&gt;| 18<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2 | [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 18<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы|Су добы]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол|Волейбол]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 4<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы қол добы|Қол добы]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы байдаркада және каноэде есу|Байдаркада және каноэде есу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 16<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо|Дзюдо]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 14<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты|Ат спорты]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 6<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 5<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 7<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 5<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 5<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 6<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 8<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 47<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі|Үстел теннисі]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 4<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы желкенді спорт|Желкенді спорт]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 10<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 34<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру|Суға секіру]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 8<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы батутта секіру|Батутта секіру]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу|Синхронды жүзу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс|Қазіргі бессайыс]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика|Спорттық гимнастика]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 4<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 14<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу|Нысана көздеу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 15<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату|Садақ ату]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 4<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис|Теннис]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 3<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 5<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон|Триатлон]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы таэквандо|Таэквондо]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 8<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 15<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы семсерлесу|Семсерлесу]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 2<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 10<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол|Футбол]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы көгалдағы хоккей|Көгалдағы хоккей]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 31 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 01 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 02 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 03 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 04 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 05 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 06 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 07 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 08 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | align=&quot;left&quot; colspan=2| [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем гимнастика|Көркем гимнастика]]<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|<br /> &lt;!-- 09 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=&quot;#3399ff&quot; |<br /> &lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#ffcc00 | 1<br /> &lt;!-- T --&gt;| 2<br /> |- align=&quot;center&quot;<br /> | colspan=2| '''Медальдар'''<br /> &lt;!-- 25 --&gt;|<br /> &lt;!-- 26 --&gt;|<br /> &lt;!-- 27 --&gt;|<br /> &lt;!-- 28 --&gt;|12<br /> &lt;!-- 29 --&gt;|14<br /> &lt;!-- 30 --&gt;|12<br /> &lt;!-- 31 --&gt;|15<br /> &lt;!-- 01 --&gt;|20<br /> &lt;!-- 02 --&gt;|18<br /> &lt;!-- 03 --&gt;|22<br /> &lt;!-- 04 --&gt;|24<br /> &lt;!-- 05 --&gt;|24<br /> &lt;!-- 06 --&gt;|18<br /> &lt;!-- 07 --&gt;|21<br /> &lt;!-- 08 --&gt;|17<br /> &lt;!-- 09 --&gt;|22<br /> &lt;!-- 10 --&gt;|16<br /> &lt;!-- 11 --&gt;|32<br /> &lt;!-- 12 --&gt;|15<br /> &lt;!-- T --&gt;|'''302'''<br /> |-<br /> ! colspan=2|[[шілде]]/[[тамыз]]!!25!!26!!27!!28!!29!!30!!31!!&amp;nbsp;1!!&amp;nbsp;2<br /> !&amp;nbsp;3!!&amp;nbsp;4!!&amp;nbsp;5!!&amp;nbsp;6!!&amp;nbsp;7!!&amp;nbsp;8!!&amp;nbsp;9!!10!!11!!12!!<br /> {{end box}}<br /> <br /> === Әлем рекордтары ===<br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;<br /> |-<br /> ! Уақыт !! Оқиға !! Атлет !! Мемлекет !! class=&quot;unsortable&quot;|Рекорд: сипаты !! class=&quot;unsortable&quot;|[[Сурет:Emblem-symbolic-link.svg|20px]]<br /> |-<br /> | 27 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу|Академиялық есу – Еркектер, жеке сайыс]] || Им Донг-Хьюн || {{KOR}} || Санақ бойынша әлемдік рекорд: '''699''', айналым рейтингі || &lt;ref name=&quot;olympicsmedaltally1&quot;&gt;{{cite web |url= http://olympicsmedaltally.com/im-dong-hyun-posts-first-world-record-of-london-2012-olympics.html |title=Im Dong Hyun posts first world record of London 2012 Olympics |work=Olympics Metal Tally |accessdate=27 Шілде 2012 |date=27 Шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 27 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу|Академиялық есу – Еркектер, құрамалар сайысы]] || Им Донг-Хьюн&lt;br /&gt;Ким Буб-Мин&lt;br /&gt;О Джин Хиек || {{KOR}} || Санақ бойынша әлемдік рекорд: '''2087''', айналым рейтингі || &lt;ref name=&quot;olympicsmedaltally1&quot;/&gt;<br /> |-<br /> | 28 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы байдаркада және каноэде есу|Байдаркада және каноэде есу – Еркектер, &lt;br /&gt; жұптасып сайысу]] || Эрик Мюррей &lt;br /&gt;Хэмиш Бонда || {{NZL}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''6:08.50''', бір жарыста || &lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.washingtonpost.com/sports/new-zealand-pair-hamish-bond-eric-murray-set-world-best-time-at-olympic-rowing-regatta/2012/07/28/gJQAMqGnFX_story.html |title=New Zealand pair Hamish Bond, Eric Murray set world best time at Olympic rowing regatta |work= The Washington Post |accessdate=28 Шілде 2012 |agency=Associated Press |date=28 Шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 28 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 400 метр аралас жеке сайыс]] || Ие Шиуен || {{CHN}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''4:28.43''', финалда|| &lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.newsday.com/sports/ye-shiwen-of-china-sets-world-record-to-win-olympic-gold-in-women-s-400-im-1.3866999 |title=Ye Shiwen of China sets world record to win Olympic gold in Әйелдер, 400 IM |work=Newsday |location =New York |accessdate=28 Шілде 2012 |date=28 Шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 29 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Әйелдер, 53 кг]] || [[Зүлфия Чиншанло]] || {{KAZ}} || Жұлқи көтеру бойынша әлемдік рекорд: '''131 кг''' || &lt;ref&gt;{{cite news |title=Әйелдер, 53kg Results |url= http://www.london2012.com/weightlifting/event/women-53kg/index.html?v=20120729-152516477 |publisher= London 2012 |date=29 Шілде 2012 |accessdate=29 Шілде 2012|archiveurl=https://archive.is/rcku|archivedate=2012-12-05}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 29 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 100 метр баттерфляй]] || Дана Воллмер || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''55.98''' || &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.newsday.com/sports/olympics/dana-vollmer-sets-world-record-in-100-fly-1.3868509 |title= Dana Vollmer sets world record in 100 fly |work=Newsday |location =New York |accessdate=29 Шілде 2012 |date=29 Шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 29 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Еркектер, 100 метр брасс]] || Кэмерон ван дер Бург || {{RSA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''58.46''' ||&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.sabc.co.za/news/a/10d41a804c296bda9dcdbd6995218ba3/Sascoc-hails-van-der-Burgh-on-Olympic-win-20123007 |title=Sascoc hails van der Burgh on Olympic win |work=SABC |date=30 Шілде 2012 |location =Johannesburg |accessdate=30 Шілде 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 30 Шілде || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Еркектер, 62 кг]] || Ким Ун-Гук || {{PRK}} || Барлық уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''327 кг''' || &lt;ref&gt;{{cite news |title=Records tumble as Kim takes gold |url= http://www.london2012.com/news/articles/records-tumble-kim-takes-gold.html |publisher=London 2012 |date=30 Шілде 2012 |accessdate=30 Шілде 2012|archiveurl=https://archive.is/qmUQ|archivedate=2012-12-05}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 1 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Еркектер, 200 метр брасс]] || Даниэль Гиурта || {{HUN}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''2:07.28''' || &lt;ref name=&quot;day5&quot;&gt;{{cite news |title=Day 5 Review: Adrian, Gyurta celebrate gold success |url= http://www.london2012.com/news/articles/day-review-adrian-gyurta-celebrate-gold-success.html |publisher=London 2012 |date=1 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012|archiveurl=https://archive.is/Faom|archivedate=2012-12-10}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 1 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Еркектер, 77 кг]] || Люй Хиаоджун || {{CHN}} || Жұлқи көтеру бойынша әлемдік рекорд: '''175 кг'''&lt;br /&gt;Жалпы санақ бойынша әлемдік рекорд: '''379 кг''' || &lt;ref&gt;{{cite news |title=Lu lifts into record books |url= http://www.london2012.com/news/articles/lifts-into-record-books.html |publisher=London 2012 |date=1 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012|archiveurl=https://archive.is/hN3c|archivedate=2012-12-16}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 1 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 200 метр брасс]] || Ребекка Сони || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''2:20.00''', жартылай финалда|| &lt;ref name=&quot;day5&quot; /&gt;<br /> |-<br /> | 2 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Әйелдер, құрамалар сайысы, спринт]] || Виктория Пендлтон &lt;br /&gt; Джессика Варниш || {{GBR}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''32.526''', іріктеуде || <br /> |-<br /> | 2 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Әйелдер, құрамалар сайысы, спринт]] || Гонг Джинджие&lt;br /&gt; Го Шуан || {{CHN}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''32.447''', іріктеуде&lt;br /&gt;Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''32.422''', алғашқы турда|| &lt;ref&gt;{{cite news |title=Olympics-Cycling-China set world record, Britain out |url=http://www.reuters.com/article/2012/08/02/oly-cycl-ctwspr-record-day-idUSL6E8J2MQS20120802 |work=Reuters |date=2 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012 |first=Julien |last=Pretot}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 2 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Еркектер, құрамалар сайысы, қуалау]] || Эд Клэнси &lt;br /&gt;Герайнт Томас&lt;br /&gt;Стивен Берк&lt;br /&gt;Петр Кеннаудж || {{GBR}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:52.499''', іріктеуде&lt;br /&gt;Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:51.659''', финалда|| &lt;ref&gt;{{cite news |title=Coach backs GB quartet to go faster |url=http://uk.eurosport.yahoo.com/news/coach-backs-gb-quartet-go-faster-225010484.html |work=Yahoo! Eurosport |date=2 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 2 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Еркектер, құрамалар сайысы, спринт]] || Филипп Хиндес&lt;br /&gt;Крис Хой&lt;br /&gt; Джейсон Кенни || {{GBR}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''42.747''', алғашқы турда.&lt;br /&gt;Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''42.600''', финалда || &lt;ref&gt;{{cite news |title=Hoy claims fifth gold |url=http://www.london2012.com/news/articles/hoy-claims-fifth-gold.html |publisher=London 2012 |date=2 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012|archiveurl=https://archive.is/pvcN|archivedate=2012-12-10}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 2 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 200 метр брасс]] || Ребекка Сони || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''2:19.59''', финалда || &lt;ref&gt;{{cite news |title=Soni smashes world record to claim gold |url=http://www.london2012.com/news/articles/soni-smashes-world-record-for-gold.html |publisher=London 2012 |date=2 Тамыз 2012 |accessdate=2 Тамыз 2012|archiveurl=https://archive.is/sw9H|archivedate=2012-12-16}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 3 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Әйелдер, құрамалар сайысы, қуалау]] || Даниэль Кинг&lt;br /&gt; Лаура Тротт &lt;br /&gt; Джоанна Роузелл || {{GBR}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:15.669''', іріктеуде||<br /> |-<br /> | 3 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу|Нысана көздеу – Еркектер, 50 метр, бейімделген мылтық]] || Сергей Мартынов || {{BLR}} || Нәтиже бойынша әлемдік рекорд: '''705.5''', финалда || <br /> |-<br /> | 3 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 200 метр, шалқалап жүзу]] || Мисси Франклин || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''2:04.06''', финалда ||<br /> |-<br /> | 4 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу|Нысана көздеу – Әйелдер, қақпан]] || Джессика Росси || {{ITA}} || Санақ бойынша әлемдік рекорд: '''75''', іріктеуде &lt;br /&gt; Санақ бойынша әлемдік рекорд: '''99''', финалда ||<br /> |-<br /> | 4 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт|Велоспорт – Әйелдер, құрамалар сайысы, қуалау]] || Даниэль Кинг&lt;br /&gt;Лаура Тротт&lt;br /&gt;Джоанна Роузелл || {{GBR}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:14.682''', алғашқы турда&lt;br /&gt; Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:14.051''', финалда||<br /> |-<br /> | 4 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Еркектер, 1500 метр, фристайл]] || Сун Ян || {{CHN}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''14:31.02''', финалда|| &lt;ref&gt;{{cite news |title=Sun shatters 1500m WR at Olympics, Fogg eighth |url=http://uk.eurosport.yahoo.com/news/sun-shatters-1500m-wr-olympics-fogg-eighth-190203974.html |publisher=Yahoo! Eurosport |date=4 Тамыз 2012 |accessdate=4 Тамыз 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 4 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу|Жүзу – Әйелдер, 4×100 метр, эстафета, қайталау]] || Мисси Франклин &lt;br /&gt;Ребекка Сони&lt;br /&gt;Дана Воллмер&lt;br /&gt; Эллисон Шмитт || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''3:52.05''', финалда|| <br /> |-<br /> | 4 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Еркектер, 94 кг]] || [[Илья Ильин]] || {{KAZ}} || Жұлқи көтеру бойынша әлемдік рекорд: '''233 кг'''.&lt;br /&gt;Жалпы санақ бойынша әлемдік рекорд: '''418 кг'''.||&lt;ref&gt;https://archive.is/20121204163336/www.london2012.com/weightlifting/event/men-94kg/index.html?v=20120804-203849822&lt;/ref&gt;<br /> |-<br /> | 5 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Әйелдер, +75 кг]] || Татьяна Каширина || {{RUS}} || Жұлқи көтеру бойынша әлемдік рекорд: '''151 кг'''.||<br /> |-<br /> | 5 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика|Ауыр атлетика – Әйелдер, +75 кг]] || Чжоу Лулу || {{CHN}} || Жалпы санақ бойынша әлемдік рекорд: '''333 кг'''.||<br /> |-<br /> | 9 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика – Еркектер, 800 метр]] || Дэвид Рудиша || {{KEN}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''1:40.91''', финалда||<br /> |-<br /> | 10 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика – Әйелдер, 4×100 метр]] || Тиана Мэдисон&lt;br /&gt;Аллисон Феликс&lt;br /&gt;Биянка Найт&lt;br /&gt;Кармелита Джетер || {{USA}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''40.82''', финалда||<br /> |-<br /> | 11 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика – Әйелдер, 20 километр]] || Елена Лашманова || {{RUS}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''1:25:02'''.||<br /> |-<br /> | 11 Тамыз || [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика|Жеңіл атлетика – Еркектер, 4×100 метр]] || Неста Картер &lt;br /&gt; Майкл Фратер &lt;br /&gt;Йохан Блэйк &lt;br /&gt; Усейн Болт|| {{JAM}} || Уақыт бойынша әлемдік рекорд: '''36.84''', финалда||<br /> |}<br /> <br /> === Медалдар санағы ===<br /> {{Main|2012 Жазғы Олимпиада ойындарының медалдар санағы}}<br /> <br /> '''2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы медал санағы бойынша алғашқы ондық'''<br /> {{:2012 Жазғы Олимпиада ойындарының медалдар санағы}}<br /> * &lt;small&gt;{{legend inline|#ccccff}} Қабылдаушы ел — Ұлыбритания;&lt;/small&gt;<br /> * &lt;small&gt;{{legend inline|gold}} Алтын медалдар саны бойынша: АҚШ — 46;&lt;/small&gt;<br /> * &lt;small&gt;{{legend inline|silver}} Күміс медалдар саны бойынша: АҚШ — 29;&lt;/small&gt;<br /> * &lt;small&gt;{{legend inline|#cc9966}} Қола медалдар саны бойынша: Ресей — 32;&lt;/small&gt;<br /> * &lt;small&gt;{{legend inline|white}} Барлық санаттағы медалдар саны бойынша: АҚШ — 104.&lt;/small&gt;<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[2012 Жазғы Паралимпиада ойындары]]<br /> * [[Лондон Олимпиадасына қатысатын Қазақстан спортшылары]]<br /> * [[2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{reflist|2}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> {{commons category|2012 Summer Olympics}}<br /> <br /> ;Ресми<br /> * [http://www.london2012.com/ London 2012 — Ресми уеб сайты]<br /> * [http://www.olympic.org/london-2012-summer-olympics Олимпиада комитетінің сайтындағы Лондон 2012 ойындарына арналған беті]<br /> <br /> ;Жаңалықтар<br /> * [http://www.nbcolympics.com/ 2012 London Olympics] at ''[[NBC]]''<br /> * [http://www.telegraph.co.uk/finance/london-olympics-business/ London Olympics Business] at ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<br /> * [http://www.dmoz.org/Sports/Events/Olympics/Summer_Games/2012_-_London/ Open Directory Project: 2012 London Olympics]<br /> * [http://www.e-lankanews.com/2012/07/2012-london-olympic-opening-ceremony-e.html 2012 london olympic opening ceremony-E-Lankanews]<br /> <br /> {{Олимпиада}}<br /> {{2012 Жазғы Олимпиада ойындары}}<br /> {{2012 жылғы Олимпиада және Паралимпиада нысандары}}<br /> {{2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы мемлекеттер}}<br /> <br /> [[Санат:Олимпиада ойындары]]<br /> [[Санат:Спорт 2012 жылы]]<br /> [[Санат:2012 Жазғы Олимпиада ойындары]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D2%9B_%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D1%96 2017-02-15T09:11:18Z

<p>Sibom: /* Байқалуы */clean up, replaced: December → желтоқсан (5) using AWB</p> <hr /> <div>[[Сурет:PSR J0348+0432.jpg|thumb|right|200px| Пульсар және оның ақ ергежейлі қосары]]<br /> [[Сурет:HR-diag-no-text-2.svg|thumb|right|200px|Hertzsprung-Russell diagram]]<br /> '''Ақ ергежейлі''' ({{lang-en|white dwarf}}) кейде '''Ақ ергежейлі жұлдыз''' деп те аталады, [[күйреуік материя]]дан ({{lang-la|Degenerate matter}}) құралған ұсақ тұрақты [[жұлдыз]]. Олардың тығыздығы жоғары, массасы күнмен қарайлас Ақ ергежейлінің көлемі бар болғаны жер шарындай ғана болады. Олардың әлсіз жарығы бұрынға мол энергияның сақталып қалған соңғы қалдық қуатынан келеді.&lt;ref name=&quot;osln&quot; /&gt; Күнге жақын аймақтағы жұлдыздардың шамамен 6% Ақ ергежейліге жатады.&lt;ref&gt;[http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.2007.0426.htm The One Hundred Nearest Star Systems], Todd J. Henry, RECONS, 2007-04-11. Accessed on line 2007-05-04.&lt;/ref&gt; Бұл түрдегі жарығы әлсіз Ақ ергежейлі сипатына Генри Норрис Рассел, Эдвард Чарльз Пикеринг, және У. Флеминг қатарлы кісілер 1910 жылы назар аударды.&lt;ref name=&quot;schatzman&quot; /&gt; &quot;Ақ ергежейлі&quot; деп алғаш 1922 жылы Willem Luyten атады.&lt;ref name=&quot;holberg&quot; /&gt;<br /> <br /> Ақ ергежейлі орта, төмен салмақтағы жұлдыздар өзгерісінің соңғы сатысы, біз тұратын [[галактика]] — [[Құс жолы]]ның 97% пайызы осындай жұлдыздардан құралады.&lt;ref name=&quot;cosmochronology&quot; /&gt; Орта, төмен салмақты жұлдыздар өз өмірінің [[Негізгі тізбек жұлдызы]] сатысынан өтіп, сутегінің [[термоядролық реакция]]сы сатысынан өткен соң, гелийдің термоядролық реакциясы сатысына өтіп, гелийлік жану арқылы көміртегі мен оттегі жасайтын [[үштік алфа процессі]]не (triple-alpha process) ауысып, өсіп [[Алып қызыл жұлдыз]]ға айналады. Егер, Алып қызыл жұлдызда жоғары температурада көміртегіні жандыратындай жеткілікті қуат болмаса, көміртегі мен оттегі жұлдыз өзегінде жиналып қалады. Сыртқы қабатында тарқалған газдар [[Планеталық тұмандық]]ты қалыптастырған соң, қалғаны тек ядролық бөлік болады және ол Ақ ергежейліге айналады.&lt;ref name=&quot;rln&quot;&gt;[http://spiff.rit.edu/classes/phys230/lectures/planneb/planneb.html Late stages of evolution for low-mass stars], Michael Richmond, lecture notes, Physics 230, [[Rochester Institute of Technology]]. Accessed on line 2007-05-03.&lt;/ref&gt; Демек, Ақ ергежейлі көбінесе көміртегі мен оттегіден құралады. Кейде оның өзегінде көміртегіні жандыра алатын, бірақ неонды жандыруға жетпейтін температура болады. Мұндай жұлдыздар ядросы оттегі, неон, магнийден құралған Ақ ергежейлі есептеледі.&lt;ref name=&quot;oxne&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ASPC..334..165W On Possible Oxygen/Neon White Dwarfs: H1504+65 and the White Dwarf Donors in Ultracompact X-ray Binaries], K. Werner, N. J. Hammer, T. Nagel, T. Rauch, and S. Dreizler, pp. 165 ff. in ''14th European Workshop on White Dwarfs; Proceedings of a meeting held at Kiel, 19–23 шілде 2004'', edited by D. Koester and S. Moehler, San Francisco: Astronomical Society of the Pacific, 2005.&lt;/ref&gt; Әрине, кейбір гелийден құралған ақ ергежейлілер [[қосаржұлдыз]] ретінде массасы бұзылуынан да қалыптаса береді.&lt;ref name=&quot;apj606_L147&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2004ApJ...606L.147L A Helium White Dwarf of Extremely Low Mass], James Liebert, P. Bergeron, Daniel Eisenstein, H.C. Harris, S.J. Kleinman, Atsuko Nitta, and Jurek Krzesinski, ''The Astrophysical Journal'' '''606''', #2 (мамыр 2004), pp. L147–L149. Accessed on line 2007-03-05.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;he2&quot;&gt;[http://spaceflightnow.com/news/n0704/17whitedwarf Cosmic weight loss: The lowest mass white dwarf], press release, [[Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics]], 2007-04-17.&lt;/ref&gt;<br /> [[Сурет:Size IK Peg.png|thumb|left|400px|Cолда: А түрдеі IK Пегас А жұлдызы; төмен ортада: ақ ергежейлі IK Пегас B; оңда: [[Күн (жұлдыз)|күн]]; Ақ ергежейлінің температурасы 35500 K]]<br /> Ақ ергежейлінің ішкі бөлігінде теромядролық реакция тоқтағандықтан, ол энергия бөліп шығара алмайды, әрі термоядролық рекция арқылы [[гравитациялық сығылу]]ға (Gravitational collapse) төтеп бере алмайды. Ол тығыздығы өте жоғары [[күйреуік материя]]ның қысым күші арқылы сақталып тұрады. Физика заңдары бойынша, өз өсінде айналмайтын ақ ергежейлі жұлдыздың күйреуік материясының қысымы төтеп беретін масса шамамен күн массасының 1.4 есесіндей болады. Бұл әдетте [[Чандрасекара шегі]] деп аталады. Карбоксигемоглобин (көміртегі мен оттегі) ақ ергежейлінің массасы осы шекте болады, әдетте қосар серігімен масса ауыстырып отырады, немесе көміртегілік жарылыстан Ia түріндегі [[ғаламатжұлдыз]]ға айналады.&lt;ref name=&quot;osln&quot;&gt;[http://www.astronomy.ohio-state.edu/~jaj/Ast162/lectures/notesWL22.pdf Extreme Stars: White Dwarfs &amp; Neutron Stars], Jennifer Johnson, lecture notes, Astronomy 162, [[Ohio State University]]. Accessed on line 2007-05-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rln&quot; /&gt;<br /> <br /> Ақ ергежейлі қалыптасқан кездегі температура өте жоғары болады. Кезекте температурасы ең жоғары ақ ергежейлі, мысалы [[планеталық тұмандық]] NGC 2440 орталығындағы HD 62166 болып, беткі температурасының өзі 200,000K жетеді.&lt;ref&gt;[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap070215.html Astronomy Picture of the Day, 2007 February 15, Planetary Nebula NGC 2440]&lt;/ref&gt; Бірақ энергия қайнары үзілгендіктен, ол өз температурасын біртіндеп айналасына тарқатып, суи береді. Алғашқы жоғары температура оның [[радиация]]сы арқылы кішірейіп, қызара түседі. Ұзақ уақыт бойында ақ ергежейлі жұлдыз температурасы әлсірей беріп жарығы байқалмайтын шекке жетеді де, суық [[Қара ергежейлі]]ге айналады.&lt;ref name=&quot;rln&quot; /&gt; Бірақ, қазіргі [[әлем]] әлі де жас (шамамен 13.7 млрд. жаста) болғандықтан&lt;ref name=&quot;aou&quot;&gt;[http://arxiv.org/abs/astro-ph/0603449v2 Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) Three Year Results: Implications for Cosmology], D. N. Spergel, R. Bean, O. Doré, M. R. Nolta, C. L. Bennett, J. Dunkley, G. Hinshaw, N. Jarosik, E. Komatsu, L. Page, H. V. Peiris, L. Verde, M. Halpern, R. S. Hill, A. Kogut, M. Limon, S. S. Meyer, N. Odegard, G. S. Tucker, J. L. Weiland, E. Wollack, and E. L. Wright, arXiv:astro-ph/0603449v2, 2007-02-27.&lt;/ref&gt;, ең ежелгі ақ ергежейлі жұлдыздардың өзі мыңдаған кельвин жылу шығарып, қара ергежейлі болуға жете қойған жоқ. Демек, қара ергежейлі жұлдыз әлі де теория жүзінде ғана мүмкін.&lt;ref name=&quot;osln&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;cosmochronology&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2001PASP..113..409F The Potential of White Dwarf Cosmochronology], G. Fontaine, P. Brassard, and P. Bergeron, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''113''', #782 (сәуір 2001), pp. 409–435.&lt;/ref&gt;<br /> == Байқалуы ==<br /> [[Сурет:White Dwarf Ages.ogv|thumb|right|300px|Ақ ергежейлінің қалыптасу-өзгеру мерзімі]]<br /> Алғаш байқалған ақ ергежейлі болса аспандағы үштік [[қосаржұлдыз]] Эридана 40, оның мүшелері негізгі тізбектегі эридана 40A және ақ ергежейлі эридана 40B және негізгі тізбектегі эридана 40C жұлдыздарды. Эридана 40 B/С жұлдыздарын Уильям Гершель 1783 жылдың 31 қаңтарында байқаған болатын&lt;ref&gt;[http://links.jstor.org/sici?sici=0261-0523(1785)75%3C40%3ACODSBW%3E2.0.CO%3B2-P Catalogue of Double Stars], William Herschel, ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London'' '''75''' (1785), pp. 40–126&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;, p.&amp;nbsp;73&lt;/sup&gt;. Ол 1825 жылы Friedrich Georg Wilhelm Struve жағынан және 1851 жылы Otto Wilhelm von Struve жағынан қайталай бақыланды.&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1926BAN.....3..128V The orbit and the masses of 40 Eridani BC], W. H. van den Bos, ''Bulletin of the Astronomical Institutes of the Netherlands'' '''3''', #98 (1926-07-08), pp. 128–132.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1974AJ.....79..819H Astrometric study of four visual binaries], W. D. Heintz, ''Astronomical Journal'' '''79''', #7 (шілде 1974), pp. 819–825.&lt;/ref&gt; 1910 жылы Генри Норрис Рассел, Эдвард Чарльз Пикеринг және У. Флеминг олардың бір өшкін серіктері бар екенін айқындады. Күзету нәтижесінде эридана 40B -ның жарық спектрі А түрде, яғни Ақ түсте екені белгілі болды.&lt;ref name=&quot;holberg&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AAS...20720501H How Degenerate Stars Came to be Known as White Dwarfs], J. B. Holberg, ''Bulletin of the American Astronomical Society'' '''37''' (желтоқсан 2005), p. 1503.&lt;/ref&gt; 1939 жылы Рассел бұл байқауға қайта назар аударды&lt;ref name=&quot;schatzman&quot;&gt;''White Dwarfs'', E. Schatzman, Amsterdam: North-Holland, 1958.&lt;/ref&gt;:<br /> [[Сурет:Sirius A and B Hubble photo.jpg|thumb|right|350px|[[Сүмбіле]] А және В жұлдыздары, [[Хаббл ғарыштық телескоп]] суреті]]<br /> {{Дәйексөз|Таяуда мен досым, жомарт қормалым Edward C. Pickering профессорді іздеп бардым. Ол мейірбан қалпынан айнымады. Біз Hinks екеуіміздің Кембриджде бақылаған жұлдыз параллаксін өзара салыстыруға кірістік. Бұл жұмыс өте өнімді （fruitful） болды — мүлделік жұлдыз шамасы әлсіз болған спектрі М түрдегі жұлдыздарға дейін талдау жасадық. Осы сұқбат барысында профессор менің тіркеуімде жоқ күңгірт жұлдыздар, әсіресе Эридана 40B -ны таныстырды. Ол аталған жұлдызға қатысты бақылауларды көрсетіп, спектрі А түрде екенін түсіндірді. Мен бұл туралы бұрын да білетінмін, бірақ осында бір қайшылық жатқанын сезіндім. Бұл қайшылық оның беткі жарық шамасы мен тығыздық шамасының сәйкессіздігіне қатысты болатын. Мен өзімнің таңырқап, тіпті абыржып тұрғанымды жасыра алмадым, өйткені бұл жұлдыз заңдылықтары үшін тосын бөтен құбылыс болатын. Бірақ профессор Pickering күлімсіреп: &quot;бұл бір өзгеше жағдай болғанымен, білімімізді көбейтудің орайлы сәті екен&quot; дегенді айтты.Сөйтіп біз Ақ ергежейліні зерттеуге кірісіп кеттік!}}<br /> <br /> Эридана 40B ның спектріне талдау жасау 1914 жылы Walter Adamsтан басталған болатын&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1914PASP...26..198A An A-Type Star of Very Low Luminosity], Walter S. Adams, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''26''', #155 (қазан 1914), p. 198.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Жерден қарағандағы аспандағы ең жарық [[жұлдыз]] [[Сүмбіле]]нің қосары, Сүмбіле В екінші рет байқалған ақ ергежейлі есептеледі. ХІХғ.-да кейбір жұлдыздар орнының болымсыз өзгерісін дұрыс өлшеу іске асқан болатын. Неміс астрономы Бессель осы өлшеулер арқылы [[Сүмбіле]] ( Тазы α шоқжұлдызы) мен Проционның (Күшік α) жылжуын айқындады. 1844 жылы ол осы екеуінің де серігі болуы мүмкін деп боллжады&lt;ref name=&quot;fwbessel&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1844MNRAS...6..136. On the Variations of the Proper Motions of ''Procyon'' and ''Sirius''], F. W. Bessel, communicated by J. F. W. Herschel, ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' '''6''' (желтоқсан 1844), pp. 136–141.&lt;/ref&gt;:<br /> <br /> {{Дәйексөз|Егер біз Сүмбіле мен Проционды қосаржұлдыз деп есептесек, онда олардағы орын өзгерісіне таңырқамас едік. Бұл қажетті ұстаным және бақылап-өлшеулерден алатын түбегейлі қорытынды. Бірақ жарқырауы массасы туралы ақпарат бермейді, өйткені көрінетін жұлдыздар көп болуы көрінбейтін жұлдыздардың көптем өмір сүретінін терістей алмайды ғой.}}<br /> <br /> Бассель сүмбіле серік жұлдызының орбиталық мерзімі жарты ғасыр деп шамалады&lt;ref name=&quot;fwbessel&quot; /&gt;. С.А.Ф.Питерс 1851 жылы бұл мерзімді қайта есептеді&lt;ref name=&quot;flammarion&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1877AReg...15..186F The Companion of Sirius], Camille Flammarion, ''The Astronomical Register'' '''15''', #176 (тамыз 1877), pp. 186–189.&lt;/ref&gt;. 1862 жылы 31 қаңтарда Грэм Кларк сүмбіленің бұл қосар серігін нақты көріп, жорамалды растады&lt;ref name=&quot;flammarion&quot; /&gt;. Уолтер Адамс 1915 жылы Сүмбіле В жұлдызының спектрі Сүмбіле А ға ұқсас екенін айқындады&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1915PASP...27..236A The Spectrum of the Companion of Sirius], W. S. Adams, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''27''', #161 (желтоқсан 1915), pp. 236–237.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Adriaan van Maanen 1917 жылы оқшау ақ ергежейліні байқады және ол бұл күндері &quot;Ван Маанен жұлдызы&quot; деп аталады&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1917PASP...29..258V Two Faint Stars with Large Proper Motion], A. van Maanen, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''29''', #172 (желтоқсан 1917), pp. 258–259.&lt;/ref&gt;. Бұл үш ақ ергежейлі ең алғаш байқалған &quot;классикалық Ақ ергежейлілер&quot;&lt;ref name=&quot;schatzman&quot; /&gt; есептеледі.<br /> <br /> Зерттеу мен бақылау қарқынды жүріп, техникалық құралдардың жаңалануы жаңа мүмкіндіктер ашып, ақыр-соңы, көптеген Ақ түсті жұлдыздар іркес-тіркес байқалды, олар жоғары жылдамдықтағы төмен жарықты жұлдыздар болатын. Виллем Люйтен 1922 жылы бұл түрдегі жұлдыздарды түсіндірген кезде тұңғыш &quot;white dwarf&quot; (Ақ ергежейлі) сөзін қолданғандай болды&lt;ref name=&quot;holberg&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1922PASP...34..156L The Mean Parallax of Early-Type Stars of Determined Proper Motion and Apparent Magnitude], Willem J. Luyten, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''34''', #199 (маусым 1922), pp. 156–160.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1922PASP...34...54L Note on Some Faint Early Type Stars with Large Proper Motions], Willem J. Luyten, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''34''', #197 (February 1922), pp. 54–55.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1922PASP...34..132L Additional Note on Faint Early-Type Stars with Large Proper-Motions], Willem J. Luyten, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''34''', #198 (сәуір 1922), p. 132.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-journal_query?volume=34&amp;plate_select=NO&amp;page=356&amp;journal=PASP. Third Note on Faint Early Type Stars with Large Proper Motion], Willem J. Luyten, ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'' '''34''', #202 (желтоқсан 1922), pp. 356–357.&lt;/ref&gt;. Біраз уақыт өткен соң Артур Эддингтон Стэнли бұл сөзді тұрақты қолданысқа енгізді&lt;ref name=&quot;holberg&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Eddington&quot; /&gt;. Түрлі күдіктерге қарамастан, тұңғыш классикалық емес (үштіктен басқа) Ақ ергежейлі 1930 жылы нақты байқалған екен. 1939 жылы 18 ақ ергежейлі айқындалды&lt;ref name=&quot;schatzman&quot; /&gt;. Люйтен қатарлылар 1940 жылдары жалғасты ізденіс жасап, 1950 жылға келгенде 100 ден артық ақ ергежейлі тіркелді және зерттелді&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1950AJ.....55...86L The search for white dwarfs], W. J. Luyten, ''Astronomical Journal'' '''55''', #1183 (сәуір 1950), pp. 86–89.&lt;/ref&gt;. 1999 жылы байқалған ақ ергежейлі саны 2,000 асып кетті&lt;ref name=&quot;villanovar4&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1999ApJS..121....1M A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs], George P. McCook and Edward M. Sion, ''The Astrophysical Journal Supplement Series'' '''121''', #1 (March 1999), pp. 1–130.&lt;/ref&gt;. Қазір Слоан цифрлы ғарыш шолуында ( Sloan Digital Sky Survey, Слоановский цифровой небесный обзор) байқалған ақ ергежейлілер саны 9,000 жетті және олардың көбі жаңадан байқалғандары есептеледі&lt;ref name=&quot;sdssr4&quot;&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2006ApJS..167...40E A Catalog of Spectroscopically Confirmed White Dwarfs from the Sloan Digital Sky Survey Data Release 4], Daniel J. Eisenstein, James Liebert, Hugh C. Harris, S. J. Kleinman, Atsuko Nitta, Nicole Silvestri, Scott A. Anderson, J. C. Barentine, Howard J. Brewington, J. Brinkmann, Michael Harvanek, Jurek Krzesiński, Eric H. Neilsen, Jr., Dan Long, Donald P. Schneider, and Stephanie A. Snedden, ''The Astrophysical Journal Supplement Series'' '''167''', #1 (қараша 2006), pp. 40–58.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;<br /> {{reflist|2}}<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> [[Санат:Астрономия]]<br /> [[Санат:Физика]]<br /> [[Санат:Астрофизика]]<br /> [[Санат:Жұлдыздар]]<br /> [[Санат:Шоқжұлдыздар]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%A6%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3 2017-02-15T09:10:26Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>{{Infobox person<br /> | name= Марк Цукерберг &lt;br /&gt;''Mark Zuckerberg''<br /> | image = Mark Zuckerberg at the 37th G8 Summit in Deauville 018 v1.jpg<br /> | image_size = 250px<br /> | caption = Цукербергтің [[2011]] жылғы суреті<br /> | birth_name = Марк Эллиот Цукерберг (Mark Elliot Zuckerberg)<br /> | birth_date =14.5.1984&lt;ref name=&quot;dob&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/technology/2011/mar/09/forbes-rich-list-facebook-six |title=Forbes rich list: Facebook six stake their claims |work=The Guardian |location=UK |first=Ed |last=Pilkington |date=наурыз 10, 2011 |accessdate=наурыз 30, 2011}}&lt;/ref&gt;<br /> | birth_place = Уайт-Плейнс, [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]]<br /> | ethnicity = [[Еврейлер|Еврей]]<br /> | alma_mater = [[Phillips Exeter Academy]]&lt;br /&gt; [[Harvard University]] (dropped out)<br /> | occupation = CEO/[[Chief operating officer|President]] of Facebook &lt;br /&gt;(24% shareholder in 2010)&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Facebook Effect|author=David Kirkpatrick|page=322}}&lt;/ref&gt;<br /> | networth = {{Gain}} US$17.5&amp;nbsp;billion (2011)&lt;ref name=10K&gt;{{cite web |url=http://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ |title= Mark Zuckerberg |date= наурыз 2011 |work=Forbes |accessdate=September 21, 2011}}&lt;/ref&gt; <br /> | relatives = <br /> | awards = TIME [[Time Person of the Year|Person of the Year]] 2010 <br /> | residence = Пало-Альто, Калифорния<br /> | known_for = Co-founding Facebook in 2004; becoming world's youngest billionaire as of 2008&lt;ref&gt;{{cite journal|publisher=[[Forbes magazine|Forbes]]|date=наурыз 5, 2008|url=http://www.forbes.com/2008/03/05/youngest-billionaires-rich-billionaires08-cx_lk_0305youngest_slide_11.html|title=In Pictures: Youngest Billionaires: Mark Zuckerberg, U.S.: Age 23: $1.5&amp;nbsp;billion, self-made|editor-first=Luisa|editor-last=Kroll|archiveurl=http://archive.is/EGIE|archivedate=желтоқсан 5, 2012}}&lt;/ref&gt;<br /> | website = [http://www.facebook.com/markzuckerberg Facebook.com/MarkZuckerberg]<br /> }}<br /> '''Марк Цукерберг''' (Марк Эллиот Цукерберг, мамырдың 14, 1984 жыл) — АҚШ бағдарламаушысы, [[Facebook]] әлеуметтік желісінің негізін қалаушы, және соның басқару кеңесінің төрағасы, филантроп. 2011 жылға сәйкес оның жеке қаражаты $17.5&amp;nbsp;миллиард деп есептеледі.&lt;ref name=10K/&gt; Facebook негізін 2004 жылы [[Гарвард университеті]]&lt;nowiki/&gt;нің студенті Марк Цукерберг қалаған болатын. «Time» журналы аталған желінің негізін қалаушы сол кездегі 26 жастағы Марк Цукербергті «Жыл адамы - 2010» атағымен марапаттады. БАҚ-тар Жыл адамы ретінде [[Жулиан Ассанж]] аталуы мүмкін деп болжам жасаған еді. Бірақ Марк Цукербергтің атақ-абыройы «Әлеуметтік желі» фильмі экранға шыққаннан кейін арта түсті. Бұл фильм Facebook желісінің негізін қалаған жас жігіттің өз ісіне берік­тігін, еңбекқорлығын көрсетеді. Кейбір мәліметтер бойынша, Марк Цу­керберг әлемге танымал [[Билл Гейтс]]&lt;nowiki/&gt;тің өміріне еліктеп, Гарвард университетіндегі оқуын тастап, фрилансер болуға ұмтыл­ған.&lt;ref&gt;[http://www.aikyn.kz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6194&amp;Itemid=62] Facebook – әлемдегі ең танымал әлеуметтік желі.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Facebook ==<br /> Марк Цукерберг қол жеткізген осы жетістігімен тоқтайын деп отырған жоқ. Бірінші кезекте ол, қауіпсіздік мәселелерімен айналысуды қолға алуда, яғни, бұл аккаунттарды бұзудан қорғау шаралары болмақ. Өйткені, пайдаланушылар жөніндегі ақпараттар жекелеген жағдайларда дүние табу, тіпті қылмыстық мақсаттар үшін қолданылады.&lt;!--[[Сурет:Zuckerberg meets Obama.jpg|thumb|Президент [[Барак Обама]] мен Цукерберг кездесуі, Ақпанның 17, 2011]]--&gt; Әлемдегі ең ірі әлеуметтік желіні құрушы өз жобасын алдымен тікелей эфир арқылы шығармақ болған екен. Бірақ, оның реті келмепті. Содан кейін істі бейне-блог арқылы жүзеге асыра бастаған.&lt;ref&gt;http://www.bnews.kz/kk/news/post/35533/ Facebook өткен алты жылда жарты миллиард пайдаланушыны біріктірді.&lt;/ref&gt;<br /> == Марапаттары ==<br /> 2010 жылы [[Time]] журналы Марк Цукербергті «Жыл адамы» деп атады.<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Facebook navbox}}<br /> <br /> [[Санат:Facebook]]<br /> [[Санат:1984 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Атеистер]]<br /> [[Санат:АҚШ миллиардерлері]]<br /> [[Санат:Бағдарламашылар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%98%D0%BA%D1%81 2017-02-15T09:09:50Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан (2) using AWB</p> <hr /> <div>{{Телесериал<br /> | Қазақша атауы = Агент Икс<br /> | Шынайы атауы = Agent X<br /> | суреті = Агент икс.jpg<br /> | тақырыбы = <br /> | сурет ені = <br /> | жанры = [[атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]]<br /> | формат = <br /> | авторы = Уильям Блейк Эррон<br /> | желісі = <br /> | өндіріс = <br /> | рөлдерде = [[Шэрон Стоун]]&lt;br /&gt;[[Джефф Хэфнер]]&lt;br /&gt;[[Джейми Шеридан]]&lt;br /&gt;[[Джон Ши]]&lt;br /&gt;[[Майк Колтер]]&lt;br /&gt;[[Джеральд Макрейни]]<br /> | баяндаушы = <br /> | бет басы = <br /> | композиторы = <br /> | мемлекет = {{Ту|АҚШ}}<br /> | тілі = [[ағылшын тілі|ағылшынша]]<br /> | маусымдар = 1<br /> | сериялар саны = 10<br /> | сериялардың тізімі = <br /> | атқарушы продюсері = Эрмиан Бернштейн&lt;br /&gt;Шэрон Стоун&lt;br /&gt;Уильям Блейк Эррон<br /> | продюсері = <br /> | режиссёрі = <br /> | операторы = <br /> | сценарист = <br /> | түсірілім орны = <br /> | ұзақтығы = 42 минут<br /> | студия = TNT Originals&lt;br /&gt;Beacon Pictures<br /> | статусы = <br /> | телеарна = [[Turner Network Television|TNT]]<br /> | бейне форматы = <br /> | дыбыс форматы = <br /> | көрсете бастады = 8 қараша 2015<br /> | соңғы рет көрсетілді = 27 желтоқсан 2015<br /> | алдыңғы = <br /> | келесі = <br /> | байланысы бар шоу = <br /> | imdb_id = 3499120<br /> | tv_com_id = <br /> | сайт = http://www.tntdrama.com/shows/agent-x.html<br /> }}<br /> '''«Аге́нт Икс»''' ({{lang-en|Agent X}}) — америкалық телесериал, премьерасы 8 қараша 2015 жылы [[Turner Network Television|TNT]] телеарнасында болып өтті&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tvline.com/2015/08/31/librarians-season-2-premiere-date-legends-agent-x/|title=TNT Sets Premiere Dates for Legends, Librarians, Sharon Stone's Agent X|work=tvline.com|last=Gelman |first=Vlada|accessdate=September 8, 2015|date=August 31, 2015}}&lt;/ref&gt;.<br /> 15 желтоқсан 2015 жылы TNT бірінші сезоннан кейін тоқтатты&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://deadline.com/2015/12/public-morals-legends-agent-x-canceled-tnt-1201667681/|title=‘Public Morals’, ‘Legends’ &amp; ‘Agent X’ Canceled By TNT|last=Andreeva|first=Nellie|date=желтоқсан 15, 2015|work=Deadline|accessdate=желтоқсан 15, 2015}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == Суреттемесі ==<br /> Натали Маккаби ([[Шэрон Стоун]]) АҚШ-тың вице-президенті болып, конституцияда құпия пункт бар екенінен хабардар болады: Ол пунктте жазылуынша кризис уақытында мемлекетті қорғау үшін арнайы агент жасауға болады.<br /> <br /> Джон Кейс ([[Джефф Хэфнер]]) сол уақытта «Агент Икс» қызметін атқарып жүреді.<br /> <br /> == Рөлдерде ==<br /> <br /> === Басты рөлдерде ===<br /> * [[Шэрон Стоун]] — ''вице-президент Натали Маккаби''<br /> * [[Джефф Хэфнер]] — ''Джон Кейс / «Агент Икс»''<br /> * [[Джейми Шеридан]] — ''Эдвин Стэнтон''<br /> * [[Джон Ши]] — ''президент Томас Экхарт''<br /> * [[Майк Колтер]] — ''Майлс Латем''<br /> * [[Джеральд Макрейни]] — ''Малкольм Миллар''<br /> <br /> === Қосымша рөлдерде ===<br /> * [[Джеймс Эрл Джонс]] — ''АҚШ жоғарғы сотының орынбасары Торн''<br /> * [[Ольга Фонда]] — ''Ольга Петровка''<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:2015 жылы шыққан АҚШ телесериалдары]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 2017-02-15T09:08:45Z

