Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Әнес Төлендіұлы Сарай

2026-07-08T08:26:40Z

Kaiyr: /* Толығырақ */

{{Жазушы
|Есімі = Әнес Төлендіұлы Сарай
|Суреті =
|Туған күні = 21.11.1937
|Туған жері = {{туғанжері|Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар ауданында (Астрахан облысы)}}
|Қайтыс болған күні = 2.2.2021
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{KAZ}}
|Ұлты = [[қазақтар|қазақ]]
|Мансабы = [[жазушы]], [[драматургия|драматург]], [[журналист]]
|Шығармашылық жылдары =
|Бағыты =
|Жанры = [[проза]], [[тарихи жанр]]
|Шығармалардың тілі = [[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|Дебюті =
|Марапаттары =
{{{!}}
{{!}}{{Барыс ордені}}{{!}}{{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}
{{!}}}
|Сыйлықтары = {{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}
|Қолтаңбасы =
}}
'''Әнес Төлендіұлы Сарай''' ([[1937 жыл]]ы [[21 қараша]]да [[Ресей]] [[Астрахан облысы]] [[Володар ауданы]] Құрмалай селосында туған) — қазақ [[жазушы]]сы, [[драматургия|драматург]], [[журналист]]. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] ([[2002]]). [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] ([[1992]]). [[Барыс ордені|Барыс]] және [[Парасат ордені|Парасат]] ордендерінің иегері атанған.

== Толығырақ ==
* Әнес Төлендіұлы [[1937 жыл]]ы [[21 қараша]]да [[Ресей]] [[Астрахан облысы]] Володар ауданы Құрмалай селосында дүниеге келген. [[Байұлы]] тайпасы [[Адай]] руынан шыққан.
* [[1965 жыл]]ы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің филология факультетін бітірген.
* Балық аулау кәсіпшілігінде жұмыс істеген. Кеңес Армиясы қатарында болған.
* [[1964]] - [[1965]] жылдары «Егемен Қазақстан», «Жас Алаш» газеттерінде әдеби қызметкер, Балқаш қалалық телевизиясында аға редактор (1966)
* [[1967]] - [[1971]] жылдары «Жас Алаш» газетінің [[Батыс Қазақстан облысы]] бойынша тілшісі, бөлім меңгерушісі болды.
* [[1971]] - [[1982]] жылдары «Жазушы» баспасында редактор, бөлім меңгерушісі
* [[1982]] - [[1984]] жылдары [[Қазақстан Жазушылар одағы]]нда әдеби кеңесші
* [[1978]] - [[1997]] жылдары «Жазушы» баспасында Бас редактордың орынбасары, Бас редактор боп істеді.
* [[1998 жыл]]дан шығармашылық жұмыста<ref>Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық.
Алматы, "Білім" баспасы. 2005 жылы — 576 бет.ISBN 9965-09-134-Х</ref>.
[[Сурет:А._Т._Сарай_место_захоронения.jpg|нобай|оңға]]
* Қазақстан Ұлттық пантеонында жерленген.

== Шығармашылығы ==
* «Мүнарлар шақырады» деген атпен алғашқы әңгімелер жинағы 1969 жылы жарық көрді. 1989 жылы орыс тілінде «Қараша айы келгенде» кітабы шықты. «Қу тазша», «Ару Алматы», «Мұқым менің», «Аңсау», «Тымырсық» пьесаларының авторы. «Біз — жастармыз», «Атаман Анненковтың күйреуі» фильм-дерінің сценарийлерін жазған. «Еділ-Жайық» романы үшін 1992 жылы ҚР Мемлекеттік сыйлығына ие болған.
* Мұнаралар шақы-рады. Әңгімелер мен повестер. А., «Жазушы», 1969; Қараша өткен соң. А., «Жазушы», 1971; Боз қырау. Әңгімелер мен повестер. А., «Жазушы», 1973; Тосқауыл. Роман. А., «Жазушы», 1976; Алтын арал. Роман. А., «Жазушы», 1984; Ақ тымық күн. Роман. А., «Жазушы», 1989; Асылдық сын ығы. Роман. А., «Жазушы», 1996; Исатай - Махамбет тарихы, А., 1997; Адайлардың арғы тарихы. Роман. А., 1998.''<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық – Алматы: “Ан Арыс” баспасы, 2009 жыл – 480 бет. ISBN 978-601-7130-43-5</ref>

== Марапаттары ==
* [[1992]] — «Еділ-Жайық» романы үшін [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері]] атанды.
* [[2002]] — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (құрметті атағы)
* [[2012]] — ҚР Президентінің жарлығымен [[Парасат ордені]]мен марапатталды
* [[2017]] — ҚР тұңғыш президентінің қолынан ІІІ дәрежелі [[Барыс ордені]]мен марапатталды ([[Астана]] [[Ақорда (резиденция)|Ақорда]] [[13 желтоқсан]] [[2017 жыл]]).
* ҚР көптеген мерекелік медалдармен және ҚР Президентінің жеке алғыс хаттарымен де марапатталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]

Сам-Матай болысы

2026-07-07T17:29:38Z