Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Луи-Фердинанд Селин

2024-01-21T12:20:59Z

Sabyrzhan07: + Уикилендірілсін деп белгіледі (белгілегіш)

{{Уикилендірілсін}}
'''Луи-Фердинанд Селин''' {{lang-fr|Louis-Ferdinand Céline}}, шын аты-жөні – Дету́ш, Destouches; 27 мамыр жыл , Курбевуа – 1 шілде 1961 жыл, Мёдон) – француз жазушысы, мамандығы дәрігер.
<ref>http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD,_%D0%9B%D1%83%D0%B8-%D0%A4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B4 </ref>.

[[1932 жыл]]ы [[Франция]]да жарық көрген ''«Түн өлкесіне саяхат»'' (Voyage au bout de la nuit) және [[1936 жыл]]ғы ''«Қарызға өлім»'' (Mort à crédit) атты романдары мол табыс алып келді, сондай-ақ әлемнің көптеген тілдеріне аударылады. Өмірінің соңында екі томнан тұратын автобиографиялық триллогия («Қамалдан қамалға» (D’un château l’autre) (1957), «Солтүстік» (Nord) (1960)) жазады. Оның үшінші романы ''«Ригодон»'' (Rigodon) [[1969 жыл]]ы басылып шығады. Селиннің жүз жылдығына арнап неміс телебағдарламасы ''«Селиннің құлауы»'' атты фильм түсіреді.

== Кітаптары ==
*Түн өлкесіне саяхат / Voyage au bout de la nuit (1932, орысша аудармасы 1934)
*Қарызға өлім/ Mort à crédit (1936, орысша аудармасы 1994)
*Mea Culpa / Mea Culpa (1936)
*Мәйіттер мектебі / L’Ecole des cadavres (1938)
*Guignol’s Band, немесе Паяцтер I / Guignol’s band (1944) орысша аудармасы 2001)
*Траншея / Casse-pipe (1949)
*Солтүстік / Nord (1960, орысша аудармасы 2003).

== Дереккөздер ==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Жазушылар]]

Серік Ибрагимұлы Жәмбеталин

2021-12-22T13:52:17Z

Sabyrzhan07:

'''Серік Ибрагимұлы Жәмбеталин''' - [[1953 жыл|1953 жылы]] [[30 қазан|30 қазанда]] [[Көкшетау облысы]] [[Чкалов (Көкшетау ауданы)|Чкалов ауданының]] Қара ағаш ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Жәмбеталин Ибрагим Қабылұлы ([[1918 жыл|1918]]-[[2003 жыл|2003]]), облыстық статистика басқармасында экономист болып жұмыс істегөн. Анасы - Жәмбеталина Шәмшия Әшімқызы ([[1927 жыл|1927 жылы]] туған), зейнеткер.
== Хронологиясы ==
*Целиноград ауылшаруашылық институтын бітіргөн ([[1981 жыл|1981]]), мамандығы - «Экономика және ауыл шаруашылығын ұйымдастыру».
*«Нұр Отан» ХДП мүшесі ([[2007 жыл|2007 жылдан]]).
*[[1976 жыл|1976]] жылдан - Целиноград ауылшаруашылық институты комсомол комитеті хатшысының орынбасары.
*[[1978 жыл|1978]] жылдан - Целиноград облыстық комсомол комитеті комсомол жұмысы кабинетінің меңгерушісі, студент жастар бөлімінің меңгерушісі.
*[[1981 жыл|1981]] жылдан - [[Көкшетау облысы]] Зеренді ауданының «[[ҚазКСР]] -нің 40 жылдығы» кеңшарының еңбек жөніндегі экономисі.
*[[1982 жыл|1982]] жылдан - [[Көкшетау облысы]] Рузаев ауданының [[ҚазКСР]] -нің 50 жылдығы атындағы кеңшарының бас экономисі.
*[[1987 жыл|1987]] жылдың мамырынан - [[Көкшетау облысы|Көкшетау облыстық]] қаржы бөлімінің аға ревизоры - агроөнеркәсіп комитетінің инспекторы.
*[[1987 жыл|1987]] жылдың шілдесінен - КСРО Мемлекеттік агроөнеркәсібі Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу жоспарлау және нормативтер институтының Көкшетау тірек бөлімшесінің меңгерушісі.
*[[1988 жыл|1988]] жылдан - [[Көкшетау облысы|Көкшетау облыстық]] «Агросервис» өнеркәсіп бірлестігінің өндірістік-экономикалық бөлімінің бастығы.
*[[1991 жыл|1991]] жылдан - «Бағдар» ШК директоры.
*[[1993 жыл|1993]] жылдан - [[Көкшетау облысы|Көкшетау облыстық]] халықты еңбекпен қамтамасыз ету орталығының мемлекеттік инспекторы, мемлекеттік инспекция бастығы, бастығының орынбасары.
*[[1994 жыл|1994]] жылдан - [[Көкшетау облысы|Көкшетау облыстық]] әкімшілігі Экономика басқармасы қаржы-несиелік қатынастар бөлімінің бастығы.
*[[1995 жыл|1995]] жылдан - [[Көкшетау облысы|Көкшетау облыстық]] ауыл шаруашылығы басқармасы бастығының экономика жөніндегі орынбасары.
*[[1997 жыл|1997]] жылдан - «Атамекен» АТАҚ вице-президенті (Көкшетау қаласы).
*[[1999 жыл|1999]] жылдың наурызынан - «Көкшехимсервис» ЖШС директоры (Көкшетау қаласы).
*[[1999 жыл|1999]] жылдың маусымынан - Ақмола облыстық әкімдігінің кеңес берушісі, бас маманы, ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі.
*[[2003 жыл|2003]] жылдан - Ақмола облыстық Жер инспекциясы бастығының орынбасары.
*[[2005 жыл|2005]] жылдан - Ақмола облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығының өндіріс жөніндегі орынбасары, бірінші орынбасары.
*[[2010 жыл|2010]] жылдың мамырынан бері - Ақмола облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы.
== Жетістіктері ==
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» ([[2001 жыл|2001]]),
*«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» ([[2005 жыл|2005]]) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - мұсылман. Хоббиі - автоәуесқой, шахмат, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - «ТАӨ» сериясымен жарық көрген кітаптар. Үйленген. Жүбайы - Барбанова Тамара Ермұқанқызы (1957 жылы туған), Ақмола облыстық статистика басқармасының есепшісі. Қызы - Әсемгүл.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{Bio-stub}}

Мэлвиндэйл (Мичиган)

2021-12-21T11:57:02Z

Sabyrzhan07:

{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Мэлвиндэйл
|шынайы атауы = {{lang-en|Melvindale}}
|жағдайы =
|ел = АҚШ
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =16 |lat_sec =54
|lon_dir =W |lon_deg =83 |lon_min =10 |lon_sec =55
|CoordAddon =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Штат{{!}}Штаты
|аймағы = Мичиган
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Округ{{!}}Округі
|ауданы = Wayne
|кестедегі аудан = Wayne (округ, Мичиган){{!}}Wayne
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1924
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 7.3
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 10715
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = -5
|DST = -4
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS коды
|сандық идентификаторы = 26-52940
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}

'''Мэлвиндэйл''' ({{lang-en|Melvindale}}) — [[Мичиган]] штатының Wayne округіне жататын [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] қаласы.

Қала тұрғындарының саны 10715 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.3 км² шамасында. FIPS коды — 26-52940.

== Сыртқы cілтемелер ==
* [http://www.city-data.com/ АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар]
* [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.]