<p>Sibom: /* top */clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>'''Латын тілі''' ({{IPAc-en|ˈ|l|æ|t|ɨ|n|audio=En-us-latin.ogg}}; Latin: {{lang|la|''lingua latīna''}}; ''lingua'' сөзі &quot;тіл&quot; ұғымын білдіреді) - [[Латиум]] және [[Ежелгі Рим]]де [[Италикалық]] [[Латиндер (тайпа)|Латиндер]] сөйлеген [[антика]]лық [[Италик тілдері|Италик тілі]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=A companion to Latin studies|first=John Edwin |last=Sandys|location=Chicago|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1910|pages=811–812}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[Еуропа тілдері тізімі|Еуропалық тілдердің]] басым бөлігі секілді ежелгі [[Прото-Үнді-Еуропалық тіл]]дің жалғасы. [[Этруск тілі]]нің ықпалы мен [[Грек әліпбиі]]н пайдалану латын тілінің [[Апеннин түбегі]]нде қалыптасуына әсер етті. Қазіргі Роман тілдері латын тілі диалектісінің ([[Дөрекі латын|дөрекі Латын]]) жалғасы. Сонымен қатар латын тілін көптеген студенттер, зерттеушілер мен шіркеу қызметшілері пайдаланады, және әлем бойынша кейбір білім беру институттарында әлі күнге дейін оқытылады.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=A Dead Language That's Very Much Alive |url=http://www.nytimes.com/2008/10/07/nyregion/07latin.html |first=Winnie |last=Hu |journal=New York Times |date=6 қазан 2008 |ref=harv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=The New case for Latin |url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,90457,00.html |first=Mike |last=Eskenazi |journal=TIME |date=2 желтоқсан 2000}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Латын тілін көптеген тіл семьяларында [[неологизм|жаңа сөздер]] жасауда және биологиялық [[таксаномия (биология)|таксономияда]] да қолданады. Латын және оның жалғасы болып есептелетін [[Роман тілдері]] [[Италик тіл семьясы]]ның сақталып қалған жалғыз өкілдері. Италик тобының басқа өкілдері жазба ретінде сақталғанымен де, кейін Рим республикасы кезінде латын тілімен жұтылып кетті.<br /> <br /> == Мұрасы ==<br /> == Әдебиеті ==<br /> [[File:Latin dictionary.jpg|thumb|left|[[Грац университеті кітапханасы]]ндағы көп томды Латын тілі сөздігі]]<br /> <br /> Б.з.б. 6 ғасырда [[Рим]] сөйленісі ретінде пайда болып, [[Жерорта теңізі]]нің батысындағы елдерді қамтыды. Римдіктердің [[Галлия]], [[Иберия түбегі]]н, [[Солтүстік Африка]], [[Британия]], [[Норик]], [[Паннония]] және [[Дакия]]ны жаулап алуына байланысты Латын тілі тарады. Ол үнді-парсы және [[хетт тілдері]]не жақын. 9 ғасырдада Латын тілі сөйлеу тілі ретінде жойылды, дегенмен 15 — 16 ғасырларға дейін батыс [[еуропа]] қоғамының, [[католик шіркеуі]]нің, ішінара әдебиет пен ғылымның, дәрігерлік тәжірибенің жазба тілі болды. Латын тілі [[италиян тілі|италия]], [[сардин тілі|сардин]], [[провансаль тілі|провансаль]], [[француз тілі|француз]], [[каталон тілі|каталон]], [[испан тілі|испан]], [[португал тілі|португал]], [[ретороман тілі|ретороман]], [[даламат тілі|далмат]] және [[балқан-роман]] тілдерінің негізін қалыптастырды. [[Плавт]] (''б.з.б. 254 — 184'') комедиялары (20-ға жуық) ең көне туынды ретінде танылды. [[Цицерон]] мен [[Цезарь]] (''“Commentarіі de bello Jallіco”'') прозалары, [[Вергилий]]дің поэзиясы классикалық Латын тілінде жазылған. <br /> [[Сурет:Calligraphy.malmesbury.bible.arp.jpg|right|thumb|250px|Мына 1407 жылғы латын [[Библия]]сы [[Рим]]нің кейінгі мәдениеттерге орасан зор әсер еткендігін айтады]]<br /> <br /> == Ресми статус ==<br /> <br /> Латын Еуропа елдерінің ресми тілі болған, не әлі күнге дейін болуда:<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Көне Рим әдебиеті]]<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелері ==<br /> === Тіл құралдары ===<br /> * {{cite web | url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/resolveform?lang=la | title=Latin Dictionary Headword Search | work=Perseus Hopper | publisher=Tufts University}} Searches Lewis &amp; Short's ''A Latin Dictionary'' and Lewis's ''An Elementary Latin Dictionary''. Online results.<br /> * [http://genedict.net Genedict.net], генеологикалық сөздік және тарихы ұғымдар регистрі<br /> * {{cite web | url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?lang=la | title=Latin Word Study Tool | work=Perseus Hopper | publisher=Tufts University}} Еңгізілген сөздердің грамматикалық қызметін анықтау.<br /> * {{cite web | url=http://www.u.arizona.edu/~aversa/latin/ | title=Latin Inflector | first=Alan | last=Aversa | publisher=University of Arizona}} Еңгізілген сөйлемдегі бүкіл сөздердің грамматикалық қызметін анықтау.<br /> * {{cite web | url=http://www.verbix.com/languages/latin.shtml | title=Latin Verb Conjugator | publisher=Verbix}} Еңгізілген етістіктер туралы барлық ақпаратты көрсету.<br /> * {{cite web | url=http://lysy2.archives.nd.edu/cgi-bin/words.exe | title=Words | first=William | last=Whittaker | publisher=Notre Dame Archives}} Еңгізілген латын сөздерін анықтайды. Ағылшын сөздерін латын тіліне аударады.<br /> * {{cite web | url=http://alpheios.net | title=Alpheios | publisher=Alpheios Project}} Combines Whittakers Words, Lewis and Short, Bennett's grammar and inflection tables in a browser addon.<br /> * {{dmoz|Reference/Dictionaries/World_Languages/L/Latin/|Latin Dictionaries}}<br /> * {{cite book | url=http://books.google.pl/books?id=2sIDAAAAQAAJ&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false | title=A new abridgment of Ainsworth's Dictionary, English and Latin, for the use of Grammar Schools | first=John | last=Dymock | edition=4th | location=Glasgow | publisher=Hutchison &amp; Brookman | year=1830}}<br /> <br /> === Курстар ===<br /> * [http://www.tododiccionarios.com/rosetta/latin.html Online Latin resources], Розетта<br /> * [http://www.novaroma.org/nr/Online_resources_for_Latin Online resources for Latin], Nova Roma<br /> * [http://learn101.org/latin.php Learn Latin] Грамматика, сөздік қор және аудио<br /> * [http://frcoulter.com/latin/links.html Latin Links and Resources], Фр.Гари Коултер құрастырған<br /> * {{cite web| url=http://latinum.org.uk | title=Latinum | work=Latin Latin Course on YouTube and audiobooks | first=Evan | last=der Millner | authorlink=Evan der Millner | year=2007 | publisher=Molendinarius | accessdate=2 February 2012}}<br /> * {{cite web| url=http://learnlatinonlinefree.com | title=Learn Latin Online Free | work=Free online Latin course utilizing youtube videos and downloadable worksheets | first=Brent | last=Hatfield | authorlink=Brent Hatfield | year=2010 | publisher=Brent Hatfield | accessdate=2 September 2010}} Қзаір белсенді емес<br /> * {{cite web| url=http://www.cherryh.com/www/latin1.htm |title=Latin 1:the Easy Way | first=CJ |last=Cherryh |authorlink=C. J. Cherryh |year=1999 | publisher=CJ Cherryh |accessdate=24 маусым 2010}}<br /> * {{cite web| url=http://www.u.arizona.edu/~aversa/latin/simplicissimus.pdf |title=Simplicissimus |first=Carol | last=Byrne |year=1999 |publisher=The Latin Mass Society of England and Wales |accessdate=20 April 2011}} ([[шіркеулік латын]] курстары).<br /> * {{cite web| url=http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Ludus/lud_port.html | title=Ludus Latinus Cursus linguae latinae | work=Bibliotheca Augustiana |first=Ulrich |last=Harsch |date=1996–2010 | location=Augsburg | publisher=University of Applied Sciences |language=Latin |accessdate=24 маусым 2010}}<br /> * [http://www.nationalarchives.gov.uk/latin/beginners/default.htm Beginners' Latin] on http://www.nationalarchives.gov.uk/<br /> * [http://latinpodcast.podbean.com/ Latin Language for Beginners] подкаст<br /> <br /> === Грамматика және оқу ===<br /> * {{cite web|title=Latin Language (Lingua Latina) |url=http://www.orbilat.com/Languages/Latin/index.html |publisher=Orbis Latinus |first=Zdravko |last=Batzarov |year=2000 | accessdate=24 маусым 2010}}<br /> * {{cite book |url=http://www.gutenberg.org/etext/15665 |title=New Latin Grammar |first=Charles E. |last=Bennett | year=2005 |publisher= Project Gutenberg | origyear=1908 |edition=2nd |isbn=1-176-19706-1}}<br /> * {{cite book|last=Griffin | first=Robin | title=A student's Latin Grammar | publisher=University of Cambridge | edition=3rd | year=1992 | isbn=0-521-38587-3}}<br /> * {{cite web|title=Latin Online, Series Introduction|url=http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/latol-0-X.html|first=Winifred P.|last=Lehmann|first2=Jonathan|last2=Slocum|publisher=The University of Texas at Austin|year=2008|accessdate=16 September 2009}}<br /> * {{cite web | url=http://www6.ocn.ne.jp/~wil/ |title=The World of Comparative and Historical Linguistics (A Historical Survey of the Romance Languages) |first=Hugh Everard |last=Wilkinson |year=2010 |work=Page ON Park |publisher=NTT Communications |accessdate=24 маусым 2010}}<br /> <br /> &lt;/div&gt;<br /> <br /> === Фонетика ===<br /> * {{cite web|title=Latin Pronunciation – a Beginner's Guide|url=http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A657272|year=2001|publisher=H2G2, BBC}}<br /> * {{cite web |title=Phonetica Latinae-How to pronounce Latin |url=http://la.raycui.com/ |first=Ray |last=Cui |year=2005 |publisher=Ray Cui |accessdate=25 маусым 2010}}<br /> <br /> === Латын тіліндегі жаңалықтар мен аудио ===<br /> * [http://ephemeris.alcuinus.net/ Ephemeris], онлайн латын газеті<br /> * [http://yle.fi/radio1/tiede/nuntii_latini/], Латын тілді радио<br /> * [http://www.radiobremen.de/nachrichten/latein/ News in Latin], Бремен радиосы<br /> * [http://www.haverford.edu/classics/audio/ Classics Podcasts in Latin and Ancient Greek], Хаверфорд колледжі<br /> * [https://sites.google.com/site/janualinguae/latin Latinum Latin Language course and Latin Language YouTube Index]<br /> <br /> === Латын тіліндегі онлайн қауымдастықтар ===<br /> * [http://www.alcuinus.net/GLL/ Grex Latine Loquentium] (Латын тілінде сөйлесетіндер тізімі)<br /> * [http://www.circuluslatinusinterretialis.co.uk/ Circulus Latinus Interretialis] (Интернеттегі Латын тілі ортасы)<br /> * [http://schola.ning.com/ Latinum Schola]<br /> <br /> [[Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер]]<br /> [[Санат:Тілдер]]<br /> [[Санат:Латын тілі]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2017-02-15T09:07:26Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>[[Image:Möbius strip.jpg|thumb|240px|[[Möbius strip]]s, which have only one surface and one edge, are a kind of object studied in topology.]]<br /> <br /> '''Топология''' ({{lang-en|topology}}; [[Грек тілі|грек]]нен τόπος, “орын”, және λόγος, “оқу”) - [[математика]] ғылымының кеңістіктегі нүктелердің қасиет-сипаттарын зерттейтін бөлімі, мысалы ''қисындылық'' немесе ''ойға қонымдылық''.<br /> <br /> [[Image:Trefoil knot arb.png|thumb|A three-dimensional depiction of a thickened [[trefoil knot]], the simplest non-[[trivial knot]]]]<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> [[Image:Konigsberg bridges.png|thumb|left|240px|The [[Seven Bridges of Königsberg]] is a famous problem solved by Euler.]]<br /> <br /> [[Эйлер Леонард|Леонард Эйлер]]дің 1736 жылғы Кёнинсбергтің жеті көпірі атты ғылыми мақаласына негізделген теориядан тарайды.&lt;ref&gt;Euler, Leonhard, [http://www.math.dartmouth.edu/~euler/docs/originals/E053.pdf Solutio problematis ad geometriam situs pertinentis]&lt;/ref&gt; Бүгінгі күнгі топология ғылымында ең алғашқы ғылыми трактат саналады.<br /> <br /> [[Image:Mug and Torus morph.gif|thumb|right|240px|A continuous deformation (a type of [[homeomorphism]]) of a mug into a doughnut ([[torus]]) and back.]]<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; border=1<br /> |-<br /> ! colspan=&quot;2&quot; | Equivalence classes of the English alphabet:<br /> |-<br /> ! Homeomorphism<br /> ! Homotopy equivalence<br /> |-<br /> | style=&quot;vertical-align: top&quot; | [[Image:alphabet homeo.png|270px]]<br /> | style=&quot;vertical-align: top&quot; | [[Image:alphabet homotopy.png|300px]]<br /> |}<br /> <br /> ==Сілттемелер==<br /> {{reflist|colwidth=30em}}<br /> <br /> ==Арғы оқылымдар==<br /> <br /> * Rysxard Engelking, ''General Topology'', Heldermann Verlag, Sigma Series in Pure Mathematics, желтоқсан 1989, ISBN 3885380064.<br /> * [[Nicolas Bourbaki|Bourbaki]]; ''Elements of Mathematics: General Topology'', Addison–Wesley (1966).<br /> * {{cite book<br /> | first = E.<br /> | last = Breitenberger<br /> | year = 2006<br /> | chapter = Johann Benedict Listing<br /> | title = History of Topology<br /> | editor = I.M. James<br /> | publisher = North Holland<br /> | isbn = 978-0-444-82375-5<br /> }}<br /> * {{cite book<br /> | first = John L.<br /> | last = Kelley<br /> | author-link = John L. Kelley<br /> | year = 1975<br /> | title = General Topology<br /> | publisher = [[Springer Science+Business Media|Springer-Verlag]]<br /> | isbn = 0-387-90125-6<br /> }}<br /> <br /> * Waclaw Sierpinski, ''General Topology'', Dover Publications, 2000, ISBN 0486411486<br /> * {{cite book<br /> | last = Pickover<br /> | first = Clifford A.<br /> | author-link = Clifford A. Pickover<br /> | year = 2006<br /> | title = The Möbius Strip: Dr. August Möbius's Marvelous Band in Mathematics, Games, Literature, Art, Technology, and Cosmology<br /> | publisher = Thunder's Mouth Press (Provides a popular introduction to topology and geometry)<br /> | isbn = 1-56025-826-8<br /> }}<br /> <br /> == Сыртқы сілттемелер ==<br /> {{commons|Топология}}<br /> {{Wikibooks}}<br /> * {{springer|title=Topology, general|id=p/t093200}}<br /> * [http://www.pdmi.ras.ru/~olegviro/topoman/index.html Elementary Topology: A First Course] Viro, Ivanov, Netsvetaev, Kharlamov<br /> * {{dmoz|Science/Math/Topology}}<br /> * [http://www.geom.uiuc.edu/zoo/ The Topological Zoo] at [[The Geometry Center]]<br /> * [http://at.yorku.ca/topology/ Topology Atlas]<br /> * [http://at.yorku.ca/i/a/a/b/23.htm Topology Course Lecture Notes] Aisling McCluskey and Brian McMaster, Topology Atlas<br /> * [http://www.ornl.gov/sci/ortep/topology/defs.txt Topology Glossary]<br /> * [http://www.ams.org/online_bks/hmath1/hmath1-whitney10.pdf Moscow 1935: Topology moving towards America], a historical essay by [[Hassler Whitney]].<br /> <br /> {{Математика}}<br /> <br /> [[en|Topology]]<br /> <br /> [[Санат:Топология]]<br /> [[Санат:Математика]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2015 2017-02-12T18:20:04Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (7) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2015 жылдың 29 наурыз - 21 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 25<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> |рет = 7<br /> |2 орын =[[Астана (футбол клубы)|Астана (Астана)]]<br /> |3 орын = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтөбе)]]&lt;br&gt;[[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 26<br /> |голдар саны = 67<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны = 74450<br /> |бомбардир = {{flagicon|Ghana}} [[Патрик Твумаси]] ([[Астана (футбол клубы)|Астана]])<br /> |бголдар = 6<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014|2014]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2016|2016]]<br /> }}<br /> '''2015 жылғы Футболдан Қазақстан Кубогы''' — кубоктың жиырма төртінші мәрте ойнатылуы. Турнирдың алғашқы кезеңі [[2015]] жылдың [[29 наурыз]]ында өтті. Финалдық ойын [[21 қараша]]сында өтеді. Кубок жеңімпазы Қазақстан атын 2016/17 жж. УЕФА Еуропа Лигасында қорғайды.<br /> <br /> == Қатысушы клубтар ==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; <br /> |- valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#D6E2B3&quot;<br /> | align=&quot;center&quot; width=&quot;25%&quot; | '''[[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-лига]]'''&lt;br /&gt;[[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2015|2015 жылғы]] маусымының барлық клубтары<br /> | align=&quot;center&quot; width=&quot;25%&quot; | '''[[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Бірінші лига]]'''&lt;br /&gt;[[Қазақстан Бірінші Лигасы 2015|2015 жылғы]] маусымының барлық клубтары<br /> |- valign=&quot;top&quot;<br /> | <br /> * [[Ақтөбе ФК]]<br /> * [[Астана ФК]]<br /> * [[Атырау ФК]]<br /> * [[Ертіс ФК|Ертіс Павлодар]]<br /> * [[Жетісу ФК|Жетісу Талдықорған]]<br /> * [[Қайрат ФК|Қайрат Алматы]]<br /> * [[Қайсар ФК|Қайсар Қызылорда]]<br /> * [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес Көкшетау]]<br /> * [[Ордабасы ФК|Ордабасы Шымкент]]<br /> * [[Тараз ФК]]<br /> * [[Тобыл ФК|Тобыл Қостанай]]<br /> * [[Шахтер ФК|Шахтер Қарағанды]]<br /> | <br /> * [[Ақжайық ФК|Ақжайық Орал]]<br /> * [[Байқоңыр ФК|Байқоңыр Қызылорда]]<br /> * [[Бәйтерек ФК|Бәйтерек Астана]]<br /> * [[Болат-АМТ|Болат-АМТ Теміртау]]<br /> * [[Восток ФК|Восток Өскемен]]<br /> * [[Екібастұз ФК]]<br /> * [[Каспий ФК|Каспий Ақтау]]<br /> * [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК Петропавл]]<br /> * [[Қыран ФК|Қыран Шымкент]]<br /> * [[Лашын ФК|Лашын Қаратау]]<br /> * [[Мақтаарал ФК|Мақтаарал Атакент]]<br /> * [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак Семей]]<br /> * [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА Алматы]]<br /> |}<br /> == Жарыс күнтізбесі ==<br /> 2015 жылғы Қазақстан кубогының күнтізбесі ресми түрде осылай құрылған: <br /> * 1 кезең: 2015 жылдың 29 наурызы<br /> * 2 кезең:2015 жылдың 12 сәуірі<br /> * 1/8 финал: 2015 жылдың 29 сәуірі<br /> * Ширек финал: 2015 жылдың 20 мамыры<br /> * Жартылай финал: 2015 жылдың 2 маусымы мен 23 қыркүйегі<br /> * Финал: 2015 жылдың 21 қарашасында [[Астана]]дағы [[Астана Арена]]да.<br /> == Бірінші кезең ==<br /> [[5 наурыз]] 2015 жылғы Қазақстан Кубогының бірінші кезеңінің жеребесі тартылды. Турнирдің осы кезеңіндегі жеңімпазы бір ойын арқылы анықталады. Бірінші кезең ойындары [[2015]] жылдың [[29 наурыз]]ында өтті. [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-Лига]] клубтары бірінші және екінші кезең ойындарынан босатылған. Премьер-лига клубтары турнирді 1/8 финалынан бастайды.<br /> <br /> {{footballbox<br /> |date = 29 наурыз 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Болат-АМТ]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Павинич {{гол|14}}&lt;br /&gt;[[Дмитрий Зверев|Зверев]]{{гол|82}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Ұлан (стадион)|Ұлан]], [[Тараз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 наурыз 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қыран ФК|Қыран]]<br /> |score = 1:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |goals1 = Фильчаков {{гол|31}}<br /> |goals2 = Сердюков {{гол|72}}&lt;br /&gt;Вяткин {{гол|80}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Шымкент)|Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион]], [[Шымкент]]<br /> |attendance = 100<br /> |referee = Сергей Деньгин ([[Қарағанды]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 наурыз 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Екібастұз ФК]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Бәйтерек ФК|Бәйтерек]]<br /> |goals1 = Әубәкіров {{гол|11}} {{гол|83|пен.}}&lt;br /&gt;Павленок {{гол|47}} &lt;br /&gt; Дүйсембаев {{гол|90+2}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Шахтер (стадион, Екібастұз)|Шахтер]], [[Екібастұз]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 наурыз 2015<br /> |time = 16:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Байқоңыр ФК|Байқоңыр]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Набиев {{гол|71}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Локомотив стадионы (Қызылорда)|Локомотив]], [[Қызылорда]]<br /> |attendance = 600<br /> |referee = Бақыт Қызылбаев ([[Ақтөбе]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 наурыз 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Мақтаарал ФК|Мақтаарал]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Шурыгин {{гол|73}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Алпамыс батыр атындағы стадион]], [[Атакент]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> <br /> == Екінші кезең ==<br /> Екіші кезең ойындары [[2015]] жылдың [[12 сәуір]]інде өтті. Спартак-Қызыл-Жар СК арасындағы ойын [[Семей]]дегі стадионның дайын болмағандығынан [[Өскемен]]ге және [[11 сәуір]]ге көшірілді.<br /> <br /> {{footballbox<br /> |date = 11 сәуір 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |goals1 = [[Данилюк]] {{гол|47}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Восток стадионы|Восток]], [[Өскемен]]<br /> |attendance = 0<br /> |referee = [[Гороховодацкий, Сергей Алексеевич|Сергей Гороховодацкий]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 12 сәуір 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |score = 2:2 (пен. 1:4)<br /> |aet = ия<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = [[Эрбес]] {{гол|80}}&lt;br/&gt;Куянов {{гол|117}}<br /> |goals2 = Хромцов {{гол|13}}&lt;br/&gt;Антипов {{гол|91}}<br /> |penaltyscore= 1:4<br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Восток стадионы|Восток]], [[Өскемен]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = [[Иван Филатов]] ([[Сарань]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 12 сәуір 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Болат-АМТ]]<br /> |goals1 = [[Ісқұлов]] {{гол|12}}&lt;br/&gt;Войнов {{гол|73}}<br /> |goals2 =<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Шахтер (стадион, Екібастұз)|Шахтер]], [[Екібастұз]]<br /> |attendance = 800<br /> |referee = [[Галымжан Кенжалинов]] ([[Астана]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 12 сәуір 2015<br /> |time = 16:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 1:1 (пен. 7:8)<br /> |aet = да<br /> |report = <br /> |team2 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |goals1 = Вяткин {{гол|2}}<br /> |goals2 = Чулагов {{гол|35}}<br /> |penaltyscore= 7:8<br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жас Қанат, [[Ақтау]]<br /> |attendance = 3 000<br /> |referee = [[Фуркат Атажанов]] ([[Шымкент]])<br /> }}<br /> == 1/8 финал ==<br /> 1/8 финал ойындары [[2015]] жылдың [[29 сәуір]]інде өтті. Қайсар-Спартак ойыны басқа ойындарға қарағанда бір күн алда өтті.<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 28 сәуір 2015<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |goals1 = [[Алексей Куцов|Куцов]] 50([[автогол]])<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Ғани Мұратбаев атындағы стадион|Ғ.Мұратбаев атындағы стадион]], [[Қызылорда]]<br /> |attendance = 3 000<br /> |referee = [[Багдат Абдуллаев]] ([[Каратау (город)|Каратау]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Екібастұз ФК]]<br /> |score = 2:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]]<br /> |goals1 = [[Азамат Әубәкіров|Әубәкіров]] {{гол|70}}&lt;br/&gt;[[Аманкелді Дүйсембаев|Дүйсембаев]] {{гол|89}}<br /> |goals2 = [[Патрик Твумаси|Твумаси]] {{гол|12||53}}&lt;br/&gt;[[Алексей Щеткин|Щеткин]] {{гол|36}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Шахтер (стадион, Екібастұз)|Шахтер]], [[Екібастұз]]<br /> |attendance = 1 800<br /> |referee = [[Данияр Сахи]] ([[Кызылорда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 1:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = да<br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 = [[Михал Смейкал|Смейкал]] 6([[автогол]])<br /> |goals2 = [[Лука Роткович|Роткович]] {{гол|55}}&lt;br/&gt;[[Руслан Сақалбаев|Сақалбаев]] {{гол|98}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Металлург (стадион, Теміртау)|Металлург]], [[Теміртау]]<br /> |attendance = 500<br /> |referee = [[Айдын Рахимбаев]] ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Марат Тоғызбай|Тоғызбай]] {{гол|63}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион]], [[Шымкент]]<br /> |attendance = 2 000<br /> |referee = [[Руслан Дузмамбетов]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |goals1 = [[Темірлан Елмұрзаев|Елмұрзаев]] {{гол|45}}&lt;br/&gt;[[Игорь Бугаев|Бугаев]] {{гол|63}} <br /> |goals2 = [[Аслан Оразаев|Оразаев]] {{гол|10}} ([[пенальти|пен.]])<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Затоболец]], [[Затобол]]<br /> |attendance = 1 500<br /> |referee = [[Булат Сариев]] ([[Уральск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |score = 0:5<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Валерий Коробкин|Коробкин]] {{гол|11}}&lt;br/&gt;[[Дидар Жалмұқан|Жалмұқан]] {{гол|22||47}}&lt;br/&gt;[[Виктор Дмитренко|Дмитренко]] {{гол|43}}&lt;br/&gt;[[Алексей Антонов|Антонов]] {{гол|79}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Ақжайық (стадион)|Ақжайық]], [[Орал]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = [[Тимур Кумашев]] ([[Астана]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Атырау ФК]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Бауыржан Тұрысбек|Тұрысбек]] {{гол|79}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Мұнайшы (стадион)|Мұнайшы]], [[Атырау]]<br /> |attendance = 4 000<br /> |referee = [[Денис Тевяшов]] ([[Уральск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 29 сәуір 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 0:0<br /> |aet = да<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= 4:1<br /> |penalties1 = [[Гоу, Жерар|Гоу]] {{пенгол}}&lt;br/&gt; [[Исаэл]] {{пенгол}}&lt;br/&gt; [[Исламхан, Бауыржан|Исламхан]] {{пенгол}}&lt;br/&gt; [[Дарабаев, Аслан|Дарабаев]] {{пенгол}}<br /> |penalties2 = [[Бансе, Аристид|Бансе]] {{пенпромах|вратарь}}&lt;br/&gt;[[Булгару, Симеон|Булгару]] {{пенпромах|вратарь}}&lt;br/&gt; [[Азука, Изу|Азука]] {{пенгол}}<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 6 500<br /> |referee = [[Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> {{Пенальтилер сериясы<br /> |ком1 = [[Жерар Гоу|Гоу]] {{пенгол}}&lt;br /&gt;[[Исаэл]] {{пенгол}}&lt;br /&gt;[[Бауыржан Исламхан|Исламхан]] {{пенгол}}&lt;br /&gt;[[Аслан Дарабаев|Дарабаев]] {{пенгол}}<br /> |ком2 = {{пенмүлт}} [[Аристид Бансе|Бансе]]&lt;br /&gt;{{пенмүлт}} [[Симеон Булгару|Булгару]]&lt;br /&gt;{{пенгол}} [[Изу Азука|Азука]]<br /> |есеп= 4:1<br /> |фон=<br /> }}<br /> ----<br /> <br /> == 1/4 финал ==<br /> 1/4 финал ойындары [[2015]] жылдың [[20 мамыр]]ында өтті. Тобыл-Жетісу ойыны ауа-райы салдарынан [[Қостанай]]дан [[Затобол]] қаласына көшірілді.<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 мамыр 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |score = 2:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |goals1 = [[Лука Роткович|Роткович]] {{гол|25}} &lt;br/&gt; [[Егор Азовский|Азовский]] {{гол|90}}<br /> |goals2 = [[Маркос Пиззелли|Пиззелли]] {{гол|20}} &lt;br/&gt; [[Артурас Жулпа|Жулпа]] {{гол|42}} &lt;br/&gt; [[Данило Сирино де Оливейра|Данило]] {{гол|45}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Оқжетпес (стадион)|Оқжетпес]], [[Көкшетау]]<br /> |attendance = <br /> |referee = [[Багдат Абдуллаев]] ([[Каратау (город)|Каратау]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 мамыр 2015<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = [[Томаш Шимкович|Шимкович]] {{гол|6}}&lt;br/&gt;[[Артем Дели|Дели]] {{гол|83}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Затоболец (стадион)|Затоболец]], [[Затобол]]<br /> |attendance = 1 800<br /> |referee = [[Данияр Сахи]] ([[Кызылорда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 мамыр 2015<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |score = 1:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = да<br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]]<br /> |goals1 = [[Эдин Юнузович|Юнузович]] {{гол|43}}<br /> |goals2 = [[Патрик Твумаси|Твумаси]] {{гол|69}},{{гол|109}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 500<br /> |referee = [[Айдын Рахимбаев]] ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 мамыр 2015<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 4:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК]]<br /> |goals1 = [[Жерар Гоу|Гоу]] {{гол|6}}, {{гол|58}} &lt;br/&gt; [[Бауыржан Исламхан|Исламхан]] {{гол|18}} &lt;br/&gt; [[Жамбыл Көкеев|Көкеев]] {{гол|86}}<br /> |goals2 = [[Альмир Мұхитдинов|Мұхитдинов]] {{гол|62}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 2 000<br /> |referee = [[Руслан Дузмамбетов]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> <br /> == 1/2 финал ==<br /> 1/2 финалдың алғашқы ойындары [[2015]] жылдың [[2 маусым]]ында өтті. Жауапты ойындар [[23 қыркүйек]]те өтті.<br /> ===Алғашқы ойындар===<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 2 маусым 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Бауыржан Жолшиев|Жолшиев]] {{гол|19}} &lt;br/&gt; [[Біржан Құлбеков|Құлбеков]] {{гол|38}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[ОДЮШОР №8]], [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = <br /> |referee = [[Багдат Абдуллаев]] ([[Каратау (город)|Каратау]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 2 маусым 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Жерар Гоу|Гоу]] {{гол|18}} &lt;br/&gt; [[Бауыржан Исламхан|Исламхан]] {{гол|59}} &lt;br/&gt; [[Исаэл]] {{гол|76}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Қостанай)|Орталық стадион]], [[Қостанай]]<br /> |attendance = <br /> |referee = [[Бағдат Абдуллаев]] ([[Қаратау (қала)|Қаратау]])<br /> }}<br /> ----<br /> <br /> ===Жауапты ойындар===<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 қыркүйек 2015<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 =[[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]] <br /> |score = 1:1 (қор. есеп 3:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |goals1 = [[Патрик Твумаси|Твумаси]] {{гол|68}} <br /> |goals2 = [[Сергей Хижниченко|Хижниченко]] {{гол|40}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 4500<br /> |referee = [[Руслан Дүзмәмбетов]] ([[Өскемен]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date =23 қыркүйек 2015<br /> |time = 20:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 =[[Қайрат ФК|Қайрат]] <br /> |score = 2:1 (қор. есеп 5:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = [[Сито Риера|Риера]] {{гол|8}} &lt;br/&gt; [[Марк Гурман|Гурман]] {{гол|19}}<br /> |goals2 = [[Нұрбол Жұмасқалиев|Жұмасқалиев]] {{гол|89}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 7000<br /> |referee = [[Денис Тевяшов]] ([[Орал]])<br /> }}<br /> ----<br /> ==Финал==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2015 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 21 қараша 2015<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = Деспотович {{гол|48}} {{гол|70}}<br /> |goals2 = Твумаси {{гол|28}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2015<br /> |-<br /> |[[Сурет:FCKairat logo.png|center|150px]]'''&lt;big&gt;[[Қайрат ФК|Қайрат]]&lt;br /&gt;([[Алматы]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Жетінші титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> == Турнир бомбардирлері ==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;<br /> ! |Орны<br /> ! |Ойыншы<br /> ! |Клубы<br /> ! |Соққан доптар саны<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|1||[[Патрик Твумаси]]||[[Астана ФК]]||6<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|2||[[Жерар Гоу]]||[[Қайрат ФК|Қайрат]] ([[Алматы]])||3<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|2||[[Азамат Әубәкіров]]||[[Екібастұз ФК]]||3<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Аманкелді Дүйсембаев]]||[[Екібастұз ФК]]||2<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Бауыржан Исламхан]]||[[Қайрат ФК|Қайрат]] ([[Алматы]])||2<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Владимир Вяткин]]||[[Каспий ФК|Каспий]] ([[Ақтау]])||2<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Дидар Жалмұқан]]||[[Ақтөбе ФК]]||2<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Джордже Деспотович]]||[[Қайрат ФК|Қайрат]] ([[Алматы]])||2<br /> |-<br /> |style=&quot;text-align:left&quot;|4||[[Лука Роткович]]||[[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]] ([[Көкшетау]])||2<br /> |-<br /> |}<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3152 ҚР Кубогының бірінші кезеңіне төрешілер тағайындау]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3153 ҚР Кубогының бірінші кезең ойындары]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3159 Спартак-Қызыл-Жар СК арасындағы ойынының өткізілу уақытын ауыстыруы]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3163 ҚР Кубогының екінші кезеңіне төрешілер тағайындау]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3166 ҚР Кубогының 1/8 финалының жеребе тарту рәсімі]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3175 ҚР Кубогының 1/8 финал ойындарына төрешілер тағайындау]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3176 ҚР Кубогының 1/8 финал ойындары]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3177 ҚР Кубогының 1/4 финалының жеребе тарту рәсімі]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3190 ҚР Кубогының 1/4 финал ойындарына төрешілер тағайындау]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3191 Тобыл-Жетісу арасындағы ойынының өткізілетін жерін ауыстыруы]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3196 ҚР Кубогының 1/2 финалының жеребе тарту рәсімі]<br /> * [http://kpfl.kz/kaz/news/3202 ҚР Кубогының 1/2 финал ойындарына төрешілер тағайындау]<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]<br /> [[Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2012_%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2017-02-12T18:19:39Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (3) using AWB</p> <hr /> <div>{{Футбол матчы<br /> | атауы =Футболдан Қазақстан Кубогы 2012 финалы<br /> | шынайы атауы =<br /> | логотип = Cup2007 - Trimmed.png<br /> | ені =<br /> | сипаттама =<br /> | турнир =[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012]]<br /> | команда1 =[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> | үйде =<br /> | команда2 =[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> | қонақ =<br /> | команда1ел =<br /> | команда2ел =<br /> | команда1есеп =0<br /> | есеп1 =<br /> | үйде_барлығы =<br /> | команда2есеп =2<br /> | есеп2 =<br /> | қонақ_барлығы =<br /> | детальдар =<br /> | бірніші ойын =<br /> | команда1есеп1 =<br /> | команда2есеп1 =<br /> | дата = 11 қараша 2012 жыл<br /> | стадион = [[Астана Арена]]<br /> | қала = [[Астана]]<br /> | 1аматч ойыншысытитул =<br /> | 1аматч ойыншысы =<br /> | 1бматч ойыншысытитул =<br /> | 1бматч ойыншысы =<br /> | арбитр = [[Қайрат Сламбеков]] ([[Алматы]])<br /> | көрермендер = 11500<br /> | ауа райы =<br /> | алдыңғы = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011 финалы]]<br /> | келесі = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы]]<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы 2012 финалы''' — [[Астана]]дағы «[[Астана Арена]]» стадионында өткен Кубоктың 21-шы финалдық ойыны. Матчта «[[Ертіс ФК|Ертіс]]» және «[[Астана (футбол клубы)|Астана]]» футбол клубтары өнер көрсетті. Матчты 2:0 есебімен «Астана» клубы жеңіп, екінші мәрте Кубокқа ие кетті.<br /> == Финалға дейін жолы ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2012}}<br /> {| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center&quot;<br /> |- valign=top bgcolor=#99ccff<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Ертіс<br /> !'''Раунд'''<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Астана<br /> |- valign=top bgcolor=#c1e0ff<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |bgcolor=#c1e0ff|<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |-<br /> |[[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |colspan=2|4:1<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|Бірінші кезең<br /> |[[Астана-1964 ФК|Астана-64]]<br /> |colspan=2|1:0<br /> |-<br /> |Қайрат-Академия<br /> |8:1<br /> |1:4 (қ); 4:0 (ү)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/8 финал<br /> |Ақбұлақ<br /> |3:1<br /> |1:1 (ү); 0:2 (қ)<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |3:1<br /> |3:0 (ү); 0:1 (қ)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/4 финал<br /> |[[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |4:2<br /> |1:0 (ү); 1:4 (қ)<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |3:2<br /> |5:0 (ү); 1:3 (қ)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/2 финал<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |3:2<br /> |1:2 (қ); 2:0 (ү)<br /> |}<br /> ==Матч==<br /> {{Матч туралы есептеме<br /> |фон=#EBF5FF<br /> |мерзімі=[[11 қараша]] [[2012]]&lt;br /&gt;17:00 [[UTC+6]]<br /> |стадион='''Стадион:''' [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |команда1=[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |команда2= [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |шот= 0:2 (0:1)<br /> |хаттама= [http://www.alaman.kz/?p=26086 есеп]<br /> |голдар1=<br /> |голдар2= [[Қайрат Нұрдәулетов|Нұрдәулетов]] {{гол|5}}&lt;br/&gt;[[Таңат Нөсербаев|Нөсербаев]] {{гол|82}}<br /> |төреші= '''[[Қайрат Сламбеков]] (Алматы)'''<br /> |көрермендер= {{s|11 500}}<br /> |бақ=<br /> }}<br /> {| width=&quot;100%&quot;<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Ертіс:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''33''' ||{{flagicon|Ukraine}} [[Вячеслав Котляр]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''3'''||{{flagicon|KAZ}} [[Владислав Чернышов]] (к)||{{СҚ|18}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''15''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Дмитрий Шомко]] <br /> |-<br /> |Қ ||'''8'''||{{flagicon|Mali}} [[Мамуту Кулибали]] ||{{СҚ|73}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''6'''||{{flagicon|KAZ}} [[Антон Чичулин]]||{{алаңнан|75}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''7'''||{{flagicon|KAZ}} [[Павел Шабалин]]||{{алаңнан|80}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''14''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Игорь Юрин]]||{{СҚ|65}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''25'''||{{flagicon|Czech Republic}} [[Штепан Кучера]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''55'''||{{flagicon|Serbia}} [[Предраг Говедарица]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''30'''||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Дарио Малетич]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''22'''||{{flagicon|Cameroon}} [[Тити Эссомба]]||{{алаңнан|83}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''21'''||{{flagicon|KAZ}} [[Никита Калмыков]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''13'''||{{flagicon|KAZ}} [[Әлібек Аяғанов]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''4''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Виктор Крюков]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''23'''||{{flagicon|KAZ}} [[Тимур Байжанов]]||{{алаңға|80}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''27'''||{{flagicon|KAZ}} [[Владимир Яковлев]]||{{алаңға|75}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''10''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Глеб Мальцев]]||{{алаңға|83}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''11''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Иванов]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|KAZ}} [[Талғат Байсуфинов]]<br /> <br /> '''Төреші бригадасы:'''<br /> &lt;br /&gt;[[Анатолий Ходин]] ([[Атырау]])<br /> &lt;br /&gt;[[Самат Шәріпов]] ([[Атырау]])<br /> &lt;br /&gt;[[Артем Кучин]] ([[Қарағанды]])<br /> &lt;br /&gt;[[Александр Никулин]] ([[Талдықорған]])<br /> |}<br /> <br /> |valign=&quot;top&quot;|<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; align=center<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Астана:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1''' ||{{flagicon|Serbia}} [[Ненад Эрич]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''6'''||{{flagicon|KAZ}} [[Қайрат Нұрдәулетов]] (к)||{{гол|5}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''15''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Абзал Бейсебеков]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''29'''||{{flagicon|Macedonia}} [[Дмитри Лазаревски]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''27'''||{{flagicon|KAZ}} [[Михаил Рожков]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''20''' ||{{flagicon|Central African Republic}} [[Фокси Кетевоама]]||{{алаңнан|90+2}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''3''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Валерий Коробкин]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''22'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марат Шахметов]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''90'''||{{flagicon|Montenegro}} [[Дамир Кояшевич]]||{{алаңнан|89}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''9'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Остапенко]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''17'''||{{flagicon|KAZ}} [[Таңат Нөсербаев]]||{{гол|82}}||{{алаңнан|87}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ ||'''24'''||{{flagicon|KAZ}} [[Денис Төлебаев]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''16'''||{{flagicon|KAZ}} [[Евгений Горячий]]||{{алаңға|90+2}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''18'''||{{flagicon|KAZ}} [[Нұртас Кургулин]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''7''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Ұлан Қонысбаев]]||{{алаңға|89}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''8'''||{{flagicon|KAZ}} [[Виктор Дмитренко]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''40'''||{{flagicon|KAZ}} [[Денис Прокопенко]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''28''' ||{{flagicon|Macedonia}} [[Филип Ивановски]] ||{{алаңға|87}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Czech Republic}} [[Мирослав Беранек]]<br /> |-<br /> |}<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2014_%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2017-02-12T18:19:37Z

