<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://kk.encyclopedia.kz/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="kk-kz">
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Shukenai+Gulim</id>
		<title>Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Shukenai+Gulim"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/Shukenai_Gulim"/>
		<updated>2026-09-06T04:06:14Z</updated>
		<subtitle>Қатысушы үлестері</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.23.3</generator>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B</id>
		<title>Сарбасова Қарлығаш Базарбекқызы</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B"/>
				<updated>2026-03-13T07:56:49Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Shukenai Gulim: ▻&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2026}} &amp;lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Ғалым&lt;br /&gt;
| есімі              = Сарбасова Қарлығаш Базарбекқызы&lt;br /&gt;
| туған күні         = 1 қаңтар 1954&lt;br /&gt;
| туған жері         = Амангелді ауылы, Сарқан ауданы, Алматы облысы, Қазақстан&lt;br /&gt;
| азаматтығы         = Қазақстан&lt;br /&gt;
| ғылыми дәрежесі    = Филология ғылымдарының кандидаты&lt;br /&gt;
| ғылыми атағы       = Қауымдастырылған профессор (доцент)&lt;br /&gt;
| қызмет саласы      = Тіл білімі&lt;br /&gt;
| жұмыс орны         = І. Жансүгіров атындағы Жетісу университеті&lt;br /&gt;
| зерттеу саласы     = Фразеология, ономасиология, көркем мәтін лингвистикасы&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Сарбасова Қарлығаш Базарбекқызы''' (1 қаңтар 1954 жыл, Алматы облысы, Сарқан ауданы, Амангелді ауылы) — қазақстандық тілші-ғалым, филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор (доцент). І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінде ұзақ жылдар оқытушылық қызмет атқарған. Ғылыми зерттеулері қазақ тілінің фразеологиясы, ономасиологиясы, көркем мәтін лингвистикасы, пунктуация және қазақ әдеби тілі мәселелеріне арналған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Өмірбаяны ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Қарлығаш Базарбекқызы Сарбасова 1954 жылы 1 қаңтарда Алматы облысы Сарқан ауданының Амангелді ауылында дүниеге келген. 1970 жылы Пограничник орта мектебін үздік бітірген.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1970–1975 жылдары Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтының филология факультетінде білім алып, қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша тәмамдаған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Еңбек жолы ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1975–1979 жылдары Пограничник орта мектебінде мұғалім және директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарған.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1979–1981 жылдары Сарқан аудандық оқу бөлімінде әдіскер қызметін атқарған.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1981–1990 жылдары Талдықорған қаласындағы №20 орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеген. 1989 жылы республикалық аттестация қорытындысы бойынша «Әдіскер-мұғалім» атағын алған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1990 жылдан бастап Талдықорған педагогикалық институтында (қазіргі І. Жансүгіров атындағы Жетісу университеті) қызмет атқарды. Қазақ филологиясы кафедрасында аға оқытушы болды.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2008–2011 жылдары қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарды. Осы кезеңде «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті», «Журналистика», «Қазақ тілі мен әдебиеті» (магистратура және докторантура) білім беру бағдарламаларын ашуға қатысқан.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Сонымен қатар университет жанындағы «Ілиястану» ғылыми-практикалық орталығында аға ғылыми қызметкер болып, Ілияс Жансүгіров шығармаларының тілін зерттеу, сөздігін жасау және оқу-әдістемелік еңбектер әзірлеу жұмыстарына қатысқан.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2023 жылға дейін І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінде оқытушылық қызмет атқарған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ғылыми қызметі ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1999 жылы филология ғылымдарының докторы, профессор Алтай Сәрсенұлы Аманжоловтың жетекшілігімен «Қазақ тіліндегі етістікті фразеологизмдердің лексика-семантикалық сипаты» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2004 жылы тіл білімі бойынша доцент (қауымдастырылған профессор) ғылыми атағын алған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ғалымның зерттеу бағыттары:&lt;br /&gt;
