Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Версаль бейбіт келісімі

2015-06-07T11:11:21Z

Racconish: img

[[File:Treaty of Versailles, English version.jpg|thumb|Мұқабасы]]
[[File:The signing of the peace treaty of Versailles.webm|thumb|thumbtime=5|''The Signing of the Peace Treaty of Versailles'']]
'''Версаль бейбіт келісімі''' — [[1919 жыл]]ы 28 маусымда болған Антанта ([[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Бельгия]], [[АҚШ]], [[Румыния]], т.б.) елдері мен [[Германия]] арасындағы бітім шарт.
[[Сурет:German losses after WWI.svg|thumb|right|300px|Германия Версаль келісімінен кейін:

{{legend|#ddefd0|[[Ұлттар Лигасы]] басқаруындағы аймақтар}}

{{legend|#ffffcf|Көрші елдер аннексиялаған аймақтар}}

{{legend|#f6d3a9|[[Веймар республикасы|Германдық Веймар]] территориясы}}]]

Версаль бейбіт келісімі [[1920 жылы]] 10 қаңтар күні [[Германия]] және [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Жапония]] мемлекеттері ратификациялағаннан кейін күшіне енді. АҚШ сенаты келісімді ратификациялаудан бас тартып (Ұлыбритания мен Франция үкіметі бас- қаратын [[Ұлттар лигасы|Ұлттар лигасына]] кіргісі келмегендіктен), [[1921 жылы]] тамыз айында Германиямен жеке келісімге келді. Версаль бейбіт келісімінде Ұлттар лигасының статусы қаралды, [[Германия]], [[Бельгия]], [[Люксембург]], [[Франция]], [[Швейцария]], [[Австрия]], [[Чехословакия]], [[Польша]] және [[Дания|Данияның]] шекаралары белгіленді. [[Эльзас]] пен [[Лотарингия]] облыстары Францияға қайтарылды, Саар облысы Ұлттар лигасының басқаруына 15 жылға берілді (кейінгі тағды- рын плебисцит шешетін болды), Клайпеда қаласы жецімпаз державалардың баскаруына берілді, Гданьск «ерікті қала» деп танылды. Бельгияның, Польша мен Чехословакияның шекаралары кеңейтілді. Германия Кеңес үкіметімен арадағы --[[Брест-Литовск]] бітімінен және өзінің барлық отарларынан бас тартуға міндеттенді. Германияның соғыс кезінде одақтастарға келтірген шығынын есептейтін арнаулы комиссия кұрылды. Бұған қоса Германияның соғыс кезінде [[Түркия]], [[Австрия-Венгрия]], [[Ресей]] мен [[Румыния|Румыниядан]] алған алтын және басқа да кұнды заттарды қайтаруы көзделінді. Әскери-техникалық мәселелер бойынша Германия 100 мың жауынгер, 4 мың [[офицер]] ғана ұстауға міндеттенді, Бас штаб институты қысқартылды. [[Рейн|Рейннің]] сол жағы мен оң жағынан 50 км [[территория]] қару- сыздандырылған аймаққа жатқызылды. Германияның толық қарусыздануы барлық елдердің қаруларын шектеудің алғы шарттары болу керектігі атап көрсетілді. Версаль бейбіт келісімі шешімімен Ұлттар лигасы құрылды. Оның мақсаты: бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету, халықаралық ынтымақтастықты дамыту және болашақтағы қарулы қақтығыстардың алдын алу болды. Ұлттар лигасына мүше мемлекеттер сырттан шабуыл жасалған жагдайда бір-біріне көмек корсетуге, карусыздану процесіне жағдай жасауға, өзара ашық дипломатиялық қарым- қатынас орнатуға міндеттелді. Міндеткерлік орындалмаған жағдайда [[Гаага|Гаагадағы]] Халықаралық соттың шешіміне жүгінуге келісілді.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас редакторы Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. ISBN 9965-893-73-Х</ref>

[[Санат:Ұлыбританияның халықаралық келісімдері]]

== Дереккөздер ==
<references/>

{{stub}}

[[Санат:Ұлттар Лигасы]]
[[Санат:Бітімгершілік келісімдер]]
[[Санат:Жапонияның халықаралық келісімдері]]