<p>Sibom: /* Финалға дейін жолы */clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) using AWB</p> <hr /> <div>{{Футбол матчы<br /> | атауы =Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы<br /> | шынайы атауы =<br /> | логотип = Cup2007 - Trimmed.png<br /> | ені =<br /> | сипаттама =<br /> | турнир =[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014]]<br /> | команда1 =[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> | үйде =<br /> | команда2 =[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> | қонақ =<br /> | команда1ел =<br /> | команда2ел =<br /> | команда1есеп =4<br /> | есеп1 =<br /> | үйде_барлығы =<br /> | команда2есеп =1<br /> | есеп2 =<br /> | қонақ_барлығы =<br /> | детальдар =<br /> | бірніші ойын =<br /> | команда1есеп1 =<br /> | команда2есеп1 =<br /> | дата = 22 қараша 2014 жыл<br /> | стадион = [[Астана Арена]]<br /> | қала = [[Астана]]<br /> | 1аматч ойыншысытитул =<br /> | 1аматч ойыншысы =<br /> | 1бматч ойыншысытитул =<br /> | 1бматч ойыншысы =<br /> | арбитр = [[Руслан Дүзмәмбетов]] ([[Өскемен]])<br /> | көрермендер = 10000<br /> | ауа райы =<br /> | алдыңғы = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы]]<br /> | келесі = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015 финалы]]<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы''' — [[Астана]]дағы «[[Астана Арена]]» стадионында өткен Кубоктың 23-шы финалдық ойыны. Матчта «[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]» және «[[Қайрат ФК|Қайрат]]» футбол клубтары өнер көрсетті. Матчты 4:1 есебімен «Қайрат» клубы жеңіп, алтыншы мәрте Кубокқа ие кетті.<br /> == Финалға дейін жолы ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2014}}<br /> {| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center&quot;<br /> |- valign=top bgcolor=#99ccff<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Қайрат<br /> !'''Раунд'''<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Ақтөбе<br /> |- valign=top bgcolor=#c1e0ff<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |bgcolor=#c1e0ff|<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |-<br /> |[[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |colspan=2|1:3<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|Бірінші кезең<br /> |босатылды<br /> |colspan=2|-<br /> |-<br /> |[[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |colspan=2|3:1<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/8 финал<br /> |[[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |colspan=2|0:3<br /> |-<br /> |[[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |colspan=2|1:3<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/4 финал<br /> |[[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |colspan=2|2:1<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |4:0<br /> |2:0 (ү); 2:0 (қ)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/2 финал<br /> |[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |1:1 (пен.4:3)<br /> |1:1 (ү); 1:1 (қ)<br /> |}<br /> ==Матч==<br /> {{Матч туралы есептеме<br /> |фон=#EBF5FF<br /> |мерзімі=[[22 қараша]] [[2014]]&lt;br /&gt;17:00 [[UTC+6]]<br /> |стадион='''Стадион:''' [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |команда1=[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |команда2= [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |шот= 4:1 (2:1)<br /> |хаттама= <br /> |голдар1= [[Роберт Арзуманян|Арзуманян]] 20 (автогол)&lt;br/&gt; [[Жерар Гоу|Гоу]] {{гол|31}} {{гол|66}}&lt;br/&gt;[[Аслан Дарабаев|Дарабаев]] {{гол|86}}<br /> |голдар2= [[Юрий Логвиненко|Логвиненко]] {{гол|27}} <br /> |төреші= '''[[Руслан Дүзмәмбетов]] (Өскемен)'''<br /> |көрермендер= {{s|10 000}}<br /> |бақ=<br /> }}<br /> {| width=&quot;100%&quot;<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Қайрат:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''16''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Ткачук]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''13'''||{{flagicon|KAZ}} [[Ермек Қуантаев]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''23''' ||{{flagicon|Slovakia}} [[Любомир Михалик]] ||{{СҚ|56}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''6'''||{{flagicon|Serbia}} [[Жарко Маркович]] <br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марк Гурман]]||{{алаңнан|82}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''20'''||{{flagicon|KAZ}} [[Исламбек Қуат]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''17''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Аслан Дарабаев]]||{{гол|86}}||{{алаңнан|90+3}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''9'''||{{flagicon|KAZ}} [[Бауыржан Исламхан]] (к)<br /> |-<br /> |Ж ||'''15'''||{{flagicon|Spain}} [[Сито Риера]]||{{қуылды|0|88}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''10'''||{{flagicon|Brazil}} [[Исаэл]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''11'''||{{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Жерар Гоу]]||{{гол|31}}||{{гол|66}}||{{алаңнан|90+3}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''30'''||{{flagicon|KAZ}} [[Владимир Грошев]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''2'''||{{flagicon|KAZ}} [[Тимур Рудосельский]]||{{алаңға|90+3}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''12''' ||{{flagicon|Croatia}} [[Йосип Кнежевич]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''14'''||{{flagicon|KAZ}} [[Бауыржан Байтана]]||{{алаңға|90+3}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''18'''||{{flagicon|KAZ}} [[Виталий Ли]]||<br /> |-<br /> |Ж ||'''19''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Станислав Лунин]]||{{алаңға|82}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''25''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Ойбек Балтабаев]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Slovakia}} [[Владимир Вайсс]]<br /> <br /> '''Төреші бригадасы:'''<br /> &lt;br /&gt;[[Евгений Бельский]] ([[Тараз]])<br /> &lt;br /&gt;[[Серік Жаппасбаев]] ([[Қызылорда]])<br /> &lt;br /&gt;[[Ақмалхан Холматов]] ([[Қызылорда]])<br /> &lt;br /&gt;[[Игорь Алешин]] ([[Павлодар]])<br /> |}<br /> <br /> |valign=&quot;top&quot;|<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; align=center<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Ақтөбе:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Андрей Сидельников]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''6'''||{{flagicon|KAZ}} [[Тарас Царикаев]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''7''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Дмитрий Мирошниченко]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''34'''||{{flagicon|Armenia}} [[Маркос Пиззелли]]||{{алаңнан|90}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''10'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марат Хайруллин]] (к)<br /> |-<br /> |Ж ||'''50''' ||{{flagicon|Armenia}} [[Роберт Арзуманян]]||[[Сурет:Soccerball-red.svg|13px]] 20<br /> |-<br /> |Ж ||'''17''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Асхат Тағыберген]]||{{алаңнан|74}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''3'''||{{flagicon|KAZ}} [[Валерий Коробкин]]||{{СҚ|59}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''23'''||{{flagicon|KAZ}} [[Юрий Логвиненко]]||{{гол|27}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''70'''||{{flagicon|Brazil}} [[Андерсон Минейру]] ||{{СҚ|25}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''69'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Хижниченко]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ ||'''16'''||{{flagicon|KAZ}} [[Алмат Бекбаев]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''31'''||{{flagicon|KAZ}} [[Алексей Мулдаров]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''18'''||{{flagicon|Uzbekistan}} [[Тимур Кападзе]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''29''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Павел Шабалин]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''73'''||{{flagicon|KAZ}} [[Дидар Жалмұқан]]||{{алаңға|90}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''78'''||{{flagicon|Belarus}} [[Игорь Зенькович]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''95''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Абат Айымбетов]] ||{{алаңға|74}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|RUS}} [[Владимир Газзаев]]<br /> |-<br /> |}<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2013_%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2017-02-12T18:19:35Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) using AWB</p> <hr /> <div>{{Футбол матчы<br /> | атауы =Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы<br /> | шынайы атауы =<br /> | логотип = Cup2007 - Trimmed.png<br /> | ені =<br /> | сипаттама =<br /> | турнир =[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013]]<br /> | команда1 =[[Тараз ФК|Тараз]]<br /> | үйде =<br /> | команда2 =[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> | қонақ =<br /> | команда1ел =<br /> | команда2ел =<br /> | команда1есеп =0<br /> | есеп1 =<br /> | үйде_барлығы =<br /> | команда2есеп =1<br /> | есеп2 =<br /> | қонақ_барлығы =<br /> | детальдар =<br /> | бірніші ойын =<br /> | команда1есеп1 =<br /> | команда2есеп1 =<br /> | дата = 10 қараша 2013 жыл<br /> | стадион = [[Астана Арена]]<br /> | қала = [[Астана]]<br /> | 1аматч ойыншысытитул =<br /> | 1аматч ойыншысы =<br /> | 1бматч ойыншысытитул =<br /> | 1бматч ойыншысы =<br /> | арбитр = [[Игорь Алешин]] ([[Павлодар]])<br /> | көрермендер = 24500<br /> | ауа райы =<br /> | алдыңғы = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012 финалы]]<br /> | келесі = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы]]<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы''' — [[Астана]]дағы «[[Астана Арена]]» стадионында өткен Кубоктың 22-шы финалдық ойыны. Матчта «[[Тараз ФК|Тараз]]» және «[[Шахтер ФК|Шахтер]]» футбол клубтары өнер көрсетті. Матчты 1:0 есебімен «Шахтер» клубы жеңіп, алғаш рет Кубокқа ие кетті.<br /> == Финалға дейін жолы ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2013}}<br /> {| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center&quot;<br /> |- valign=top bgcolor=#99ccff<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Тараз<br /> !'''Раунд'''<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Шахтер<br /> |- valign=top bgcolor=#c1e0ff<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |bgcolor=#c1e0ff|<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |-<br /> |[[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |colspan=2|0:3<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|Бірінші кезең<br /> |БИІК<br /> |colspan=2|2:3<br /> |-<br /> |[[Болат-АМТ]]<br /> |colspan=2|2:0<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/8 финал<br /> |[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |colspan=2|2:1<br /> |-<br /> |[[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |colspan=2|3:0<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/4 финал<br /> |[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |colspan=2|1:2<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |1:0<br /> |0:0 (ү); 0:1 (қ)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/2 финал<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |1:2<br /> |1:0 (қ); 0:2 (ү)<br /> |}<br /> ==Матч==<br /> {{Матч туралы есептеме<br /> |фон=#EBF5FF<br /> |мерзімі=[[10 қараша]] [[2013]]&lt;br /&gt;17:00 [[UTC+6]]<br /> |стадион='''Стадион:''' [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |команда1=[[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |команда2= [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |шот= 0:1 (0:0)<br /> |хаттама= <br /> |голдар1=<br /> |голдар2= [[Сергей Хижниченко|Хижниченко]] {{гол|53}}<br /> |төреші= '''[[Артем Кучин]] (Павлодар)'''<br /> |көрермендер= {{s|24 500}}<br /> |бақ=<br /> }}<br /> {| width=&quot;100%&quot;<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Тараз:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''35''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Рамиль Нұрмұхаметов]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|KAZ}} [[Дмитрий Евстигнеев]] (к)||{{СҚ|61}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''4''' ||{{flagicon|Serbia}} [[Ерсин Мехмедович]] <br /> |-<br /> |Қ ||'''27'''||{{flagicon|KAZ}} [[Андрей Шабаев]] ||{{алаңнан|83}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''8'''||{{flagicon|KAZ}} [[Виталий Евстигнеев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''77'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Скорых]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''22''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Эдуард Сергиенко]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''15'''||{{flagicon|Senegal}} [[Абдуллаи Диакате]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''23'''||{{flagicon|KAZ}} [[Жақып Қожамберді]]||{{алаңнан|87}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''11'''||{{flagicon|KAZ}} [[Шерхан Бауыржан]]||{{СҚ|61}}||{{алаңнан|70}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''19'''||{{flagicon|Serbia}} [[Мирослав Лечич]]||{{алаңнан|83}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1'''||{{flagicon|KAZ}} [[Журахон Бабаханов]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''20'''||{{flagicon|KAZ}} [[Мақсат Әмірханов]]||{{алаңға|70}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''25''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Берік Айтбаев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''12'''||{{flagicon|KAZ}} [[Константин Заречный]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''50'''||{{flagicon|Cameroon}} [[Тити Эссомба]]||<br /> |-<br /> |Ш ||'''9''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Шафф]]||{{алаңға|83}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''99''' ||{{flagicon|Nigeria}} [[Обиора Одита]]||{{алаңға|87}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Netherlands}} [[Арно Пайперс]]<br /> <br /> '''Төреші бригадасы:'''<br /> &lt;br /&gt;[[Рустам Сүйінов]] ([[Павлодар]])<br /> &lt;br /&gt;[[Анатолий Ходин]] ([[Атырау]])<br /> |}<br /> <br /> |valign=&quot;top&quot;|<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; align=center<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Шахтер:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''35''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Александр Мокин]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''87'''||{{flagicon|Serbia}} [[Александр Симчевич]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''25''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Малый]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''4'''||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Никола Василевич]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''20'''||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Алдин Джидич]]||{{СҚ|10}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''20''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Андрей Порываев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''77''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Станислав Лунин]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''88'''||{{flagicon|Colombia}} [[Рохер Каньяс]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''3'''||{{flagicon|Lithuania}} [[Гедиминас Вичюс]]||{{алаңнан|89}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''14'''||{{flagicon|KAZ}} [[Андрей Финонченко]] (к)||{{СҚ|61}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''91'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Хижниченко]]||{{гол|53}}||{{алаңнан|90}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ ||'''1'''||{{flagicon|KAZ}} [[Стас Покатилов]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''19'''||{{flagicon|KAZ}} [[Евгений Тарасов]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''22'''||{{flagicon|KAZ}} [[Михаил Габышев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''7''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Мақсат Байжанов]]||{{алаңға|89}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''45'''||{{flagicon|KAZ}} [[Роман Мұртазаев]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''28'''||{{flagicon|Armenia}} [[Геворг Казарян]]||{{алаңға|90}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''78''' ||{{flagicon|Belarus}} [[Игорь Зенькович]] <br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|RUS}} [[Виктор Кумыков]]<br /> |-<br /> |}<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2015_%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2017-02-12T18:19:32Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (3) using AWB</p> <hr /> <div>{{Футбол матчы<br /> | атауы =Футболдан Қазақстан Кубогы 2015 финалы<br /> | шынайы атауы =<br /> | логотип = Cup2007 - Trimmed.png<br /> | ені =<br /> | сипаттама =<br /> | турнир =[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015]]<br /> | команда1 =[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> | үйде =<br /> | команда2 =[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> | қонақ =<br /> | команда1ел =<br /> | команда2ел =<br /> | команда1есеп = 1<br /> | есеп1 =<br /> | үйде_барлығы =<br /> | команда2есеп = 2<br /> | есеп2 =<br /> | қонақ_барлығы =<br /> | детальдар =<br /> | бірніші ойын =<br /> | команда1есеп1 =<br /> | команда2есеп1 =<br /> | дата = 21 қараша 2015 жыл<br /> | стадион = [[Астана Арена]]<br /> | қала = [[Астана]]<br /> | 1аматч ойыншысытитул =<br /> | 1аматч ойыншысы =<br /> | 1бматч ойыншысытитул =<br /> | 1бматч ойыншысы =<br /> | арбитр = [[Джюнейт Чакыр]] ([[Түркия]])<br /> | көрермендер = 10500 жанкүйер<br /> | ауа райы =<br /> | алдыңғы = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы]]<br /> | келесі = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2016 финалы]]<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы 2015 финалы''' — [[Астана]]дағы «[[Астана Арена]]» стадионында өткен Кубоктың 24-ші финалдық ойыны. Матчта «[[Астана (футбол клубы)|Астана]]» және «[[Қайрат ФК|Қайрат]]» футбол клубтары өнер көрсетті. Матчты 2:1 есебімен «Қайрат» клубы жеңіп, жетінші мәрте Кубокқа ие кетті.<br /> <br /> == Финалға дейін жолы ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2015}}<br /> {| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center&quot;<br /> |- valign=top bgcolor=#99ccff<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Астана<br /> !'''Раунд'''<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Қайрат<br /> |- valign=top bgcolor=#c1e0ff<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |bgcolor=#c1e0ff|<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |-<br /> |[[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |colspan=2|2:3<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/8 финал<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |colspan=2|0:0 (пен. бойынша 4:1)<br /> |-<br /> |[[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |colspan=2|1:2 (қос. уақыт)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/4 финал<br /> |[[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |colspan=2|4:1<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |1:3<br /> |0:2 (қ); 1:1 (ү)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/2 финал<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |1:5<br /> |0:3 (қ); 1:2 (ү)<br /> |}<br /> ==Матч==<br /> {{Матч туралы есептеме<br /> |фон=#EBF5FF<br /> |мерзімі=[[21 қараша]] [[2014]]&lt;br /&gt;15:00 [[UTC+6]]<br /> |стадион='''Стадион:''' [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |команда1=[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |команда2= [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |шот= 2:1 (2:1)<br /> |хаттама= <br /> |голдар1= [[Джордже Деспотович|Деспотович]] {{гол|48}} {{гол|70}}<br /> |голдар2= [[Патрик Твумаси|Твумаси]] {{гол|28}} <br /> |төреші= '''[[Джюнейт Чакыр]] (Түркия)'''<br /> |көрермендер= {{s|10 500}}<br /> |бақ=<br /> }}<br /> {| width=&quot;100%&quot;<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Қайрат:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Владимир Плотников]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''2'''||{{flagicon|KAZ}} [[Тимур Рудосельский]]||{{алаңнан|83}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''3''' ||{{flagicon|Russia}} [[Заурбек Плиев]] <br /> |-<br /> |Қ ||'''4'''||{{flagicon|Brazil}} [[Бруно Соарес]] <br /> |-<br /> |Қ ||'''6'''||{{flagicon|Serbia}} [[Жарко Маркович]]||{{СҚ|64}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''8'''||{{flagicon|Russia}} [[Михаил Бакаев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''9''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Бауыржан Исламхан]] (к)<br /> |-<br /> |Ж ||'''15'''||{{flagicon|Spain}} [[Сито Риера]] <br /> |-<br /> |Ж ||'''20'''||{{flagicon|KAZ}} [[Исламбек Қуат]]||{{алаңнан|89}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''28'''||{{flagicon|Serbia}} [[Джордже Деспотович]]||{{СҚ|44}}||{{гол|48}}||{{гол|70}}||{{алаңнан|90+3}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''44'''||{{flagicon|Ukraine}} [[Анатолий Тимощук]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''16'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Ткачук]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марк Гурман]]||{{алаңға|89}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''13''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Ермек Қуантаев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''10'''||{{flagicon|Brazil}} [[Исаэль Барбоза]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''17'''||{{flagicon|KAZ}} [[Аслан Дарабаев]]||<br /> |-<br /> |Ж ||'''24''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Рифат Нұрмұғамет]]||{{алаңға|83}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''11''' ||{{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Жерар Гоу]]||{{алаңға|90+3}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Slovakia}} [[Владимир Вайсс]]<br /> <br /> '''Төреші бригадасы:'''<br /> &lt;br /&gt;[[Бахаттын Дуран]] ([[Түркия]])<br /> &lt;br /&gt;[[Тарик Онгюн]] ([[Түркия]])<br /> &lt;br /&gt;[[Артем Кучин]] ([[Қарағанды]])<br /> &lt;br /&gt;[[Жұмағали Мұмбаев]] ([[Шымкент]])<br /> |}<br /> <br /> |valign=&quot;top&quot;|<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; align=center<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Астана:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Ненад Эрич]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''15'''||{{flagicon|KAZ}} [[Абзал Бейсебеков]]||{{алаңнан|76}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''44''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Евгений Постников]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Марин Аничич]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''77'''||{{flagicon|KAZ}} [[Дмитрий Шомко]]||{{СҚ|15}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''11''' ||{{flagicon|KAZ}} [[[[Серікжан Мужиков|Серікжан Мұжықов]]]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''19''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Георгий Жуков]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''6'''||{{flagicon|Serbia}} [[Неманья Максимович]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''22'''||{{flagicon|KAZ}} [[Бауыржан Жолшиев]]||{{алаңнан|76}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''17'''||{{flagicon|KAZ}} [[Таңат Нөсербаев]] (к) ||{{алаңнан|86}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''18'''||{{flagicon|Ghana}} [[Патрик Твумаси]]||{{гол|28}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ ||'''85'''||{{flagicon|KAZ}} [[Владимир Логиновский]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''28'''||{{flagicon|KAZ}} [[Біржан Құлбеков]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''33'''||{{flagicon|Slovenia}} [[Бранко Илич]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''10''' ||{{flagicon|Central African Republic}} [[Фокси Кетевоама]]||{{алаңға|76}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''24'''||{{flagicon|Ukraine}} [[Денис Дедечко]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''9'''||{{flagicon|KAZ}} [[Алексей Щеткин]]||{{алаңға|86}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''89''' ||{{flagicon|Democratic Republic of the Congo}} [[Жуниор Кабананга]] ||{{алаңға|76}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Bulgaria}} [[Станимир Стойлов]]<br /> |-<br /> |}<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]<br /> [[Санат:Қазақстан футболы]]<br /> [[Санат:Футболдан қазақстан кубоғы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2013 2017-02-12T18:19:24Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (2) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2013 жылдың 10 сәуір - 10 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 30<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> |рет = 1<br /> |2 орын = [[Тараз ФК|Тараз (Тараз)]]<br /> |3 орын = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтөбе)]]&lt;br/&gt;[[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 31<br /> |голдар саны = 87<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны =97150<br /> |бомбардир = {{flagicon|KAZ}} [[Сергей Шафф]] ([[Тараз ФК|Тараз]])<br /> |бголдар = 5<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014]]<br /> }}<br /> '''2013 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы''' - кубоктың жиырма екінші мәрте ойнатылуы.<br /> <br /> ==Бірінші кезең==<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Шафф {{гол|9}}&lt;br /&gt;Заречный {{гол|16}}&lt;br /&gt;Головской {{гол|23}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Іле-Сәулет ФК|Іле-Сәулет]]<br /> |score = 1:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |goals1 = Оразәлиев {{гол|19|пен.}}<br /> |goals2 = Досмағамбетов {{гол|8}}&lt;br /&gt;Удалов {{гол|53}}<br /> |stadium = [[Football Land]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 200<br /> |referee = [[Искаков, Марат|Марат Искаков]] ([[Астана]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = Мақтаарал<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Мвесигва {{гол|43}}&lt;br /&gt;Мальцев {{гол|51}}<br /> |stadium = [[Алпамыс Батыр]], [[Атакент]]<br /> |attendance = 4 500<br /> |referee = [[Омаров, Рустам|Рустам Омаров]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |score = 1:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Насибуллин {{гол|73}}<br /> |goals2 = Алтынбеков {{гол|8}}&lt;br /&gt;Папуш{{гол|102}}<br /> |stadium = [[Восток (стадион)|Восток]], [[Өскемен]]<br /> |attendance = 100<br /> |referee = [[Московченко, Григорий|Григорий Московченко]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |goals1 = Әубәкіров {{гол|59}}&lt;br /&gt;Тәжмағамбетов {{гол|61}}&lt;br /&gt;Құсайынов {{гол|82}} {{гол|90+1}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Тәуілсіздікке 10 жыл, [[Қаскелең]]<br /> |attendance = 600<br /> |referee = [[Абдуллаев, Багдат|Багдат Абдуллаев]] ([[Каратау (город)|Каратау]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана ФК|Астана-1964]]<br /> |score = 1:1 (пен.2:4)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Алекперзаде {{гол|79}}<br /> |goals2 = Волков {{гол|75}}<br /> |penaltyscore= 2:4<br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 700<br /> |referee = [[Кызылбаев, Бахыт|Бахыт Кызылбаев]] ([[Актобе]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 15:30 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |score = 0:0 (пен.3:4)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жастар (стадион)|Жастар]], [[Көкшетау]]<br /> |attendance = 1 650<br /> |referee = [[Филатов, Иван|Иван Филатов]] ([[Сарань]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = БИІК<br /> |score = 2:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Махамбетов {{гол|54}}&lt;br /&gt;Пернебаев {{гол|58}}<br /> |goals2 = Жаңғылышбай {{гол|61}}&lt;br /&gt;Мұртазаев {{гол|83}}&lt;br /&gt;Тарасов {{гол|90+4}}<br /> |stadium = БИІК, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 300<br /> |referee = [[Абданбаев, Асхат|Асхат Абданбаев]] ([[Тараз]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қыран ФК|Қыран]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Пищулин {{гол|31}}&lt;br /&gt;Әбдукәрімов {{гол|45}}<br /> |goals2 = Балтабеков {{гол|6}}<br /> |stadium =Локомотив, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 500<br /> |referee = [[Деньгин, Сергей|Сергей Деньгин]] ([[Караганда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 1:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Ахметов {{гол|21}}<br /> |goals2 = Зенькович {{гол|35}} {{гол|105}}<br /> |stadium = Ұлан, [[Тараз]]<br /> |attendance = 2 000<br /> |referee = [[Кумашев, Тимур|Тимур Кумашев]] ([[Астана]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = Ақбұлақ<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Мамлаев {{гол|36}}<br /> |stadium = ЦСКА, [[Алматы]]<br /> |attendance = 300<br /> |referee = [[Кенжалинов, Галымжан|Галымжан Кенжалинов]] ([[Астана]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Болат-АМТ]]<br /> |score = 0:0 (пен.4:3)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Металлург (стадион, Теміртау)|Металлург]], [[Теміртау]]<br /> |attendance = 1 500<br /> |referee = [[Измайлов, Денис|Денис Измайлов]] ([[Талдыкорган]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report =<br /> |team2 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |goals1 = [[Азамат Елтаев|Елтаев]] {{гол|44}}&lt;br /&gt;[[Алмас Арменов|Арменов]] {{гол|51}}&lt;br /&gt;[[Алмас Қызылтаев|Қызылтаев]] {{гол|82}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Жас Қанат]], [[Ақтау]]<br /> |attendance = 300<br /> |referee = [[Жантуганов, Еркен|Еркен Жантуганов]] ([[Кызылорда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 сәуір 2013<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 =Бәйтерек<br /> |score = 1:9<br /> |aet = <br /> |report =<br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = [[Берік Шайыхов|Шайыхов]] {{гол|15}}<br /> |goals2 = [[Сергей Гридин|Гридин]] {{гол|22|пен.}} {{гол|32}} {{гол|83}}&lt;br /&gt;[[Юрий Логвиненко|Логвиненко]] {{гол|26}}&lt;br /&gt;[[Асхат Тағыберген|Тағыберген]] {{гол|30}}&lt;br /&gt;[[Марат Бикмаев|Бикмаев]] {{гол|63}}&lt;br /&gt;[[Аслан Сүлейменов|Сүлейменов]] 64 (автогол)&lt;br /&gt;[[Александр Гейнрих|Гейнрих]] {{гол|68}}&lt;br /&gt;[[Примус, Роберт|Праймус]] {{гол|74}}<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 500<br /> |referee = [[Хисамутдинов, Игорь|Игорь Хисамутдинов]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ==1/8 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қыран ФК|Қыран]]<br /> |score = 0:3&lt;ref&gt;«Қыран» клубына лимит бойынша ойыншыны шығармағаны үшін техникалық жеңіліс есептелінді&lt;/ref&gt;<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |stadium = Локомотив, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = [[Измайлов, Денис|Денис Измайлов]] ([[Талдыкорган]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 15:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 6:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |goals1 = Богданов {{гол|10}}&lt;br /&gt;Куртиши {{гол|30}} {{гол|37}} {{гол|87}}&lt;br /&gt;Красич {{гол|55}} {{гол|63}}<br /> |goals2 = Ізатов {{гол|45+1}} {{гол|73}}<br /> |stadium = [[Затоболец]], [[Затобол]]<br /> |attendance = 1 500<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |score = 1:1 (пен.4:5)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Гавриленко {{гол|30}}<br /> |goals2 = Зенькович {{гол|12}}<br /> |penaltyscore= 4:5<br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Тәуілсіздікке 10 жыл, [[Қаскелең]]<br /> |attendance = 500<br /> |referee = [[Вишниченко, Анатолий|Анатолий Вишниченко]] ([[Костанай]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |goals1 = Кетевоама {{гол|8|пен.}}&lt;br /&gt;Нөсербаев {{гол|19}}&lt;br /&gt;Қонысбаев {{гол|35}}&lt;br /&gt;Кояшевич {{гол|49}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 1 500<br /> |referee = [[Абданбаев, Асхат|Асхат Абданбаев]] ([[Тараз]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 5:1<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |goals1 = Мұхтаров {{гол|20}}&lt;br /&gt;Төлебек {{гол|34}}&lt;br /&gt;Ирисметов {{гол|42}}&lt;br /&gt;Адырбеков {{гол|56}}&lt;br /&gt;Сүйімбаев {{гол|80}}<br /> |goals2 = Арменов {{гол|68}}<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 3 000<br /> |referee = [[Омаров, Рустам|Рустам Омаров]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Болат-АМТ]]<br /> |goals1 = Шафф {{гол|24}}&lt;br /&gt;Эссомба {{гол|42}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 2 700<br /> |referee = [[Алёшин, Игорь|Игорь Алёшин]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 мамыр 2013<br /> |time = 18:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Дәулетханов {{гол|56}}&lt;br /&gt;Юрин {{гол|69}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = [[Быстров, Дмитрий (футбольный судья)|Дмитрий Быстров]] ([[Сарань]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 2 мамыр 2013<br /> |time = 17:30 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Симчевич {{гол|13}}&lt;br /&gt;Финонченко {{гол|40}}<br /> |goals2 = Кислицын {{гол|74}}<br /> |stadium = Металлург, [[Теміртау]]<br /> |attendance = 1 500<br /> |referee = [[Тевяшов, Денис|Денис Тевяшов]] ([[Уральск]])<br /> }}<br /> ==1/4 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 маусым 2013<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 1:2<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Ивановски {{гол|67}}<br /> |goals2 = Зенькович {{гол|12|пен.}}&lt;br /&gt;Тәжімбетов {{гол|85}}<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 7 500<br /> |referee = [[Гороховодацкий, Сергей|Сергей Гороховодацкий]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 маусым 2013<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Шабалин {{гол|62}}&lt;br /&gt;Беғалин {{гол|72}}<br /> |goals2 = Бугаев {{гол|50}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 3 500<br /> |referee = [[Карлибаев, Болат|Болат Карлибаев]] ([[Уральск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 маусым 2013<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Шафф {{гол|11}} {{гол|81}}&lt;br /&gt;Момынов {{гол|30}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = [[Антонов, Виктор Васильевич (футболист)|Виктор Антонов]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 маусым 2013<br /> |time = 20:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 3:1 (қос. уақыт)<br /> |aet = yes<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Гридин {{гол|48}}&lt;br /&gt;Кападзе {{гол|95}}&lt;br /&gt;Хайруллин {{гол|117}}<br /> |goals2 = Левин {{гол|1}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 10 000<br /> |referee = [[Вишниченко, Анатолий|Анатолий Вишниченко]] ([[Костанай]])<br /> }}<br /> <br /> ==1/2 финал==<br /> === Алғашқы ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 25 қыркүйек 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 0:0<br /> |aet =<br /> |report =<br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 3 100<br /> |referee = [[Кучин, Артём|Артём Кучин]] ([[Караганда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 25 қыркүйек 2013<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Шабалин {{гол|90+3}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 3 500<br /> |referee = [[Гаузер, Александр|Александр Гаузер]] ([[Петропавловск]])<br /> }}<br /> === Жауапты ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қазан 2013<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 0:1 (қор. есеп 0:1)<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Шафф {{гол|90}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 5 000<br /> |referee = [[Антонов, Виктор Васильевич (футболист)|Виктор Антонов]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қазан 2013<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 2:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Финонченко {{гол|38}}&lt;br /&gt;Симчевич {{гол|84}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 9 000<br /> |referee = [[Гороховодацкий, Сергей|Сергей Гороховодацкий]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> <br /> == Финал ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 қараша 2013<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Хижниченко {{гол|53}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2013<br /> |-<br /> |[[Сурет:FC Shakhter.png|center|150px]]'''&lt;big&gt;[[Шахтер ФК|Шахтер]]&lt;br /&gt;([[Қарағанды]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Бірінші титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2011 2017-02-12T18:19:21Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2011 жылдың 13 сәуір - 13 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 30<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Ордабасы ФК|Ордабасы (Шымкент)]]<br /> |рет = 1<br /> |2 орын = [[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> |3 орын = [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]&lt;br/&gt;[[Тараз ФК|Тараз (Тараз)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 30<br /> |голдар саны = 94<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны =71100<br /> |бомбардир = {{flagicon|KAZ}} [[Сергей Гридин]] ([[Тобыл ФК|Тобыл]])&lt;br/&gt;{{flagicon|KAZ}} [[Дәуренбек Тәжімбетов]] ([[Ордабасы ФК|Ордабасы]])<br /> |бголдар = 4<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012]]<br /> }}<br /> '''2011 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы''' - кубоктың жиырманыншы мәрте ойнатылуы.