Эйфель мұнарасы

2015-12-20T14:59:12Z

Medium69: /* Қызықты деректер */

{{Ғимарат
| ғимараттың аты = Эйфель мұнарасы
| шынайы аты = La Tour Eiffel
| бұрынғы атауы =
| балама аты =
| статусы =
| суреті = Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg
| ені =
| сурет атауы =
| позициялық карта = Франция
|lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =51 |lat_sec =29
|lon_dir = E|lon_deg =2 |lon_min =17 |lon_sec =40
|region = FR
|CoordScale =2000
| карта атауы =
| карта ені =
| ғимараттың үлкен жетістігі = 1889 — 1930 жылдар арасында ең биік құрылыс
| ізашары =
| ізбасары =
| ғимарат түрі = обсерватория, теледидар және радио тарату
| сәулет стилі =
| қолданылуы =
| орналасуы = Париж, Франция
| мекен жайы =
| қала =
| мемлекет =
| қазіргі жалдаушы =
| ғимараттың маңыздылығы =
| құрылысы басталды = 1887
| құрылысы аяқталды = 1889
| ашылған уақыты = 31 наурыз 1889
| жөнделген уақыты =
| жабылған уақыты =
| бұзылған уақыты =
| құны =
| жөндеу құны =
| биіктігі =
| сәулет өнері =
| төбесі =
| антеннаның төбесі = 324.00 м
| шатыры = 300.65 м
| ең соңғы қабат = 273.00 м
| обсерватория =
| құрылыс жүйесі =
| көлемі =
| диаметрі =
| басқа да өлшемдері =
| қабаттар саны = 3
| ғимараттың ішкі ауданы =
| лифтілер = 9
| тапсырыс беруші =
| иемденуші = Париж әкімшілігі
| басқарушы орган = Société d'Exploitation de la Tour Eiffel (SETE)
| сәулетшісі = Гюстав Эйфель
| сәулет фирмасы =
| салушы =
| инженері =
| инженер-құрылысшы =
| басқа да дизайнерлер =
| сметашы =
| бас мердігер =
| марапаттары =
| дүкендер саны =
| бөлмелер саны =
| көлік тұрағы =
| сайты =
}}

'''Эйфель мұнарасы''' ({{lang-fr|Tour Eiffel}}) - Париждің ең танымал сәулеттік туындысы. Өзінің әйгілі құрастырушысы Густав Эйфельдің атымен аталған. Париждің бұл нышаны уақытша ғимарат ретінде, 1889 жылғы әлемдік көрменің кіреберіс дарбазасы қызметін атқару үшін жобаланып, салынған болатын.<ref>{{cite web|url=http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/documentation/chiffres/page/tour_monde.html |title=The Eiffel Tower as a World monument |language={{Fr icon}} |publisher=Tour-eiffel.fr |date=2 сәуір 1996 |accessdate=24 May 2010}}</ref> Манхеттендегі Крайслер салынғанға дейін 40 жыл бойы әлемдегі ең биік мұнарасы болып саналды.

Teletex Holіday тур фирмасы жүргізген сауалнама қорытындысы бойынша, әлемнің 7 кереметінің ішінде Эйфель мұнарасы екінші орында тұр. Осы уақытқа дейін мұнараның үшінші қабатына 200 млн адам көтерілген. Ол бүгінде [[Франция]]ның символына ғана айналып қоймай, жылына 53 [[миллион]] евро әкелетін үлкен табыс көзіне айналды. [[2007 жыл]]ы Эйфел мұнарасының 120 жылдық мерейтойы аталып өткен болатын. [[2005 жыл]]ы осы мұнараның астына [[су]] қатырылып, [[мұз]] айдыны жасалынды.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том;</ref>

== Мұнараның туралы ==
[[Сурет:Tour Eiffel, July 1888.jpg|thumb|200px|[[1888 жыл]], [[маусым]], құрылыс кезі.]]
Эйфель мұнарасын Марс алаңында құрастыруға екі жылдан астам уақыт кеткен. Сол кездегі ең биік деп саналған [[Хеопс пирамидасы]] (137 м), Кельн шіркеуі және Ульм шіркеуінен (167 м) екі есе биік болған.

Францияның символына айналған Эйфель мұнарасының биіктігі – оның құзар басындағы антеннасымен қоса есептегенде 322 метр. Ал салмағы он мың тонна. Алып мұнара үш бөліктен тұрады. Ең үстінде орналасқан үшінші бөлім 274 метр биіктікте орналасқан. Оның төбесіне не лифтімен, не 1792 баспалдақпен жаяу көтерілуге болады.