Марсельеза

2015-05-09T18:29:08Z

Racconish: img

{{Әнұран
|атауы = La Marseillaise
|оқылуы = {{IPA|[la maʁsɛˈjɛz]}}
|қазақша аудармасы = Марсельеза
|сурет = Pils_-_Rouget_de_Lisle_chantant_la_Marseillaise.jpg
|ені =
|сурет атауы = Руже де Лил Марсельезаны алғашқы рет орындауында
|сөзін жазған = [[Клод Жозеф Руже де Лиль]]
|сөзі жазылған күн = 1792
|композитор = [[Клод Жозеф Руже де Лиль]]
|әні жазылған күн = 1792
|мемлекет = Франция
|мемлекет-жің =
|мемлекет-тың =
|префикс =
|бекітілді = [[1795 жыл]], [[1879 жыл]], [[1944 жыл]]
|жойылды = [[1804 жыл]], [[1940 жыл]]
|аудио = La_Marseillaise.ogg
|сипаттамасы = Аспап түрінде
|формат = ogg
|басқа атауы =
}}
[[File:La Marseillaise (1907).webm|thumb|thumbtime=1|''La Marseillaise'' (1907).]]
'''Марсельеза''' ({{lang-fr|La Marseillaise}}) — XVIII ғасырда [[Франция]]дағы буржуазиялық революция кезіндегі [[композитор]] [[Клод Жозеф Руже де Лиль]]дің шығарған әні.

Революция кезінде Руже де Лильдің [[1760]]-[[1836]] жылдарда революциялық әнұраны [[Марсель]] көтерілісшілерінің айтуымен [[Париж]]ге дейін жетіп, кеңінен таралып кетті. Марсельеза деген атау осыдан қалған. Сол кезден бастап Марсельеза Франция халқының ұлттық гимні болып келді.

Қазақстанда пролетарлық-интернационалдық әндердің үлгісі есебінде сөзін [[Сакен Сейфуллин]] жазған "Жас қазақ марсельезасын" жатқызуға болады. Бұл Марсельеза демонстрациялар мен митингілерде орыстың белгілі "Отречемся от старого мира" деген революциялық әннің мотивімен айтылып жүрген<ref>Қазақша музыкалық -терминологиялық сөздік,Алматы, 1981 жыл,82-83 бет</ref>.

== Француз тіліндегі ән мәтіні ==
{| class="toccolours" align="center" cellpadding="8px" rules="cols"
!scope=col bgcolor=#CCCCCC|La Marseillaise
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|Бірінші шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Allons enfants de la Patrie,
Le jour de gloire est arrivé !
Contre nous de la tyrannie,
L'étendard sanglant est levé, ''(bis)''
Entendez-vous dans les campagnes
Mugir ces féroces soldats ?
Ils viennent jusque dans vos bras
Égorger vos fils, vos compagnes !</poem>}}
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма:
|-
|style="text-align:center;"|{{nobr|<poem>Aux armes, citoyens
Formez vos bataillons
Marchons, marchons !
Qu'un sang impur
Abreuve nos sillons !</poem>}}
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|2 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Que veut cette horde d'esclaves,
De traîtres, de rois conjurés ?
Pour qui ces ignobles entraves,
Ces fers dès longtemps préparés ? ''(bis)''
Français, pour nous, ah ! quel outrage
Quels transports il doit exciter !
C'est nous qu'on ose méditer
De rendre à l'antique esclavage !</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|3 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Quoi ! des cohortes étrangères
Feraient la loi dans nos foyers !
Quoi ! ces phalanges mercenaires
Terrasseraient nos fiers guerriers ! ''(bis)''
Grand Dieu ! par des mains enchaînées
Nos fronts sous le joug se ploieraient
De vils despotes deviendraient
Les maîtres de nos destinées !</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|4 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Tremblez, tyrans et vous perfides
L'opprobre de tous les partis,
Tremblez ! vos projets parricides
Vont enfin recevoir leurs prix ! ''(bis)''
Tout est soldat pour vous combattre,
S'ils tombent, nos jeunes héros,
La terre en produit de nouveaux,
Contre vous tout prêts à se battre !</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|5 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Français, en guerriers magnanimes,
Portez ou retenez vos coups !
Épargnez ces tristes victimes,
À regret s'armant contre nous. ''(bis)''
Mais ces despotes sanguinaires,
Mais ces complices de [[Буйе, Франсуа Клод де|Bouillé]],
Tous ces tigres qui, sans pitié,
Déchirent le sein de leur mère !</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|6 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Amour sacré de la Patrie,
Conduis, soutiens nos bras vengeurs
Liberté, Liberté chérie,
Combats avec tes défenseurs ! ''(bis)''
Sous nos drapeaux que la victoire
Accoure à tes mâles accents,
Que tes ennemis expirants
Voient ton triomphe et notre gloire !</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|-
|bgcolor=#DFDFDF style="font-weight:bold;text-align:center;"|7 шумақ
|-
|{{nobr|<poem>Nous entrerons dans la carrière
Quand nos aînés n'y seront plus,
Nous y trouverons leur poussière
Et la trace de leurs vertus ''(bis)''
Bien moins jaloux de leur survivre
Que de partager leur cercueil,
Nous aurons le sublime orgueil
De les venger ou de les suivre</poem>}}
|-
|style="font-style:italic;text-align:center;"|Қайырма
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{commons|Category:La Marseillaise}}

[[Санат:Әнұрандар]]
[[Санат:Ұлы Франция төңкерілісі]]
[[Санат:Төңкеріліс әндері]]