<br /> <br /> == Бірінші кезең ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |score = 1:1 (пен.4:3)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = Омаров {{гол|90+3}}<br /> |goals2 = Смақов {{гол|74}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Ақжайық (стадион)|Ақжайық]], [[Орал]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақбұлақ ФК|Ақбұлақ]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Исламхан {{гол|13}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[О.Жарылғапов атындағы стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 100<br /> |referee = Сергей Деньгин ([[Қарағанды]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе-Жас ФК|Ақтөбе-Жас]]<br /> |score = 1:8<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = [[Бикеев]] {{гол|33|пен.}}<br /> |goals2 = [[Евстигнеев]] {{гол|8}} &lt;br /&gt;Трайкович {{гол|43|пен.}}&lt;br/&gt;Вагнер {{гол|51}} &lt;br /&gt;Кувашин {{гол|54}}&lt;br /&gt;Тәжімбетов {{гол|56}} {{гол|88}}&lt;br/&gt;Нұрғалиев {{гол|70}} &lt;br /&gt;Мвесигва {{гол|76}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[ОДЮШОР]], [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Іле-Сәулет ФК|Іле-Сәулет]]<br /> |goals1 = Даскалов {{гол|43|пен.}}&lt;br/&gt;Мальцев {{гол|89|пен.}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Павлодар)|Орталық стадион]], [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |score = 1:1 (пен.5:4)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Ісқұлов {{гол|39}}<br /> |goals2 = Остапенко {{гол|80}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жастар (стадион)|Жастар]], [[Көкшетау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |goals1 = Көкеев {{гол|74}}&lt;br/&gt;Бижанов {{гол|85}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Тәуілсіздікке 10 жыл]], [[Қаскелең]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Эдейпо {{гол|73}} {{гол|90}}&lt;br/&gt;Білдінов {{гол|74}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жас Қанат, [[Ақтау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Цесна ФК|Цесна]]<br /> |score = 0:5<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Байрамов {{гол|4}} &lt;br/&gt;Фомин {{гол|9}}&lt;br/&gt;Христов {{гол|29}} {{гол|45}}&lt;br/&gt;Струков {{гол|50}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]] [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |score = 1:1 (пен.4:5)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Шливич 85 (автогол)<br /> |goals2 = Гридин {{гол|74}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Football Land]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана ФК|Астана-64]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Жонатас {{гол|22}} &lt;br/&gt;Куцов {{гол|33}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Би, [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Болат-АМТ]]<br /> |score = 0:0 (пен.2:4)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Металлург, [[Теміртау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қазақмыс ФК|Қазақмыс]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |goals1 = Ахметдінов {{гол|45}} &lt;br/&gt;Пастухов {{гол|78}}<br /> |goals2 = Едігенов {{гол|5}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Металлург, [[Жезқазған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қызылжар ФК|Қызылжар]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |goals1 = Селиверстов {{гол|84}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Қарасай батыр атындағы стадион]], [[Петропавл]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тарлан ФК|Тарлан]]<br /> |score = 3:0&lt;ref&gt;«Лашын» клубына ережеден тыс көп ауысым жасағаны үшін техникалық жеңіліс есептелінді&lt;/ref&gt;<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = <br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> ==1/8 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 3:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = Кучера {{гол|34}} &lt;br/&gt;Хасенов {{гол|117}}&lt;br/&gt;Кислицын {{гол|118}}<br /> |goals2 = Жолшиев {{гол|51}}&lt;br/&gt;Бечан {{гол|105}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Затоболец, [[Затобол]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қызылжар ФК|Қызылжар]]<br /> |score = 2:5<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Селиверстов {{гол|59|пен.}} {{гол|60}}<br /> |goals2 = Дорош {{гол|9}} {{гол|31}} {{гол|37}}&lt;br/&gt;Николич {{гол|28}}&lt;br/&gt;Иванов {{гол|75}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қарасай батыр атындағы стадион, [[Петропавл]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 4:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Мемишевич {{гол|35}} {{гол|90+2}} &lt;br/&gt;Йованович {{гол|76}}&lt;br/&gt;Недашковский {{гол|81}}<br /> |goals2 = Недашковский 36 (автогол)<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қазақмыс ФК|Қазақмыс]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Борантаев {{гол|3|пен.}}&lt;br/&gt;Рашкович {{гол|43}} {{гол|49}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Металлург, [[Жезқазған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Жезқазған]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Кучма {{гол|41}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Сұңқар, [[Саран (қала)|Саран]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Жезқазған]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Касьянов {{гол|34}}&lt;br/&gt;Әшірбеков {{гол|35}}<br /> |goals2 = Эдейпо {{гол|85}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Жезқазған]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |score = 1:1(пен.2:4)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Бугаев {{гол|89}}<br /> |goals2 = Фомин {{гол|75}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Жезқазған]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 сәуір 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тарлан ФК|Тарлан]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Шапурин {{гол|43}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Жезқазған]])<br /> }}<br /> <br /> ==1/4 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 11 мамыр 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 2:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = Василевич {{гол|26}} &lt;br/&gt;Финонченко {{гол|78}}&lt;br/&gt;Кислицын {{гол|118}}<br /> |goals2 = Пахолюк {{гол|9}}&lt;br/&gt;Недашковский {{гол|30}}&lt;br/&gt;Исламхан {{гол|33}}&lt;br/&gt;Йованович {{гол|60}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 11 мамыр 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Гридин {{гол|51}} <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 11 мамыр 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Тұрысбек {{гол|68}}<br /> |goals2 = Перич {{гол|7}} {{гол|78}}&lt;br/&gt;Касьянов {{гол|30}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Тәуілсіздікке 10 жыл, [[Қаскелең]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 11 мамыр 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 = Заречный {{гол|60}} <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ==1/2 финал==<br /> ===Алғашқы ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 3 қараша 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 3:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Адамович {{гол|57|пен.}} {{гол|75|пен.}}&lt;br/&gt;Йованович {{гол|86}}<br /> |goals2 = Тәжімбетов {{гол|62}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 3 қараша 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 1:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Говедарица {{гол|14}}<br /> |goals2 = Гридин {{гол|45}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ===Жауапты ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 8 қараша 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 3:0 (қор. есеп 4:3)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = Әшірбеков {{гол|2}}&lt;br/&gt;Тәжімбетов {{гол|69}}&lt;br/&gt;Қожабаев {{гол|74}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 8 қараша 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 3:2 (қор. есеп 4:3)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Волков {{гол|22}}&lt;br/&gt;Гридин {{гол|30}}&lt;br/&gt;Зебелян 81 (автогол)<br /> |goals2 = Бекрич {{гол|33}}&lt;br/&gt;Заречный {{гол|61}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Затоболец, [[Затобол]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> == Финал ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2011 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 13 қараша 2011<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Мұхтаров {{гол|40}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2011<br /> |-<br /> |[[Сурет:Ордабасы ФК.jpg|center|150px]]'''&lt;big&gt;[[Ордабасы ФК|Ордабасы]]&lt;br /&gt;([[Шымкент]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Бірінші титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2012 2017-02-12T18:19:19Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (10) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2012 жылдың 15 мамыр - 11 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 30<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Астана (футбол клубы)|Астана (Астана)]]<br /> |рет = 2<br /> |2 орын = [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> |3 орын = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтөбе)]]&lt;br/&gt;[[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 43<br /> |голдар саны = 125<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны =102950<br /> |бомбардир = {{flagicon|Uzbekistan}} [[Ұлықбек Бақаев]] ([[Ертіс ФК|Ертіс]])<br /> |бголдар = 7<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013]]<br /> }}<br /> '''2012 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы''' - кубоктың жиырма бірінші мәрте ойнатылуы.<br /> <br /> == Бірінші кезең ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақбұлақ ФК|Ақбұлақ]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Болат-АМТ]]<br /> |goals1 = Пурышкин {{гол|42}}&lt;br/&gt;Ахметов {{гол|85}}<br /> |goals2 = Тәттібаев {{гол|16|пен.}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = ЦСКА, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |score = 5:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Бәйтерек ФК|Бәйтерек]]<br /> |goals1 = Соломатин {{гол|12}}&lt;br/&gt;Павинич {{гол|31}}&lt;br/&gt;Оразбеков {{гол|55}} {{гол|73}}&lt;br/&gt;Жақсылықов {{гол|89}}<br /> |goals2 = Соломатин 8 (автогол)&lt;br/&gt;Азаматов {{гол|14}}&lt;br/&gt;Мұжықов {{гол|75}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = ЦСКА, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қызылжар ФК|Қызылжар]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Момынов {{гол|34}}&lt;br/&gt;Сергиенко {{гол|86}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қарасай батыр атындағы стадион, [[Петропавл]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Іле-Сәулет ФК|Іле-Сәулет]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Махамбетов {{гол|1}} {{гол|54}} {{гол|60}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Динамо, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Мөрліханов {{гол|20}}<br /> |goals2 = Зенькович {{гол|45}}&lt;br/&gt;Зотов {{гол|49}}&lt;br/&gt;Мальцев {{гол|90+1}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жас Қанат, [[Ақтау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе-Жас ФК|Ақтөбе-Жас]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Кашкаван {{гол|20}}&lt;br/&gt;Дүйсембаев {{гол|74|пен.}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = ОДЮШОР, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[БИІК ФК|БИІК]]<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = Фаттахов {{гол|80}}<br /> |goals2 = Евстигнеев {{гол|35}}&lt;br/&gt;Вукайлович {{гол|45}}&lt;br/&gt;Дарабаев {{гол|50}}&lt;br/&gt;Костич {{гол|74}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = БИІК, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |goals1 = Диенг {{гол|6}}&lt;br/&gt;Әлімбетов {{гол|57}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қаратау (қала)|Қаратау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Көкеев {{гол|25}}&lt;br/&gt;Финонченко {{гол|29}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Спартак, [[Семей]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Удалов {{гол|90+1}}<br /> |goals2 = С.Мұжықов {{гол|50}} {{гол|63}}&lt;br/&gt;Щеткин {{гол|52}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Восток, [[Өскемен]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана ФК|Астана-64]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Гридин {{гол|62}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Астана)|Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат-Академия ФК|Қайрат-Академия]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = Әбдраманов {{гол|35}} <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қайрат, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Пархамчук {{гол|87}} <br /> |goals2 = Бақаев {{гол|33}} {{гол|40}}&lt;br/&gt;Чернышов {{гол|54}}&lt;br/&gt;Бралин {{гол|72}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Екібастұз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қыран ФК|Қыран]]<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Просеков {{гол|20}} <br /> |goals2 = Недашковский {{гол|40}} {{гол|74}}&lt;br/&gt;Йованович {{гол|56}}&lt;br/&gt;Кнежевич {{гол|90+1}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Ұлан, [[Ақсукент ауылдық округі|Ақсукент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> ==1/8 финал==<br /> ===Алғашқы ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |score = 1:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Черны {{гол|25}} <br /> |goals2 = Пахолюк {{гол|4}} &lt;br/&gt;Гуйе {{гол|90+3}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = П.Атоян атындағы стадион, [[Орал]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |score = 0:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Майкич {{гол|56}}&lt;br/&gt;Пикалкин {{гол|57}}&lt;br/&gt;Джидич {{гол|76}}&lt;br/&gt;Боровский {{гол|79}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = ЦСКА, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |score = 1:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = Белич {{гол|39|пен.}}<br /> |goals2 = Перич {{гол|41}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жетісу, [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 5:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |goals1 = Кападзе {{гол|12}}&lt;br/&gt;Бикмаев {{гол|33}}&lt;br/&gt;Хайруллин {{гол|57}}&lt;br/&gt;Тілешев {{гол|86}}&lt;br/&gt;Бадло {{гол|90+2}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Әлиев {{гол|60}} <br /> |goals2 = Жолшиев {{гол|10}} &lt;br/&gt;Головской {{гол|67|пен.}}&lt;br/&gt;Милованович 90+2 (автогол)<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Оқжетпес, [[Көкшетау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = Ақбұлақ<br /> |score = 1:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = Қанышев {{гол|57}} <br /> |goals2 = Мұхтаров {{гол|71}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = ЦСКА, [[Панфилов ауылдық округі|Панфилов]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Пархачев {{гол|63}}&lt;br/&gt;Молдақараев {{гол|75}} <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Ғ.Мұратбаев атындағы стадион, [[Қызылорда]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 20 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = Қайрат-Академия<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Мансұров {{гол|29|пен.}}<br /> |goals2 = Шабалин {{гол|62}} {{гол|78}}&lt;br/&gt;Иванов {{гол|67}}&lt;br/&gt;Аяғанов {{гол|90+3}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қайрат, [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ===Жауапты ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 5:0 (қор. есеп 7:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Касьянов {{гол|7|пен.}}&lt;br/&gt;Джилас {{гол|23}}&lt;br/&gt;Гуйе {{гол|59}}&lt;br/&gt;Пахолюк {{гол|64}}&lt;br/&gt;Арури {{гол|67}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 3:0 (қор. есеп 7:0)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |goals1 = Мұртазаев {{гол|34}}&lt;br/&gt;Майкич {{гол|72}}&lt;br/&gt;Боровский {{гол|85|пен.}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 0:2 (қор. есеп 1:3)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 =<br /> |goals2 = С.Мұжықов {{гол|24}}&lt;br/&gt;Щеткин {{гол|28}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 0:2 (қор. есеп 0:7)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 =<br /> |goals2 = Тілешев {{гол|19|пен.}}&lt;br/&gt;Хайруллин {{гол|60}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қаратау (қала)|Қаратау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 0:1 (қор. есеп 3:2)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 =<br /> |goals2 = Чучман {{гол|68}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 2:0 (қор. есеп 3:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = Ақбұлақ<br /> |goals1 = Рожков {{гол|7}}&lt;br/&gt;Прокопенко {{гол|31}}<br /> |goals2=<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павл]])<br /> }}<br /> ----<br /> <br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 1:0 (қор. есеп 1:2)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Розыбәкиев {{гол|32}}<br /> |goals2=<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павл]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 27 маусым 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 4:0 (қор. есеп 8:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = Қайрат-Академия<br /> |goals1 = Струков {{гол|13}} {{гол|28}}&lt;br/&gt;Байжанов {{гол|24}}&lt;br/&gt;Бақаев {{гол|85}}<br /> |goals2=<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павл]])<br /> }}<br /> ==1/4 финал==<br /> ===Алғашқы ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 0:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |score = 1:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Михайлов {{гол|56|пен.}}<br /> |goals2 = Каньяс {{гол|76|пен.}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жетісу, [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Бақаев {{гол|50}} {{гол|87|пен.}}&lt;br/&gt;Юрин {{гол|61}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = Стахив {{гол|89}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Ғ.Мұратбаев атындағы стадион, [[Қызылорда]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ===Жауапты ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 0:1 (қор. есеп 0:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Хайруллин {{гол|84}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]] <br /> |score = 1:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Габышев {{гол|2}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]] <br /> |score = 1:0 (қор. есеп 1:3)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Йованович {{гол|72}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 30 қыркүйек 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]] <br /> |score = 4:1 (қор. есеп 4:2)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Остапенко {{гол|16}}&lt;br/&gt;Кетевоама {{гол|44}}&lt;br/&gt;Кетевоама {{гол|77}} {{гол|82}}<br /> |goals2 = Пархачев {{гол|56}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ==1/2 финал==<br /> ===Алғашқы ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 қараша 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = Киров {{гол|66}}&lt;br/&gt;Вишняков {{гол|72}}<br /> |goals2 = Джидич 56 (автогол)<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 1 қараша 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 5:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = Юрин {{гол|7}}&lt;br/&gt;Шабалин {{гол|46}}&lt;br/&gt;Бақаев {{гол|48}} {{гол|61|пен.}}&lt;br/&gt;Малетич {{гол|49}}<br /> |goals2 =<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> ===Жауапты ойындар===<br /> {{footballbox<br /> |date = 5 қараша 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 2:0 (қор. есеп 3:2)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Рожков {{гол|41}}&lt;br/&gt;Кетевоама {{гол|57}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 5 қараша 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 3:1(қор. есеп 3:6)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Праймус {{гол|19}}&lt;br/&gt;Гейнрих {{гол|61}}&lt;br/&gt;Байер {{гол|78}}<br /> |goals2 =Юрин {{гол|80}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> == Финал ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2012 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 11 қараша 2012<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Нұрдәулетов {{гол|5}}&lt;br/&gt;Нөсербаев {{гол|82}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2012<br /> |-<br /> |'''&lt;big&gt;[[Астана (футбол клубы)|Астана]]&lt;br /&gt;([[Астана]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Екінші титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2014 2017-02-12T18:19:16Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (5) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2014 жылдың 23 сәуір - 22 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 27<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> |рет = 6<br /> |2 орын = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтөбе)]]<br /> |3 орын = [[Астана (футбол клубы)|Астана (Астана)]]&lt;br/&gt;[[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 28<br /> |голдар саны = 85<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны =55150<br /> |бомбардир = {{flagicon|KAZ}} [[Азат Нұрғалиев]] ([[Ордабасы ФК|Ордабасы]])&lt;br/&gt;{{flagicon|KAZ}} [[Аслан Дарабаев]] ([[Қайрат ФК|Қайрат]])<br /> |бголдар = 3<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015]]<br /> }}<br /> '''2014 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы''' - кубоктың жиырма үшінші мәрте ойнатылуы.<br /> ==Бірінші кезең==<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу-Сұңқар ФК|Жетісу-Сұңқар]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Хунт {{гол|44}}&lt;br /&gt;Нәрзілдаев {{гол|54}}<br /> |stadium = Жетісу, [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Болат-АМТ]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Гридин {{гол|54}}&lt;br /&gt;Эссаме {{гол|71}}<br /> |stadium = Металлург, [[Теміртау]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |score = 5:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Антоненко {{гол|46}} {{гол|68}}&lt;br /&gt;Левин {{гол|82}}&lt;br /&gt;Әбіләкімов {{гол|85}}&lt;br /&gt;Сердюков {{гол|90}}<br /> |goals2 = Есімханов {{гол|77}}<br /> |stadium = Сұңқар, [[Саран (қала)|Саран]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Екібастұз ФК|Екібастұз]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Нұрғалиев {{гол|19|пен.}} {{гол|42}} {{гол|52|пен.}}<br /> |stadium = Шахтер, [[Екібастұз]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = Бәйтерек<br /> |score = 0:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Бугаев {{гол|10}}&lt;br /&gt;Богданов {{гол|47}}&lt;br /&gt;Малышев {{гол|56}}&lt;br /&gt;Жалилов {{гол|79}}<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |goals1 = Яковлев {{гол|29}} {{гол|78|пен.}} <br /> |goals2 =<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Қаратау (қала)|Қаратау]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Бөлешев {{гол|89}} <br /> |goals2 = Лачны {{гол|3}} {{гол|26}}&lt;br/&gt;Нехтий {{гол|86}}<br /> |stadium = Жастар, [[Көкшетау]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана ФК|Астана-1964]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = Мақтаарал<br /> |goals1 = Ісқұлов {{гол|4}} &lt;br/&gt;Седько {{гол|29}} {{гол|36}}&lt;br/&gt;Панащенко {{гол|51}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |goals1 = Жаханов 47 (автогол) <br /> |goals2 = Молтүсінов {{гол|2}} &lt;br/&gt;Ыбыраев {{гол|25}} {{гол|51}}&lt;br/&gt;Утробин {{гол|58}}<br /> |stadium = Жас Қанат, [[Ақтау]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[ЦСКА (Алматы ФК)|ЦСКА]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Досманбетов {{гол|16}} &lt;br/&gt;Бекмұхаев {{гол|74}} &lt;br/&gt;Миллер {{гол|78}}<br /> |stadium = ЦСКА, [[Алматы]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 23 сәуір 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = Қыран<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = Шықрызов {{гол|48}} {{гол|82}} &lt;br/&gt;Нәбиев {{гол|59}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ==1/8 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Топчагич {{гол|64}} &lt;br/&gt;Габышев {{гол|68}} &lt;br/&gt;Мұртазаев {{гол|74}}<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Қожамберді {{гол|15}} &lt;br/&gt;Уббинк {{гол|55}} &lt;br/&gt;Тілешев {{гол|63|пен.}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Орталық стадион, [[Тараз]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |score = 3:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қызылжар ФК|Қызыл-Жар СК]]<br /> |goals1 = Бурзанович {{гол|26}} {{гол|32}} &lt;br/&gt;Головешкин {{гол|90}}<br /> |goals2 = Кенетаев {{гол|60}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 =<br /> |goals2 = Зенькович {{гол|56}} &lt;br/&gt;Айымбетов{{гол|59}} &lt;br/&gt;Коробкин {{гол|85}}<br /> |stadium = Ғ.Мұратбаев атындағы стадион, [[Қызылорда]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана ФК|Астана-1964]]<br /> |goals1 = Остапенко {{гол|61}} <br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 3:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |goals1 = Сисей {{гол|19}} &lt;br/&gt;Едигарян {{гол|37}}&lt;br/&gt;Қуантаев {{гол|78}}<br /> |goals2 = Мұжықов {{гол|51}}<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = Қыран<br /> |goals1 = Богданов {{гол|90}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Затоболец, [[Затобол]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 мамыр 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |score = 1:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = Жанұзақов {{гол|83}}<br /> |goals2 = Трифунович {{гол|5}}&lt;br/&gt;Пархачев {{гол|118}}<br /> |stadium = Восток, [[Өскемен]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ==1/4 финал==<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 маусым 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Мурзоев {{гол|62}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 маусым 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = Антонов {{гол|22}} {{гол|89}}<br /> |goals2 = Тілешев {{гол|62}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 маусым 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = Кояшевич {{гол|45}} {{гол|47}}&lt;br/&gt;Сисеру {{гол|75}}&lt;br/&gt;Кетевоама {{гол|90}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 маусым 2014<br /> |time = 14:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |score = 1:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Трифунович {{гол|39}} <br /> |goals2 = Дарабаев {{гол|59}}&lt;br/&gt;Исламхан {{гол|66}}&lt;br/&gt;Кнежевич {{гол|70}}<br /> |stadium = Мұнайшы, [[Атырау]]<br /> |attendance = 1 200<br /> |referee = [[Чесноков, Игорь|Игорь Чесноков]] ([[Усть-Каменогорск]])<br /> }}<br /> ==1/2 финал==<br /> === Алғашқы ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 тамыз 2014<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 2:0<br /> |aet =<br /> |report =<br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Риера {{гол|20}} Дарабаев &lt;br/&gt;{{гол|86}}<br /> |goals2 = <br /> |stadium = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 3 100<br /> |referee = [[Кучин, Артём|Артём Кучин]] ([[Караганда]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 тамыз 2014<br /> |time = 19:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |score = 1:1<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |goals1 = Пиззелли {{гол|63}}<br /> |goals2 = Кетевоама {{гол|26}}<br /> |stadium = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |attendance = 3 500<br /> |referee = [[Гаузер, Александр|Александр Гаузер]] ([[Петропавловск]])<br /> }}<br /> === Жауапты ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 қыркүйек 2014<br /> |time = 16:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 0:2 (қор. есеп 0:4)<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Исаэл {{гол|82}}&lt;br/&gt;Кислицын {{гол|87}}<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 5 000<br /> |referee = [[Антонов, Виктор Васильевич (футболист)|Виктор Антонов]] ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 қыркүйек 2014<br /> |time = 17:00 [[Время в Казахстане|UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |score = 1:1 (қор. есеп 2:2) (пен.3:4)<br /> |aet =<br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = Нөсербаев {{гол|41}}<br /> |goals2 = Пиззелли {{гол|20|пен.}}<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 9 000<br /> |referee = [[Гороховодацкий, Сергей|Сергей Гороховодацкий]] ([[Алма-Ата|Алматы]])<br /> }}<br /> == Финал ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 22 қараша 2014<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |score = 4:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = Арзуманян 20 (автогол)&lt;br/&gt;Гоу {{гол|31}} {{гол|66}}&lt;br/&gt;Дарабаев {{гол|86}}<br /> |goals2 = Логвиненко {{гол|27}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2014<br /> |-<br /> |[[Сурет:FCKairat logo.png|center|150px]]'''&lt;big&gt;[[Қайрат ФК|Қайрат]]&lt;br /&gt;([[Алматы]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Алтыншы титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2010 2017-02-12T18:19:14Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (7) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық чемпионат<br /> |уақыты = 2010 жылдың 18 сәуір - 14 қараша аралығы<br /> |атауы1 = Қазақстан кубогы<br /> |атауы = Футболдан Қазақстан кубогы<br /> |логотипі = <br /> |өлшемі =<br /> |жазу = <br /> |қатысушылар саны = 28<br /> |қалалар = <br /> |стадиондар = <br /> |чемпион = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив (Астана)]]<br /> |рет = 1<br /> |2 орын = [[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> |3 орын = [[Жетісу ФК|Жетісу (Талдықорған)]]&lt;br/&gt;[[Ордабасы ФК|Ордабасы (Шымкент)]]<br /> |дублёрлер =<br /> |ойналған ойындар саны = 29<br /> |голдар саны = 95<br /> |голдардың аты =<br /> |келушілер_саны = 48650<br /> |бомбардир = {{flagicon|Moldova}} [[Игорь Бугаев]] ([[Тобыл ФК|Тобыл]])<br /> |бголдар = 5<br /> |ең жақсы ойыншы = <br /> |алдыңғы сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009]]<br /> |келесі сезон = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011]]<br /> }}<br /> '''2010 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы''' - кубоктың он тоғызыншы мәрте ойнатылуы.<br /> <br /> == Бірінші кезең ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе-Жас ФК|Ақтөбе-Жас]]<br /> |goals1 = Мөрліханов {{гол|18}}, {{гол|52}}&lt;br /&gt;Нұржұмаев {{гол|90}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жас Қанат (стадион)|Жас Қанат]], [[Ақтау]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайсар ФК|Қайсар]]<br /> |goals1 = Эсатов {{гол|15}}&lt;br /&gt;Анарметов {{гол|25}}<br /> |goals2 = Балтаев {{гол|17}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жастар (стадион)|Жастар]], [[Тараз]]<br /> |attendance = 100<br /> |referee = Сергей Деньгин ([[Қарағанды]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]<br /> |score = 0:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Жейлітбаев]] {{гол|4}} &lt;br /&gt;Удалов {{гол|19}} {{гол|25}} &lt;br /&gt; Жұмаханов {{гол|57|пен.}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Спартак (стадион)|Спартак]], [[Семей]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 16:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақ-Бұлақ ФК|Ақбұлақ]]<br /> |goals1 = Құсайынов {{гол|32}}&lt;br/&gt;Көлбарақов {{гол|36}}<br /> |goals2 = Көкеев {{гол|78}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Тәуілсіздікке 10 жыл]], [[Қаскелең]]<br /> |attendance = 600<br /> |referee = Бақыт Қызылбаев ([[Ақтөбе]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Цесна ФК|Цесна]]<br /> |score = 4:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Іле-Сәулет ФК|Іле-Сәулет]]<br /> |goals1 = [[Ақбаров]] {{гол|5}} &lt;br /&gt;Гридин {{гол|21}} {{гол|38}} &lt;br /&gt; Лысенко {{гол|36}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Цесна (стадион)|Цесна]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Болат-АМТ|Болат]]<br /> |score = 2:5<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қазақмыс ФК|Қазақмыс]]<br /> |goals1 = [[Хоменко]] 15 (автогол) &lt;br /&gt;Завялов {{гол|78}}<br /> |goals2 = [[Щеткин]] {{гол|17}} &lt;br /&gt;Малинин {{гол|28}} &lt;br /&gt; Симиниди {{гол|36}}&lt;br /&gt; Алекперзаде {{гол|49}}&lt;br /&gt; Хоменко {{гол|58}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Металлург (стадион)|Металлург]], [[Теміртау]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 18 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Болат-АМТ|Болат]]<br /> |score = 3:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана ФК|Астана-64]]<br /> |goals1 = [[Дарабаев]] {{гол|80}} &lt;br /&gt;Черепанов {{гол|101}}&lt;br /&gt;Панкратов {{гол|116}}<br /> |goals2 = Сейсенбеков {{гол|15}} &lt;br /&gt; Казначеев {{гол|118}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Металлург (стадион)|Металлург]], [[Теміртау]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Қызылжар ФК|Қызылжар]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Асбест ФК|Асбест]]<br /> |goals1 = [[Селиверстов]] {{гол|24}} &lt;br /&gt;Шуляк {{гол|35}}&lt;br /&gt;Аитов {{гол|81}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жастар (стадион)|Жастар]], [[Петропавл]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> <br /> == Екінші кезең ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Каспий ФК|Каспий]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Жатқанбаев]] {{гол|45+1|пен.}} {{гол|59}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жас Қанат (стадион)|Жас Қанат]], [[Ақтау]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Сұңқар ФК|Сұңқар]]<br /> |goals1 = Жұмаханов {{гол|73}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Восток (стадион)|Восток]], [[Өскемен]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Цесна ФК|Цесна]]<br /> |score = 3:3 (қос. уақыт, пен. бойынша 5:4)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қазақмыс ФК|Қазақмыс]]<br /> |goals1 = [[Гридин]] {{гол|26}} &lt;br /&gt;Иванов {{гол|35}}&lt;br /&gt;Лысенко {{гол|49}}<br /> |goals2 = Алекперзаде {{гол|10}} {{гол|59}}&lt;br /&gt; Хоменко {{гол|32}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Цесна (стадион)|Цесна]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 24 сәуір 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |score = 3:2 (қос. уақыт)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қызылжар ФК|Қызылжар]]<br /> |goals1 = [[Көпеев]] {{гол|14}} &lt;br /&gt;Дубыкин 96 (автогол)&lt;br /&gt;Дарабаев {{гол|110}}<br /> |goals2 = Селиверстов {{гол|90}} &lt;br /&gt; Богданов {{гол|112}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Металлург (стадион)|Металлург]], [[Теміртау]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> == 1/8 финал ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |goals1 = Досмағанбетов {{гол|45}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жетісу (стадион)|Жетісу]], [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |score = 9:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |goals1 = [[Сақалбаев]] {{гол|14}} {{гол|88}}&lt;br /&gt;Кройтору {{гол|51}}&lt;br /&gt;Шакин {{гол|55}} {{гол|58}} {{гол|72}}&lt;br /&gt;Седельников {{гол|67}}&lt;br /&gt;Зұнұнов {{гол|71}}&lt;br /&gt;Воротников {{гол|82}}<br /> |goals2 = Нұржігіт {{гол|23}} &lt;br /&gt; Тыштыбаев {{гол|57}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Мұнайшы (стадион)|Мұнайшы]], [[Ақтау]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 5:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақжайық ФК|Ақжайық]]<br /> |goals1 = [[Әшірбеков]] {{гол|12}} &lt;br /&gt;Вагнер {{гол|19}}&lt;br /&gt;Касьянов {{гол|40}} &lt;br /&gt;Митрофанов {{гол|69}}&lt;br /&gt;Тәжімбетов {{гол|85|пен.}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Шымкент)|Қ.Мұңайтпасов ат. стадион]], [[Шымкент]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |goals1 = Милославлевич {{гол|70}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Тараз)|Орталық стадион]], [[Тараз]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Лашын ФК|Лашын]]<br /> |score = 0:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Головской]] {{гол|34}} &lt;br/&gt;Құрмашов{{гол|77}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жастар (стадион)|Жастар]], [[Тараз]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Цесна ФК|Цесна]]<br /> |score = 0:3<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Андроник]] {{гол|9}} &lt;br/&gt;Бугаев{{гол|68}} {{гол|89}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Цесна (стадион)|Цесна]], [[Алматы]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Восток ФК|Восток]]<br /> |score = 1:2<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |goals1 = [[Лунев]] {{гол|36}} <br /> |goals2 = [[Юрин]] {{гол|61}} &lt;br/&gt;Сүймағамбетов{{гол|78}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Восток (стадион)|Восток]], [[Өскемен]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 16 мамыр 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |score = 0:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = [[Шафф]] {{гол|23}} {{гол|42|пен.}}&lt;br/&gt;Боровский{{гол|61}} {{гол|89}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Сұңқар (стадион)|Сұңқар]], [[Сараң]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> == 1/4 финал ==<br /> {{footballbox<br /> |date = 26 қыркүйек 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |goals1 = Бугаев {{гол|39}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 26 қыркүйек 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 2:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |goals1 = [[Сучков]] {{гол|68}}&lt;br/&gt;Финонченко{{гол|76}} <br /> |goals2 = [[Хайруллин]] {{гол|52}} <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Шахтер (стадион)|Шахтер]], [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 26 қыркүйек 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |score = 3:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |goals1 = [[Щеткин]] {{гол|30}} {{гол|31}}&lt;br /&gt;Костюк {{гол|51}} <br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Жетісу (стадион)|Жетісу]], [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 2 500<br /> |referee = Руслан Омаров ([[Алматы]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 26 қыркүйек 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |score = 1:4<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = Ақанов {{гол|7}}<br /> |goals2 = [[Жолдасов]] {{гол|26}}&lt;br/&gt;Тәжімбетов{{гол|48}} {{гол|56}}&lt;br/&gt;Вагнер{{гол|71}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Орталық стадион (Қостанай)|Орталық стадион]], [[Қостанай]]<br /> |attendance = 1 000<br /> |referee = Станислав Лесив ([[Семей]])<br /> }}<br /> == 1/2 финал ==<br /> === Алғашқы ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қазан 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Бугаев {{гол|51|пен.}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Жетісу, [[Талдықорған]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 19 қазан 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |score = 0:1<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |goals1 = <br /> |goals2 = Трайкович {{гол|62}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> === Жауапты ойындар ===<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 қараша 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |score = 1:0 (қор. есеп 2:0)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |goals1 = Бугаев {{гол|24}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> ----<br /> {{footballbox<br /> |date = 10 қараша 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |score = 1:2 (қор. есеп 2:2, Шахтер қонақтағы доп бойынша)<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Трайкович {{гол|12|пен.}}<br /> |goals2 = Финонченко {{гол|34}}&lt;br/&gt;Богданов {{гол|88}}<br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = Қ.