* қазақ тілінің фразеологиясы&lt;br /&gt;
* ономасиология&lt;br /&gt;
* көркем мәтін лингвистикасы&lt;br /&gt;
* пунктуация&lt;br /&gt;
* Ілияс Жансүгіров шығармаларының тілі&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Қарлығаш Сарбасованың 100-ге жуық ғылыми мақалалары отандық және шетелдік ғылыми басылымдарда жарияланған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Негізгі еңбектері ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Қазақ тіліне арналған жаттығулар (Фонетика)''. – Алматы, 2002.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Қазақ тіліндегі етістікті фразеологизмдер''. – Астана, 2008.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Қазіргі қазақ тілі (Лексикология және фразеология)''. – Алматы, 2012.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''«Құлагер» поэмасы тілінің сөздігі''. – Талдықорған, 2015.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Қазіргі қазақ тілінің синтаксисі''. – Талдықорған, 2016.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''І. Жансүгіров шығармаларының тілі''. Монография. – Талдықорған, 2017.  &lt;br /&gt;
* ''І. Жансүгіров шығармаларының тілі''. Көп томдық шығармалар жинағы. 8-том. – Алматы, 2019.  &lt;br /&gt;
* ''Ілиястану орталығының көкжиегі''. Көп томдық шығармалар жинағы. 20-том. – Алматы, 2019.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Медиамәтін және саяси метафора''. Оқу құралы.  &lt;br /&gt;
* Сарбасова Қ.Б. ''Жетісу гидронимдері''. Көмекші оқу құралы.  &lt;br /&gt;
* ''Ілияс Жансүгіров: энциклопедиясы'' (ұжымдық еңбек).  &lt;br /&gt;
* ''Ілиястану'' оқулығы (ұжымдық еңбек).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Марапаттары ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* «Ы. Алтынсарин» төсбелгісі (2010)  &lt;br /&gt;
* «І. Жансүгіров» төсбелгісі (2016)  &lt;br /&gt;
* «Ерен еңбегі үшін» төсбелгісі (2022)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Дереккөздер ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [https://zhetysu.edu.kz/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F/ І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің ресми сайты]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақ тіл мамандары]]&lt;br /&gt;
[[Санат:1954 жылы туғандар]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Алматы облысында туғандар]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Shukenai Gulim</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83</id>
		<title>Қатерсіздендіру</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83"/>
				<updated>2026-02-13T04:32:04Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Shukenai Gulim: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Сурет:BalNPP mane.jpg|300px|thumb|Қатерсіздендіру]]&lt;br /&gt;
'''Қатерсіздендіру''' немесе '''''д''езактивация''' (лат. ''de'', франц. ''des'' – болмау, болдырмау, жою, төмендету және лат.  ''actіvus'' – белсенді) — [[радиациялық зақымдану]]дың алдын алу мақсатында нысандардың беттерінен [[радиоактивті заттар]]ды аластау.&amp;lt;ref&amp;gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова, Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&amp;lt;/ref&amp;gt;, [[әскер]]лерді радиоактивтік заттардың әсерінен (зақымынан) сақтау мақсатында қару-жарақ, киім-кешек, азық-түлік, су, қорғаныс бекіністерінен және т.б. уланған нысандардан радиоактивті заттарды кетіріп, кауіпсіздік дәрежеге жеткізу. