https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Hardworking 2026-04-18T14:17:20Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%BE%D1%80 2012-08-11T14:07:58Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Серпілмелі тор''' (итал. ba- tutta-ұрылу), секіру кезінде қолданатын әдістерді меңгеру үшін жатт...</p> <hr /> <div><br /> '''Серпілмелі тор''' (итал. ba- tutta-ұрылу), [[секіру]] кезінде қолданатын әдістерді меңгеру үшін жаттығулар жасауға арналған, [[акробаттар]], суға секірушілер, [[гимнастар]] және басқалар пайдаланатын арнайы көрмеге резеңке серіппелермен, [[болат]] бұрандалармен көлденең тартылған тоқыма [[тор]].&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%B6%D1%96%D0%BF 2012-08-11T14:05:25Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Секіретін жіп''', көркем гимнастикада және тағы да басқа көптеген спорт түрлерінде (жаттығу...</p> <hr /> <div><br /> '''Секіретін жіп''', көркем гимнастикада және тағы да басқа көптеген [[спорт]] түрлерінде (жаттығулар мен [[жарыстар]] үшін) пайдаланатын шетінде екі сабы бар ширатылған немесе резеңке [[жіп]].&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%83_%D1%88%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 2012-08-11T14:04:31Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Сезіну шалттығы,''' күтпеген жерден қимылдың тез басталып, белгілі бір уақыт аралығына дей...</p> <hr /> <div><br /> <br /> <br /> '''Сезіну шалттығы,''' күтпеген жерден қимылдың тез басталып, белгілі бір [[уақыт]] аралығына дейінгі шапшаңдық өлшемі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BC_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88%D1%8B 2012-08-11T14:03:06Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Сезім талдауышы''', дененің кеңістікте қозғалуы мен қалпын реттеуге және қимыл-қозғалыстағы ...</p> <hr /> <div><br /> '''Сезім талдауышы''', дененің кеңістікте қозғалуы мен қалпын реттеуге және қимыл-қозғалыстағы жагдайды талдауға қатысатын [[адам]] денесіндегі күрделі [[жүйке]] құрылымы.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 2012-08-11T14:01:58Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Саптың тереңдігі''', бірінші қатар мен соңғы қатардың арасы немесе сапта бірінші тұрған [[ад...</p> <hr /> <div><br /> '''Саптың тереңдігі''', бірінші [[қатар]] мен соңғы қатардың арасы немесе сапта бірінші тұрған [[адам]] мен ең соңында тұрған адамның арасы.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80_(%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%83) 2012-08-11T14:00:09Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Саптық пәрмендер''' (бұйыру), спортпен шұғылдану кезінде дауыстап, белгі беріп, жеке орындау...</p> <hr /> <div><br /> '''Саптық пәрмендер''' (бұйыру), спортпен шұғылдану кезінде дауыстап, [[белгі]] беріп, жеке орындаумен, шартты қимылдарымен берілетін [[бұйрық]].&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%83 2012-08-11T13:59:03Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Сапты қайта құру,''' кез келген қимылы үстінде сапты қайта құруға болады. Бір катардан екі (үш) ...</p> <hr /> <div><br /> '''Сапты қайта құру,''' кез келген қимылы үстінде сапты қайта құруға болады. Бір катардан екі (үш) т.б. [[қатар]] құрып [[сап]] жасауға, саптан бір ([[екі]], үш) т.б. қатарлар жасалады. Мысалы: &quot;Үш- үштен (төрт-төрттен) сап құрап солға бұрыл!&quot; бұйрығы т.б.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BF_%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2012-08-11T13:57:26Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Сап жаттығулары''', сапқа тұрған топтардың қалыптасу, ажырасу, басқа да бөліну, бірігу ...