Мұңайтпасов атындағы стадион, [[Шымкент]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> == Финал ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2010 финалы}}<br /> {{footballbox<br /> |date = 14 қараша 2010<br /> |time = 15:00 [[UTC+6]]<br /> |team1 = [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |score = 1:0<br /> |aet = <br /> |report = <br /> |team2 = [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |goals1 = Рожков {{гол|12|пен.}}<br /> |goals2 = <br /> |penaltyscore= <br /> |penalties1 =<br /> |penalties2 =<br /> |stadium = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |attendance = 150<br /> |referee = Григорий Московченко ([[Павлодар]])<br /> }}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;<br /> |-<br /> !Футболдан Қазақстан Кубогының жеңімпазы&lt;br /&gt;2010<br /> |-<br /> |[[Сурет:Lokoastana.png|center|150px]]'''&lt;big&gt;[[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]&lt;br /&gt;([[Астана]])&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;'''&lt;small&gt;Бірінші титул&lt;/small&gt;'''<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B 2017-02-12T18:19:11Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (2) using AWB</p> <hr /> <div>{| class=&quot;infobox football&quot; style=&quot;width: 16em; text-align: center;&quot;<br /> |-<br /> ! style=&quot;font-size: 16px;&quot; | Қазақстан Кубогы<br /> |- <br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015|2015]]<br /> |- <br /> | style=&quot;font-size: 11px; line-height: 15px;&quot; | <br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px; background: #BFD7FF;&quot; | '''Құрылғаны'''<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | 1992<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px; background: #BFD7FF;&quot; | '''Ел'''<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | {{KAZ}}<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px; background: #BFD7FF;&quot; | '''Қазақстан Лигалары'''<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер Лига]]&lt;br&gt;[[Қазақстан бірінші Лигасы|Бірінші лига]] <br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px; background: #BFD7FF;&quot; | '''Соңғы чемпионы'''<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px; background: #BFD7FF;&quot; | '''Ең көп жеңген клуб'''<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size: 12px;&quot; | [[Қайрат ФК|Қайрат]] (7 рет)<br /> |-<br /> |}<br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы''' - [[Қазақстанның Футбол Федерациясы]] ұйымдастыруымен болатын жыл сайынғы Қазақстан футбол клубтары сарапқа салатын турнир. Жеңімпаз атанған команда келесі жылдың басында Қазақстан чемпионына қарсы [[Қазақстан Супер Кубогы|суперкубокта]] кездеседі және [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алады.<br /> <br /> == Финалдар ==<br /> {| class=&quot;standard&quot; cellpadding=&quot;2&quot;<br /> |-<br /> ! style=&quot;background:silver;&quot; | Жыл<br /> ! style=&quot;background:silver;&quot; | Жеңімпаз<br /> ! style=&quot;background:silver;&quot; | Финалист<br /> ! style=&quot;background:silver;&quot; | Есеп<br /> ! style=&quot;background:silver;&quot; | Стадион<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1992|1992]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Тараз ФК|Фосфор (Тараз)]]<br /> | 5:1<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1993|1993]]<br /> | [[Достық (футбол клубы, Алматы)|Достық (Алматы)]]<br /> | [[Тараз ФК|Тараз (Тараз)]]<br /> | 4:2<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1994|1994]]<br /> | [[Восток ФК|Восток (Өскемен)]]<br /> | [[Ақтөбе ФК|Актюбинец (Ақтобе)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1995|1995]]<br /> | [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Елімай (Семей)]]<br /> | [[Скиф-ордабасы (футбол клубы, Шымкент)|СКИФ-Ордабасы (Шымкент)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1996|1996]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Восток ФК|Восток (Өскемен)]]<br /> | 2:0<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1997|1997]]<br /> | [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> | [[Қайсар ФК|Қайсар-Hurricane (Кызылорда)]]<br /> | 2:1 (қос. уақыт)<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1998|1998]]<br /> | [[Қайсар ФК|Қайсар-Hurricane (Қызылорда)]]<br /> | [[Восток ФК|Восток (Өскемен)]]<br /> | 1:1 (қос. уақыт, пен. бойынша 2:0)<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1999|1999]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Қызылжар ФК|Аксесс-Голден-Грейн (Петропавл)]]<br /> | 5:0<br /> | [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Астана)|Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2000|2000]]<br /> | [[Астана-1964 ФК|Жеңіс (Астана)]]<br /> | [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> | 1:1 (қос. уақыт, пен. бойынша 5:4)<br /> | [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Астана)|Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Астана-1964 ФК|Жеңіс (Астана)]]<br /> | 3:1<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2002|2002]]<br /> | [[Астана-1964 ФК|Жеңіс (Астана)]]<br /> | [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2003|2003]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> | 3:1<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2004|2004]]<br /> | [[Тараз ФК|Тараз (Тараз)]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Орталық стадион (Тараз)|Орталық стадион]], Тараз<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2005|2005]]<br /> | [[Астана-1964 ФК|Жеңіс (Астана)]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | 2:1 (қос. уақыт)<br /> | [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Шымкент)|Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион]], Шымкент<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2006|2006]]<br /> | [[Алматы ФК|Алматы (Алматы)]]<br /> | [[Астана ФК|Астана (Астана)]]<br /> | 3:1 (қос. уақыт)<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2007|2007]]<br /> | [[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> | [[Ордабасы ФК|Ордабасы (Шымкент)]]<br /> | 3:0<br /> | [[Орталық стадион (Тараз)|Орталық стадион]], Тараз<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2008|2008]]<br /> | [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтобе)]]<br /> | [[Алматы ФК|Алматы (Алматы)]]<br /> | 3:1<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009|2009]]<br /> | [[Атырау ФК|Атырау (Атырау)]]<br /> | [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010 финалы|2010]]<br /> | [[Локомотив (футбол клубы, Астана)|Локомотив (Астана)]]<br /> | [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011 финалы|2011]]<br /> | [[Ордабасы ФК|Ордабасы (Шымкент)]]<br /> | [[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], Алматы<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012 финалы|2012]]<br /> | [[Астана ФК|Астана (Астана)]]<br /> | [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> | 2:0<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013 финалы|2013]]<br /> | [[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> | [[Тараз ФК|Тараз (Тараз)]]<br /> | 1:0<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014 финалы|2014]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе (Ақтөбе)]]<br /> | 4:1<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |-<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015 финалы|2015]]<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | [[Астана (футбол клубы)|Астана (Астана)]]<br /> | 2:1<br /> | [[Астана Арена]], Астана<br /> |}<br /> <br /> == Жетістіктері ==<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |-<br /> ! Клуб<br /> ! Жеңістер саны<br /> ! Жеңімпазы<br /> ! Финалисті<br /> |-<br /> | [[Қайрат ФК|Қайрат (Алматы)]]<br /> | 7<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1992|1992]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1997|1997]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2000|2000]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2003|2003]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014|2014]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015|2015]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2004|2004]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2005|2005]]<br /> |-<br /> | [[Астана ФК|Астана-1964 (Астана)]]<br /> | 3<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2002|2002]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2005|2005]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2006|2006]]<br /> |-<br /> | [[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]]<br /> | 2<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010|2010]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010|2012]]<br /> | <br /> |-<br /> | [[Ертіс ФК|Ертіс (Павлодар)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1997|1997]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]], [[ФутболдантҚазақстан Кубогы 2002|2002]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012|2012]]<br /> |-<br /> | [[Тараз ФК]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2004|2004]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1992|1992]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1993|1993]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013|2013]]<br /> |-<br /> | [[Восток ФК|Восток (Өскемен)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1994|1994]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1997|1997]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1998|1998]]<br /> |-<br /> | [[Тобыл ФК|Тобыл (Қостанай)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2007|2007]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2003|2003]],[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011|2011]]<br /> |-<br /> | [[Ақтөбе ФК]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2008|2008]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1994|1994]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014|2014]]<br /> |-<br /> | [[Шахтер ФК|Шахтер (Қарағанды)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013|2013]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009|2009]], [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010|2010]]<br /> |-<br /> | [[Қайсар ФК|Қайсар (Қызылорда)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1999|1999]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1998|1998]]<br /> |-<br /> | [[Алматы ФК]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2006|2006]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2008|2008]]<br /> |-<br /> | [[Ордабасы ФК|Ордабасы (Шымкент)]] &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011|2011]]<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2007|2007]]<br /> |-<br /> | [[Атырау ФК]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009|2009]]<br /> |<br /> |-<br /> | [[Достық (футбол клубы, Алматы)|Достық (Алматы)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1993|1993]]<br /> |<br /> |-<br /> | [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак (Семей)]]<br /> | 1<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1995|1995]]<br /> |<br /> |-<br /> | [[Скиф-ордабасы (футбол клубы, Шымкент)|СКИФ-Ордабасы (Шымкент)]] &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> |<br /> |<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1995|1995]]<br /> |-<br /> | [[Қызылжар ФК|Қызылжар (Петропавл)]]<br /> |<br /> |<br /> | [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2000|2000]]<br /> |-<br /> |}<br /> <br /> == Бомбардирлер ==<br /> * 1. [[Андрей Финонченко]] — 23<br /> * 1. [[Мұрат Тілешев]] — 21<br /> * 3. [[Олег Литвиненко]] — 20<br /> * 3. [[Нүркен Мазбаев]] — 20<br /> * 5. [[Владимир Логинов]] — 17<br /> <br /> ''(2014 жылдың 1 қаңтар айына қарай өзгертілген)''<br /> <br /> == Дәйексөз == <br /> * (1) Шымкенттің СКИФ-Ордабасы және Ордабасы командалары 2 команда, бір-біріне қатысы жоқ.<br /> <br /> {{Қазақстан Футболы}}<br /> {{Navigation Template<br /> |templateName=Еуропа елдері<br /> |color = cyan<br /> |header = [[Футболдан Қазақстан Кубогы]]<br /> |body = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1992|1992]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1993|1993]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1994|1994]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1995|1995]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1996|1996]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1997|1997]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1998|1998]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 1999|1999]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2000|2000]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]] •[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2002|2002]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2003|2003]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2004|2004]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2005|2005]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2006|2006]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2007|2007]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2008|2008]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009|2009]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010|2010]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011|2011]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2012|2012]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2013|2013]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2014|2014]] • [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2015|2015]]&lt;p style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;<br /> }}&lt;includeonly&gt;<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Еуропа елдері]]<br /> &lt;/includeonly&gt;<br /> [[Санат:Қазақстан футболы]]<br /> [[Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B_2010_%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2017-02-09T06:29:19Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (3) using AWB</p> <hr /> <div>{{Футбол матчы<br /> | атауы =Футболдан Қазақстан Кубогы 2010 финалы<br /> | шынайы атауы =<br /> | логотип = Cup2007 - Trimmed.png<br /> | ені =<br /> | сипаттама =<br /> | турнир =[[Футболдан Қазақстан Кубогы 2010]]<br /> | команда1 =[[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> | үйде =<br /> | команда2 =[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> | қонақ =<br /> | команда1ел =<br /> | команда2ел =<br /> | команда1есеп =1<br /> | есеп1 =<br /> | үйде_барлығы =<br /> | команда2есеп =0<br /> | есеп2 =<br /> | қонақ_барлығы =<br /> | детальдар =<br /> | бірніші ойын =<br /> | команда1есеп1 =<br /> | команда2есеп1 =<br /> | дата = 14 қараша 2010 жыл<br /> | стадион = [[Астана Арена]]<br /> | қала = [[Астана]]<br /> | 1аматч ойыншысытитул =<br /> | 1аматч ойыншысы =<br /> | 1бматч ойыншысытитул =<br /> | 1бматч ойыншысы =<br /> | арбитр = [[Игорь Хисамутдинов]] ([[Павлодар]])<br /> | көрермендер =9000<br /> | ауа райы =<br /> | алдыңғы = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2009]]<br /> | келесі = [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2011 финалы]]<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Кубогы 2010 финалы''' — [[Астана]]дағы «[[Астана Арена]]» стадионында өткен Кубоктың 19-шы финалдық ойыны. Матчта «[[Шахтер ФК|Шахтер]]» және «[[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]» футбол клубтары өнер көрсетті. Матчты 1:0 есебімен «Локомотив» клубы жеңіп, алғаш рет Кубокқа ие кетті.<br /> <br /> == Финалға дейін жолы ==<br /> {{main|Футболдан Қазақстан Кубогы 2010}}<br /> {| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center&quot;<br /> |- valign=top bgcolor=#99ccff<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Локомотив<br /> !'''Раунд'''<br /> !colspan=3 style=&quot;width:1*&quot;|Шахтер<br /> |- valign=top bgcolor=#c1e0ff<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |bgcolor=#c1e0ff|<br /> |Қарсыласы<br /> |Қорытынды<br /> |Есеп<br /> |-<br /> |[[Цесна ФК|Цесна]]<br /> |colspan=2|3:0<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/8 финал<br /> |[[Гефест ФК|Гефест]]<br /> |colspan=2|4:0<br /> |-<br /> |[[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |colspan=2|1:0<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/4 финал<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |colspan=2|2:1<br /> |-<br /> |[[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |2:0<br /> |1:0 (ү); 0:1 (қ)<br /> |bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot;|1/2 финал<br /> |[[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |2:2<br /> |2:1 (қ); 1:0 (ү)<br /> |}<br /> ==Матч==<br /> {{Матч туралы есептеме<br /> |фон=#EBF5FF<br /> |мерзімі=[[14 қараша]] [[2010]]&lt;br /&gt;17:00 [[UTC+6]]<br /> |стадион='''Стадион:''' [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |команда1=[[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]<br /> |команда2= [[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |шот= 1:0 (1:0)<br /> |хаттама= [http://aladop.kz/?p=64 есеп]<br /> |голдар1= [[Михаил Рожков|Рожков]] {{гол|35}}<br /> |голдар2=<br /> |төреші= '''[[Игорь Хисамутдинов]] (Павлодар)'''<br /> |көрермендер= {{s|9 000}}<br /> |бақ=<br /> }}<br /> {| width=&quot;100%&quot;<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Локомотив:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''55''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Алексей Белкин]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|KAZ}} [[Максим Самченко]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''6''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Қайрат Нұрдәулетов]] ([[Капитан (футбол)|к]])<br /> |-<br /> |Қ ||'''27'''||{{flagicon|KAZ}} [[Михаил Рожков]]|| {{СҚ|58}} {{гол|35}}<br /> |-<br /> |Қ ||'''14'''||{{flagicon|KAZ}} [[Александр Киров]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''22'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марат Шахметов]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''18''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Максим Азовский]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''11'''||{{flagicon|Ukraine}} [[Роман Пахолюк]]|| || {{алаңнан|81}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''9'''||{{flagicon|Moldova}} [[Валерий Андроник]]|| {{СҚ|77}} || {{алаңнан|89}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''19'''||{{flagicon|KAZ}} [[Марк Гурман]]|| || {{алаңнан|90+2}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''10'''||{{flagicon|Moldova}} [[Игорь Бугаев]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''77'''||{{flagicon|KAZ}} [[Роман Герус]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''17'''||{{flagicon|Macedonia}} [[Боби Божиновски]]|| || {{алаңға|89}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''8''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Иван Шевченко]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''23'''||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Остапенко]]|| || {{алаңға|81}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''7'''||{{flagicon|KAZ}} [[Жамбыл Көкеев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''32''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Олжас Спанов]]<br /> |-<br /> |Ш ||'''2''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Дамир Дәуітов]]|| || {{алаңға|90+2}}<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|Germany}} [[Хольгер Фах]]<br /> <br /> '''Төреші бригадасы:'''<br /> &lt;br /&gt;[[Анатолий Ходин]] ([[Атырау]])<br /> &lt;br /&gt;[[Рустам Сүйінов]] ([[Павлодар]])<br /> |}<br /> <br /> |valign=&quot;top&quot;|<br /> |valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|<br /> {| style=&quot;font-size: 90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; align=center<br /> |colspan=&quot;4&quot;|'''Шахтер:'''<br /> |-<br /> !width=25| !!width=25|<br /> |-<br /> |Қақ. ||'''1''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Александр Григоренко]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''5'''||{{flagicon|KAZ}} [[Александр Кислицын]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''6''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Козюлин]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''12'''||{{flagicon|KAZ}} [[Игорь Пикалкин]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''40'''||{{flagicon|KAZ}} [[Федор Руденко]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''2''' ||{{flagicon|Serbia}} [[Саша Дордевич]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''10''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Сергей Шафф]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''14'''||{{flagicon|KAZ}} [[Андрей Финонченко]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''3'''||{{flagicon|Lithuania}} [[Гедиминас Вичюс]]|| || {{алаңнан|69}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''15'''||{{flagicon|KAZ}} [[Анатолий Богданов]]|| {{СҚ|15}}<br /> |-<br /> |Ш ||'''11'''||{{flagicon|Rwanda}} [[Джимми Мулиса]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Қосалқы құрам:'''<br /> |-<br /> |Қақ ||'''30'''||{{flagicon|KAZ}} [[Игорь Шацкий]]<br /> |-<br /> |Қ ||'''20'''||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Алдин Джидич]]|| || {{алаңға|69}}<br /> |-<br /> |Ж ||'''8''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Вадим Боровский]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''7'''||{{flagicon|KAZ}} [[Асхат Борантаев]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''13'''||{{flagicon|KAZ}} [[Евгений Тарасов]]<br /> |-<br /> |Ж ||'''21''' ||{{flagicon|KAZ}} [[Григорий Дубков]]<br /> |-<br /> |colspan=3|'''Бас бапкер:'''<br /> |-<br /> |colspan=4|{{flagicon|KAZ}} [[Асқар Әбілдаев]]<br /> |-<br /> |}<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Спорт]]<br /> [[Санат:Футбол]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B5%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%80%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 2017-02-09T06:29:08Z

<p>Sibom: clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (7) using AWB</p> <hr /> <div>2002 жылдың 25 сәуірінде Қазақстан UEFA-ның 52-ші мүшесі болып қабылданды. Қазақстан футбол федерациясын Еуропа футбол қауымдастықтары одағы құрамына қабылдау туралы шешім Стокгольмде өткен УЕФА конгресінде бекітілген. Содан бері бұл күн Қазақстан футболы күні ретінде аталып өтіледі. Осы шешімнен кейін Қазақстан футбол клубтары 2002/03 жж. маусымнан бастап еурокубоктерде өнер көрсету құқығына ие болды.<br /> == 2002/03 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Астана ФК|Жеңіс]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Қайрат ФК|Қайрат]] және [[Атырау ФК|Атырау]] (екеуі де [[УЕФА Кубогы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0,5<br /> |}<br /> === Жеңіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |17.07.2002<br /> |Шериф (Молдова)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |24.07.2002<br /> |Шериф (Молдова)<br /> |3:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |4:4 (Шериф қонақтағы доп бойынша келесі кезеңге өтті)<br /> |Жеңіс ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Жеңіс ел рейтингісіне 1 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 17 шілде 2002<br /> |команда1 = [[Шериф ФК]]<br /> |команда2 =[[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |шот = 2:1<br /> |стадион = Шериф, [[Тирасполь]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Бюлент Узун (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =14000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Юрий Приганюк {{гол|57}}&lt;br/&gt;Важа Тархнишвили {{гол|85|пен.}}<br /> |голдар2 =Евгений Ловчев {{гол|8}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 24 шілде 2002<br /> |команда1 = [[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |команда2 =[[Шериф ФК]]<br /> |шот = 3:2 (қор. есеп 4:4)<br /> |стадион = [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Астана)|Қ.Мұңайтпасов ат. стадион]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Херрманн Альбрехт (Германия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =12000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Арсен Тлехугов {{гол|32}}&lt;br/&gt;Евгений Ловчев {{гол|41}}&lt;br/&gt;Алексей Клишин {{гол|52}}<br /> |голдар2 =Вадим Борец {{гол|58}}&lt;br/&gt;Андрей Нестерук {{гол|59}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Қайрат ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |15.08.2002<br /> |Црвена Звезда (Югославия)<br /> |0:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |29.08.2002<br /> |Црвена Звезда (Югославия)<br /> |3:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |0:5<br /> |Қайрат УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Қайрат рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 15 тамыз 2002<br /> |команда1 = [[Қайрат ФК]]<br /> |команда2 =[[Црвена Звезда]]<br /> |шот = 0:2<br /> |стадион = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Дуги МакДональд (Шотландия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Игор Богданович {{гол|43}}&lt;br/&gt;Драган Мрджа {{гол|66}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 29 тамыз 2002<br /> |команда1 = [[Црвена Звезда]]<br /> |команда2 =[[Қайрат ФК]]<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 5:0)<br /> |стадион = Црвена Звезда, [[Белград]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Джонни Вер Экке (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Иван Гвозденович {{гол|19}}&lt;br/&gt;Михайло Пьянович {{гол|44}}&lt;br/&gt;Радован Кривокапич {{гол|73}}<br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Атырау ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |15.08.2002<br /> |Матадор (Словакия)<br /> |0:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |29.08.2002<br /> |Матадор (Словакия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |0:2<br /> |Атырау УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Атырау ел рейтингісіне 0,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 15 тамыз 2002<br /> |команда1 = [[Атырау ФК]]<br /> |команда2 =Матадор<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион = [[Мұнайшы (стадион)|Мұнайшы]], [[Атырау]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Роберт Стайлз (Англия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 29 тамыз 2002<br /> |команда1 = Матадор<br /> |команда2 =[[Атырау ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:0)<br /> |стадион = Матадор, [[Пухов]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Деян Делевич (Югославия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Марио Брешка {{гол|51}}&lt;br/&gt;Здено Штрба {{гол|90}}<br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |42<br /> |50<br /> |0,500<br /> |1,5 (0)<br /> |0,500<br /> |}<br /> <br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> == 2003/04 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ертіс ФК|Ертіс]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Астана ФК|Жеңіс]],[[Атырау ФК|Атырау]] (екеуі де [[УЕФА Кубогы]]) және [[Тобыл ФК|Тобыл]] ([[Интертото Кубогы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0<br /> |}<br /> === Ертіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |16.07.2003<br /> |Омония (Кипр)<br /> |0:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |23.07.2003<br /> |Омония (Кипр)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:2<br /> |Ертіс ЧЛ 1-ші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ертіс ел рейтингісіне 0,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 шілде 2003<br /> |команда1 =Омония<br /> |команда2 =[[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион = ГСП, [[Никосия]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Синиша Зрнич (Босния және Герцеговина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 23 шілде 2003<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Омония<br /> |шот = 1:2 (қор. есеп 1:2)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Павлодар]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Петтери Кари (Финляндия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Муслим Агаев {{гол|21}}<br /> |голдар2 =Райкер Рауфманн {{гол|61}}&lt;br/&gt;Николаос Георгиу {{гол|90+5}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Жеңіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |14.08.2002<br /> |Виктория Жижков (Чехия)<br /> |3:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |27.08.2003<br /> |Виктория Жижков (Чехия)<br /> |1:3 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:6<br /> |Жеңіс УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Жеңіс рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 тамыз 2003<br /> |команда1 = Виктория Жижков<br /> |команда2 =[[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |шот = 3:0<br /> |стадион = Виктория Жижков, [[Прага]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алан Келли (Ирландия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =1216<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Мариан Дирнбах {{гол|54}}&lt;br/&gt;Кеннеди Чихури {{гол|60}}&lt;br/&gt;Петр Миколанда {{гол|90}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 27 тамыз 2003<br /> |команда1 = [[Астана ФК|Жеңіс]]<br /> |команда2 =Виктория Жижков<br /> |шот = 1:3 (қор. есеп 1:6)<br /> |стадион = [[Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы стадион (Астана)|Қ.Мұңайтпасов ат. стадион]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Кнуд Штадсгаард (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =8000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Сергей Козулин {{гол|89}}<br /> |голдар2 = Томаш Оравец {{гол|14}}&lt;br/&gt;Алеш Пикль {{гол|27}}&lt;br/&gt;Кеннеди Чихури {{гол|79}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Атырау ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |14.08.2002<br /> |Левски (Болгария)<br /> |1:4 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |28.08.2003<br /> |Левски (Болгария)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:6<br /> |Атырау УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Атырау рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 тамыз 2003<br /> |команда1 = [[Атырау ФК]]<br /> |команда2 =Левски<br /> |шот = 1:4<br /> |стадион = [[Мұнайшы (стадион)|Мұнайшы]], [[Атырау]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Али Айдын (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =7800<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Реджепмурад Агабаев {{гол|88}}<br /> |голдар2 = Георги Чиликов {{гол|9}}&lt;br/&gt;Гонза Иванов {{гол|13}} {{гол|33}}&lt;br/&gt;Омониго Темиле {{гол|29}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 тамыз 2003<br /> |команда1 = Левски<br /> |команда2 =[[Атырау ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 6:1)<br /> |стадион = Георги Аспарухов ат. стадион, [[София]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Бартолу Бенкеренсе (Португалия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Станислав Ангелов {{гол|27|пен.}}&lt;br/&gt;Димитр Телкийски {{гол|69}}<br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |22.06.2003<br /> |Полония (Польша)<br /> |0:3 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |28.06.2003<br /> |Полония (Польша)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |06.07.2003<br /> |Сент-Трюйден (Бельгия)<br /> |0:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |12.07.2003<br /> |Сент-Трюйден (Бельгия)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |19.07.2003<br /> |Пашинг (Австрия)<br /> |0:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |26.07.2003<br /> |Пашинг (Австрия)<br /> |3:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |8:5<br /> |Тобыл Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Тобыл рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 маусым 2003<br /> |команда1 = Полония<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 0:3 <br /> |стадион = Полония, [[Варшава]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Марк-Стивен Уитби (Уэльс)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =600<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = [[Нүркен Мазбаев]] {{гол|23}} {{гол|72}}&lt;br/&gt;Андрей Шкурин {{гол|51}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 29 маусым 2003<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Полония<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 5:1)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Тюмин (Ресей)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =6500<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Данияр Мұқанов {{гол|74}}&lt;br/&gt;[[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|90+3}}<br /> |голдар2 = Лукаш Яросевич {{гол|21}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 6 шілде 2003<br /> |команда1 = Сент-Трюйден<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 0:2 <br /> |стадион = Стаайен, [[Сент-Трюйден]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Драгомир Танович (Сербия және Черногория)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = [[Нүркен Мазбаев]] {{гол|35|пен.}}&lt;br/&gt;Валерий Гаркуша {{гол|81}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2003<br /> |команда1 =[[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Сент-Трюйден<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 3:0)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Мартин Ханссон (Швеция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =6000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Константин Котов {{гол|85}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2003<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Пашинг<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Эмиль Лаурсен (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Эди Глицер {{гол|80}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 26 шілде 2003<br /> |команда1 = Пашинг<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 4:0)<br /> |стадион = Вальдштадион, [[Пашинг]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Камен Алексиев (Болгария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Георг-Мартин Датору {{гол|3}}&lt;br/&gt;Эди Глицер {{гол|61}}&lt;br/&gt;Кристиан Майрлег {{гол|87}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |47<br /> |50<br /> |0,166<br /> |0,5 (0)<br /> |0,666<br /> |}<br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> == 2004/05 жж. маусым ==<br /> УЕФА генералды секретариат пен Жарыстар өткізу комитеті, [[Қазақстан Футбол Федерациясы|Қазақстан Футбол Одағының]] өтінішін қарағаннан кейін, 2004/05 жж. Еуропа клубтары арасындағы жарыс маусымына [[Ертіс ФК|Ертіс]], [[Тобыл ФК|Тобыл]] және [[Қайрат ФК|Қайрат-Алматы ҚТЖ]] клубтарын қатысуға рұқсат бермеуге шешім қабылдады.<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> Еурокубоктерге Қазақстан клубтары қатыспаған соң, УЕФА тарапынан ел рейтингі берілген жоқ.<br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> == 2005/06 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Қайрат ФК|Қайрат-Алматы ҚТЖ]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]) клубы қорғады. Жолдама алған басқа 3 клуб ([[Ертіс ФК|Ертіс]], [[Тараз ФК]] және [[Тобыл ФК|Тобыл]]) УЕФА генералды секретариат пен Жарыстар өткізу комитетімен 2005/06 жж. Еуропа клубтары арасындағы жарыс маусымына қатысуға рұқсат ала алмады.<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Қайрат ФК|Қайрат-Алматы ҚТЖ]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |1<br /> |}<br /> === Қайрат ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |Қайрат ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |12.07.2005<br /> |Артмедиа (Словакия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қайрат ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |20.07.2005<br /> |Артмедиа (Словакия)<br /> |1:4 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:4<br /> |Қайрат ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Қайрат ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2005<br /> |команда1 = [[Қайрат ФК|Қайрат-Алматы ҚТЖ]]<br /> |команда2 =Артмедиа<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = [[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Рене Рогалла (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =7000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Артурас Фоменко {{гол|39}}&lt;br/&gt;Виталий Артемов {{гол|70}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 20 шілде 2005<br /> |команда1 = Артмедиа<br /> |команда2 =[[Қайрат ФК|Қайрат-Алматы ҚТЖ]]<br /> |шот = 4:1 (қор. есеп 4:3)<br /> |стадион = Национал, [[Сенец]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сергей Шмолик (Беларусь)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2895<br /> |қосуақыт =ия<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Балаш Борбели {{гол|21}}&lt;br/&gt;Даниель Чур {{гол|52}}&lt;br/&gt;Ян Козак {{гол|94|пен.}}&lt;br/&gt;Павол Станьо {{гол|120+1}}<br /> |голдар2 = Андрей Богомолов {{гол|91}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |40<br /> |49<br /> |1,000<br /> |1 (0)<br /> |1,666<br /> |}<br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> == 2006/07 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Тобыл ФК|Тобыл]], [[Қайрат ФК|Қайрат]](екеуі де [[УЕФА Кубогы]]) және [[Шахтер ФК|Шахтер]] ([[Интертото Кубогы]]) клубтары қорғады. Жолдама алған [[Астана ФК|Астана]] УЕФА генералды секретариат пен Жарыстар өткізу комитетімен 2006/07 жж. Еуропа клубтары арасындағы жарыс маусымына қатысуға рұқсат ала алмады. Ол клубтың орнына [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] клубы өнер көрсетеді деп шешілді.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0<br /> |}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |12.07.2006<br /> |Металлург (Латвия)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |19.07.2006<br /> |Металлург (Латвия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:2<br /> |Ақтөбе ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2006<br /> |команда1 = Металлург Лиепая<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Даугава, [[Лиепая]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алойзийе Супраха (Хорватия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Томас Тамошаускас {{гол|14}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2006<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Металлург Лиепая<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 1:2)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Рууд Боссен (Недирланды)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Алексей Николаев {{гол|17}}<br /> |голдар2 = Дмитрий Иванов {{гол|59|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Қайрат ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |13.07.2006<br /> |Фехервар (Венгрия)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |27.07.2006<br /> |Фехервар (Венгрия)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:2 (Фехервар қонақтағы доп бойынша келесі кезеңге өтті)<br /> |Қайрат УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Қайрат ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 13 шілде 2006<br /> |команда1 =Фехервар<br /> |команда2 = [[Қайрат ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Шоштои, [[Секешфехервар]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Эмиль Лаурсен (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =3000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Жолт Двери {{гол|8}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 27 шілде 2006<br /> |команда1 = [[Қайрат ФК]]<br /> |команда2 =Фехервар<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 2:2)<br /> |стадион =[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Аугустус Константин (Румыния)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Әлібек Бөлешев {{гол|75}}&lt;br/&gt;[[Самат Смақов]] {{гол|86|пен.}}<br /> |голдар2 = Иллеш Ситку {{гол|34}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |13.07.2006<br /> |Базель (Швейцария)<br /> |3:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |27.07.2006<br /> |Базель (Швейцария)<br /> |0:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:3<br /> |Тобыл УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Тобыл ел рейтингісіне 0,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 13 шілде 2006<br /> |команда1 = Базель<br /> |команда2 = [[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 3:1<br /> |стадион = Санкт-Якоб Парк, [[Базель]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Мануэль де Соуза (Португалия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =11643<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Младен Петрич {{гол|20}} {{гол|67|пен.