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Қатерсіздендіру механикалық және [[химия]]лық тәсілмен жүргізіледі. Механикалық тәсілмен қатерсіздендіру уланған аудандарда немесе одан жаңа ғана шыққан бөлімдерде жүргізіледі. Бұл жағдайда уланған объектілердегі әскерлер болатын жерлердегі [[радиоактивтік]] заттар жойылады, ал қару-жарақ түгелдей қатерсіздендіріледі. Механикалық тәсіл мынадай жолдармен жүргізіледі: уланған қару-жарақ пен әскери техниканы жуу немесе сүрту, уланған бөлшектерді қатерсіздендіретін затқа малынған шүберектермен, кендірмен сүрту, уланған киім-кешекті қағу, щеткамен тазалау, уланған жердің, қардың, азық-түліктің бет жағын алып тастау және т.б. Химиялық тәсіл толық дезактивация жүргізгенде колданылады. Бұл тәсіл зақымданған жерлердегі радиоактивті заттардың қауіптілігін жояды. Қатерсіздендіруге ''СФ-2 немесе СФ-24'' ұнтақтарының судағы ерітінділері қолданылады. Толық қатерсіздендіру тек қана уланбаған аудандарда бөлімшелердің өзінде немесе арнаулы пункттерде [[лауазым]]ы лауазымды командирдің ұйғаруымен ұрыс аяқталған соң немесе ұрыс толастаған кезде жүргізіледі. Қатерсіздендіруші заттар материалдар мен техникалық құралдар болып екі топқа бөлінеді. Материалдарға: су, топырақ, құм, қатерсіздендіруші ерітінділер, құрамында жуғыш қасиеті бар заттар, ерітінділер және т.б. жатады. Қатерсіздендіруші техникалық құралдарға [[автодегазадия]] машиналары, автоматты су құйғыш станциялар, [[грейдер]]лер, [[бульдозер]]лер, қар тазалағыш, өрт сөндіргіш машиналар, [[ауыл шаруашылығы]]ндағы соқалар, тырмалар және т.б. жатады.&amp;lt;ref&amp;gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Әскери іс. Алматы: «Мектеп» ААҚ , 2001 жыл&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Толық қатерсіздендіру''' — зақымданған қару-жарақты, ұрыс техникасы мен өзге де нысандарды радиоактивті заттардан тазарту. Қару-жарақ, ұрыс техникасы мен көлік құралдарын толық қатерсіздендіруді жеңілдету және қатерсіздендіру ерітінділерін үнемдеу үшін алдымен [[балшық]]тан, қою жаққыштардан тазарту керек. Толық қатерсіздендіру әскерлер ұрыс міндеттерін орындап болғаннан кейін арнайы тазалау орындарында немесе тікелей бөлімшелерде табельдік және қол астындағы құралдарды пайдалана отырып жүргізіледі.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Дереккөздер==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{wikify}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Stub}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Ядролық қару]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Азаматтық қорғаныс]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Shukenai Gulim</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B</id>
		<title>Жапон балладасы</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B"/>
				<updated>2026-02-13T04:18:34Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Shukenai Gulim: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Сурет:The_patient's_skin_is_burned_in_a_pattern_corresponding_to_the_dark_portions_of_a_kimono_-_NARA_-_519686.jpg|нобай|оңға|Атом бомбалауынан зардап шеккендердің бірі]]&lt;br /&gt;
'''Жапон балладасы''' — [[Ғабит Мүсірепов|Ғабит Мүсіреповтің]] 1967 жылы жарыққа шыққан балладасы. Шығармада адамзат тарихында тұңғыш қолданылған атом бомбасы [[Жапония]]ның [[Хиросима]] мен [[Нагасаки]] қаласына, адам мен табиғатқа тигізген зардабы жайлы жазылған.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Балладада [[Ядролық жарылыстың зақымдаушы факторлары|ядролық жарылыстың ауыр зардабын]] шеккен жапон халқының жантүршігерлік трагедиясы сипатталған. Оны жазушы поэзиялық леппен, терең сыршыл сезімталдықпен жеткізе білген. Баллада негізінен 3 әңгімеден тұрады : «Арқаның әңгімесі», «Көздің әңгімесі», «Тастың әңгімесі».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Осы арқылы XX ғасырдың ең сұмдық, ең жауыз қасірет — атом апатын әшкерелейді. Жазушы қара мрамор тасты сөйлету арқылы сұрапыл апат жайын, темір өртенген күн, тас өртенген күн жайын, адам баласының бұл маңайда түгел қырылып жоқ болғанын баяндайды. &amp;quot;Көздің әңгімесінде&amp;quot; жиырма жыл бойы жарық дүниені көрмеген қыз көруден өз үмітін үзбейді.  Ал &amp;quot;Арқаның әңгімесінде&amp;quot; дәрігердің: &amp;quot;Арқаң Жапонияның географиялық картасындай&amp;quot;, — деген сөздері арқылы автор ауыр апаттың азабын дәлелдей түседі.