https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Hbsh+nis+Moldakhmetova+Togzhan 2026-09-08T01:21:59Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_(%D0%B4%D3%99%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%88) 2021-04-19T05:11:37Z

<p>Hbsh nis Moldakhmetova Togzhan: </p> <hr /> <div>[[Сурет:Chilli and Ginger, Harar (8102338264).jpg|thumb|right|200px|]]<br /> '''Жанжабіл''' — [[Аптекалық жанжабіл]]дің тамыр сабағынан жасалған [[дәмдеуіштер]]. Аспаздықта және медицинада қолданылады.<br /> <br /> == Түрлері ==<br /> Дайындау тәсіліне байланысты Жанжабілдің 2 түрі айқындалады:<br /> * ақ жанжабіл — сыртқы қалың қабатынан тазаланған тамыр сабақтары;<br /> * қара жанжабіл — тазартып өнделмеген тамыр сабақтары.<br /> Қара жанжабілдің иісі күштірек, дәмі ащылау болады.<br /> <br /> ==Химиялық құрамы==<br /> Құрғақ тамыр сабақтарында:<br /> * Эфирлік майлары 1,5—3 %, <br /> * [[цингиберен]] терпені — 70 %-ға дейін, <br /> * [[камфен]], [[цинеол]], [[бисаболен]], [[борнеол]], [[цитраль]], [[линалоол]] терпендер - аз мөлшерде<br /> * [[аскорбин қышқылы]], [[тиамин]], [[рибофлавин]] дәрумендері<br /> * [[Аминқышқылдар|аминоқышқылдар]] &lt;ref&gt;Блинова К. Ф.,Ботанико-фармакогностический словарь: Справ. пособие [http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/botaniko-farmakognost_slovar1990.djvu],М.,Высш. шк.,1990,191 бет,isbn=5-06-000085-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Дәмдеуіштің ащы дәмін ''гингерол'' терпені береді.<br /> <br /> == Қолдануы ==<br /> Аспаздықта дәмдеуіш ретінде көбіне жанжабілдің сұр-сары ұнтағын қолданады. Кондитерлік тағамдарға, ішімдіктерге, консервілегенде хош иістенгіш ретінде пайдаланады. [[Азия]] елдерінде суши және роллдардың қасына жеке түрінде беріледі, жанжабілдің бұл түрі [[гари]] деп аталады. <br /> <br /> &lt;gallery&gt;<br /> Apfel-Chili-Chutney im Glas.jpg<br /> ChewyGingerCookies.jpg<br /> Ginger brulee tartlets.jpg<br /> HK Food 薑蔥炒蟹 Fried Crabs with Ginger n Spring Onion.JPG<br /> Korean ginger snack-Pyeongang-01-2.jpg<br /> Tiramisú de Te Verde con Jengibre (2931311988).jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> Медицинада жанжабіл тамыр сабағы ({{lang-la|Rhizoma Zingiberis}}) қабынуға қарсы дәрі ретінде ауыз қуысын, тамықты шаю үшін қолданады. Шикізаттан тұнбалар, тұндырмалар жасалады. <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Аспаздық]]</div>

Hbsh nis Moldakhmetova Togzhan https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B 2021-02-15T12:55:09Z

<p>Hbsh nis Moldakhmetova Togzhan: </p> <hr /> <div>'''Жауырыншы''' — [[жауырын |жауырын сүйегіне]] қарап болашақты [[Болжау|болжайтын]] адам. Олар жөніндегі деректер [[батырлар жыры|батырлар жырында]], [[ертегі|ертегілерде]] жиі кездеседі. Жауырыншылар адамның тісі тимеген қойдың жауырынының етін сылып тастап, кептіргеннен кейін, отқа салып қарап отырып [[соғыс]], [[жорық]] нәтижесін болжап, оған қарсы [[айла]] жасап отырған. Жауырыншылық тек [[көшпенді халық|көшпенді халықтарға]] ғана тән [[өнер]]. Онымен, көбінесе, [[батыр|батырлардың]] өздері айналысқан. Мысалы, [[Қазтуған жыры|Қазтуған жырында]] айтылатын [[Қара Бұқан батыр]], қазақ-жоңғар соғыстарына қатысушы [[Жасыбай]], [[Ханкелді]] батырлар да Жауырыншы болған. Соғыс кезінде батырлардың ғана емес, Жауырыншылардың өнері мен күші де сынға түскен. Мысалы, бір аңыз әңгімеде Жасыбай батыр мен [[қалмақ ]] жауырыншысының айқасы айтылады. “''Есепшіні жұт алады, жауырыншыны жау алады''”, — деген қазақ мақалы Жауырыншылық өнердің соғыспен және әскерилер қауымымен тікелей байланысты екенін көрсетеді. Қазақтардың жауырынмен болжам айтатыны [[Радлов]] пен [[Паллас|Палластың]] еңбектерінде де кездеседі. Бейбіт заманда Жауырыншы [[ақсарбас қой|ақсарбас қойдың]] ақ жоңқа жауырынын аударып-төңкеріп отырып сөйлейді. Жауырынның етегі жалпақ, ойықтау болса малы көп, бай болады, қазан шұңқыры терең болса дастарқаны мол, өмірі жайлы, жылдан аман-есен шығады деген. Қыр сүйегі биік үшкірлеу болса, аты жүйрік, қыр сүйегінің майысқан жері сұқ саусаққа ілініп тоқталса, түйе-сиыр өріске толады дейді. Ол доғалдау келсе, дәулеті шалқиды, іргеден [[құт]] кетпейді деп жорыған. Жауырын сүйек қалың болса, қоғам тыныш болады. Жауырын алақанында алашұбар дақ болса, ел іші ала, кереге басы пәле, жаугершілік болады, қыр сүйек ұзын болса, ғұмыр жасы ұзақ, үрім бұтағы да жетіледі деп байлам айтып, [[долбар]] жасайды.<br /> <br /> ==Сілтеме==<br /> Қазақ энциклопедиясы<br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Hbsh nis Moldakhmetova Togzhan