}}&lt;br/&gt;Эдуарду {{гол|69}}<br /> |голдар2 = [[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|49}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 27 шілде 2006<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Базель<br /> |шот = 0:0 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Люк Вилмес (Люксембург)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |17.06.2006<br /> |МТЗ-РИПО (Беларусь)<br /> |1:5 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |25.06.2006<br /> |МТЗ-РИПО (Беларусь)<br /> |1:3 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |4:6<br /> |Шахтер Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 17 маусым 2006<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =МТЗ-РИПО<br /> |шот = 1:5<br /> |стадион = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Джонни ван Экке (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Нилтон Мендес {{гол|67}}<br /> |голдар2 = Дмитрий Щегрикович {{гол|45+1}} &lt;br/&gt;Вячеслав Глеб {{гол|52}}&lt;br/&gt;Боян Мамич {{гол|62}} {{гол|82}}&lt;br/&gt;Олег Страханович {{гол|64}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 25 маусым 2006<br /> |команда1 = МТЗ-РИПО<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:3 (қор. есеп 6:4)<br /> |стадион = Трактор, [[Минск]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Леонтиус Тратту (Кипр)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Олег Страханович {{гол|59|пен.}}<br /> |голдар2 = Вячеслав Руснак {{гол|14}}&lt;br/&gt;Рафаэль Оразбахтин {{гол|37}}&lt;br/&gt;Игорь Глушко {{гол|54}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |44<br /> |45<br /> |0,666<br /> |2 (0)<br /> |2,332<br /> |}<br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> <br /> == 2007/08 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Астана ФК|Астана]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Алматы ФК|Алматы]], [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] (екеуі де [[УЕФА Кубогы]]) және [[Тобыл ФК|Тобыл]] ([[Интертото Кубогы]] және [[УЕФА Кубогы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Астана ФК|Астана]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |1,5<br /> |-<br /> |[[Алматы ФК|Алматы]]<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобында шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобы және Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобында және Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0<br /> |}<br /> === Астана ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |17.07.2007<br /> |Олимпи (Грузия)<br /> |0:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |24.07.2007<br /> |Олимпи (Грузия)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |01.08.2007<br /> |Русенборг (Норвегия)<br /> |1:3 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |08.08.2007<br /> |Русенборг (Норвегия)<br /> |7:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |5:10<br /> |Астана ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Астана ел рейтингісіне 1,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 17 шілде 2007<br /> |команда1 = Олимпи<br /> |команда2 =[[Астана ФК|Астана]]<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион = Полади, [[Рустави]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Марцин Борски (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 24 шілде 2007<br /> |команда1 = [[Астана ФК|Астана]]<br /> |команда2 =Олимпи<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 3:0)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Вячеслав Банари (Молдова)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =6000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Александр Кучма {{гол|12}}&lt;br/&gt;Арсен Тлехугов {{гол|55}}&lt;br/&gt;Максим Жалмағамбетов {{гол|84}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 1 тамыз 2007<br /> |команда1 = [[Астана ФК|Астана]]<br /> |команда2 =Русенборг<br /> |шот = 1:3<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Серж Гюмьени (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Александр Кучма {{гол|26}}<br /> |голдар2 = Юсуф Коне {{гол|3}} {{гол|61}}&lt;br/&gt;Стеффен Иверсен {{гол|56|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 8 тамыз 2007<br /> |команда1 = Русенборг<br /> |команда2 =[[Астана ФК|Астана]]<br /> |шот = 7:1 (қор. есеп 10:2)<br /> |стадион = Леркендаль, [[Тронхейм]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Марк Кёртни (Солтүстік Ирландия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =12827 <br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Юсуф Коне {{гол|1}} {{гол|33}}&lt;br/&gt;Стеффен Иверсен {{гол|7}}&lt;br/&gt;Абдулразак Траоре {{гол|17}} {{гол|50}} {{гол|53}}&lt;br/&gt;Марек Сапара {{гол|62}}<br /> |голдар2 = Александр Сучков {{гол|22}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Алматы ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |19.07.2007<br /> |ВиОн (Словакия)<br /> |3:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |02.08.2007<br /> |ВиОн (Словакия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:4 <br /> |Алматы УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Алматы ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2007<br /> |команда1 =ВиОн<br /> |команда2 = [[Алматы ФК]]<br /> |шот = 3:1<br /> |стадион = ВиОн Злате Моравце, [[Злате-Моравце]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Ханнес Каасик (Эстония)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2880<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Милош Гибала {{гол|51}} {{гол|78}}&lt;br/&gt;Роман Грегушка {{гол|71}}<br /> |голдар2 = Сергей Ларин {{гол|82}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 2 тамыз 2007<br /> |команда1 = [[Алматы ФК]]<br /> |команда2 =ВиОн<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 2:4)<br /> |стадион =[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Драгомир Станкович (Сербия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =17000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Жафар Ирисметов]] {{гол|57}}<br /> |голдар2 = Петер Фаркаш {{гол|76}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |19.07.2007<br /> |Маттерсбург (Австрия)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |02.08.2007<br /> |Маттерсбург (Австрия)<br /> |4:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:4<br /> |Ақтөбе УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2007<br /> |команда1 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Маттерсбург<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Фират Айдын (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Марат Хайруллин]] {{гол|84}} <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 2 тамыз 2007<br /> |команда1 = Маттерсбург<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 4:2 (қор. есеп 4:3)<br /> |стадион =Паппельштадион, [[Маттерсбург]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Андерс Хермансен (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Карстен Янкер {{гол|22}}&lt;br/&gt;Томас Вагнер {{гол|62}}&lt;br/&gt;Чаба Чизмадья {{гол|67}}&lt;br/&gt;Акон Ковриг {{гол|90+2}}<br /> |голдар2 = Андрей Богомолов {{гол|71}}&lt;br/&gt;Алексей Косолапов {{гол|77}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |23.06.2007<br /> |Зестафони (Грузия)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |30.06.2007<br /> |Зестафони (Грузия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |07.07.2007<br /> |Слован (Чехия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |15.07.2007<br /> |Слован (Чехия)<br /> |0:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |22.07.2007<br /> |ОФИ (Кипр)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |29.07.2007<br /> |ОФИ (Кипр)<br /> |0:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |8:3<br /> |Тобыл УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобына жолдама алды<br /> |Тобыл рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 23 маусым 2007<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Зестафони <br /> |шот = 3:0<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Матей Юг (Словенмя)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =8000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|61}}&lt;br/&gt;[[Рұслан Балтиев]] {{гол|63}}&lt;br/&gt;[[Ұлықбек Бақаев]] {{гол|73}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 маусым 2007<br /> |команда1 = Зестафони <br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:3)<br /> |стадион = Михаил Месхи ат. стадион, [[Тбилиси]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Владо Свилокос (Хорватия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Эдики Саджая {{гол|3}}&lt;br/&gt;Гага Чхетиани {{гол|38}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 7 шілде 2007<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Слован<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Бернхард Брюггер (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Рұслан Балтиев]] {{гол|38}}<br /> |голдар2 = Ян Незмар {{гол|34}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 15 шілде 2007<br /> |команда1 =Слован<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 0:2 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион = У Нисы, [[Либерец]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Микко Вуорела (Финляндия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = [[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|16}}&lt;br/&gt;Сергей Остапенко {{гол|35}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 шілде 2007<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =ОФИ<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Дамьен Ледентью (Франция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Рұслан Балтиев]] {{гол|29}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 29 шілде 2007<br /> |команда1 = ОФИ<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 0:1 (қор. есеп 0:2)<br /> |стадион = Панкритио, [[Ираклион]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Павел Балаж (Румыния)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2500<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Андрей Харабара {{гол|86}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |16.08.2007<br /> |Дискоболия (Польша)<br /> |0:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |30.08.2007<br /> |Дискоболия (Польша)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |0:3<br /> |Тобыл УЕФА Кубогының 2-нші іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Тобыл рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 тамыз 2007<br /> |команда1 =[[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Дискоболия<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Петер Зиппель (Германия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =8000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Мариуш Мушалик {{гол|4}} <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 тамыз 2007<br /> |команда1 =Дискоболия<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 3:0)<br /> |стадион =Дискоболия, [[Гроцлин]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Стефан Юханнессон (Швеция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =2500<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Адриан Сикора {{гол|5}}<br /> {{гол|19}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |41<br /> |45<br /> |0,750<br /> |3 (0)<br /> |2,582<br /> |}<br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> <br /> == 2008/09 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Тобыл ФК|Тобыл]], [[Шахтер ФК|Шахтер]] (екеуі де [[УЕФА Кубогы]]) және [[Жетісу ФК|Жетісу]] ([[Интертото Кубогы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобында шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобы<br /> |УЕФА Кубогының 1-нші іріктеу тобында шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Жетісу ФК|Жетісу]]<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |0<br /> |}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |16.07.2008<br /> |Шериф (Молдова)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |22.07.2008<br /> |Шериф (Молдова)<br /> |4:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:4<br /> |Ақтөбе ЧЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 шілде 2008<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]] <br /> |команда2 =Шериф<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Лион Ваутерс (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Самат Смақов]] {{гол|49|пен.}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 шілде 2008<br /> |команда1 = Шериф<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 4:0 (қор. есеп 4:1)<br /> |стадион = Шериф, [[Тирасполь]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Роберт Крайнц (Словения)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Алексей Кучук {{гол|65}}&lt;br/&gt;Сергей Алексеев {{гол|76}}&lt;br/&gt;Александр Ерохин {{гол|78}}&lt;br/&gt;Игорь Пикущак {{гол|90+1}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |19.07.2008<br /> |Аустрия (Австрия)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |31.07.2008<br /> |Аустрия (Австрия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:2<br /> |Тобыл УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Тобыл ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2008<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Аустрия<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Андрей Шандор (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Александр Голбан {{гол|59}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 31 шілде 2008<br /> |команда1 = Аустрия<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |стадион =Франц Хорр, [[Вена]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Карлуш-Мигель Систра (Португалия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Миленко Ачимович {{гол|28|пен.}}&lt;br/&gt;Томас Крамер {{гол|52}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 1-ші ойын<br /> |19.07.2008<br /> |Дебрецен (Мажарстан)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |УЕФА Кубогының іріктеу тобы. 2-ші ойын<br /> |31.07.2008<br /> |Дебрецен (Мажарстан)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:2<br /> |Шахтер УЕФА Кубогының іріктеу тобында шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2008<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Дебрецен<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Хусейн Гечек (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =5000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Иван Перич {{гол|63}}<br /> |голдар2 = Гергей Рудольф {{гол|61}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 31 шілде 2008<br /> |команда1 = Дебрецен<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |стадион =Ола Габор, [[Дебрецен]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Ларс Кристоферсен (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =8000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Гергей Рудольф {{гол|38}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Жетісу ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |22.06.2008<br /> |Гонвед (Мажарстан)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0 клубқа:0<br /> |-<br /> |Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |28.06.2008<br /> |Гонвед (Мажарстан)<br /> |4:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:6<br /> |Жетісу Интертото Кубогының 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Жетісу рейтингке ұпай жинаған жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 маусым 2008<br /> |команда1 = [[Жетісу ФК]]<br /> |команда2 =Гонвед<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = Жетісу, [[Талдықорған]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Владо Свилокос (Хорватия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Руслан Михайлов {{гол|60}}<br /> |голдар2 = Золтан Херцегфаови {{гол|66}} &lt;br/&gt;Ласло Бойтор {{гол|75}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 маусым 2008<br /> |команда1 = Гонвед<br /> |команда2 =[[Жетісу ФК]]<br /> |шот = 4:2 (қор. есеп 6:3)<br /> |стадион = Йожеф Божик ат. стадион, [[Будапешт]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Вячеслав Банари (Молдова)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =1200<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Жениту {{гол|26}}&lt;br/&gt;Мико Смилянич {{гол|45+1}}&lt;br/&gt;Нвеки-Абрахам Гюйе {{гол|53}}&lt;br/&gt;Ласло Бойтор {{гол|90+2}}<br /> |голдар2 = Владислав Киселев {{гол|52}}{{гол|74}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |38<br /> |44<br /> |0,833<br /> |2,5 (0)<br /> |3,249<br /> |}<br /> <br /> === Клубтар рейтінгі ===<br /> Қазақстан клубтарының ешқайсысы УЕФА клубтар рейтінгіне кіре алған жоқ.<br /> == 2009/10 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]] және [[УЕФА Еуропа Лигасы]]), [[Тобыл ФК|Тобыл]], [[Ертіс ФК|Ертіс]] және [[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі және УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының үшінші іріктеу кезеңінде және УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалды <br /> |2,5<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңі шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |1<br /> |-<br /> |[[Оқжетпес ФК|Оқжетпес]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |1<br /> |}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |15.07.2009<br /> |Хабнарфьордюр (Исландия)<br /> |0:4 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |22.07.2009<br /> |Хабнарфьордюр (Исландия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |28.07.2009<br /> |Маккаби (Израель)<br /> |0:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |04.08.2009<br /> |Маккаби (Израель)<br /> |4:3 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:1<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |9:4<br /> |Ақтөбе ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 2,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 15 шілде 2009<br /> |команда1 = Хабнарфьордюр<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 0:4<br /> |стадион = Каплакрикавеллур, [[Хабнарфьордюр]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Роберт Малек (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = [[Мұрат Тілешев]] {{гол|48}}&lt;br/&gt;Константин Головской {{гол|57}} {{гол|85}}&lt;br/&gt;Марат Хайруллин {{гол|70}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 шілде 2009<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Хабнарфьордюр<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 6:0)<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Кульбаков (Беларусь)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Самат Смақов]] {{гол|20}}&lt;br/&gt;[[Мұрат Тілешев]] {{гол|67}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 шілде 2009<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Маккаби<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Томас Айнваллер (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 тамыз 2009<br /> |команда1 = Маккаби<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 4:3 (қор. есеп 4:3)<br /> |стадион =Кирьят-Элиазер, [[Хайфа]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Серж Гюмьени (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Янив Катан {{гол|26}}&lt;br/&gt;Эйал Голаса {{гол|34}}&lt;br/&gt;Владимир Двалишвили {{гол|59}} {{гол|62}}<br /> |голдар2 = Евгений Аверченко {{гол|8}}&lt;br/&gt;Антон Чичулин {{гол|13}}&lt;br/&gt;Марат Хайруллин {{гол|15}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 1-ші ойын<br /> |27.08.2009<br /> |Вердер (Германия)<br /> |6:3 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 2-ші ойын<br /> |27.08.2009<br /> |Вердер (Германия)<br /> |0:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:8<br /> |Ақтөбе ЕЛ плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 0 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 20 тамыз 2009<br /> |команда1 = Вердер<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 6:3<br /> |стадион = Везерштадион, [[Бремен]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Тони Асумаа (Финляндия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =21446<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Себастьян Бениш {{гол|17}}&lt;br/&gt;Клаудио Писарро {{гол|28}} &lt;br/&gt;Налду {{гол|36}} {{гол|65}}&lt;br/&gt;Угу Алмейда {{гол|60}}&lt;br/&gt;[[Месут Өзіл]] {{гол|67|пен.}}<br /> |голдар2 = Сергей Струков {{гол|21}} {{гол|32}}&lt;br/&gt;[[Самат Смақов]] {{гол|87}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 27 тамыз 2009<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Вердер<br /> |шот = 0:2 (қор. есеп 3:8)<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Владимир Гриняк (Словакия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =13500<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = Клаудио Писарро {{гол|10}} {{гол|45+1}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |16.07.2009<br /> |Галатасарай (Түркия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |23.07.2009<br /> |Галатасарай (Түркия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:3<br /> |Тобыл ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Тобыл ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 шілде 2009<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =[[Галатасарай]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Либор Коваржик (Чехия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|2}}<br /> |голдар2 = Милан Барош {{гол|58}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 23 шілде 2009<br /> |команда1 = [[Галатасарай]]<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 3:1)<br /> |стадион =Али Сами Йен, [[Стамбұл]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Антонио Перес (Испания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Мұстафа Сарп {{гол|64}}&lt;br/&gt;Сервет Четин {{гол|90+2}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ертіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |02.07.2009<br /> |Халадаш (Мажарстан)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |09.07.2009<br /> |Халадаш (Мажарстан)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:2 (Халадаш қонақтағы доп бойынша келесі кезеңге өтеді)<br /> |Ертіс ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ертіс ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 2 шілде 2009<br /> |команда1 = Халадаш<br /> |команда2 =[[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Рохонин Ути, [[Сомбатхей]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Албано Янку (Албания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Кристиан Кенешеи {{гол|79}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 9 шілде 2009<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Халадаш<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 2:2)<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Халис Озкая (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Игорь Юрин {{гол|20}}&lt;br/&gt;Габор Райош 36 (автогол)<br /> |голдар2 = Владислав Чернышов 24 (автогол)<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Оқжетпес ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |02.07.2009<br /> |Зимбру (Молдова)<br /> |1:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |09.07.2009<br /> |Зимбру (Молдова)<br /> |0:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:3<br /> |Оқжетпес ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Оқжетпес ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 2 шілде 2009<br /> |команда1 = Зимбру<br /> |команда2 =[[Оқжетпес ФК]]<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = Зимбру, [[Кишинев]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Герхард Гробелник (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =3100<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Ион Демержи {{гол|48}}<br /> |голдар2 = Қуаныш Қарақұлов {{гол|72}}&lt;br/&gt;Гахрыманберды Чонкаев {{гол|74}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 9 шілде 2009<br /> |команда1 =[[Оқжетпес ФК]]<br /> |команда2 =Зимбру<br /> |шот = 0:2 (қор. есеп 2:3)<br /> |стадион =Оқжетпес, [[Көкшетау]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Андрей Шандор (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Олег Андроник {{гол|16}}&lt;br/&gt;Георгий Андроник {{гол|19}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |40<br /> |42<br /> |1,250<br /> |5 (0)<br /> |4,499<br /> |}<br /> === Клубтар рейтингі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Клубы<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |239<br /> |[[Ақтөбе ФК]]<br /> |1,7500<br /> |1,5 (0)<br /> |2,399<br /> |-<br /> |273<br /> |[[Тобыл ФК]]<br /> |0,7500<br /> |0,5 (0)<br /> |1,399<br /> |-<br /> |285<br /> |[[Ертіс ФК]]<br /> |0,5000<br /> |0,25 (0)<br /> |1,149<br /> |-<br /> |286<br /> |[[Оқжетпес ФК]]<br /> |0,5000<br /> |0,25 (0)<br /> |1,149<br /> |}<br /> == 2010/11 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]] және [[УЕФА Еуропа Лигасы]]), [[Тобыл ФК|Тобыл]], [[Шахтер ФК|Шахтер]] және [[Атырау ФК|Атырау]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі және УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының үшінші іріктеу кезеңінде және УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалды <br /> |3,5<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |0<br /> |}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |14.07.2010<br /> |Олимпи (Грузия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |21.07.2010<br /> |Олимпи (Грузия)<br /> |0:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |28.07.2010<br /> |Хапоель (Израель)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |03.08.2010<br /> |Хапоель (Израель)<br /> |3:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:1<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |5:4<br /> |Ақтөбе ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 2,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 шілде 2010<br /> |команда1 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Олимпи<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Бюлент Йылдырым (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Самат Смақов]] {{гол|40|пен.}} {{гол|53}} <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 21 шілде 2010<br /> |команда1 = Олимпи<br /> |команда2 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион = Полади, [[Рустави]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Александру Дякону (Румыния)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Гиорги Рехвиашвили {{гол|30}}<br /> |голдар2 = [[Мұрат Тілешев]] {{гол|90}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 шілде 2010<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Хапоель<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Саша Кевер (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Самат Смақов]] {{гол|67|пен.}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 3 тамыз 2010<br /> |команда1 = Хапоель<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 3:1 (қор. есеп 3:2)<br /> |стадион =Блумфилд, [[Тель-Авив]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Роберт Шергенхофер (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Эран Захави {{гол|16}}&lt;br/&gt;Бен Саар {{гол|31}}&lt;br/&gt;Халифа Ба 35 (автогол)<br /> |голдар2 = [[Мұрат Тілешев]] {{гол|90}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 1-ші ойын<br /> |19.08.2010<br /> |АЗ (Недирланды)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 2-ші ойын<br /> |26.08.2010<br /> |АЗ (Недирланды)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:3<br /> |Ақтөбе ЕЛ плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 1 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 тамыз 2010<br /> |команда1 = АЗ<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = АЗ, [[Алкмар]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Алон Эфет (Израель)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =10385<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Бретт Холмен {{гол|20}}&lt;br/&gt;Понтус Вернблум {{гол|27}} <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 26 тамыз 2010<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =АЗ<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 2:3)<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Кульбаков (Беларусь)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =10251<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Мұрат Тілешев]] {{гол|67}} {{гол|89}}<br /> |голдар2 = Понтус Вернблум {{гол|10}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |01.07.2010<br /> |Зриньски (Босния және Герцеговина)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |08.07.2010<br /> |Зриньски (Босния және Герцеговина)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |2:4<br /> |Тобыл ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Тобыл ел рейтингісіне ұпай қосқан жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 1 шілде 2010<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 =Зриньски<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Давид Пясецки (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Нұрбол Жұмасқалиев]] {{гол|13}}<br /> |голдар2 = Мате Драгичевич {{гол|53}} {{гол|82}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 8 шілде 2010<br /> |команда1 = Зриньски<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 4:2)<br /> |стадион =Под Бьелым Бриегом, [[Мостар]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Ставрос Трицонис (Грекия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Дамир Джидич {{гол|10}}&lt;br/&gt;Миле Пехар {{гол|72}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |01.07.2010<br /> |Рух (Польша)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |09.07.2009<br /> |Рух (Польша)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:3<br /> |Шахтер ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне ұпай қосқан жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 1 шілде 2010<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Рух<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Герхард Гробелник (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Алдин Джидич {{гол|13}}<br /> |голдар2 = Лукаш Яношка {{гол|45+1}}&lt;br&gt;Войцех Гжиб {{гол|48|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 8 шілде 2010<br /> |команда1 = Рух<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 3:1)<br /> |стадион =Рух, [[Хожув]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Гедиминас Мажейка (Литва)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Артур Собех {{гол|59}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Атырау ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |15.07.2010<br /> |Дьори ЭТО (Мажарстан)<br /> |0:3 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |22.07.2010<br /> |Дьёри ЭТО (Мажарстан)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |0:5<br /> |Атырау ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Оқжетпес ел рейтингісіне ұпай қосқан жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 15 шілде 2010<br /> |команда1 = [[Атырау ФК]]<br /> |команда2 =Дьори ЭТО<br /> |шот = 0:3&lt;ref&gt;«Атырау» клубына дисквалификацияға ұшыраған Градимир Црногорацты шығарған үшін 0-3 есебімен техникалық жеңіліс есептелінді&lt;/ref&gt;<br /> |стадион = Мұнайшы, [[Атырау]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Йохан Фербист (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 шілде 2010<br /> |команда1 =Дьори ЭТО<br /> |команда2 =[[Атырау ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 5:0)<br /> |стадион =ЭТО Парк, [[Дьор]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сокол Яреци (Албания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Раби Алексидзе {{гол|47}}&lt;br/&gt;Онисар-Михай Никорек {{гол|53}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |41<br /> |41<br /> |0,875<br /> |3,5 (0)<br /> |4,374<br /> |}<br /> <br /> === Клубтар рейтингі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Клубы<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |228<br /> |[[Ақтөбе ФК]]<br /> |1,6750<br /> |3,5 (0)<br /> |3,874<br /> |-<br /> |312<br /> |[[Тобыл ФК]]<br /> |0,4250<br /> |0,25 (0)<br /> |1,624<br /> |-<br /> |325<br /> |[[Атырау ФК]]<br /> |0,6750<br /> |0,5 (0)<br /> |1,374<br /> |-<br /> |340<br /> |[[Шахтер ФК]]<br /> |0,4250<br /> |0,25 (0)<br /> |1,124<br /> |-<br /> |341<br /> |[[Ертіс ФК]]<br /> |0,1750<br /> |0 (0)<br /> |1,124<br /> |-<br /> |342<br /> |[[Оқжетпес ФК]]<br /> |0,1750<br /> |0 (0)<br /> |1,124<br /> |}<br /> == 2011/12 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Тобыл ФК|Тобыл]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]], [[Шахтер ФК|Шахтер]] және [[Ертіс ФК|Ертіс]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Тобыл ФК|Тобыл]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 3-нші іріктеу кезеңі шығып қалды<br /> |2<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |2,5<br /> |-<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу шығып қалды<br /> |1,5<br /> |}<br /> === Тобыл ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |12.07.2011<br /> |Слован (Словакия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |19.07.2011<br /> |Слован (Словакия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:1<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:3<br /> |Тобыл ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Тобыл ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2011<br /> |команда1 =Слован<br /> |команда2 =[[Тобыл ФК]]<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = Пасиенки, [[Братислава]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Виктор Швецов (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Филипп Шебо {{гол|41}}&lt;br&gt;Карим Геде {{гол|81}} <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2011<br /> |команда1 = [[Тобыл ФК]]<br /> |команда2 = Слован<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Қостанай]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Анте Кіші Вучемимович-Шимунович (Хорватия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Петер Штепановский 62 (автогол)<br /> |голдар2 = Иржи Кладрубский {{гол|16}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |14.07.2011<br /> |Кечкемет (Мажарстан)<br /> |1:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |21.07.2011<br /> |Кечкемет (Мажарстан)<br /> |0:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |28.07.2011<br /> |Алания (Ресей)<br /> |1:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |04.08.2011<br /> |Алания (Ресей)<br /> |1:1 (пен. 2:4) (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:3<br /> |Ақтөбе ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 2 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 шілде 2011<br /> |команда1 = Кечкемет<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Жентои, [[Кечкемет]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Лиран Лиани (Израель)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Синиша Раданович {{гол|23}}<br /> |голдар2 = Малик Мане {{гол|59}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 21 шілде 2011<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Кечкемет<br /> |шот = 0:0 (қор. есеп 1:1)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сергей Бойко (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 шілде 2011<br /> |команда1 = Алания<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Спартак, [[Владикавказ]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Иван Кружляк (Словакия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =23000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Ацамас Бураев {{гол|60}}<br /> |голдар2 = Малик Мане {{гол|11}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 тамыз 2011<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Алания<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 2:2)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Саймон Ли Эванс (Уэльс)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =12805<br /> |қосуақыт =ия<br /> |пенальти =2:4<br /> |голдар1 = Владимир Джилас {{гол|75}}<br /> |голдар2 = Марат Бикмаев {{гол|55}}<br /> |пенальти1 =Марат Хайруллин {{пенгол}}&lt;br&gt;Еміл Кенжесариев {{пенгол}}&lt;br&gt;Малик Мане {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Владимир Джилас {{пенмүлт}}<br /> |пенальти2 =Георгий Габулов {{пенгол}}&lt;br&gt;Марат Бикмаев {{пенгол}}&lt;br&gt;Роланд Гиголаев {{пенгол}}&lt;br&gt;Данило Неко {{пенгол}}<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |30.06.2011<br /> |Копер (Словения)<br /> |1:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |07.07.2011<br /> |Копер (Словения)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |14.07.2011<br /> |Сент-Патрикс Атлетик (Ирландия)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |21.07.2011<br /> |Сент-Патрикс Атлетик (Ирландия)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |5:5<br /> |Шахтер ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 2,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 маусым 2011<br /> |команда1 = Копер<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Бонифика, [[Копер]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Гиорги Вадачкория (Грузия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Давор Бубанья {{гол|84}}<br /> |голдар2 = [[Жамбыл Көкеев]] {{гол|90+3|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 7 шілде 2011<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Копер<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 3:2)<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Анастасиос Какос (Грекия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =[[Ұлан Қонысбаев]] {{гол|45}} {{гол|84}}<br /> |голдар2 = Милан Остерц {{гол|32}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 шілде 2011<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Сент-Патрикс Атлетик<br /> |шот = 2:1<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Кристо Тохвер (Эстония)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Никола Васильевич {{гол|52}} {{гол|86}}<br /> |голдар2 = Дэвид Макмиллан {{гол|79}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 21 шілде 2011<br /> |команда1 = Сент-Патрикс Атлетик<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 3:2)<br /> |стадион = Ричмонд Парк, [[Дублин]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Себастьян Дельферьере (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Эван Макмиллан {{гол|14}}&lt;br&gt;Дерек Дойл {{гол|70}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ертіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |30.06.2011<br /> |Ягеллония (Польша)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |07.07.2011<br /> |Ягеллония (Польша)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |14.07.2011<br /> |Металлург (Грузия)<br /> |1:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |21.07.2011<br /> |Металлург (Грузия)<br /> |0:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |3:4<br /> |Ертіс ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ертіс ел рейтингісіне 1,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 маусым 2011<br /> |команда1 = Ягеллония<br /> |команда2 =[[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Мейски, [[Белосток]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Владо Глоджович (Сербия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Томаш Франковский {{гол|80}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 7 шілде 2011<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Ягеллония<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |стадион =Орталық стадион, [[Павлодар]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Ален Бьери (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Мамуту Кулибали {{гол|37}}&lt;br/&gt;Сергей Мальцев {{гол|43}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 14 шілде 2011<br /> |команда1 = Металлург<br /> |команда2 =[[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион =Полади, [[Рустави]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Рене Айснер (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Александр Квахадзе {{гол|73}}<br /> |голдар2 = Гиорги Даскалов {{гол|79}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 21 шілде 2011<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Металлург<br /> |шот = 0:2 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион =Орталық стадион, [[Павлодар]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Георгий Иорданов (Болгария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = Иракли Кобалия {{гол|23}}&lt;br/&gt;Иракли Модебадзе {{гол|57}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |33<br /> |40<br /> |1,625<br /> |6,5 (0)<br /> |5,333<br /> |}<br /> <br /> === Клубтар рейтингі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Клубы<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |220<br /> |[[Ақтөбе ФК]]<br /> |1,3250<br /> |1,0 (0)<br /> |5,066<br /> |-<br /> |292<br /> |[[Тобыл ФК]]<br /> |1,3250<br /> |0,5 (0)<br /> |2,816<br /> |-<br /> |341<br /> |[[Шахтер ФК]]<br /> |0,8250<br /> |0,5 (0)<br /> |1,816<br /> |-<br /> |342<br /> |[[Ертіс ФК]]<br /> |0,8250<br /> |0,5 (0)<br /> |1,816<br /> |-<br /> |355<br /> |[[Атырау ФК]]<br /> |0,3250<br /> |0 (0)<br /> |1,566<br /> |-<br /> |367<br /> |[[Оқжетпес ФК]]<br /> |0,3250<br /> |0 (0)<br /> |1,316<br /> |}<br /> == 2012/13 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Шахтер ФК|Шахтер]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]], [[Жетісу ФК|Жетісу]] және [[Ордабасы ФК|Ордабасы]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 3-нші іріктеу кезеңі шығып қалды<br /> |2,5<br /> |-<br /> |[[Жетісу ФК]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |0,5<br /> |-<br /> |[[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу шығып қалды<br /> |2,0<br /> |}<br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |17.07.2012<br /> |Слован (Чехия)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |24.07.2012<br /> |Слован (Чехия)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:1<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:2<br /> |Шахтер ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 17 шілде 2012<br /> |команда1 =Слован<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = У Нисы, [[Либерец]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Еськов (Ресей)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Войтех Гадашчок {{гол|23}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 24 шілде 2012<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = Слован<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 1:2)<br /> |стадион = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Кенн Хансен (Дания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Жамбыл Көкеев]] {{гол|пен.