Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Қазан (қала)

2016-10-21T14:29:39Z

Olzhas.Karazhanov: /* Халқы */

{{Елді мекен-Ресей
|статусы = Қала
|қазақша атауы = Қазан
|шынайы атауы = {{lang-tt|Казан}} 
[[Сурет:Kazan-collage.jpg|280px|Қазан]]
|елтаңба = Coat of Arms of Kazan (Tatarstan) (2004).png
|ту = Flag of Kazan (Tatarstan).png
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg = 55 |lat_min = 47 |lat_sec = 27
|lon_deg = 49 |lon_min = 06 |lon_sec = 52
|CoordAddon = type:city(1120000)_region:RU
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймағы = Татарстан
|кестедегі аймақ = Татарстан
|аудан түрі = Қалалық округ
|ауданы = Қазан
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі = 7 әкімшілік аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Ильсур Метшин
|құрылған уақыты = 1005
|алғашқы дерек = 1391
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 425.3<ref name="GKS">площадь собственно города, [http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst92/DBInet.cgi Федеральная служба государственной статистики]{{ref-ru}}</ref> (614,16<ref name="meria">площадь муниципального городского округа{{ref-ru}}</ref>)
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 60
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = {{Өсім}}1 161 308<ref>[http://www.tatstat.ru/digital/region1/2007/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B2,%20%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%20%D0%A0%D0%A2%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BE%202012%D0%B3.pdf Татстат: Численность населения городских округов, муниципальных районов РТ на начало 2012 ж.]{{ref-ru}}</ref>
|санақ жылы = 2012
|тығыздығы = 1865
|шоғырлануы = 1 560 000<ref name="aglo">[http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/249680/peredel_rossii#ixzz15t0W9e8n Экспертная оценке Правительства и Администрации Президента РФ]{{ref-ru}}</ref>
|ұлттық құрамы = [[орыстар]], [[татарлар]], [[украиндар]], [[чуваштар]] және басқалары
|конфессионалдық құрамы = [[мұсылман]]дар, [[Православие|православтар]] және басқалары
|этнохороним = қазандықтар
|телефон коды =843
|пошта индексі = 420xxx
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 16, 116
|сандық идентификаторы = 92401
|ортаққордағы санаты = Kazan
|сайты = http://kzn.ru/
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n = Қала күні
|add1 = [[30 тамыз]]
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Қазан''' ({{lang-tt|Казан, Qazan}}; {{lang-ru|Каза́нь}}) — [[Ресей Федерациясы]]ндағы қала. [[Татарстан]] республикасының астанасы. [[Еділ]] өзенінің сол жағасында орналасқан. 13 ғасырдың 2 жартысында іргесі қаланған. [[Абай]] есімін түркі тілдес шығыс халықтарына таныстыруда Қазан қаласы елеулі қызмет атқарды. Осында жарық көрген«''Кнәз блан зағифа''» атты қисса кітапта (1897), М. Кәшимовтың «''Сұлу қыз''»деген өлеңдер жинағында (1909) [[Абай]]дың бір топ өлеңдері жарияланған. 1922 ж. Б. Күлеевтің бастыруымен «''Абай Құнанбайұғылының өлеңі''» жинағы жарық көрген.
<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>

== Халқы ==
Тұрғыны:
* 1 113 717 адам ([[2009 жыл|2009]]);
* 1 100 800 адам ([[1999 жыл|1999]]).
* 7000 адам ([[1557 жыл|1557]]).

== Географиялық орны ==
Мемлекет астанасы [[Мәскеу]] қаласынан батысқа қарай 926 км немесе 820 км жерде, [[Еділ өзені]]нің жағалауының аңғарында орналасқан.

== Спорт ==
* [[Рубин ФК]]
== Дереккөздер ==
<references/>

{{commonscat|Kazan}}

[[Санат:Ресей қалалары]]
[[Санат:Татарстан қалалары]]
[[Санат:Еділ бойындағы қалалар]]

{{stub}}

Переславль-Залесский

2016-10-21T14:11:58Z

Olzhas.Karazhanov: /* Қала суреттері */

{{Елді мекен-Ресей
|статусы = Қала
|атауы = Переславль-Залесский
|сурет =
|әкімшілік күйі = Облыс орталығы
|елтаңба = Coat of Arms of Pereslavl-Zalessky (Yaroslavl oblast).png
|ту = Flag of Pereslavl-Zalessky (Yaroslavl oblast).png
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені = 150
|ту ені = 150
| lat_deg = 56 |lat_min = 44 |lat_sec = 17.28
| lon_deg = 38 |lon_min = 51 |lon_sec = 22.15
| CoordAddon = type:city(42900)_region:RU
| CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Ярослав облысы
|кестедегі облыс = Ярослав облысы
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі = Кошурников Денис Викторович
|құрылған уақыты = 1152
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Переяславль, Переяславль-Залесский
|статус алуы =
|жер аумағы = 22,5
|биiктiктiң түрi = биіктігі
|орталығының биiктігі = 142
|климаты =
|ресми тілі = орыс тілі
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = [[қазақтар]] 64,76 % [[орыстар]] 14,52 % [[өзбектер]] 13.70 % [[татарлар]] 1,54 % басқалары 5 %
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним = пересла́вцы, пересла́вец
|телефон коды = 48535
|пошта индекстері = 152020—152040
|автомобиль коды = 13
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.adminpz.ru/
|сайт тілі = ru
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
}}

'''Переславль-Залесский''' (15 ғасырға дейін ''Переяславль'') — Ресейдің Ярославль облысындағы қала.
== Географиялық орны ==
Мемлекет астанасы [[Мәскеу]] қаласынан оңтүстікке қарай 150 км жерде орналасқан.Плещеево көлінің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан.
== Халқы ==
Тұрғыны:
* 42 387 адам ([[2009 жыл|2009]]);
* 42 331 адам ([[1989 жыл|1989]]).
== Тарихы ==
1152 ж. іргесі қаланған. Автомобиль жөндейтін заут, киім тігу, мебель фабрикалары, тамақ кәсіпорындары бар.