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ол: &amp;quot;Мен бұл апатты ешкімге тілемеймін. Әсіресе тоқсан қабат, жүз қабат үйлердің мұндай апатқа ұшырауын тілемеймін. Сол үйлерде құмырсқа илеуіндей ығы-жығы тұратын адамдардың үйіліп, өртеніп жатқанын тілемеймін&amp;quot;, — деп жан даусымен үн қатады. Ал &amp;quot;Арқаның әңгімесінде&amp;quot; дәрігердің: &amp;quot;Арқаң Жапонияның географиялық картасындай&amp;quot;, — деген сөздері арқылы автор ауыр апаттың азабын дәлелдей түседі. Ол жігіт жиырма жыл ішінде арқасын он алты рет жаматқан. Атом бомбасынының әсерінен екі үлкен қаланың қақ жарты халқы қас қаққанша қырылып, жоқ болғанын, атом бомбасының ауыр зардаптары мен зиянын жазушы шебер суреттеген. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Тағы қараңыз ==&lt;br /&gt;
*[[Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Ғабит Мүсірепов шығармалары}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақ әдебиеті]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Ядролық қару]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Shukenai Gulim</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2</id>
		<title>Әлижан Рахманұлы Ибрагимов</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2"/>
				<updated>2026-02-12T04:21:32Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Shukenai Gulim: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Кәсіпкер&lt;br /&gt;
 |Есімі                = Әлижан Рахманұлы Ибрагимов&lt;br /&gt;
 |Шынайы есімі         = &lt;br /&gt;
 |Сурет                = &lt;br /&gt;
 |Ені                  = &lt;br /&gt;
 |Сурет тақырыбы       = &lt;br /&gt;
 |Туған кездегі есімі     = &lt;br /&gt;
 |Туған күні         = 5.6.1953&lt;br /&gt;
 |Туған жері         = {{туғанжері|Ферғана|Ферғанада}}, [[Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы|Өзбек КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] &lt;br /&gt;
 |Қайтыс болған күні        = 3.2.2021&lt;br /&gt;
 |Қайтыс болған жері   = {{қайтысболғанжері|Брюссель|Брюссельде}}, [[Бельгия]]&lt;br /&gt;
 |Азаматтығы           = {{USSR}} &amp;lt;br /&amp;gt; {{KAZ}} &amp;lt;br /&amp;gt; {{UK}}&lt;br /&gt;
 |Компания 1           = «[[Еуразиялық банк]]» АҚ, Eurasian Resources Group&lt;br /&gt;
 |Лауазымы 1           = президент&lt;br /&gt;
 |Компания 2           = &lt;br /&gt;
 |Лауазымы 2           = &lt;br /&gt;
 |Компания 3           = &lt;br /&gt;
 |Лауазымы 3           = &lt;br /&gt;
 |Компания 4           = &lt;br /&gt;
 |Лауазымы 4           = &lt;br /&gt;
 |Білімі               = [[Мәскеу мемлекеттік мал дәрігерлік медицина және биотехнология академиясы - М. И. Скрябин атындағы ММДА|Мәскеу мал дәрігерлік академия]] &amp;lt;br /&amp;gt; [[Мемлекеттік басқарма университеті|Мәскеу басқарма институты]]&lt;br /&gt;
 |Марапаттары          = {{{!}}&lt;br /&gt;
{{!}}{{Барыс ордені}}{{!!}}{{Құрмет ордені}}&lt;br /&gt;
{{!}}}&lt;br /&gt;
 |Commons              = Alijan Ibragimov&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''Әлижан (Әлімжан&amp;lt;ref name=&amp;quot;literatura.kg&amp;quot;&amp;gt;http://www.literatura.kg/uploads/ernst_akramov_bio_2.doc&amp;lt;/ref&amp;gt;) Рахманұлы Ибрагимов''' ([[5 маусым]] [[1953 жыл|1953]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://ru.sputnik.kz/society/20210203/16197866/umer-alidzhan-ibragimov.html|title=Умер бизнесмен из топ-5 списка Forbes Казахстана Алиджан Ибрагимов|website=ru.sputnik.kz}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, [[Ферғана]], [[Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы|Өзбек КСР]] — [[3 ақпан]] [[2021 жыл|2021]], [[Брюссель]]) — ірі қазақстандық кәсіпкер. [[Еуразиялық табиғи ресурстар корпорациясы|Eurasian Resources Group (ERG)]] компания иелерінің бірі, оған 20,7% тиесілі&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://forbes.kz/ranking/object/46|title=Алиджан Ибрагимов — Forbes Казахстан|website=www.forbes.kz/|accessdate=2020-10-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. «[[Еуразиялық банк]]» АҚ президенті.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Өмірбаяны ==&lt;br /&gt;