|40}}<br /> |голдар2 = Ян Блажек {{гол|120}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |05.07.2012<br /> |Торпедо (Грузия)<br /> |1:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |12.07.2012<br /> |Торпедо (Грузия)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |19.07.2012<br /> |Милсами (Молдова)<br /> |4:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |26.07.2012<br /> |Милсами (Молдова)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |02.08.2012<br /> |Генк (Бельгия)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |09.08.2012<br /> |Генк (Бельгия)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |9:9<br /> |Ақтөбе ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 2,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 5 шілде 2012<br /> |команда1 = Торпедо<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = Орталық стадион, [[Кутаиси]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Толга Озкалфа (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Николоз Сабанадзе {{гол|62}}<br /> |голдар2 = Марат Бикмаев {{гол|82}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2012<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Торпедо<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Адам Личмански (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Марат Бикмаев {{гол|75}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2012<br /> |команда1 = Милсами<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 4:2<br /> |стадион = ЦСР Орхей, [[Оргеев]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Лоренц Эмини (Албания)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =3000<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Георге Богиу {{гол|16}} {{гол|51}}&lt;br&gt;Рафаэль Веллингтон {{гол|33}}&lt;br&gt;Корнел Геци {{гол|87}}<br /> |голдар2 = Тимур Кападзе {{гол|8}}&lt;br&gt;[[Самат Смақов]] {{гол|56}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 26 шілде 2012<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Милсами<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 5:4)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Александр Костадинов (Болгария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Марат Хайруллин {{гол|39}}&lt;br&gt;Александр Гейнрих {{гол|50}}&lt;br&gt;Бруну Симан 90+3 (автогол)<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 2 тамыз 2012<br /> |команда1 = Генк<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 2:1<br /> |стадион = Кристал Арена, [[Генк]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Тони Асумаа (Финляндия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Йелле Воссен {{гол|пен.|18}} &lt;br&gt;Стивен Джозеф-Монроуз {{гол|44}}<br /> |голдар2 = Петр Бадло {{гол|25}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі =9 тамыз 2012<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 =Генк<br /> |шот = 1:2 (қор. есеп 2:4)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сирил Циммерманн (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Еміл Кенжесариев {{гол|30}}<br /> |голдар2 = Кристин Бентеке {{гол|36}}&lt;br&gt;Томас Буффел {{гол|51}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Жетісу ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |05.07.2012<br /> |Лех (Польша)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |12.07.2012<br /> |Лех (Польша)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |1:3<br /> |Жетісу ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Жетісу ел рейтингісіне 0,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 5 шілде 2012<br /> |команда1 = Лех<br /> |команда2 =[[Жетісу ФК]]<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = Муниципаль, [[Познань]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Люк Воутерс (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Рафал Муравски {{гол|61}}&lt;br&gt;Герге Ловренчич {{гол|65}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2012<br /> |команда1 =[[Жетісу ФК]]<br /> |команда2 =Лех<br /> |шот = 1:1 (қор. есеп 1:3)<br /> |стадион =Жетісу, [[Талдықорған]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сергей Цинкевич (Беларусь)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Серікжан Мұжықов {{гол|44}} <br /> |голдар2 = Бартош Слюсарски {{гол|13}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ордабасы ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |05.07.2012<br /> |Ягодина (Сербия)<br /> |0:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |12.07.2012<br /> |Ягодина (Сербия)<br /> |0:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |19.07.2012<br /> |Русенборг (Норвегия)<br /> |2:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |26.07.2012<br /> |Русенборг (Норвегия)<br /> |1:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |4:4<br /> |Ордабасы ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ордабасы ел рейтингісіне 0,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 5 шілде 2012<br /> |команда1 = Ягодина<br /> |команда2 =[[Ордабасы ФК]]<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Градски, [[Ягодина]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Раду-Мариан Петреску (Румыния)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Мансур Гуйе {{гол|85}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 шілде 2012<br /> |команда1 = [[Ордабасы ФК]]<br /> |команда2 =Ягодина<br /> |шот = 0:0 (қор. есеп 1:0)<br /> |стадион =[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Юнус Йылдырым (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 шілде 2012<br /> |команда1 = Русенборг<br /> |команда2 =[[Ордабасы ФК]]<br /> |шот = 2:2<br /> |стадион =Леркендаль, [[Русенборг]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Руди Букке (Франция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Боржек Дочкаль {{гол|33}} {{гол|45+2}}<br /> |голдар2 = Роман Пахолюк {{гол|75}}&lt;br&gt;Мансур Гуйе {{гол|90+3}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 26 шілде 2012<br /> |команда1 = [[Ордабасы ФК]]<br /> |команда2 =Русенборг<br /> |шот = 1:2 (қор. есеп 3:4)<br /> |стадион =[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Рене Айснер (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Мансур Гуйе {{гол|32}}<br /> |голдар2 = Даниель Фредхейм-Хольм {{гол|67}}&lt;br/&gt;Боржек Дочкаль {{гол|90+4}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |34<br /> |38<br /> |1,375<br /> |5,5 (0)<br /> |5,958<br /> |}<br /> <br /> === Клубтар рейтингі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Клубы<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |214<br /> |[[Ақтөбе ФК]]<br /> |1,2750<br /> |1,0 (0)<br /> |6,191<br /> |-<br /> |320<br /> |[[Шахтер ФК]]<br /> |1,2750<br /> |1 (0)<br /> |2,941<br /> |-<br /> |323<br /> |[[Тобыл ФК]]<br /> |0,2750<br /> |0 (0)<br /> |2,941<br /> |-<br /> |367<br /> |[[Ертіс ФК]]<br /> |0,2750<br /> |0 (0)<br /> |1,941<br /> |-<br /> |376<br /> |[[Ордабасы ФК]]<br /> |0,7750<br /> |0,5 (0)<br /> |1,691<br /> |-<br /> |377<br /> |[[Атырау ФК]]<br /> |0,2750<br /> |0 (0)<br /> |1,691<br /> |-<br /> |394<br /> |[[Жетісу ФК]]<br /> |0,5250<br /> |0,25 (0)<br /> |1,441<br /> |-<br /> |396<br /> |[[Оқжетпес ФК]]<br /> |0,2750<br /> |0 (0)<br /> |1,441<br /> |}<br /> <br /> == 2013/14 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Шахтер ФК|Шахтер]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]], [[Астана (футбол клубы)|Астана]] және [[Ертіс ФК|Ертіс]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалып, УЕФА Еуропа Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды<br /> |6,0<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |4,0<br /> |-<br /> |[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу шығып қалды<br /> |0<br /> |-<br /> |[[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |2,5<br /> |}<br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |16.07.2013<br /> |БАТЭ (Беларусь)<br /> |0:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |23.07.2013<br /> |БАТЭ (Беларусь)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |30.07.2013<br /> |Скендербеу (Албания)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |06.08.2013<br /> |Скендербеу (Албания)<br /> |3:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ плей-офф кезеңі. 1-ші ойын<br /> |20.08.2013<br /> |Селтик (Шотландия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ плей-офф кезеңі. 2-ші ойын<br /> |28.08.2013<br /> |Селтик (Шотландия)<br /> |3:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |9:6<br /> |Шахтер ЧЛ плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 4 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 шілде 2013<br /> |команда1 =БАТЭ<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Городской, [[Борисов]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Джон Битон (Шотландия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Сергей Хижниченко {{гол|48}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 23 шілде 2013<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = БАТЭ<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 2:0)<br /> |стадион = Шахтер, [[Қарағанды]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Штефан Клосснер (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Игорь Зенькович {{гол|82}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 шілде 2013<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Скендербеу<br /> |шот = 3:0<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Николаев (Ресей)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Алдин Джидич {{гол|8}}&lt;br&gt;Роман Мұртазаев {{гол|79}}&lt;br&gt;Сергей Хижниченко {{гол|90}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 6 тамыз 2013<br /> |команда1 = Скендербеу<br /> |команда2 = [[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 3:2 (қор. есеп 3:5)<br /> |стадион = Кемаль Штафа ат. стадион, [[Тирана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Иван Кружляк (Словакия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Желько Томич {{гол|9}}&lt;br&gt;Бледи Шкемби {{гол|20|пен.}} {{гол|29|пен.}}<br /> |голдар2 = Сергей Хижниченко {{гол|38}}&lt;br&gt;Мақсат Байжанов {{гол|74}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 20 тамыз 2013<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =Селтик<br /> |шот = 2:0<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Павел Краловец (Чехия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =29950<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Андрей Финонченко {{гол|13}}&lt;br&gt;Сергей Хижниченко {{гол|77}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 тамыз 2013<br /> |команда1 = Селтик<br /> |команда2 = [[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 3:2)<br /> |стадион = Селтик Парк, [[Глазго]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Свен Оддвер Моэн (Норвегия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Крис Коммонс {{гол|40+1}}&lt;br&gt;Йоргос Самарас {{гол|48}}&lt;br&gt;Джеймс Форрест {{гол|90+2}}<br /> |голдар2 =<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 1-ші тур<br /> |19.09.2013<br /> |ПАОК (Грекия)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 2-ші тур<br /> |03.10.2013<br /> |Маккаби Х. (Израель)<br /> |2:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1 , клубқа:1<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 3-ші ойын<br /> |24.10.2013<br /> |АЗ (Недирланды)<br /> |1:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:1<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 4-ші тур<br /> |07.11.2013<br /> |АЗ (Нидерланды)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 5-ші ойын<br /> |28.11.2013<br /> |ПАОК (Грекия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ топтық кезеңі. 6-ші ойын<br /> |12.12.2013<br /> |Маккаби Х. (Израель)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |5:10<br /> |Шахтер ЕЛ топтық кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 2 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 19 қыркүйек 2013<br /> |команда1 =ПАОК<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 2:1<br /> |стадион = Тумба, [[Салоники]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Фреди Фотрель (Франция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Стефанос Атанасиадис {{гол|75}}&lt;br&gt;Звонимир Вукич {{гол|90+2}}<br /> |голдар2 = Рохер Каньяс {{гол|50}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 3 қазан 2013<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = Маккаби<br /> |шот = 2:2<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Иштван Вад (Мажарстан)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Андрей Финонченко {{гол|40}}&lt;br&gt;Евгений Тарасов {{гол|45}}<br /> |голдар2 = Хен Эзра {{гол|54}}&lt;br&gt;Алон Турджеман {{гол|79}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 24 қазан 2013<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =АЗ<br /> |шот = 1:1<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Евгений Арановский (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Андрей Финонченко {{гол|11}}<br /> |голдар2 = Йоханн Гудмундссон {{гол|26}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 7 қараша 2013<br /> |команда1 = АЗ<br /> |команда2 = [[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = АФАС, [[Алкмар]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Мартин Ханссон (Швеция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Сельсо Ортис {{гол|55}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 қараша 2013<br /> |команда1 =[[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 =ПАОК<br /> |шот = 0:2<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Серж Гьюмени (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Алдин Джидич 54 (автогол)&lt;br&gt;Стелиос Кициу {{гол|90+2}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 12 желтоқсан 2013<br /> |команда1 = Маккаби<br /> |команда2 = [[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 2:1<br /> |стадион = Кирьят-Элиазер, [[Хайфа]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Гедиминас Мажейка (Литва)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Шоваль Гозлан {{гол|72}}&lt;br&gt;Шимон Абухазира {{гол|80}}<br /> |голдар2 =Рохер Каньяс {{гол|44|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |04.07.2013<br /> |Гандзасар (Армения)<br /> |1:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |11.07.2013<br /> |Гандзасар (Армения)<br /> |2:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |18.07.2013<br /> |Хедд (Норвегия)<br /> |1:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |25.07.2013<br /> |Хедд (Норвегия)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |01.08.2013<br /> |Брейдаблик (Исландия)<br /> |1:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |08.08.2013<br /> |Брейдаблик (Исландия)<br /> |1:0 (қ.) (пен. бойынша 1:2)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 1-ші ойын<br /> |22.08.2013<br /> |Динамо (Украина)<br /> |2:3 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 2-ші ойын<br /> |29.08.2013<br /> |Динамо (Украина)<br /> |5:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |10:12<br /> |Ақтөбе ЕЛ плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 4 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 шілде 2013<br /> |команда1 = Гандзасар<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = В.Саркисян ат. Республикалық стадион, [[Капан]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Даниель Стефански (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Артак Дашян {{гол|90}}<br /> |голдар2 = Сергей Давыдов {{гол|61}}&lt;br&gt;Асхат Тағыберген {{гол|78}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 11 шілде 2013<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Гандзасар<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 4:2)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Никола Дабанович (Черногория)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Тимур Кападзе {{гол|2}}, {{гол|54}}<br /> |голдар2 = Карен Бегларян {{гол|35}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 18 шілде 2013<br /> |команда1 = Хедд<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион = Хеддволль, [[Ульстейнвик]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Ставрос Трицонис (Грекия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Эспен Стандаль {{гол|28}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 25 шілде 2013<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Хедд<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:1)<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Мете Калкаван (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Сергей Давыдов {{гол|5}}, {{гол|61}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 1 тамыз 2013<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Брейдаблик<br /> |шот = 1:0<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Либор Коваржик (Чехия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Марат Хайруллин {{гол|90|пен.}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 8 тамыз 2013<br /> |команда1 = Брейдаблик<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 1:0 (қор. есеп 1:1)<br /> |стадион = Лаугардаллсвеллур, [[Рейкьявик]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Себастьян Дельферьер (Бельгия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =ия<br /> |пенальти =1:2<br /> |голдар1 = Финнюр Орри Маргейрссон {{гол|27}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 = Роде {{пенгол}}&lt;br&gt;Ингассон {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Лидссон {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Йоунссон {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Трост {{пенмүлт}}<br /> |пенальти2 =Кенжесариев {{пенгол}}&lt;br&gt;Бадло {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Хайруллин {{пенмүлт}}&lt;br&gt;Кападзе {{пенгол}}<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 22 тамыз 2013<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Динамо<br /> |шот = 2:3<br /> |стадион =Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алексей Кульбаков (Беларусь)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Бенуа Тремулинас 37 (автогол)&lt;br&gt;Марат Хайруллин {{гол|66}}<br /> |голдар2 = Андрей Ярмоленко {{гол|16}}&lt;br&gt;Браун Идейе {{гол|52}}&lt;br&gt;Юнес Бельханда {{гол|57}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 29 тамыз 2013<br /> |команда1 = Динамо<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 5:1 (қор. есеп 8:3)<br /> |стадион = Олимпийский НСК, [[Киев]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Штефан Штудер (Швейцария)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Жермейн Ленс {{гол|9}}&lt;br&gt;Роман Безус {{гол|30}}&lt;br&gt;Дьемерси Мбокани {{гол|36}}&lt;br&gt;Браун Идейе {{гол|52|пен.}}&lt;br&gt;Олег Гусев {{гол|73}}<br /> |голдар2 = Александр Гейнрих {{гол|37|пен.}}<br /> |пенальти1 = <br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Астана ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |04.07.2013<br /> |Ботев (Болгария)<br /> |0:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |11.07.2013<br /> |Ботев (Болгария)<br /> |5:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,25<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |0:6<br /> |Астана ЕЛ 1-інші кезеңінде шығып қалды<br /> |Астана ел рейтингісіне ұпай қосқан жоқ<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 шілде 2013<br /> |команда1 = [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |команда2 =Ботев<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = [[Астана Арена]], [[Астана]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Гиорги Вадачкория (Грузия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = Томаш Ирсак {{гол|44}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 11 шілде 2013<br /> |команда1 = Ботев<br /> |команда2 =[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |шот = 5:0 (қор. есеп 6:0)<br /> |стадион = Лазур, [[Бургос]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Павле Радованович (Черногория)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Марьян Огнянов {{гол|54}}&lt;br&gt;Вандер Сакраменту Виейра {{гол|56|пен.}}&lt;br&gt;Тодор Неделев {{гол|58}}, {{гол|75}}&lt;br&gt;Бобан Грнчаров {{гол|71}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ертіс ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |04.07.2013<br /> |Левски (Болгария)<br /> |0:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |11.07.2013<br /> |Левски (Болгария)<br /> |2:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |18.07.2013<br /> |Широки Бриег (Босния және Герцеговина)<br /> |3:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |25.07.2013<br /> |Широки Бриег (Босния және Герцеговина)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |5:4<br /> |Ертіс ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |Ертіс ел рейтингісіне 2,5 ұпай жинады<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 шілде 2013<br /> |команда1 = Левски<br /> |команда2 =[[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион = Г.Аспарухов ат. стадион, [[София]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Орел Гринфельд (Израиль)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 11 шілде 2011<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Левски<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 2:0)<br /> |стадион =Орталық стадион, [[Павлодар]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Александер Харкам (Австрия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Камолиддин Мұрзоев {{гол|6}}&lt;br/&gt;[[Ұлықбек Бакаев]] {{гол|13|пен.}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 18 шілде 2013<br /> |команда1 = [[Ертіс ФК]]<br /> |команда2 =Широки Бриег<br /> |шот = 3:2<br /> |стадион =Орталық стадион, [[Павлодар]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Павел Рачковски (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Дмитрий Шомко {{гол|14}}&lt;br&gt;Игорь Юрин {{гол|41}}&lt;br&gt;Ғафуржан Сүйімбаев {{гол|86}}<br /> |голдар2 = Крашимир Кордич {{гол|56}}&lt;br&gt;Далибор Шилич {{гол|64}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 25 шілде 2013<br /> |команда1 = Широки Бриег<br /> |команда2 = [[Ертіс ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 4:3)<br /> |стадион =Пецара, [[Широки Бриег]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алан Келли (Ирландия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = Ведран Еше {{гол|20}}&lt;br/&gt;Юре Иванкович {{гол|74}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> === Ел рейтингісі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Маусымдағы орны<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |25<br /> |34<br /> |3,125<br /> |12,5 (0)<br /> |8,250<br /> |}<br /> === Клубтар рейтингі ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Орны<br /> |Клубы<br /> |Маусым коэффициенті<br /> |Ұпай саны (соның ішінде бонустар)<br /> |Суммарлы коэффициенті<br /> |-<br /> |196<br /> |[[Ақтөбе ФК]]<br /> |2,1250<br /> |1,5 (0)<br /> |8,150<br /> |-<br /> |246<br /> |[[Шахтер ФК]]<br /> |2,6250<br /> |2 (0)<br /> |5,400<br /> |-<br /> |329<br /> |[[Тобыл ФК]]<br /> |0,6250<br /> |0 (0)<br /> |3,400<br /> |-<br /> |349<br /> |[[Ертіс ФК]]<br /> |1,1250<br /> |0,5 (0)<br /> |2,900<br /> |-<br /> |388<br /> |[[Ордабасы ФК]]<br /> |0,6250<br /> |0 (0)<br /> |2,150<br /> |-<br /> |389<br /> |[[Атырау ФК]]<br /> |0,6250<br /> |0 (0)<br /> |2,150<br /> |-<br /> |403<br /> |[[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]]<br /> |0,8750<br /> |0,25 (0)<br /> |1,900<br /> |-<br /> |404<br /> |[[Жетісу ФК]]<br /> |0,6250<br /> |0 (0)<br /> |1,900<br /> |-<br /> |405<br /> |[[Оқжетпес ФК]]<br /> |0,6250<br /> |0 (0)<br /> |1,900<br /> |}<br /> == 2014/15 жж. маусым ==<br /> Осы маусымда Қазақстан атын еурокубоктерде [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]] ([[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]), [[Шахтер ФК|Шахтер]], [[Астана (футбол клубы)|Астана]] және [[Қайрат ФК|Қайрат]] (үшеуі де [[УЕФА Еуропа Лигасы]]) клубтары қорғады.<br /> <br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Клуб<br /> |Бастаған кезеңі<br /> |Жарыстан шығып қалған кезеңі<br /> |Ұпайы<br /> |-<br /> |[[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |УЕФА Чемпиондар Лигасының екінші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |2,5<br /> |-<br /> |[[Шахтер ФК|Шахтер]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі <br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 3-нші кезеңінде шығып қалды<br /> |4,5<br /> |-<br /> |[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |4,5<br /> |-<br /> |[[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 1-нші іріктеу кезеңі<br /> |УЕФА Еуропа Лигасының 2-нші іріктеу кезеңінде шығып қалды<br /> |2,0<br /> |}<br /> === Ақтөбе ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |16.07.2014<br /> |Динамо (Грузия)<br /> |0:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |23.07.2014<br /> |Динамо (Грузия)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1 , клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |30.07.2014<br /> |Стяуа (Румыния)<br /> |2:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЧЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |06.08.2014<br /> |Стяуа (Румыния)<br /> |2:1 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 1-ші ойын<br /> |21.08.2014<br /> |Легия (Польша)<br /> |0:1 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ плей-офф кезеңі. 2-ші ойын<br /> |28.08.2013<br /> |Легия (Польша)<br /> |2:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |7:7<br /> |Ақтөбе ЕЛ плей-офф кезеңінде шығып қалды<br /> |Ақтөбе ел рейтингісіне 2,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 16 шілде 2014<br /> |команда1 =Динамо<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Б.Пайчадзе ат. Ұлттық стадион, [[Тбилиси]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Павел Рачковски (Польша)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = Данило Неко {{гол|51}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 23 шілде 2014<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Динамо<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 4:0)<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алияр Агаев (Әзірбайжан)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Алексей Антонов {{гол|75}}&lt;br&gt;Игорь Зенькович {{гол|82}}&lt;br&gt;Абат Айымбетов {{гол|90+4}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 30 шілде 2014<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Стяуа<br /> |шот = 2:2<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Хусейн Гечек (Түркия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Валерий Коробкин {{гол|58}}&lt;br&gt;Роберт Арзуманян {{гол|87}}<br /> |голдар2 = Клаудиу Кешеру {{гол|44}}&lt;br&gt;Андрей Препелицэ {{гол|78}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 6 тамыз 2014<br /> |команда1 =Стяуа<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 2:1 (қор. есеп 4:3)<br /> |стадион = Арена Натионала, [[Бухарест]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Мирослав Зелинка (Чехия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Александр Кипцу {{гол|3}}&lt;br&gt;Николае Станчу {{гол|39}}<br /> |голдар2 = Тимур Кападзе {{гол|85}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 21 тамыз 2014<br /> |команда1 = [[Ақтөбе ФК]]<br /> |команда2 = Легия<br /> |шот = 0:1<br /> |стадион = Қобыланды батыр ат. Орталық стадион, [[Ақтөбе]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Сергей Карасев (Ресей)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = <br /> |голдар2 = Онджей Дуда {{гол|48}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 28 тамыз 2014<br /> |команда1 =Легия<br /> |команда2 =[[Ақтөбе ФК]]<br /> |шот = 2:0 (қор. есеп 3:0)<br /> |стадион = Войска Польского, [[Варшава]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Матиас Гестраниус (Финляндия)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Михал Кухарчик {{гол|26}}&lt;br&gt;Ивица Врдоляк {{гол|66|пен.}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> === Шахтер ===<br /> {| class&quot;wikitable&quot; width = 100%<br /> |-<br /> |Кезеңі<br /> |Өткізілген уақыты<br /> |Қарсыласы<br /> |Ойын есебі<br /> |Рейтингі қосылған ұпайлар саны<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |04.07.2014<br /> |Ширак (Армения)<br /> |1:2 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 1-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |10.07.2014<br /> |Ширак (Армения)<br /> |4:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |17.07.2014<br /> |Атлантас (Литва)<br /> |0:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0,5 , клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 2-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |24.07.2014<br /> |Атлантас (Литва)<br /> |3:0 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0,5<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 1-ші ойын<br /> |31.07.2014<br /> |Хайдук (Хорватия)<br /> |4:2 (ү.)<br /> |Ел рейтингісіне:1, клубқа:0<br /> |-<br /> |ЕЛ 3-нші іріктеу кезеңі. 2-ші ойын<br /> |07.08.2014<br /> |Хайдук (Хорватия)<br /> |3:0 (қ.)<br /> |Ел рейтингісіне:0, клубқа:0<br /> |-<br /> |Қорытынды<br /> |12:6<br /> |Шахтер ЕЛ 3-нші кезеңінде шығып қалды<br /> |Шахтер ел рейтингісіне 4,5 ұпай қосты<br /> |}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 4 шілде 2014<br /> |команда1 = Ширак<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 1:2<br /> |стадион = Гюмри, [[Гюмри]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Юрий Можаровский (Украина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Серж Дебле {{гол|85|пен.}}<br /> |голдар2 = Михрет Топчагич {{гол|71}}&lt;br&gt;Сергей Малый {{гол|83}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 10 шілде 2014<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = Ширак<br /> |шот = 4:0 (қор. есеп 6:1)<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Эйтан Шемулевич (Израиль)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Эдуард Кпода 12 (автогол)&lt;br&gt;[[Ұлан Қонысбаев]] {{гол|29}}&lt;br&gt;Никола Покривач {{гол|45+1}}&lt;br&gt;Андрей Финонченко {{гол|49}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 17 шілде 2014<br /> |команда1 = Атлантас<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 0:0<br /> |стадион =Орталық стадион, [[Клайпеда]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Огнен Вальич (Босния және Герцеговина)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 10 шілде 2014<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = Атлантас<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 3:0)<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Эйтан Шемулевич (Израиль)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = [[Э]]&lt;br&gt;Никола Покривач {{гол|45+1}}&lt;br&gt;Андрей Финонченко {{гол|49}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 31 шілде 2014<br /> |команда1 = [[Шахтер ФК]]<br /> |команда2 = Хайдук<br /> |шот = 4:2<br /> |стадион =Шахтер, [[Қарағанды]] <br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші = Алияр Агаев (Әзірбайжан)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 = Михрет Топчагич {{гол|11}}&lt;br&gt;Андрей Финонченко {{гол|21}}&lt;br&gt;Алдин Джидич {{гол|71}}&lt;br&gt;Тоқтар Жаңғылышбай {{гол|90+4}}<br /> |голдар2 = Сандро Готал {{гол|19}}&lt;br&gt;Мийо Цакташ {{гол|78|пен.}}<br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> ----<br /> {{Матч туралы есептеме <br /> |мерзімі = 7 тамыз 2014<br /> |команда1 = Хайдук<br /> |команда2 =[[Шахтер ФК]]<br /> |шот = 3:0 (қор. есеп 5:4)<br /> |стадион =Полюд, [[Сплит]]<br /> |хаттама =<br /> |төрешілер =<br /> |төреші =Тони Шапрон (Франция)<br /> |орын =<br /> |көрермендер =<br /> |қосуақыт =<br /> |пенальти =<br /> |голдар1 =Тиго-Свен Сушич {{гол|14}}&lt;br&gt;Антон Маглица {{гол|36}}&lt;br&gt;Сандро Готал {{гол|90+5}}<br /> |голдар2 = <br /> |пенальти1 =<br /> |пенальти2 =<br /> |есептеме = <br /> |құрам1 =<br /> |құрам2 =<br /> |запасталғандар1 =<br /> |запасталғандар2 =<br /> |бапкер1 =<br /> |бапкер2 =<br /> |бақ =<br /> |фон =<br /> |жиектеме =<br /> }}<br /> <br /> ==Түсініктемелер==<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан футболы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 2017-02-09T06:28:34Z

<p>Sibom: /* Құрама ойыншылары */clean up, replaced: Астана (футбол клубы, 2009) → Астана (футбол клубы) (5) using AWB</p> <hr /> <div>{{Ұлттық футбол құрама командасы<br /> |Name = Қазақстан Ұлттық футбол құрама командасы<br /> |Badge = Football Federation of Kazakhstan Logo.svg<br /> |Nickname = Қаршығалар&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euro-football.ru/article/158913/1002929694_prozvischa_sbornyih_kazahstanskie_yastrebyi_vundertim_parni_v_zelenom_i_krasnyie_lvyi|title=Прозвища сборных: «казахстанские ястребы», «вундертим», «парни в зелёном» и «красные львы»|publisher=''Euro-football.ru''|author=Валерий Карапетян.|date=2013-04-14|archiveurl= |archivedate= }}&lt;/ref&gt;<br /> |Confederation = [[УЕФА]]<br /> |Association = [[Қазақстан Футбол Федерациясы]]<br /> |ФИФА коды = KAZ<br /> |ФИФА рейтингі =83 {{өсім}} (+13)&lt;small&gt; (15 қыркүйек 2016)&lt;/small&gt;<br /> |Coach = [[Талғат Байсуфинов]]<br /> |Captain = [[Самат Смақов]]<br /> |Most caps = [[Самат Смақов]] (74)<br /> |Top scorer = [[Рұслан Балтиев]] (13)<br /> |Үй стадионы = [[Астана Арена]]<br /> |pattern_la1 =_kazakhstan14h<br /> |pattern_b1 =_kazakhstan14h<br /> |pattern_ra1 =_kazakhstan14h<br /> |pattern_sh1 =_kazakhstan14h<br /> |pattern_so1 =_kazakhstan14a<br /> |leftarm1 = 000000<br /> |body1 = 000000<br /> |rightarm1 = 000000<br /> |shorts1 = 000000<br /> |socks1 = 000000<br /> |pattern_la2 =_kazakhstan14a<br /> |pattern_b2 =_kazakhstan14a<br /> |pattern_ra2 =_kazakhstan14a<br /> |pattern_sh2 =_kazakhstan14a<br /> |pattern_so2 =_kazakhstan14h<br /> |leftarm2 = FFFFFF<br /> |body2 = FFFFFF<br /> |rightarm2 = FFFFFF<br /> |shorts2 = FFFFFF<br /> |socks2 = FFFFFF<br /> |БіріншіОйын = {{flagicon|Қазақ КСР|20px}} '''Қазақстан''' 1:0 [[Түркіменстан Ұлттық футбол құрама командасы|Түркіменстан]] {{flagicon|Түрікменстан}}&lt;br/&gt;''([[Алматы]], [[Қазақстан]]; 1 маусым 1992)''<br /> |Жеңіс = {{flagicon|Пәкістан|20px}} [[Пәкістан Ұлттық футбол құрама командасы|Пәкістан]] 0:7 '''Қазақстан''' {{flagicon|Қазақстан|20px}}&lt;br/&gt;''([[Лаһор]], [[Пәкістан]]; 11 маусым 1997)''<br /> |Жеңіліс = {{flagicon|Қазақстан|20px}} '''Қазақстан''' 0:6 [[Түркия Ұлттық футбол құрама командасы|Түркия]] {{flagicon|Түркия|20px}}&lt;br/&gt;''([[Алматы]], [[Қазақстан]]; 8 маусым 2005)''&lt;br/&gt;{{flagicon|Ресей|20px}} [[Ресей Ұлттық футбол құрама командасы|Ресей]] 6:0 '''Қазақстан''' {{flagicon|Қазақстан|20px}}&lt;br/&gt;''([[Мәскеу]], [[Ресей]]; 23 мамыр 2008)''<br /> }}<br /> <br /> '''Футболдан Қазақстан Ұлттық құрамасы''' - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Қазақстан құрамасы. [[Қазақстанның Футбол Федерациясы|Қазақстан Футбол Федерациясының]] бақылауында.<br /> <br /> [[2016]] жылғы [[15 қыркүйек]] күні [[ФИФА]]ның белгіленген рейтингі бойынша 83-ші орында. [[ФИФА құрамаларының рейтингі|ФИФА рейтингінде]] тіркелген рекорды 83 орын 15 қыркүйек 2016.&lt;ref&gt;[http://www.fifa.com/worldranking/rankingtable/index.html ФИФА рейтингі]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> Ең алғашқы ресми кездесуін Қазақстан құрамасы [[1996]] жылғы [[Азия Кубогы]]ның [[1996 жылғы Азия Кубогы (іріктеу турнирі)|іріктеу турнирінде]] өткізді. 7-ші топта Сирия және Катар құрамаларымен бір топқа түсіп, алғашқы кездесуінде Катар құрамасын 1-0 есебімен жеңді. Бұл осы іріктеудегі құраманың соққан жалғыз добы болатын. Одан кейін олар қалған үш кездесудеде бірде-бір доп соға алмай, қақпасына барлығы алты доп жіберіп алып, жеңіліп қалды.<br /> <br /> [[1998 жылғы Әлем Чемпионаты|1998 жылғы ӘЧ-ның]] [[1998 жылғы Әлем Чемпионаты (іріктеу турнирі АФК)|іріктеу кезеңінде]] Қазақстан Ирак және Пәкістан құрамаларымен 9-шы топқа түсті. Алғашқысын 2-1, 3-1 есебімен жеңсе, екіншісін 3-0, 7-0 есебімен жеңді. Екінші раундта Оңтүстік Корея, Жапония, БАӘ, Өзбекстанмен бірге В тобына түсіп соңғы орын алды. Біреуінде жеңіп, үшеуінде тең түсіп, төртеуінде жеңіліп қалды.<br /> <br /> 2000 жылғы Азия Кубогының іріктеуінде Катар, Иордания, Палестина, Пәкістан құрамаларымен бір топқа түсіп екінші орын алды. Топ жеңімпазы Катардан 1 ұпай қалып қойды.<br /> <br /> 2002 жылғы Әлем Чемпионатына іріктеуде Ирак, Непал және Макао құрамаларымен бір топқа түскен Қазақстан Ирак құрамасымен ұпайы тең түсіп, қосымша көрсеткіші бойынша қалып қойды.<br /> <br /> 2000 жылы ҚФФ Азиялық аймақтағы футболдың даму перспективасы төмен деген көзқараспен Евро аймаққа өтудің жолдарын іздеді.Қазақстанның географиясындағы Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе облыстары Еуропаға кіріп тұрғандықтан, 2002 жылы Қазақстан [[УЕФА]]ға қабылданды. Сондықтан Қазақстан өту кезеңінде болғандықтан 2004 жылғы Азия Кубогы мен Еуропа Чемпионатының іріктеу турниріне қатысқан жоқ.<br /> <br /> 2006 жылғы ӘЧ-на іріктеуде Қазақстан тұңғыш рет Евро аймақта өнер көрсетті. Украина, Түркия, Дания, Грекия, Албания және Грузия құрамаларымен бір топқа түсіп, 12 ойында 1 ғана ұпай жинап соңғы орын алды.<br /> <br /> 2008 жылғы Еуропа Чемпионатына іріктеуде Польша, Португалия, Армения, Әзірбайжан, Финляндия, Сербия және Бельгия құрамаларымен А тобына түсті. Бұл жерде Қазақстандықтар 8 құраманың ішінде 6-шы орын алды, 10 ұпай жинап, 2 ойында жеңіске жетті. Қазақстан УЕФА аймағындағы алғашқы ресми жеңісіне 2007 жылдың 24-ші наурыз күні Сербия құрамасымен болған ойында қол жеткізді (2-1).<br /> <br /> == Белгілі ойыншылар ==<br /> <br /> * [[Рұслан Балтиев]] <br /> * [[Нұрбол Жұмасқалиев]]<br /> * [[Фархадбек Ирисметов]]<br /> * [[Андрей Карпович]] <br /> * [[Олег Литвиненко]]<br /> * [[Давид Лория]]<br /> * [[Самат Смақов]]<br /> * [[Жамбыл Көкеев]]<br /> * [[Таңат Нөсербаев]]<br /> <br /> == Құрама ойыншылары ==<br /> <br /> Келесі ойыншылар құрама сапына 10 және 14 қазан өткен [[Нидерланд Ұлттық футбол құрама командасы|Нидерланд]] және [[Латвия Ұлттық футбол құрама командасы|Латвияға]] қарсы [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2016|ЕУРО-2016]] іріктеу кезеңі ойындарына қатысты.<br /> : ''Ойындар мен соққан доптар саны 2015 жылдың 13 қазанына қарай берілген''<br /> {| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%; width:100%;&quot;<br /> |- style=&quot;background:#00B8D9;&quot;<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;№<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;Позициясы<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;Аты-жөні<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;туған күні / жасы<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;Ойындар саны<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;Соққан доптар саны<br /> !