Кезінде [[Гитлер]] [[Франция]]ны басып алғаннан кейін Эйфель мұнарасына шығуға келеді. Сол кезде лифті істемей қалып, ол 1792 баспалдақпен жаяу көтерілген деген аңыз бар.

Мұнараны бір мезгілде 10400 адам аралай алады. Оған жылына 6 миллион адам көтеріледі.

== Густав Эйфель ==
[[Сурет:Maurice koechlin pylone.jpg|нобай|Мұнараның алғашқы эскизі. Морис Кёхлен, [[1884 жыл]]]]
Оның атын өзін жасап шыққан конструкторы Густав Эйфельдің құрметіне қойған. Г.Эйфельдің жобасы 700 жобаның ішіндегі ең үздігі деп танылып, конкурсты жеңіп алады.

[[Густав]] Эйфель «Бостандық статуясының» темір құрылысын ойлап тауып жасаған, кейіннен оны Франция Америкаға сыйға тартты. Бүгінде ол [[АҚШ]]-тың символына айналып шыға келді.

== Эйфель мұнарасының құралымы ==

[[Сурет:Underneath Eiffel Tower by IvanAndreevich.jpg|thumb|Ейфел мұнарасы астынан көрініс.]]
Алып мұнара француздардың туындай үшке бөлінген. Алғашында оның бірінші қабатында мейрамханаға қажет бөлмелер, екінші қабатында лифтіні көтеруге арналған су қоймасы мен әйнек галереясындағы мейрамханалар орналасады. Ал үшінші қабатында астрономиялық және метеорологиялық обсерватория және физика кабинеті болған.

Эйфель мұнарасының бірінші бөлігі – 57 м биіктікте, екінші бөлігі – 115 м, ал үшіншісі – 274 м биіктікте орналасқан. Бүгінде оның әрбір қабатында барлар мен мейрамханалар және бақылау алаңдары бар. Оның ең үстіңгі қабатында маяк орналасқан. Оған түскен прожекторлардың жарығы 70 шақырым жерден көрініп тұрады. Мұнара басында физиктер жердің тартылыс күшінің принциптерін зерттеген, теңізшілер уақытты айырған. Оның төбесінен 140 шақырымға дейінгі аймақты шолуға болады.

== «Құбыжық скелет» ==

Кезінде Ги де Моппасан [[Эйфель]] мұнарасын «құбыжық қаңқаға» теңеген. Ол оны жек көргені сондай, франcуз элитасын оған қарсы қойып, оны қайтадан құлатып тастауға атсалысқан. Француз жазушысы: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
«Мен Эйфель мұнарасын көрмес үшін Эйфель мұнарасының ішінде отырып, мейрамханада тамақтанамын. Өйткені бұл мұнараның [[Париж]]ден көрінбейтін жері өзінің іші ғана болып тұр»,
</blockquote> – деген.

== Радио және телевидение==

=== FM-Radio ===
{| class="wikitable"
|- style="background:#ccc;"
!Бағдарлама
!Жиілік
!Қуаттылық
|-
| [[France Inter]] ||
|-
| [[Regional]] || 90,35 [[Герц|МГц]] || 3 [[ватт|кВт]]
|-
| [[France Culture]] || 93,35 [[Герц|МГц]] || 3 [[ватт|кВт]]
|-
| [[France Musique]] || 97,6 [[Герц|МГц]] || 3 [[ватт|кВт]]
|}

=== TV ===
{| class="wikitable"
|- style="background:#ccc;"
!Бағдарлама
!Арна
!Жиілік
!Қуаттылық
|-
| [[Canal+]] || 6 || 182,25 [[Герц|МГц]] || 100 [[ватт|кВт]]
|-
| [[France 2]] || 22 || 479,25 [[Герц|МГц]] || 500 [[ватт|кВт]]
|-
| [[TF1]] || 25 || 503,25 [[Герц|МГц]] || 500 [[ватт|кВт]]
|-
| [[France 3]] || 28 || 527,25 [[Герц|МГц]] || 500 [[ватт|кВт]]
|-
| [[France 5]] || 30 || 543,25 [[Герц|МГц]]|| 100 [[ватт|кВт]]
|-
| [[Métropole Télévision|M6]] || 33 || 567,25 [[Герц|МГц]] || 100 [[ватт|кВт]]
|}

