https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Ph%C3%B6nix 2026-04-18T12:48:51Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%8B 2013-05-05T13:03:13Z

<p>Phönix: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''Самұрық''' - қазақ [[мифология]]сындағы екі дүние арасындағы дәнекер болатын, [[қыран]] тәрізді алып құс &lt;ref&gt; [http://sk.kz/page/etimologija-slova-samruk-kazyna «Самұрық-Қазына» сөздерінің этимологиясы] &lt;/ref&gt;. Самұрық құсы әлемдік ағаштың ([[Бәйтерек]]) шыңында тұрады. Аңыз бойынша Самұрық өлгенімен, қайта тіріле алады.Өлгенде де, тірілгенде де от болып жанады &lt;ref&gt; [http://abai.kz/content/ardak-nyrgazy-samyryk-kystyn-zhymyrtkasy Самұрық құстың жұмыртқасы] &lt;/ref&gt;. Самұрық құсы адамша сөйлесіп, аңыздың негізгі кейіпкеріне өз рахметін айтады. Ұшқанда күннің бетін көлегейлей ынтымаққа бастайтын алып құс; қуаныштан шаттанып күлгенде аузынан будақ-будақ төгіліп аппақ гүлдер түсетін ғажайып құс; мұңая тұрып жылағанда жасаураған көзінен мөлді­реп моншақ-моншақ маржан төгiлетін ғаламат­қа бергісіз құс. <br /> <br /> Қазақ даласында 80 миллион жыл бұрын өмір сүрген Самұрық құстың қаңқасы табылды. Ғалымдар алып­тығымен ерекшеленген құсқа «Samrukia nessovi» деген атау берді. Әзірге Ұлыбритания­ның Портсмут универси­тетінің профессоры, доктор Даррен биіктігі 2-3 метр­лік, салмағы 50 келіден асатын, қанатының ұзындығы 8 метрге жететін айрықша құс деп өзіндік жорамал ұсынды &lt;ref&gt; [http://dmk.kz/tauelsizdik/samyryik.html САМҰРЫҚ] &lt;/ref&gt;.<br /> <br /> «Samrukia nessovi» қаңқасы Азияда бірін­ші рет табылып отыр, мұндай жағдай әлемде екінші екен, өйткені, 1995 жылы француз жерінен кездескен дәл осы Бор дәуіріне жататын құс омыртқасының сүйегі ғылыми-көп­шілік басылымдарда талқыға түскен. Енді ұлы дала төсінен табылған Самұрық құстың жұм­бақтау қаңқасы ғылым үшін берер өзгеше жаңалығымен ерекшеленеді дер едік.<br /> <br /> Адмирал Этьен де Флакур 1658 жылы «Үл­кен Мадагаскар аралының тарихы» кіта­бын шығарды, онда қияндағы бір түкпірде ұзақ уақыт болған кезеңде байқағаны мен аңғарған­дарын қағазға түсірген. Оқып таныс­қан кісілер көптеген дәйектер адам сенбейтін қиял-ғажа­йып оқиға секілді таңырқай қарап, сенімсіздеу, саяхатшының ойдан қосқан мысалдары ретінде қабылдады. Негізінде бұл жазбалардың нақты шындығы бір ғасыр өт­кенде ғана анықталып жатты. Орман ішінде кездестіретін құс туралы Флакур былай деп жазды: «Вургатра – Ампатрада өмір сүретін үлкен құс, оның жұмырт­қалары страустікіне ұқсас келеді, далалы өңір­ден де кездестіруге болады…».<br /> <br /> == Мифология ==<br /> * [http://kk.wikibooks.org/wiki/Самұрық_құсы Викикітапта Самұрық құсы туралы аңыз]<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Мифология]]<br /> [[Санат:Қазақ мифологиясы]]</div>

Phönix