&lt;font style=&quot;color:#FFCC00;&quot;&gt;Клубы<br /> |-<br /> |1||[[Қақпашы|ҚП]]||[[Стас Покатилов]]||8 желтоқсан 1992 (23)||7||0||{{flagicon|Russia}} [[Ростов ФК|Ростов]]<br /> |-<br /> |2||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Сергей Малый]]||5 маусым 1990 (25)||12||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |-<br /> |3||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Марк Гурман]]||9 ақпан 1989 (27)||26||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |4||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Ермек Қуантаев]]||13 қазан 1989 (26)||1||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |5||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Исламбек Қуат]]||12 қаңтар 1993 (23)||4||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |7||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Ұлан Қонысбаев]]||28 мамыр 1989 (26)||29||3||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |8||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Самат Смақов]]||8 желтоқсан 1978 (37)||71||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |-<br /> |9||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Бауыржан Исламхан]]||23 ақпан 1993 (23)||19||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |10||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Жамбыл Көкеев]]||20 қыркүйек 1988 (27)||29||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат ФК|Қайрат]]<br /> |-<br /> |11||[[Шабуылдаушы|ШБ]]||[[Алексей Щеткин]]||21 мамыр 1991 (24)||16||1||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |-<br /> |12||[[Қақпашы|ҚП]]||[[Сергей Бойченко]]||27 қыркүйек 1977 (38)||3||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |-<br /> |13||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Тимур Досмағамбетов]]||1 мамыр 1989 (26)||3||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |-<br /> |15||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Берік Айтбаев]]||26 маусым 1991 (24)||0||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Атырау ФК|Атырау]]<br /> |-<br /> |16||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Ғафуржан Сүйімбаев]]||19 тамыз 1990 (25)||9||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |-<br /> |17||[[Шабуылдаушы|ШБ]]||[[Таңат Нөсербаев]]||1 қаңтар 1987 (29)||24||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |-<br /> |19||[[Шабуылдаушы|ШБ]]||[[Бауыржан Жолшиев]]||8 мамыр 1990 (25)||14||3||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |-<br /> |20||[[Шабуылдаушы|ШБ]]||[[Сергей Хижниченко]]||17 шілде 1991 (24)||34||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |-<br /> |21||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Абзал Бейсебеков]]||30 қараша 1992 (23)||4||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |-<br /> |22||[[Қақпашы|ҚП]]||[[Андрей Сидельников]]||8 наурыз 1980 (36)||29||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |-<br /> |23||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Юрий Логвиненко]]||22 шілде 1988 (27)||34||4||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе ФК|Ақтөбе]]<br /> |-<br /> | - ||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Дмитрий Шомко]]||19 наурыз 1990 (25)||21||2||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]<br /> |-<br /> | - ||[[Қорғаушы|ҚР]]||[[Константин Энгель]]||27 шілде 1988 (27)||11||0||{{flagicon|Germany}} [[Ингольштадт-04]]<br /> |-<br /> | - ||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Азат Нұрғалиев]]||30 маусым 1986 (29)||26||1||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы ФК|Ордабасы]]<br /> |-<br /> | - ||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Қазыбек Гетериев]]||30 маусым 1985 (30)||7||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс ФК|Ертіс]]<br /> |-<br /> | - ||[[Жартылай қорғаушы|ЖҚ]]||[[Альмир Мухутдинов]]||9 маусым 1985 (30)||0||0||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тараз ФК|Тараз]]<br /> |}<br /> <br /> == Көптен бері шақырылмағандар ==<br /> <br /> === Қақпашылар ===<br /> Давид Лория<br /> * [[Антон Цирин]]<br /> <br /> === Қорғаушылар ===<br /> * [[Игорь Авдеев]]<br /> * [[Антон Чичулин]]<br /> * [[Александр Кучма]]<br /> * [[Юрий Логвиненко]]<br /> * [[Сергей Каримов]]<br /> <br /> === Жартылай қорғаушылар ===<br /> * [[Мақсат Байжанов]]<br /> * [[Самат Смақов]]<br /> * [[Пиралы Әлиев]]<br /> * [[Қайрат Нұрдәулетов]]<br /> * [[Ұлықбек Асанбаев]]<br /> * [[Денис Родионов]]<br /> * [[Сергей Скорых]]<br /> * [[Жамбыл Көкеев]]<br /> <br /> === Шабуылшылар ===<br /> * [[Мұрат Тілешев]]<br /> * [[Сергей Остапенко]]<br /> * [[Таңат Нөсербаев]]<br /> <br /> == Қазақстан құрамасының жаттықтырушылары ==<br /> <br /> {|class=&quot;wikitable&quot;<br /> !Жұмыс уақыты<br /> !Жаттықтырушы<br /> !О<br /> !Ұ<br /> !Т<br /> !Ж<br /> !Ж %<br /> |-<br /> |1992||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Бақтияр Бәйсейітов]]||7||4||3||0||57.14<br /> |-<br /> |1994||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Бауыржан Баймұхамедов]]||4||1||2||1||25.00<br /> |-<br /> |1995-1997||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Серік Бердалин]]||20||6||4||10||30.00<br /> |-<br /> |1998||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Сергей Гороховадацкий]]||5||2||1||2||40.00<br /> |-<br /> |2000||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ваит Талғаев]]||9||5||0||4||55.56<br /> |-<br /> |2000||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Владимир Фомичев]]||1||0||0||1||0<br /> |-<br /> |2001-2002||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Вахид Масудов]]||9||4||4||1||44.44<br /> |-<br /> |2003-2004||{{flagicon|Russia}} [[Леонид Пахомов]]||9||0||2||7||0<br /> |-<br /> |2004-2005||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Сергей Тимофеев]]||13||0||1||12||0<br /> |-<br /> |2006-2008||{{flagicon|Netherlands}} [[Арно Пайперс]]||36||7||11||18||19.44<br /> |-<br /> |2008-2010||{{flagicon|Germany}} [[Бернд Шторк]]||14||3||0||11||21.43<br /> |-<br /> |2011-2013||{{flagicon|Czech Republic}} [[Мирослав Беранек]]||24||5||6||13||20.83<br /> |-<br /> |2014-2015||{{flagicon|Russia}} [[Юрий Красножан]]||17||3||6||8||17.65<br /> |-<br /> |2016-о.у.||{{flagicon|Kazakhstan}} [[Талғат Байсуфинов]]||3||2||1||0||33.33<br /> |-<br /> |''1992-''||''Барлығы''||''171''||''42''||''41''||''88''||''24.56''<br /> |}<br /> <br /> == Жылдар бойынша ФИФА рейтингі ==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot; text-align:center; font-size:95%;&quot; width=&quot;100%&quot;<br /> |-<br /> !1994!!1995!!1996!!1997!!1998!!1999!!2000!!2001!!2002!!2003!!2004!!2005!!2006!!2007!!2008!!2009!!2010!!2011!!2012!!2013!!2014!!2015<br /> |-<br /> | [[Сурет:Straight Line Steady.svg|15px]] 153<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 163<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 156<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 107<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 102<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 123<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 120<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 98<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 117<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 136<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 147<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 137<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 135<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 112<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 137<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 125<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 138<br /> | [[Сурет:Straight Line Steady.svg|15px]] 138<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 142<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 128<br /> | [[Сурет:Red Arrow Down.svg|15px]] 139<br /> | [[Сурет:Green Arrow Up.svg|15px]] 132<br /> |}<br /> &lt;small&gt;'''''Дереккөздер:''''' [http://www.fifa.com/associations/association=kaz/ranking/gender=m/index.html FIFA/Coca-Cola World Ranking History] {{ref-en}}&lt;/small&gt;<br /> <br /> == Ағымдағы турнир ==<br /> {{main|Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 (іріктеу турнирі, А тобы)}}<br /> <br /> 2016 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатының финалдық турниры 2016 жылдың 10 маусым - 10 шілде аралығында Франция елінде өткізілмек. Құрамаларды іріктеу топтарына бөлу жеребесі 2014 жылдың 23 ақпанында өтті.<br /> <br /> : ''Құрамалар турнир регламенті бойынша орналасқан&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ru.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/standings/round=2000446/group=2002428/index.html|title=Іріктеу кезеңі. A тобы|publisher=УЕФА ресми сайты}}&lt;/ref&gt;:''<br /> {|class=&quot;wikitable&quot;<br /> !Орын<br /> !Команда<br /> !О<br /> !Ұ<br /> !Т<br /> !Ж<br /> !Голдар<br /> !±<br /> !Ұпай<br /> |-<br /> |1||{{flagicon|Czech Republic}} [[Чехия Ұлттық футбол құрама командасы|Чехия]]||10||7||1||2||19-14||+5||22<br /> |-<br /> |2||{{flagicon|Iceland}} [[Исландия Ұлттық футбол құрама командасы|Исландия]]||10||6||2||2||17-6||+11||20<br /> |-<br /> |3||{{flagicon|Turkey}} [[Түркия Ұлттық футбол құрама командасы|Түркия]]||10||5||3||2||14-9||+5||18<br /> |-<br /> |4||{{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрама командасы|Нидерланд]]||10||4||1||5||17-14||+3||13<br /> |-<br /> |5||{{KAZ}}||10||1||2||7||7-18||-11||5<br /> |-<br /> |6||{{flagicon|Latvia}} [[Латвия Ұлттық футбол құрама командасы|Латвия]]||5||0||5||5||6-19||-13||5<br /> |}<br /> <br /> == Соңғы он ойын нәтижесі ==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> !Датасы<br /> !Өткізілген орны<br /> !Қарсыласы<br /> !Қорытынды есеп&lt;ref name=&quot;scorer&quot; group=&quot;s&quot;&gt;Алғаш боп Қазақстан құрамасы соққан доптар көрсетілген.&lt;/ref&gt;<br /> !Ойын статусы<br /> !Қазақстан құрамасы сапында соққан ойыншылар<br /> |-style=&quot;background:#ffcccc;&quot;<br /> |2014 ж. қарашаның 16<br /> |[[Али Сами Ен (стадион)|Али Сами Ен]], [[Стамбұл]] (қ)<br /> |{{flagicon|TUR}} [[Түркия Ұлттық футбол құрама командасы|Түркия]]<br /> |align=center|1:3<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |[[Самат Смақов|Смақов]] (пен.)<br /> |-style=&quot;background:#ffffcc;&quot;<br /> |2015 ж. ақпанның 18<br /> |[[Мардан (спорткомплекс)|Мардан]], [[Кунду]] (н)<br /> |{{flagicon|Moldova}} [[Молдова Ұлттық футбол құрама командасы|Молдова]]<br /> |align=center|1:1<br /> |align=center|ЖК<br /> |[[Алексей Щеткин|Щеткин]]<br /> |-style=&quot;background:#ffcccc;&quot;<br /> |2015 ж. наурыздың 28<br /> |[[Астана Арена]], [[Астана]] (ү)<br /> |{{flagicon|Iceland}} [[Исландия Ұлттық футбол құрама командасы|Исландия]]<br /> |align=center|0:3<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |<br /> |-style=&quot;background:#ffffcc;&quot;<br /> |2015 ж. наурыздың 31<br /> |[[Арена Химки]], [[Химки]] (қ)<br /> |{{flagicon|RUS}} [[Ресей Ұлттық футбол құрама командасы|Ресей]]<br /> |align=center|0:0<br /> |align=center|ЖК<br /> |<br /> |-style=&quot;background:#ffffcc;&quot;<br /> |2015 ж. мамырдың 12<br /> |[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] (ү)<br /> |{{flagicon|Burkina Faso}} [[Буркина-Фасо Ұлттық футбол құрама командасы|Буркина-Фасо]]<br /> |align=center|0:0<br /> |align=center|ЖК<br /> |<br /> |-style=&quot;background:#ffcccc;&quot;<br /> |2015 ж. маусымның 12<br /> |[[Орталық стадион (Алматы)|Орталық стадион]], [[Алматы]] (ү)<br /> |{{flagicon|TUR}} [[Түркия Ұлттық футбол құрама командасы|Түркия]]<br /> |align=center|0:1<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |<br /> |-style=&quot;background:#ffcccc;&quot;<br /> |2015 ж. қыркүйектің 3<br /> |[[Дусан Арена]], [[Пльзень]] (қ)<br /> |{{flagicon|Czech Republic}} [[Чехия Ұлттық футбол құрама командасы|Чехия]]<br /> |align=center|1:2<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |[[Юрий Логвиненко|Логвиненко]]<br /> |-style=&quot;background:#ffffcc;&quot;<br /> |2015 ж. қыркүйектің 6<br /> |[[Лаугардалсвеллур]], [[Рейкьявик]] (қ)<br /> |{{flagicon|Iceland}} [[Исландия Ұлттық футбол құрама командасы|Исландия]]<br /> |align=center|0:0<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |<br /> |-style=&quot;background:#ffcccc;&quot;<br /> |2015 ж. қазанның 10<br /> |[[Астана Арена]], [[Астана]] (ү)<br /> |{{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрама командасы|Нидерланд]]<br /> |align=center|1:2<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |[[Исламбек Қуат|Қуат]]<br /> |-style=&quot;background:#ccffcc;&quot;<br /> |2015 ж. қазанның 13<br /> |[[Сконто (стадион)|Сконто]], [[Рига]] (қ)<br /> |{{flagicon|Latvia}} [[Латвия Ұлттық футбол құрама командасы|Латвия]]<br /> |align=center|1:0<br /> |align=center|ЕЧ-2016<br /> |[[Исламбек Қуат|Қуат]]<br /> |}<br /> &lt;small&gt;<br /> * ү — Қазақстанда өткізілген ойын<br /> * қ — қарсылас құрама алаңында өткізілген ойын<br /> * н — нейтралды алаңдағы ойын<br /> * ЖҚ — жолдастық кездесу<br /> * ЕЧ-2016 — [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 (іріктеу турнирі)|Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 іріктеу турнирі]], [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 (іріктеу турнирі, А тобы)|A тобы]]<br /> * пен. — [[пенальти]]ден соғылған доп<br /> * а/г — [[автогол]]<br /> &lt;small&gt;<br /> <br /> == Рекордшылар ==<br /> ; Ойындар саны бойынша<br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;<br /> !•<br /> !Аты-жөні<br /> !Туған күні<br /> !Алғашқы ойыны<br /> !Ойындар саны<br /> !Соққан доптар саны<br /> !Соңғы ойыны<br /> |-<br /> | ||align=left|[[Рұслан Балтиев]]||{{~|19780916}} 16.09.1978||{{~|19970902}}02.09.1997||'''73'''||13||{{~|20091014}}14.10.2009<br /> |- style=&quot;background: #B0EE90;&quot;<br /> |•||align=left |[[Самат Смақов]]||{{~|19781208}} 08.12.1978||{{~|20000331}}31.03.2000||'''71'''||2||{{~|20151013}}13.10.2015<br /> |- <br /> |•||align=left |[[Нұрбол Жұмасқалиев]]||{{~|19810511}} 11.05.1981||{{~|20011114}}14.11.2001||'''58'''||8||{{~|20140305}}05.03.2014<br /> |- style=&quot;background: #B0EE90;&quot;<br /> |•||align=left|[[Андрей Карпович]]||{{~|19810118}} 18.01.1981||{{~|20001210}}10.12.2000||'''55'''||3||{{~|20141013}}13.10.2014<br /> |- <br /> |•||align=left|[[Сергей Остапенко]]||{{~|19860223}} 23.02.1986||{{~|20070606}}06.06.2007||'''42'''||6||{{~|20140305}}05.03.2014<br /> |-<br /> |•||align=left |[[Давид Лория]]||{{~|19811031}} 31.10.1981||{{~|20000526}}26.05.2000||'''38'''||-65||{{~|20110326}}26.03.2011<br /> |-<br /> |•||align=left |[[Александр Кучма]]||{{~|19801209}} 09.12.1980||{{~|20050817}}17.08.2005||'''37'''||2||{{~|20081011}}11.10.2008<br /> |-<br /> | ||align=left|[[Александр Фамильцев]]||{{~|19750803}} 03.08.1975||{{~|19970511}}11.05.1997||'''35'''||1||{{~|20060705}}05.07.2006<br /> |- style=&quot;background: #B0EE90;&quot;<br /> |•||align=left|[[Қайрат Нұрдәулетов]]||{{~|19821106}} 06.11.1982||{{~|20030606}}06.06.2003||'''35'''||4||{{~|20130910}}10.09.2013<br /> |-<br /> |•||align=left |[[Фархадбек Ирисметов]]||{{~|19810810}} 10.08.1981||{{~|20040428}}28.04.2004||'''35'''||0||{{~|20110326}}26.03.2011<br /> |}<br /> <br /> ; Соққан доптар саны бойынша<br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;<br /> !•<br /> !Аты-жөні<br /> !Туған күні<br /> !Алғашқы ойыны<br /> !Ойындар саны<br /> !Соққан доптар саны<br /> !Соңғы ойыны<br /> |-<br /> | ||align=left|[[Рұслан Балтиев]]||{{~|19780916}} 16.09.1978||{{~|19970902}}02.09.1997||73||'''13'''||{{~|20091014}}14.10.2009<br /> |-<br /> |||align=left|[[Виктор Зубарев]]||{{~|19730410}}[[10 сәуір]] [[1973]]—[[18 қазан]] [[2004]]||{{~|19970611}}11.06.1997||18||'''12'''||{{~|20020707}}07.07.2002<br /> |-<br /> |||align=left|[[Дмитрий Бяков]]||{{~|19780409}} 09.04.1978||{{~|20001007}}07.10.2000||33||'''8'''||{{~|20080906}}06.09.2008<br /> |- <br /> |•||align=left |[[Нұрбол Жұмасқалиев]]||{{~|19810511}} 11.05.1981||{{~|20011114}}14.11.2001||58||'''8'''||{{~|20140305}}05.03.2014<br /> |-<br /> |||align=left|[[Игорь Авдеев]]||{{~|19730110}} 10.01.1973||{{~|19960705}}05.07.1996||27||'''6'''||{{~|20051012}}12.10.2005<br /> |-<br /> |||align=left|[[Олег Литвиненко]]||{{~|19731122}}[[22 қараша]] [[1973]]—[[18 қараша]] [[2007]]||{{~|19960614}}14.06.1996||28||'''6'''||{{~|20060228}}28.02.2006<br /> |- <br /> |•||align=left|[[Сергей Остапенко]]||{{~|19860223}} 23.02.1986||{{~|20070606}}06.06.2007||42||'''6'''||{{~|20140305}}05.03.2014<br /> |- style=&quot;background: #B0EE90;&quot;<br /> |•||align=left|[[Сергей Хижниченко]]||{{~|19810717}}17.07.1991||{{~|20090610}}10.06.2009||34||'''6'''||{{~|20151013}}13.10.2015<br /> |- style=&quot;background: #B0EE90;&quot;<br /> |•||align=left|[[Андрей Финонченко]]||{{~|19820621}} 21.06.1982||{{~|20030606}}06.06.2003||21||'''5'''||{{~|20140607}}07.06.2014<br /> |}<br /> <br /> * Ең кеш дебют: [[Юрий Ишутин]], туғанына 37 жас, 20 күн болғанда 1996 жылы 12 маусымда құрамадағы алғашқы кездесуін өткізген. <br /> * Ең ерте дебют: [[Жамбыл Көкеев]], туғанына 17 жас, 4 ай, 27 күн болғанда 14.02.2006 жылы Иордания құрамасымен болған ойында алғашқы кездесуін өткізген.<br /> <br /> == Матчтар санағы ==<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;<br /> !width=120|Ел<br /> !width=60|Ойын<br /> !width=40|Ұ<br /> !width=40|Т<br /> !width=40|Ж<br /> !width=40|Голдар<br /> !width=40|±<br /> <br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{ALB}}||2||0||0||2||1 – 3||-2<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|England}} [[Англия]]||2||0||0||2||1 – 9||-8<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{AND}}||2||2||0||0||6 – 1||5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{ARM}}||5||1||1||3||5 – 9||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Austria}} [[Аустрия Ұлттық футбол құрама командасы|Аустрия]]||4||0||2||2||0 – 6||-6<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Macau}} [[Макао|Аомын]]||2||2||0||0||8 – 0||8<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{AZE}}||7||2||3||2||9 – 9||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{BHR}}||1||1||0||0||1 – 0||1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{BLR}}||3||0||1||2||2 – 10||-8<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{BEL}}||4||0||2||2||3 – 8||-5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|United Arab Emirates}} [[Біріккен Араб Әмірліктері]]||3||1||0||2||5 – 9||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{BUL}}||1||0||0||1||1 – 2||-1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Vietnam}} [[Вьетнам]]||1||0||0||1||1 – 2||-1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{GER}}||4||0||0||4||1 – 14||-13<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{GRE}}||3||0||0||3||2 – 7||-5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{GEO}}||3||1||1||1||2 – 2||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{DEN}}||2||0||0||2||1 – 5||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Japan}} [[Жапония]]||3||0||1||2||2 – 10||-8<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{JOR}}||2||1||0||1||1 – 2||-1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{IRQ}}||4||2||2||0||7 – 4||3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{IRI}}||2||0||0||2||0 – 5||-5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{IRL}}||2||0||0||2||2 – 5||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Kuwait}} [[Кувейт]]||1||0||1||0||0 – 0||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{QAT}}||4||2||0||2||4 – 6||-2<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{CYP}}||1||0||0||1||1 – 2||-1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{CHN}}||2||0||0||2||1 – 5||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{KGZ}}||7||5||2||0||18 – 4||14<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Laos}} [[Лаос]]||1||1||0||0||5 – 0||5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{LAT}}||2||0||0||2||2 – 5||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{LIB}}||2||0||0||2||1 – 5||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Libya}} [[Либия]]|||1||1||0||0||1 – 0||1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{LIT}}|||1||0||1||0||1 – 1||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Malta}} [[Мальта]]||1||0||1||0||2 – 2||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{HUN}}||1||0||0||1||0 – 3||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{MDA}}||4||1||1||2||4 – 4||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{NED}}||1||0||0||1||1 – 3||-2<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{NEP}}||2||2||0||0||10 – 0||10<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Oman}} [[Оман]]||1||1||0||0||3 – 1||2<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|South Korea}} [[Оңтүстік Корея]]||2||0||1||1||1 – 4||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{UZB}}||6||1||3||2||4 – 8||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{PAK}}||3||3||0||0||14 – 0||14<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Palestine}} [[Палестина]]||2||2||0||0||5 – 2||3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{POL}}||3||0||0||3||1 – 7||-6<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{POR}}||3||0||0||3||1 – 6||-5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Russia}} [[Ресей Ұлттық футбол құрама командасы|Ресей]]||2||0||1||1||0 – 6||-6<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Saudi Arabia}} [[Арабстан|Сауд Арабиясы]]||2||0||0||2||0 – 4||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{SRB}}||2||1||0||1||2 – 2||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Singapore}} [[Сингапур]]||1||0||1||0||0 – 0||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{SYR}}||4||0||1||3||1 – 8||-7<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{PRK}}||1||0||1||0||0 – 0||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{TJK}}||4||3||1||0||8 – 3||5<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Thailand}} [[Таиланд]]||2||0||2||0||3 – 3||0<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{TUR}}||5||0||0||5||2 – 18||-16<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Turkmenistan}} [[Түркіменстан]]||3||1||2||0||2 – 1||1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{UKR}}||4||0||0||4||3 – 9||-6<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Faroe Islands}} [[Фарер аралдары]]||4||1||1||2||6 – 7||-1<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{FIN}}||3||0||1||2||1 – 4||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{CRO}}||2||0||0||2||1 – 5||-4<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{MNЕ}}||1||0||0||1||0 – 3||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{CZE}}||1||0||0||1||2 – 4||-2<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{SWE}}||2||0||0||2||0 – 3||-3<br /> |-<br /> |align=&quot;left&quot;|{{EST}}||3||1||2||0||3 – 1||2<br /> |}<br /> <br /> == Халықаралық турнирлер санағы ==<br /> <br /> === [[Футболдан Әлем Чемпионаты|Әлем Чемпионаты]] ===<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; <br /> |-<br /> !Жыл<br /> !Турнир раунды<br /> !Орын<br /> !Ойын<br /> !Ұтыс<br /> !Тең ойын<br /> !Жеңіліс<br /> !Ұпай<br /> !Соққан добы<br /> !Жіберген добы<br /> |- <br /> |{{flagicon|France}} [[Футболдан Әлем Чемпионаты 1998|1998]]||''Квалификациядан өте алмады''||5||12||5||3||4||18||22||21 <br /> |- <br /> |{{flagicon|Japan}}{{flagicon|South Korea}} [[Футболдан Әлем Чемпионаты 2002|2002]]||''Квалификациядан өте алмады''||2||6||4||2||0||14||20||2 <br /> |- <br /> |{{flagicon|Germany}} [[Футболдан Әлем Чемпионаты 2006|2006]]||''Квалификациядан өте алмады''||7||12||0||1||11||1||6||29 <br /> |- <br /> |{{flagicon|South Africa}} [[Футболдан Әлем Чемпионаты 2010|2010]]||''Квалификациядан өте алмады''||5||10||2||0||8||6||11||29 <br /> |- <br /> |{{flagicon|Brazil}} [[Футболдан Әлем чемпионаты 2014|2014]]||''Квалификациядан өте алмады''||5||10||1||2||7||5||6||21 <br /> |}<br /> <br /> === [[Футболдан Еуропа Чемпионаты|Еуропа Чемпионаты]] ===<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; <br /> |-<br /> !Жыл<br /> !Турнир раунды<br /> !Орын<br /> !Ойын<br /> !Ұтыс<br /> !Тең ойын<br /> !Жеңіліс<br /> !Ұпай<br /> !Соққан добы<br /> !Жіберген добы<br /> |-<br /> |{{flagicon|Austria}}{{flagicon|Switzerland}} [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2008|2008]]||''Квалификациядан өте алмады''||6||14||2||4||8||10||11||21<br /> |-<br /> |{{flagicon|Poland}}{{flagicon|Ukraine}} [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2012|2012]]||''Квалификациядан өте алмады''||5||10||1||1||8||4||6||24<br /> |-<br /> |{{flagicon|France}} [[Футболдан Еуропа чемпионаты 2016|2016]]||''Квалификациядан өте алмады''||5||10||1||2||7||5||7||18<br /> |}<br /> <br /> === [[Футболдан Азия Кубогы|Азия Кубогы]] ===<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; <br /> |-<br /> !Жыл<br /> !Турнир раунды<br /> !Орын<br /> !Ойын<br /> !Ұтыс<br /> !Тең ойын<br /> !Жеңіліс<br /> !Ұпай<br /> !Соққан добы<br /> !Жіберген добы<br /> |-<br /> |{{flagicon|United Arab Emirates}} [[Футболдан Азия Кубогы 1996|1996]]||''Квалификациядан өте алмады''||3||4||1||0||3||3||1||6<br /> |-<br /> |{{flagicon|Lebanon}} [[Футболдан Азия Кубогы 2000|2000]]||''Квалификациядан өте алмады''||2||4||3||0||1||9||8||3<br /> |}<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> == Сілтемелер ==<br /> * [http://chempionat.kz Қазақстан құрамасы жаңалықтары]<br /> * [http://www.kff.kz/ Қазақстан Футбол Федерациясы]<br /> <br /> {{Қазақстан Футболы}}<br /> {{Еуропа футбол командалар құрамы}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Еуропа Ұлттық футбол құрама командалары]]<br /> [[Санат:Қазақстан құрамасының футболшылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан ұлттық құрамалары]]<br /> [[Санат:Қазақстан футболы]]</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/Time 2017-01-21T18:33:59Z

<p>Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB</p> <hr /> <div>'''Time''' (журнал) ({{lang-en|Time – «Уақыт»}}; сауда маркасы ағылшынша үлкен әріптермен жазылады: TIME) – штаб-пәтері [[Нью-Йорк]]та орналасқан, апта сайын шығатын журнал. Таралымы 3,4 миллион дананы құрайды. 2007 жылдан бастап [[АҚШ|АҚШ-ғы]] ең танымал басылым. Басты мақалалары: Жыл адамы, Жылдың 100 адамы, 20 ғасырдың 100 адамы. [[Экономика]], [[спорт]], [[денсаулық]], [[саясат]], сән тақырыптарындағы мақалаларды жариялайтын мерзімді басылым.&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.mastheadonline.com/news/2008/20081210942.shtml |title=Time Canada to close |work=mastheadonline.com |date=желтоқсан 10, 2008|}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Sibom https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 2017-01-21T18:29:29Z

<p>Sibom: /* Аргентина республикасы */clean up, replaced: ноября → қараша (4) using AWB</p> <hr /> <div>==Тәуелсіздік алғаннан кейін==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;8%&quot;|Портреті<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзімі<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Posadas.jpg|100px]] || [[31 қаңтар]] [[1814]] — [[9 қаңтар]] [[1815]]||[[Посадас, Хервасио Антонио де|'''Хервасио Антонио до Посадас''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:CarlosAlvearcolor.jpg|100px]] || [[9 қаңтар]] [[1815]] — [[20 сәуір]] [[1815]]||[[Карлос Мария де Альвеар]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Alvarez thomas.jpg|100px]] || [[20 сәуір]] [[1815]] — [[9 шілде]] [[1816]]||[[Томас, Игнасио Альварес|Хосе '''Игнасио Альварес Томас''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Juan Martin de Pueyrredon.jpg|100px]] || [[9 шілде]] [[1816]] — [[9 маусым]] [[1819]]||[[Пуэйредон, Хуан Мартин де|'''Хуан Мартин де Пуэйредон''' и О’Доган]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Jose Rondeau.jpg|100px]] || [[9 маусым]] [[1819]] — [[11 ақпан]] [[1820]]||[[Рондо, Хосе|'''Хосе''' Казимиро '''Рондо''' Перейра]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Juan Pedro Aguirre.jpg|100px]]|| [[11 ақпан]] [[1820]] — [[16 ақпан]] [[1820]]||[[Агирре, Хуан Педро|'''Хуан Педро''' Хулиан '''Агирре''' и Лопес де Анайя]]<br /> |- valign=top<br /> |}<br /> <br /> ==Бірінші президенттік басқару==<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;10%&quot;|Портреті<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзімі<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Bernardino Rivadavia 2.jpg|100px]] || [[8 ақпан]] [[1826]] — [[7 шілде]] [[1827]]<br /> |[[Ривадавия, Бернардино|'''Бернардино''' де ла Тринидад Гонсалес '''Ривадавия''' и Ривадавия]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Vicente Lopez 1860.jpg|100px]] || [[7 шілде]] [[1827]] — [[18 тамыз]] [[1827]]<br /> |[[Лопес и Планес, Висенте|Алехандро '''Висенте Лопес и Планес''']]<br /> |}<br /> <br /> ==Аргентина республикасы==<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;''[[5 марта]] [[1854]]'' — [[5 марта]] [[1860]]<br /> |[[Уркиса, Хусто Хосе де|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хусто Хосе де Уркиса''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[5 марта]] [[1860]] — [[5 қараша]] [[1861]]<br /> |[[Дерки, Сантьяго|'''Сантьяго''' Рафаэль Луис Мануэль Хосе Мария '''Дерки''' Родригес]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[5 қараша]] [[1861]] — [[12 желтоқсан]] [[1861]]<br /> |[[Педернера, Хуан Эстебан|'''Хуан Эстебан Педернера''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 сәуір]] [[1862]] — [[12 қазан]] [[1862]]<br /> |[[Митре, Бартоломе|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Бартоломе Митре''' Мартинес]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1862]] — [[12 қазан]] [[1868]]<br /> |[[Митре, Бартоломе|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Бартоломе Митре''' Мартинес]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1868]] — [[12 қазан]] [[1874]]<br /> |[[Сармьенто, Доминго Фаустино|'''Доминго Фаустино Сармьенто''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1874]] — [[12 қазан]] [[1880]]<br /> |[[Авельянеда, Николас|'''Николас''' Ремихио Аурелио '''Авельянеда''' Сильва]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1880]] — [[12 қазан]] [[1886]]<br /> |[[Рока, Хулио|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;Алехо '''Хулио Архентино Рока''' Пас]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1886]] — [[6 тамыз]] [[1890]]<br /> |[[Сельман, Мигель Хуарес|'''Мигель Хуарес Сельман''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[6 тамыз]] [[1890]] — [[12 қазан]] [[1892]]<br /> |[[Пеллегрини, Карлос|'''Карлос''' Энрике Хосе '''Пеллегрини''' Беванс]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1892]] — [[23 қаңтар]] [[1895]]<br /> |[[Пенья, Луис Саэнц|'''Луис Саэнц Пенья''' Давила]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[23 қаңтар]] [[1895]] — [[12 қазан]] [[1898]]<br /> |[[Урибуру, Хосе Эваристо|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Хосе Эваристо''' де '''Урибуру''']] и Альварес де Ареналес<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1898]] — [[12 қазан]] [[1904]]<br /> |[[Рока, Хулио|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;Алехо '''Хулио Архентино Рока''' Пас]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1904]] — [[12 марта]] [[1906]]<br /> |[[Кинтана, Мануэль (президент)|'''Мануэль Кинтана''' и Саэнс де Гаона]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 марта]] [[1906]] — [[12 қазан]] [[1910]]<br /> |'''[[Фигейроа Алькорта, Хосе|Хосе Фигейроа Алькорта]]'''<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1910]] — [[9 тамыз]] [[1914]]<br /> |[[Саэнс Пенья, Роке|'''Роке Саэнс Пенья Лаитте''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;''[[9 тамыз]] [[1914]]'' — [[12 қазан]] [[1916]]<br /> |[[Плаза, Викторино де ла|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Викторино де ла Плаза''' и Паласиос]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1916]] — [[12 қазан]] [[1922]]<br /> |[[Иригойен, Иполито|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;Хуан '''Иполито Иригойен''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1922]] — [[12 қазан]] [[1928]]<br /> |[[Альвеар, Марсело Торквато де|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;Максимо '''Марсело Торквато де Альвеар''' Пачеко]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[12 қазан]] [[1928]] — [[6 қыркүйек]] [[1930]]<br /> |[[Иригойен, Иполито|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;Хуан '''Иполито Иригойен''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[6 қыркүйек]] [[1930]] — [[20 ақпан]] [[1932]]<br /> |[[Урибуру, Хосе Феликс|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хосе Феликс''' Бенито '''Урибуру''' и Урибуру]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[20 ақпан]] [[1932]] — [[20 ақпан]] [[1938]]<br /> |[[Хусто, Агустин Педро|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Агустин Педро Хусто''' Ролон]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[20 ақпан]] [[1938]] — [[27 маусым]] [[1942]]<br /> |[[Ортис, Роберто Мария|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;Хайме Херардо '''Роберто''' Марселино '''Мария Ортис''' Лисарди]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;''[[27 маусым]] [[1942]]'' — [[4 маусым]] [[1943]]<br /> |[[Кастильо, Рамон|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Рамон С. Кастильо''' Баррионуэво]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[4 маусым]] [[1943]] — [[7 маусым]] [[1943]]<br /> |[[Роусон, Артуро|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Артуро Роусон''' Корвалан]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[7 маусым]] [[1943]] — [[24 ақпан]] [[1944]]<br /> |[[Рамирес, Педро Пабло|'''Педро Пабло Рамирес''' Мачука]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[24 ақпан]] [[1944]] — [[4 маусым]] [[1946]]<br /> |[[Фаррелл, Эдельмиро Хулиан|'''Эдельмиро Хулиан Фаррелл''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[4 маусым]] [[1946]] — [[4 маусым]] [[1952]]<br /> |[[Перон, Хуан Доминго|&lt;small&gt;Полковник &lt;/small&gt;'''Хуан Доминго Перон''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[4 маусым]] [[1952]] — [[21 қыркүйек]] [[1955]]<br /> |[[Перон, Хуан Доминго|&lt;small&gt;Полковник &lt;/small&gt;'''Хуан Доминго Перон''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |valign=top rowspan=&quot;2&quot;|&lt;small&gt;[[21 қыркүйек]] [[1955]] — [[23 қыркүйек]] [[1955]]<br /> |- valign=top<br /> |[[Молина Гомес, Хосе Доминго|'''Хосе Доминго Молина''' Гомес]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[23 қыркүйек]] [[1955]] — [[13 қараша]] [[1955]]<br /> |[[Лонарди, Эдуардо|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Эдуардо А. Лонарди''' Дусет]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[13 қараша]] [[1955]] — [[1 мамыр]] [[1958]]<br /> |[[Арамбуру, Педро Эухенио|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Педро Эухенио Арамбуру''' Сильвети]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[1 мамыр]] [[1958]] — [[29 марта]] [[1962]]<br /> |[[Фрондизи, Артуро|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Артуро Фрондизи''' Эрколи]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[29 марта]] [[1962]] — [[12 қазан]] [[1963]]<br /> |[[Гуидо, Хосе Мария|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Хосе Мария Гуидо''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;10%&quot;|Портреті<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt; || [[28 маусым]] [[1966]] — [[29 маусым]] [[1966]]||<br /> '''[[Пистарини, Паскуаль Анхель|Паскуаль Анхель Пистарини]]''', '''[[Варела Барнаду, Бениньо Игнасио Марселино|Бениньо Игнасио Марселино Варела Барнаду]]''' және '''[[Альварес Меленди, Адольфо Теодоро|Адольфо Теодоро Альварес Меленди]]'''<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt; || [[29 маусым]] [[1966]] — [[8 маусым]] [[1970]]<br /> |[[Онганиа, Хуан Карлос|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хуан Карлос Онганиа''' Карбальо]]<br /> |- valign=top<br /> [[Гнави, Педро Альберто Хосе|'''Педро Альберто Хосе Гнави''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt; || [[18 маусым]] [[1970]] — [[22 марта]] [[1971]]<br /> |[[Левингстон, Роберто Марсело|'''Роберто Марсело Левингстон''' Лаборда]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Alejandro Agustín Lanusse.jpg|100px]] || [[22 марта]] [[1971]] — [[25 мамыр]] [[1973]]<br /> | [[Лануссе, Алехандро Агустин|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Алехандро Агустин Лануссе''' Хелли]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[25 мамыр]] [[1973]] — [[13 шілде]] [[1973]]<br /> |[[Кампора, Эктор Хосе|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Эктор Хосе Кампора''' Демаэстре]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[14 шілде]] [[1973]] — [[21 қазан]] [[1973]]<br /> |[[Ластири, Рауль Альберто|&lt;small&gt;Доктор &lt;/small&gt;'''Рауль Альберто Ластири''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[21 қазан]] [[1973]] — [[1 шілде]] [[1974]]<br /> |[[Перон, Хуан Доминго|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хуан Доминго Перон''' де ла Соса]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;''[[1 шілде]] [[1974]]'' — [[24 марта]] [[1976]]<br /> |[[Мартинес де Перон, Изабель|'''Изабель''' Мария Эстела Мартинес де '''Перон''']]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[24 марта]] [[1976]] — [[29 марта]] [[1976]]<br /> |[[Видела, Хорхе Рафаэль|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хорхе Рафаэль Видела''' Редондо]], '''[[Массера, Эмилио Эдуардо|Эмилио Эдуардо Массера]]''' және<br /> [[Агости, Орландо Рамон|'''Орландо Рамон Агости''' Эченике]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;''[[29 марта]] [[1976]]'' — [[29 марта]] [[1980]]<br /> |[[Видела, Хорхе Рафаэль|&lt;small&gt;Генерал &lt;/small&gt;'''Хорхе Рафаэль Видела''' Редондо]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[29 марта]] [[1980]] — [[11 желтоқсан]] [[1981]]<br /> |[[Виола, Роберто Эдуардо|'''Роберто Эдуардо Виола''' Преведини]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[11 желтоқсан]] [[1980]] — [[22 желтоқсан]] [[1981]]<br /> |[[Лакосте, Карлос|'''Карлос Альберто Лакосте''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[22 желтоқсан]] [[1981]] — [[18 маусым]] [[1982]]<br /> |[[Галтьери, Леопольдо|'''Леопольдо Фортунато Галтьери''' Кастелли]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[18 маусым]] [[1982]] — [[1 шілде]] [[1982]]<br /> |[[Сен-Жан, Альфредо|'''Альфредо Оскар Сен-Жан''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[1 шілде]] [[1982]] — [[10 желтоқсан]] [[1983]]<br /> |[[Биньоне, Рейнальдо|'''Рейнальдо''' Бенито Антонио '''Биньоне''' Рамайон]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[10 желтоқсан]] [[1983]] — [[8 шілде]] [[1989]]<br /> |[[Альфонсин, Рауль|'''Рауль''' Рикардо '''Альфонсин''' Фулькес]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[8 шілде]] [[1989]] — [[8 шілде]] [[1995]]<br /> |[[Менем, Карлос|'''Карлос Сауль Менем''' Акиль]]<br /> |}<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |- align=left<br /> ! width=&quot;10%&quot;|Портреті<br /> ! width=&quot;22%&quot;|Мерзім<br /> ! width=&quot;45%&quot;|Ел басшысы<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Menem con banda presidencial.jpg|100px]] || [[8 шілде]] [[1995]] — [[10 желтоқсан]] [[1999]]<br /> |[[Менем, Карлос|'''Карлос Сауль Менем''' Акиль]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Fernando de la Rúa con bastón y banda de presidente.jpg|100px]] || [[10 желтоқсан]] [[1999]] — [[21 желтоқсан]] [[2001]]<br /> |[[Руа, Фернандо де ла|'''Фернандо де ла Руа''' Бруно]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Ramón Puerta.jpg|100px]] || [[21 желтоқсан]] [[2001]] — [[23 желтоқсан]] [[2001]]<br /> |[[Пуэрта, Рамон|Федерико '''Рамон Пуэрта''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Arodriguezsaa.jpg|100px]] || [[23 желтоқсан]] [[2001]] — [[31 желтоқсан]] [[2001]]<br /> |[[Родригес Саа, Адольфо|'''Адольфо Родригес Саа''' Паэс Монтеро]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Eduardo Camaño.jpg|100px]] || [[31 желтоқсан]] [[2001]] — [[2 қаңтар]] [[2002]]<br /> |[[Каманьо, Эдуардо|'''Эдуардо''' Оскар '''Каманьо''']]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Duhalde23012007.jpg|100px]] || [[2 қаңтар]] [[2002]] — [[25 мамыр]] [[2003]]<br /> |[[Дуальде, Эдуардо|'''Эдуардо''' Альберто '''Дуальде''' Мальдонадо]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Kirchner marzo 2007 Congreso.jpg|100px]] || [[25 мамыр]] [[2003]] — [[10 желтоқсан]] [[2007]]<br /> |[[Киршнер, Нестор|'''Нестор''' Карлос '''Киршнер''' Остоич]]<br /> |- valign=top<br /> |&lt;small&gt;[[File:Cristina fernandez de kirchner cropped 2007-04-25.JPG|100px]] || [[10 желтоқсан]] [[2007]] — қазіргі кезде<br /> |[[Кристина Фернандес де Киршнер|'''Кристина''' Элизабет '''Фернандес де Киршнер''']]<br /> |- valign=top<br /> |}<br /> <br /> [[Санат:Аргентина]]<br /> [[Санат:Президенттер]]<br /> <br /> [[es:Presidente de la Nación Argentina]]</div>

Sibom