== Қала суреттері ==
[[Сурет:Pereslavl_University.jpg|thumb|right|200px|Университитет]]
[[Сурет:Goritsky Monastery yard.jpg|thumb|right|200px|Музей]]
[[Сурет:Pereslavl_University.jpg|thumb|right|200px|Университитет]]
[[Сурет:Goritsky Monastery yard.jpg|thumb|right|200px|Музей]]

== Дереккөздер ==
<ref>Қазақ Совет Энциклопедиясы, 9 том</ref>
{{дереккөздер}}

[[Санат:Ресей қалалары]]

Екатеринбург

2016-10-21T14:04:58Z

Olzhas.Karazhanov:

{{Елді мекен-Ресей
|статусы = қала
|қазақша атауы = Екатеринбург
|шынайы атауы = Екатеринбург
[[Сурет:Вид на городской пруд.jpg|320px]]
|елтаңба = Coat of Arms of Yekaterinburg (Sverdlovsk oblast).svg
|ту = Flag of Yekaterinburg (Sverdlovsk oblast).svg
|елтаңба сипаттамасы = Екатеринбург елтаңбасы
|ту сипаттамасы = Екатеринбург туы
|елтаңба ені = 130
|ту ені = 170
|lat_dir =N|lat_deg= 56|lat_min= 50|lat_sec=
|lon_dir =|lon_deg=60|lon_min=35|lon_sec=
|CoordAddon = type:city(1323000)_region:RU
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi = 300
|аймақ картасының өлшемi = 260
|аудан картасының өлшемi = 300
|аймағы = Свердлов облысы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі = 7 әкімшілік аудандар
|басшының түрi = Мэр
|басшысы = Евгений Николаевич Порунов
|құрылған уақыты = 1723
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Свердлов
|статус алуы = 1781
|жер аумағы = 491<ref>[http://www.ekburg.ru/construction/gen-plan/# Основные положения Генерального плана муниципального образования "город Екатеринбург"]</ref>
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 270
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = {{өсім}} 1 398 889<ref name="est-2011">[http://pasport66.ru/mrn/numb.php Муниципальный регистр населения]</ref>
|санақ жылы = 2012
|тығыздығы = 2849
|шоғырлануы = 2 180 864
|ұлттық құрамы = [[орыстар]] [[татарлар]] [[башқұрттар]] [[украиндар]] [[немістер]]
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 343
|пошта индексі =
|пошта индекстері = 620XXX
|сандық идентификаторы = 65401
|ортаққордағы санаты = Yekaterinburg
|сайты = http://екатеринбург.рф/
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Екатеринбург''' ({{lang-ru|Екатеринбу́рг}}) — Ресейдегі қала. [[Свердлов облысы]]ның әкімшілік және ірі өндіріс, ғылыми-білім, мәдени орталығы . 1924 – 91 ж. Свердловск аталған.

== Географиялық орны ==
Мемлекет астанасынан [[Мәскеу]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 1769 немесе 1788 км жерде орналасқан.

== Халқы ==
Тұрғыны:
* 1 332 264 адам ([[2009 жыл|2009]]);
* 1 272 900 адам ([[1999 жыл|1999]]).
* 1 211 172 адам ([[1979 жыл|1979]]).
* 1 163 000 адам ([[1976 жыл|1977]]).
* 1 375 000 адам ([[1991 жыл|1991]]).
* 1 444 439 адам ([[2016 жыл|2016]]).

== Суреттер ==
<center><gallery perrow="5">
Сурет:Yekaterinburg-city.jpg
Сурет:House Zotov Tarasov.jpg
Сурет:Estadio Centrale.jpg|Орталық стадион
Сурет:Терминалы A и B аэропорта Кольцово.jpg|Кольцово Халықаралық Әуежайы
Сурет:Geologicheskaya metro station (Yekaterinburg).jpg|Екатеринбург метросы

Сурет:Prisma skyscraper 5.jpg
Сурет:February Revolution skyscraper (B).JPG
Сурет:Демидов-плаза.jpg
Сурет:ДС Уралец.jpg
</gallery></center>

== Дереккөздер ==
<references/>

== Тағы қараңыз ==
*[[Екатеринбург-Сити]]
*[[Екатеринбургтің ең биік ғимараттарының тізімі]]

== Сыртқы сілтемелер ==
{{commons|Yekaterinburg}}
* [http://екатеринбург.рф/ Екатеринбург қ. әкімшілігінің ресми сайты]{{ref-ru}}
* [http://its.ekburg.ru/ Екатеринбург ақпараттық-туристтік қызметі]{{ref-ru}}
* [http://1723.ru/ Екатеринбург туралы сайт (суреттер, топонимика, сілтемелер)]{{ref-ru}}

{{бастама}}

[[Санат:Екатеринбург|*]]
[[Санат:Ресей қалалары]]
[[Санат:Миллионер қалалар]]