1953 жылы 5 маусымда [[Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы|Өзбек КСР]] [[Ферғана облысы]]нда дүниеге келген. Ол Қырғызстанға [[Тоқмақ]] қаласына көшті.&lt;br /&gt;
1969 жылы өзінің еңбек қызметін Шу облыстық заготконторының жұмысшысы ретінде бастады.&lt;br /&gt;
1970 жылдан 1974 жылға дейін - [[Мәскеу мемлекеттік мал дәрігерлік медицина және биотехнология академиясы - М. И. Скрябин атындағы ММДА|Мәскеудегі мал дәрігерлік академиясында]] оқыған.&lt;br /&gt;
С.Орджоникидзе атындағы [[Мемлекеттік басқарма университеті|Мәскеу басқарма институтын]] бітірген.&lt;br /&gt;
«Kazakhstan Mineral Resources Corporation Investment» ЖШС өкілі болып жұмыс істеді.&lt;br /&gt;
«„Қара-Тас-АА“ ПФК» ЖШС бас директоры.&lt;br /&gt;
1974-1989 жж. - «Центросоюзда» Тоқмақ қ., Қырғыз КСР жұмыс істеді.&lt;br /&gt;
1989 жылдан - Қазақстанда бизнестің басталуы.&lt;br /&gt;
1989-1991 жж. - «[[Невада-Семей]]» коммерциялық орталығының бас директоры.&lt;br /&gt;
1991-1994 жж. - «Невада-Семей» АҚ бас директоры, басқарма төрағасы және президенті болды.&lt;br /&gt;
1994-1998 жж. - «[[Еуразиялық банк]]» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы.&lt;br /&gt;
1998 жылдың қыркүйегінен бастап «Еуразиялық банк» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі.&lt;br /&gt;
2001-2007 - Еуразиялық өнеркәсіптік қауымдастық төралқасының мүшесі.&lt;br /&gt;
2002 ж. [[Қазхром|«Қазхром» ҰАК АҚ]] президенті.&lt;br /&gt;
2004 ж. «Қазхром» ҰАК АҚ директорлар кеңесінің төрағасы.&lt;br /&gt;
2005 ж. «Қазақстан алюминийі» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі.&lt;br /&gt;
2009 ж. «Еуразиялық банк» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі.&lt;br /&gt;
1992 жылдан бастап [[Александр Антонович Машкевич|Александр Машкевич]] пен [[Патох Шодиев]]тің серіктесі.&lt;br /&gt;
«[[Еуразиялық табиғи ресурстар корпорациясы|Eurasian National Resources Corporation]]» (ENRC) тең иесі (2009 жылдың 13 шілдесіндегі жағдай бойынша шамамен 14,59% иелік етеді).&lt;br /&gt;
Eurasian Resources Group (ERG) тең иесі.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Отбасы ===&lt;br /&gt;
Әйелі — Мукадасхон.&lt;br /&gt;
Алты баласы: ұлдары — Достан, Даврон, Шухрат, Фурхат.&lt;br /&gt;
Бауырлары — Эргаш, Юлдаш.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Жағдайы ==&lt;br /&gt;
[[Forbes]] журналының мәліметі бойынша, 2016 жылы оның жеке жағдайы $1,8 млрд бағаланады (әлемде №1198 және Қазақстанда №4)&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/alijan-ibragimov/|title=Alijan Ibragimov|website=Forbes}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Активтер ===&lt;br /&gt;
Forbes журналының деректері бойынша 2018 жылдың наурызында Әлижан Ибрагимовтың жеке жағдайы 2,3 миллиард долларға бағаланады&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/4907740-pyatero-kazahstantsev-voshli-v-reyting.html|title=Пятеро казахстанцев вошли в рейтинг самых богатых людей мира от Forbes|date=2018 ж. 07 нау.|website=zakon.kz}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2007 жылы өз кәсіпорнынан 800 миллион доллар пайда тапты. 2012 жылы Forbes журналының нұсқасы бойынша «418 орында 58 жастағы Әлижан Ибрагимов 2,8 миллиард долларлық жағдайымен тұр».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2020 жылдың қазанындағы жағдай бойынша Алиджан Ибрагимовтың активтерінің құны $900 млн құрайды, бұл оны Forbes нұсқасы бойынша Қазақстан Республикасында төртінші ең бай адамға айналдырады&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://forbes.kz//leader/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_1525434752_1603074535/|title=Қазақстанның ең бай 50 кәсіпкері — 2020|author=Ардак Букеева|website=www.forbes.kz|date=2020-10-19|accessdate=2020-10-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Марапаттары ==&lt;br /&gt;
* [[Құрмет ордені]] (2004)&lt;br /&gt;
