https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Schekinov+Alexey+Victorovich 2026-09-06T06:39:17Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 2017-11-01T03:26:38Z

<p>Schekinov Alexey Victorovich: </p> <hr /> <div>[[File:Карта к статье «Кашгария». Военная энциклопедия Сытина (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg|thumb|right|192px|&lt;center&gt; {{PAGENAME}} &lt;/center&gt;]] <br /> <br /> '''Алтышаһар''', Жеті шаһар — [[1867]] жылы [[Якуббек]] ханның басшылығымен құрылған мемлекет. Оның құрамына Шьіғыс Түркістандағы (ҚХР) Тарым ойпаты төңіріндегі [[Ақсу]], [[Жаңашар]], [[Қашғар]], [[Қотан]], [[Құшар]], [[Яркент]] қалалары енген. Ең бастысы [[Қашғар]] қаласы болғандықтан бұл өлкені Қашғария, кейде Тұрпанды да қосып (Ш.Уәлихановтың жазуы бойынша 2 князьдік пен 5 [[округ]]тен тұрғандықтан) Жетішаһар деп атайды. Алтышаһар қалалары шығыс пен батыстың ежелгі [[сауда]] жолдарының бойына орналасқан. Қазан рев-на дейін мұнда Орта Азия мен Қазақстаннан сауда керуендері келіп тұрды. Қазақтар малын айдап келіп, қытай [[мата]]ларына, үнді шайына, тері, [[күміс]] тауарларына айырбастаған. Кезінде [[Қашғар]]да бір күннің өзінде 40 мыңға дейін мал саудаланған. Алтышаһарды [[еуропа]]лықтарға ашқан Уәлиханов ([[1856]]). Өлке қалаларының тарихын, әкімшілік құрылымын, экономикасын, тұрғындарының ұлттық құрамы мен кәсібін, діни сенімі мен [[салт-дәстүр]]ін Уәлиханов [[Қытай]]дың Нан-лу провинциясьшьщ алты қаласының жағдайы туралы жазбаларында көрсетті. Алтышаһар халқы ([[ұйғыр]]лар, [[қазақ]]тар, [[қырғыз]]дар, тәжіктер, т.б.) қытай билеушілеріне қарсы котеріліске шығып тұрды. Мар­ко Поло заманынан кейін мұңда алғаш келген неміс саяхатшысы [[Адольф Шлагинвейт]] ([[Уәлиханов]]тың алдында) осындай көтеріліс тұсында қаза тапқан.&lt;ref&gt;Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:Жетісу]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

Schekinov Alexey Victorovich https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2014-06-04T05:53:36Z

<p>Schekinov Alexey Victorovich: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>[[Сурет:Seismic wave prop mine.gif|thumb|right|300px|[[Сейсмикалық толқын]]]]<br /> <br /> '''Сейсмология''' — жер сілкінуді зерттейтін геофизикалық ғылымның бір саласы.<br /> <br /> == Жалпы мәліметтер ==<br /> <br /> Бұл жер сілкінудің пайда болуының себептері мен жағдайларын, олардың географиялық таралуын, жер сілкіну әсерінен пайда болған сейсмикалық (серпімділік) толқындарды және сол толқындардың жердің ішкі қабаттарында таралуын зерттейді. Жасанды жер сілкінуге негізделген экепериментті сейсмологияның әдістері пайдалы қазындыларды іздеу мен инженерлік-геологиялық зерттеуяерде қолданылады.&lt;ref&gt;Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Сейсмология ==<br /> <br /> Жерсілкінулер жайлы ілім, [[геофизика]]ның бір саласы.<br /> <br /> == Сейсмограмма ==<br /> <br /> Бірнеше [[сейсмоқабылдағыш]]тар тіркеген сейсмикалық толқындарды автоматы түрде жарық сезгіш қағазға жазып алу нәтижесінде алатын сызбалы кескін.<br /> <br /> == Сейсмограф ==<br /> <br /> &quot;Сейсмоқабылдағыш&quot; терминінің синонимі.<br /> <br /> == Сейсмокаротаж ==<br /> <br /> [[Бұрғылау ұңғымасы]] тесіп өткен қима арқылы сейсмикалық толқындардың таралу жылдамдықтарын анықтау, сейсмикалық шекараларды [[стратиграфия]]лық тұрғыдан нақтылау, сейсмикалық толқын түрлерін танып-білу және зерттеу шараларын жүзеге асыру мақсатында сол ұңғыма қойнауларында арнаулы аспаптар көмегімен әдейі жүргізілетін сейсмикалық барлау тәсілі.<br /> <br /> == Сейсмоқабылдағыш ==<br /> <br /> Жердің механикалық дірілін электрлік тербелістерге айналдыру мақсатында қолданылатын электрлік-механикалық аспап. Синонимі — ''сейсмограф''.<br /> <br /> == Сейсмикалық барлау ==<br /> <br /> [[Жер қыртысы]]ның құрылысын зерттеуге, мұнайлы-газды құрылымдарды іздестіруге және бұрғылауға дайындауға арналған геофизикалық барлау әдісі.<br /> <br /> == Сейсмикалық бекет ==<br /> <br /> Далалық [[сейсмикалық барлау]] жұмыстарын жүргізу барысында жасанды жарылыстар әсерінен туындаған серпінді толқындар легін қабылдау, күшейту және жазып алу мақсатында қолданылатын арнаулы жабдықтар жиынтығы.&lt;ref name=s1&gt;Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы - геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Қуандықов, 2000 жыл. — 328 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{commonscat|Seismology}}<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Сейсмология]]<br /> <br /> <br /> {{Geology-stub}}</div>

Schekinov Alexey Victorovich