</p> <hr /> <div><br /> <br /> <br /> '''Сап жаттығулары''', сапқа тұрған топтардың [[қалыптасу]], [[ажырасу]], басқа да бөліну, [[бірігу]] және қатармен қозғалу сияқты сапта жүру жаттығуларына байланысты әрекеттер.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2012-08-11T13:55:31Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Санитарлық ережелер,''' дене тербиесі және спорт бойынша жаттығу ететін орынның күтіліп-...</p> <hr /> <div><br /> '''Санитарлық ережелер,''' [[дене]] тербиесі және [[спорт]] бойынша жаттығу ететін орынның күтіліп-үсталуы дене жаттығуларымен шұғылдану үшін қажетті жағдайды қамтамасыз ету мақсатында спорттық [[ғимарат|ғимараттарды]] арнайы жабдықтау мен пайдалануға, қондыруға қойылатын ресми белгіленген міндетті санитарлық - гигиеналық талаптар.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B3%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 2012-08-11T13:54:29Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Санитарлық-гигиеналық қадағалау''', дене жаттығуларымен шұғылданатын орындар мен жағд...</p> <hr /> <div><br /> '''Санитарлық-гигиеналық қадағалау''', [[ден|дене]] жаттығуларымен шұғылданатын орындар мен жағдайларды қадағалау - дене тәрбиесіндегі дәрігерлік бақылау жөніндегі жүмыстың негізгі бөлімдерінің бірі, жаттығулар мен спорттық жарыстарды өткізудің тиісті жағдайларын қамтамасыз етуге көмектеседі. Дене жаттығуларымен шұғылданатын орынды санитарлық-гигиеналық қадағалауға жұмыс жасап тұрған ережелер негізінде мемлекеттік санитарлық инспекцияның жергілікті органдары жүзеге асыратын спорттық құрылыстарды жобалау мен салудағы сақтандыратын санитарлық қадағалау және жаттығу орнының ұсталуының белгілеген санитарлық ережелерінің орындалуына күнделікті қадағалау жатады. Соңғысы спорттық базаны қамтитын дәрігерлер сондай-ақ жергілікті [[санэпидстанция]] қызметкерлері тарапынан жүргізіледі. Тексеруге залдардың, алаңдардың, мұз айдындарының және басқалардың қызмет көрсететін бөлмелердің (шешініп киінетін, шайынатын орындардың және басқалардың) уақытылы тазалау, желдету жағдайы, [[жарық]], жылу, әуіздегі судың тазалығы, құрал-жабдықтардың жағдайы және басқалары жатады. Шұғылданушылардың денсаулығына зиян келтіретіндей, гигиеналық талаптардың бұзылғанын байқағасын дәрігер жаттығу жетекшісі, [[жарыс]] төрешісі немесе спорттық базаның әкімшілігі арқылы кемістіктерді тез жоюдың шарасын алуы тиіс.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%B3_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B2 2012-08-11T13:53:00Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Олег Викторович Рогозов''' (1.01. 1939, Воронеж қаласы., РФ), 1992 жылдан спорттық медици-на федер...</p> <hr /> <div><br /> '''Олег Викторович Рогозов''' (1.01. 1939, [[Воронеж]] қаласы., РФ), [[1992]] жылдан спорттық медици-на федерациясының Президенті, ҚР ҰОК (НОК) медицина комиссиясының төрагасы. Караганды Медицина институтының емдеу факультетін 1963 ж. бітіргеннен кейін Караганды облысында емдеу-денешынықтыру диспансерінің дәрігерлік бақылау және емдеу денешынықтыру белімінің меңгерушісі. 1969-70 ж.ж. &quot;[[Қайрат]]&quot; футбол командасының дәрігері. 1970- 74 ж.ж. [[Апматы]] облысындағы дәрігерлік- денешынықтыру диспансерінің дәрігері. 1974-2002 ж.