{{US-geo-stub}}
{{Мичиган штаты}}

[[Санат:Мичиган қалалары]]

Сегізаяқ (өлең)

2021-12-21T05:32:00Z

Sabyrzhan07:

{{мағына|Сегізаяқ (мағына)}}
'''«Сегізаяқ»''' — [[Абай Құнанбайұлы]]ның өлеңі және [[Қазақ тілі|қазақ]] өлеңіне қосқан шумақтың үлгісі. Шумақ 5 буынды тармақтар мен 7–8 буынды тармақтардың жүйелі түрде үйлесіп, араласуынан түзілген. Төрт түрлі дыбыс үндестігіне негізделген үйлесім бар. Мұнда 3 және 6 тармақтар алыстан байланысады да, қалған көршілес тармақтар өзара үйлеседі. Келте тармақтарда бунақ 3 буынды және 2 буынды болып келеді. Сегізаяқта алдыңғы екі тармақта ақындық ой қорытылады. Шебер мүсінделген бұл өлең түрі — қазақ поэзиясында оқшау тұрған туынды. "Сегізаяқ" өлшемін, шумақтық өрнегін [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]], [[Ахмет Байтұрсынұлы]], [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев|Мұқағали Мақатаев]] т.б. ақындар өз өлеңдерінде қолданған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>

== Өлең мәтіні ==
Абайдың «Сегізаяқ» атты өлеңінің әр шумағы сегіз жолдан тұрады. Өлеңнің ырғақтық құрылысы өзгеше өрнектелген:

<blockquote><poem>
Алыстан сермеп,
Жүректен тербеп,
Шымырлап бойға жайылған;
Қиуадан шауып,
Қисынын тауып,
Тағыны жетіп қайырған,
Толғауы тоқсан қызыл тіл,
Сөйлеймін десең, өзің біл.
Өткірдің жүзі,
Кестенің бізі
Өрнегін сендей сала алмас.
Білгенге маржан,
Білмеске арзан,
Надандар бәћра ала алмас.
Қиналма бекер, тіл мен жақ,
Көңілсіз құлақ — ойға олақ.
Басында ми жоқ,
Өзінде ой жоқ
Күлкішіл кердең наданның.
Көп айтса көнді,
Жұрт айтса болды —
Әдеті надан адамның.
Бойда қайрат, ойда көз
Болмаған соң, айтпа сөз.
Қайнайды қаның,
Ашиды жаның,
Мінездерін көргенде;
Жігерлен, сілкін,
Қайраттан, беркін
Деп насиқат бергенде,
Ұятсыз, арсыз салтынан
Қалғып кетер артынан.
Аулаққа шықпай,
Сыбырлап бұқпай,
Мейірленбес еш сөзге.
Пайдасыз ақыл —
Байлаусыз тақыл,
Атадан бала ойы өзге.
Санасыз, ойсыз жарым ес,
Өз ойында ар емес.
Тасыса өсек,
Ысқыртса кесек,
Құмардан әбден шыққаны.
Күпілдек мақтан,
Табытын қаққан
Аңдығаны, баққаны.
Ынсап, ұят, терең ой
Ойлаған жан жоқ, жауып қой.
Болмасын кекшіл,
Болсайшы көпшіл,
Жан аямай кәсіп қыл.
Орынсыз ыржаң,
Болымсыз қылжаң
Бола ма дәулет, нәсіп, бұл?
Еңбек қылсаң ерінбей —
Тояды қарның тіленбей.
Егіннің ебін,
Сауданың тегін
Үйреніп, ойлап, мал ізде.
Адал бол — бай тап,
Адам бол — мал тап,
Қуансаң қуан сол кезде.
Біріңді, қазақ, бірің дос
Көрмесең, істің бәрі бос.
Малыңды жауға,
Басыңды дауға
Қор қылма, қорға, татулас.
Өтірік, ұрлық,
Үкімет зорлық Құрысын, көзің ашылмас. Ұятың, арың оянсын,
Бұл сөзімді ойлансын.
Тамағы тоқтық,
Жұмысы жоқтық
Аздырар адам баласын.
Таласып босқа,
Жау болып досқа,
Қор болып, құрып барасың. Өтірік шағым толды ғой, Өкінер уақтың болды ғой.
Жұмыссыз сандал,
Еріксіз малды ал
Деген кім бар сендерге,
Қулықты көргіш,
Сұмдықты білгіш Табылар кісі жөндерге.
Үш-төрт жылғы әдетің Өзіңе болар жендетің.
Ауырмай тәнім,
Ауырды жаным,
Қаңғыртты, қысты басымды,
Тарылды көкірек,
Қысылды жүрек,
Ағызды сығып жасымды. Сүйеніп күлкі, тоқтыққа, Тартыпты өнер жоқтыққа.
Қайратым мәлім, —
Келмейді әлім,
Мақсат — алыс, өмір — шақ.
Өткен соң, базар,
Қайтқан соң ажар,
Не болады құр қожақ?!
Кеш деп қайтар жол емес,
Жол азығым мал емес.
Бір кісі мыңға,
Жүз кісі сұмға
Әлі жетер заман жоқ.
Қадірлі басым,
Қайратты жасым Айғаймен өтті, амал жоқ.
Болмасқа болып қара тер, Қорлықпен өткен қу өмір.
Сөзуар білгің
Законшік, көргіш
Атанбақ мақсат,мақтанбақ.
Жасқанып, қорқып,
Жорғалап, жортып
Именсе елің, баптанбақ. Қарғағанын жер қылмақ. Алқағанын зор қылмақ.
Хош, қорықты елің,
Қорқытқан сенің
Өнерің қайсы, айтып бер.
Ел аңдып сені,
Сен аңдып оны,
Қылт еткізбей бағып көр. Ойнасшы қатын болса қар, Аңдыған ерде қала ма ар?
Көмексіз көзің,
Бір жалғыз өзің
Баға алмай басың сандалар.
Баурыңа тартқан,
Сырыңды айтқан Сырласың сырт айналар.
Ол қаны бұзық, ұры-қар Қапысын тауып сені алар.
Басы-көзі қан боп.
Арқа-басы шаң боп,
Және тұрып жылпылдап;
Жығылып тұрып,
Буыны құрып,
Тағы қуып салпылдап. Абұйыр қайда, ар қайда?
Әз басыңа не пайда?
Ит үрсе, бала
Таяғын ала,
Қуады итпен кектесіп.
Ұрысқансып “ой” деп,
“Ұят” деп, “қой” деп, Үлкендер тияр “тек” десіп.
Оны білсең, мұның не?
Мен де ұят іс қылдым де.
Білгенге жол бос,
Болсайшы қол бос
Талаптың дәмін татуға.
Білмеген соқыр
Қайғысыз отыр, Тамағы тойса жатуға.
Не ол емес, бұл емес,
Менің де күнім — күн емес.
Ғылымды іздеп,
Дүниені көздеп,
Екі жаққа үңілдім.
Құлағын салмас,
Тіліңді алмас
Көп наданнан түңілдім.
Екі кеме құйрығын Ұста, жетсін бұйрығың.
Жартасқа бардым,
Күнде айғай салдым,
Онан да шықты жаңғырық.
Есітіп үнін,
Білсем деп жөнін,
Көп іздедім қаңғырып. Баяғы жартас — бір жартас,
Қаңқ етер, түкті байқамас. Жаяуы қапты, Аттысы шапты,
Қайрылып сөзді кім ұқсын.
Іште дерт қалың,
Ауыздан жалын
Бұрқ етіп, көзден жас шықсын. Күйдірген соң шыдатпай,
Қоя ма екен жылатпай?
Мамықтан төсек,
Тастай боп кесек,
Жанбасқа батар, ұйқы жоқ.
Сыбыр боп сөзі,
Мәз болып өзі, Ойланар елдің, сиқы жоқ. Баяғы қулық, бір алдау, Қысылған жерде жанжал-дау.
Атадан алтау,
Анадан төртеу,
Жалғыздық көрер жерім жоқ.
Ағайын бек көп,
Айтамын ептеп, Сөзімді ұғар елім жоқ.
Моласындай бақсының
Жалғыз қалдым — тап шыным!
</poem></blockquote>

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

{{Stub:Қазақ әдебиеті}}

[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]
[[Санат:Абай шығармалары]]