==Қызықты деректер==
[[Сурет:Tour Eiffel - 20150801 15h30 (10621).jpg|нобай]]
*Мұнара салмағы 7 300 тоннаға жетеді.
*1889 жылы құрылыс жұмыстары біткен соң, Эйфель мұнарасы әлемдегі ең биік ғимарат деп танылып, қырық жылға жуық осы мәртебеге ие болды.
*Бұл күнде Эйфель мұнарасы Франциядағы ең биік ғимараттар арасында 5-орынға ие.
Мұнараны тот басудан сақтау мақсатында әр жеті жыл сайын бояу жұмыстары жүргізіліп, 50-60 тонна сыр кетеді.
*Эйфель мұнарасының шағын көшірмелері әлемнің бірқатар қалаларында бар: Лас-Вегас (АҚШ), Гаунчжоу және Шэньчжэн (Қытай), Слобозия (Румыния), Копенгаген (Дания), Варна (Болгария), Алматы (Қазақстан) және т.б

==Дереккөздер==
<references/>

[[Санат:Париж ғимараттары мен құрылыстары]]
[[Санат:Париж]]
[[Санат:Мұнаралар]]

{{stub}}

Мерекелік салют

2015-11-10T12:02:23Z

Medium69:

[[File:Fireworks in Paris, July 14.ogg|thumb|350px|[[Париж|Париждегі]] мерекелік салют]]'''Салют''' ({{lang-de|Feuerwerk}} - [[от]] шашу) — [[Мерекелер|мерекелерде]], салтанатты жиындарда құттықтау, құрмет көрсету, құрметпен қарсы алу кезінде жасалатын [[от]] шашу. [[Зеңбірек|Зеңбіректерден]], [[ракета|ракеталардан]], [[мылтық|мылтықтардан]] дүркін-дүркін ату, т.б. арқылы беріледі. Бұл құттықтаудың [[тәсіл]]дері мен [[әдіс]]тері, тәртібі арнаулы ережелерде көрсетіледі. Салют маңызды [[оқиға|оқиғаларды]], мерекелерді атап өткенде, шерулер өткізгенде, сонымен қатар [[әскер|әскери]] адамдарды [[жерлеу]] кезінде әскери [[құрмет]] көрсету үшін беріледі. 2-дүниежүз. соғыс жылдарындағы алғашқы артиллер. Салют 1943 ж. 5 тамызда [[Мәскеу]] қаласында жаудан [[Орел]], [[Белгород]] қалаларын азат еткен Брянск, Батыс, Орт., Степной және Воронеж майдандарының әскерлерінің құрметіне берілді.<ref>Қазақ Энциклопедиясы, 7 том</ref>

<gallery>
Сурет:Rheininflammen.jpg
Сурет:Krischbluetenfest-Hamburg.jpg
Сурет:Bratislava New Year Fireworks.jpg
Feu d'artifice - 300.jpg
Feu d'artifice - 302.jpg
Feu d'artifice - 306.jpg
</gallery>

==Пайдаланылған cілтемелер==
<references/>
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Мейрамдар]]

Жасуша жарғағы

2014-10-29T21:41:53Z

Medium69:

[[Сурет:Cell membrane drawing-en.svg|thumb|upright=1.2|Жасуша жарғағы]]'''Жасуша жарғағы''' (''клеточная мембрана''); ({{lang-el|cytolemma, plasmolemma}} ''kytos'' — жасуша; ''lemma'' — қабықша, жарғақ) — жасушаның тірі заты — [[протоплазма]]ны сыртынан қаптап, оны сыртқы ортадан бөліп және онымен байланыстырып тұратын жарғақ. [[Жасуша]] жарғағы ''байланыс, тосқауылдық (барьерлік) қызметтер'' атқарумен қатар, жасушаның сыртқы пішінін анықтайды. [[Жасуша]] жарғағының негізін [[липопротеид]]ті [[мембрана]] құрайды, оның орташа қалындығы 10 нм. Жасуша жарғағының сыртқы бетінде ғликокаликс қабаты, ал оның ішкі бетінде субмембраналы тіректік-жиырылғыш аппарат орналасады. [[Плазмолемма]] сыртқы және ішкі протеинді, ортаңғы [[билипид]]ті қабаттардан құралған. [[Жасуша]] жарғағы жасушаны зақымданудан және сыртқы ортаның қолайсыз әсерлерінен корғайды. Плазмолемманың сыртқы бетінде әртұрлі гормондарды, медиаторларды, ерекше антигендерді анықтайтын рецепторлар болады.<ref>Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі / — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009 жыл. ISBN 9965-822-54-9</ref>
==Дереккөздер==
<references/>

[[Санат:Биоморфология]]
[[Санат:Биология]]
[[Санат:Морфология]]

Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Эйфель мұнарасы

Мерекелік салют

Жасуша жарғағы