* 3 дәрежелі [[Барыс ордені]] (2010)&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://www.kt.kz/rus/state/glava_gosudarstva_vruchil_gosnagradi_rjadu_grazhdan_kazahstana_1153529488.html|title=Глава государства вручил госнаграды ряду граждан Казахстана &amp;amp;#124; Kazakhstan Today|website=www.kt.kz}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[Ынтымақтастық Жұлдызы (Ресей)|Ынтымақтастық Жұлдызы]] (2008) — экономикалық саладағы өзара тиімді ынтымақтастықты нығайтқаны үшін&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |url=http://www.nomad.su/?a=19-200803030121 |title=Высокая орденская планка. Михаил ДВОРЯНЧИКОВ, «Экспресс-К», 1 марта |access-date=2009-07-28 |archive-date=2014-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513011759/http://www.nomad.su/?a=19-200803030121 |deadlink=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* [[Халық алғысы медалі]] ([[2020 жыл]]ы [[24 маусым]]) — Covid-19 пандемиясына қарсы күресте елеулі үлес қосқаны үшін&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://kapital.kz/finance/88169/aktsioner-yevraziyskogo-banka-nagrazhden-za-vklad-v-bor-bu-s-covid-19.html|title=Акционер Евразийского банка награжден за вклад в борьбу с COVID-19|website=Деловой портал Капитал.кз}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Сілтеме ==&lt;br /&gt;
* [http://arabeski.globalrus.ru/opinions/137358/ Арабески :: Суждения :: Кто есть кто в современном Казахстане. Занимательно - о клановых группировках.]{{Deadlink|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;br /&gt;
* [https://archive.is/20130408155819/mpk-moskva.livejournal.com/111678.html МАРШ ПРОТИВ КОРРУПЦИИ - Судьба режиссера. Иван Соловов против рейдеров. Из серии - российское правосудие]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Дереккөздер ==&lt;br /&gt;
{{дереккөздер}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақстан миллиардерлері]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Shukenai Gulim</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B5%D0%B7%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B</id>
		<title>Жезтырнақ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B5%D0%B7%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B"/>
				<updated>2024-05-03T06:25:21Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Shukenai Gulim: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Жезтырнақ''' —'' қазақ фольклорында кездесетін мифтік бейне''. Жезтырнақ, әдетте, жағымды кейіпкерге қарсы оның қас дұшпаны ретінде сипатталады. Бірақ ол қаншалықты жауыз, айлакер болса да, халықтан шыққан батырлардан жеңіліп қалып отырады. Қазақ фольклорында Ж. бейнесі “[[Құламерген]]”, “[[Жерден шыққан желім батыр]]”, “[[Аламан мен Жоламан]]” сияқты ертектерде, “[[Алпамыс батыр]]” эпосында, [[Ж.Жабаев]]тың ''“Өтеген батыр”'' дастанында, т.б. бар. &lt;br /&gt;
&amp;lt;ref&amp;gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998&lt;br /&gt;
ISBN 5-89800-123-9&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Жезтырнақ – имек жез мұрынды, үлкен жез тырнақты, сұлу жас әйел кейпіндегі жын-пері тектес мақұлық.  Жезтырнақ - ғаламат зор қара күш иесі. Оның ащы даусы жер жаңғырықтырады. Өзінің айқайымен ол құстар мен ұсақ хайуанаттарды өлтіре береді.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Көрнекті ғалым С.Қасқабасов: «Жезтырнақ туралы хикаялар албасты, жалғыз көзді дәу жайындағы әңгімелерге қарағанда біршама көркемделген, тіпті шежірелік (генеалогиялық) циклге де түсе бастаған, яғни ертегі жанрына ойыса түскен. Зерттеуші П.Т.Әуесбаева «Түркі халықтарының хикаялары» атты ғылыми зерттеуінде «Жезтырнақ персонажы түркі халықтары ішінде қазақтарға ең көп танымал. Қырғыздар «жезтырнақты» сондай-ақ «джез тумшук» деп атайды. Яғни, оның тырнақтары ғана емес, сондай-ақ мұрны да жез не темірден жасалғанының белгісі болып табылады» деген пікірін білдіреді&amp;quot;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Дереккөздер ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt; &lt;br /&gt;
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}&lt;br /&gt;
{{wikify}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Суретсіз мақала}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақ мифологиясы]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Shukenai Gulim</name></author>	</entry>

	</feed>