https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Murat+Utemuratov 2026-09-25T13:24:28Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9 2023-04-30T09:05:15Z

<p>Murat Utemuratov: </p> <hr /> <div>'''Ноғай''' (туған жылы белгісіз – 1300) – [[батыр]], [[Алтын Орда]] әскерінің қолбасшысы. [[Жошы хан]]ның немересі. [[XIII ғасыр|XIII ғасырдың]] 60-жылдарынан бастап Прут, [[Днестр]] өзендері аралығындағы ұлыстарды билеген. Ол [[Бату хан]]мен бірге қол бастап, [[Алтын Орда]]ның 5 ханы тұсында әскербасы болды. Ноғай 1252 – 69 жылы Батудың, кейіннен [[Берке хан|Беркенің]] Мысыр сұлтаны [[Сұлтан Бейбарыс|Бейбарыс сұлтан]]мен дипломатиялық байланыс орнатуына, [[Хулагу мемлекеті|Хулагуге]] қарсы одақ құруына ықпал етті. Алтын Берке өлгеннен кейін, [[Дон]]нан [[Дунай]]ға дейінгі ұлан-байтақ жер Ноғайдың бақылауында болды. [[Польша]], [[Мажарстан|Венгрия]], [[Болгария]], [[Сербия]]ға және кейбір орыс князьдіктеріне жиі-жиі шабуыл жасады. 1288 – 91 жылдары орыс князьдері Мстислав пен Данилович Ноғайдың Польшаға жасаған жорығына қатысты. Ноғай хан аталмағанымен, Доннан Днепрге дейінгі аймақты билеп, Алтын Орданың Беркеден кейінгі хандары – [[Меңгу Темір хан|Мөңке Темір]], [[Туда Меңгу хан]], [[Төле Бұқа хан]]ға ықпалын жүргізді. Беделі артып тұрған Ноғайдан құтылу үшін [[Тоқта хан]] оған қарсы соғыс бастады. 1300 жылы Буг өзені жағасында әскері жеңіліп, Ноғай қарсыласының қолынан қаза тапты. Орыс жазбаларындағы деректерге қарағанда, осыдан кейін оның қол астындағы халықтың көпшілігі [[Каспий теңізі|Каспий]] маңына қоныс аударған.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Murat Utemuratov