ж. респ. дәрігерлік-денешынықтыру диспансерінің бас дәрігері. Ұлттық олимпиада құрама командасы қүрамында Атланта, Нагано, Лиллихаммер, Барселона қалаларында Олимпиадаға қатысты. &quot;Құрмет белгісі&quot; орденімен, ҚР ЖК 20 грамотасымен, &quot;Денсаулық сақтау ісінің үздігі&quot; және КСРО дене тәрбиесінің үздігі&quot; белгілерімен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%93%D0%B5%D0%B2%D1%88%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%B8%D0%BA 2012-08-11T13:51:50Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Семен Гевшаевич Резник''' (15.02.1936 Виница қаласы, Украина), жоғары дәрежелі спорт дәрігері, ...</p> <hr /> <div><br /> '''Семен Гевшаевич Резник''' (15.02.1936 [[Виница]] қаласы, [[Украина]]), жоғары дәрежелі спорт дәрігері, шахматтан ҚР-ның ЕСШ-сы (2005). Омбыдағы әскери-медицина ([[1957]]), Ақтөбе мемлекеттік медицина университетін ([[1975]]) бітірген. 1961-2002 ж. арасында Ақтөбе облысының дене тәрбиесі диспансерінің бас дәрігері. Ол көптеген республикалық, бүкілодақтық, халықаралық жарыстарда дәрігерлік қызметті басқарды. Ол дәрігерлік қызметке қоса үлкен спортты да қатар алып жүрді. [[Шахмат]] пен дойбыдан бірнеше рет республиканың чемпионы, жүлдегері атанды. М.Таль-А.Получаевский матчының, (1986-Алматы), Әлем кубогінің (1989-Москва), дойбыдан Азия (2005), Әлем чемпионаттарының (2006-Москва), Кубогінің КСРО чемпионатының (1991-Азов) атқарушы директоры болды. Қазақстан Республикасының спортына еңбек сіңірген қайраткері (2005).&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2012-08-11T13:50:48Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Евгений Тимофеевич Петренко''' (25.09.1946, Золчевск, Украина), Қазақ дене тәрбиесі институтын ...</p> <hr /> <div><br /> '''Евгений Тимофеевич Петренко''' (25.09.1946, Золчевск, [[Украина]]), [[Қазақ]] дене тәрбиесі институтын (1967) және П. Лесгафт атындагы Дене тәрбиесі институтың физиология кафедрасының аспирантурасын (1972) бітірді), биология ғылымының кандидаты (1978), проффессор (2003). ҚР еңбек сіңірген өнертапқышы (1992). 1976 ж. Қазақ дене тәрбиесі институтында ЕДШ-ның, массажбен [[биомеханика]] окытушысы. 2003 ж. ЕДШ-ы, массаж және денені қалыпқа келтіру кафедра меңгерушісі. 150-ден астам жарияланымдар мен 100- ден астам жаңалықтардың авторы. Е.Петренконын басшылығымен жас өнертапқыштардың дүниежүзілік Бірінші көрмесінде (Болгария, [[1985]] &quot;Адам, отбасы, қоғам&quot; мерекелік көрмесінде (АҚШ, 1987) көрсетілген, КСРО ХШЖК-нің (ВДНХ) алтын медаліне ие болған, қозғалыс кедергісіне қарсылықты арттыру үшін &quot;Альфа-ырғақ&quot;, сөйтіп наградалар мен жұртшылықтың мақұлдануына ие болды. Электрорефлексотерапия үшін жеке пайдаланатын портативтік медицина жабдықтардың кешені дайындалып енгізілді, бұлар Қазақстанда көптеп шығарылады. Олар үй жағдайында шаршауды, бас ауруын түсіруге, жүйке-ет аппаратындағы жарақатты емдеуге мүмкіндік жасайды. ТМД елдерінде алғаш рет отандық ЭВМ негізінде ағзадағы [[нейрофизиология]], электрофизиология, және биоэлектромеханика процестерді автоматты түрде талдап, өңдеуге &quot;САЙМБА&quot; жүйесі дайындалды, бұл да КСРО ХШЖК- ның алтын медалі мен 1-дәрежелі дипломына ие болды. Петренко Е.Т. синтетикалық жамылғылардың физикалық-механикалық қасиеттерін биомеханикалық тұрғыдан бағалау үшін құрылымдар кешенін дайындап шығарды. Жаңалықтар денешынықтыру мен спорт, денсаулық сақтау, білім беру және ғылым саласына енгізілді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D1%80%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2012-08-11T13:48:20Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Орнықты жағдай,''' бұл аэробтың тұрақты қуаттылықтығы дене жаттығуларына байланысты жағдай,...</p> <hr /> <div><br /> <br /> <br /> '''Орнықты жағдай,''' бұл аэробтың тұрақты қуаттылықтығы дене жаттығуларына байланысты жағдай, ол бұлшық еттердің жұмысқа қосылуының басында организмдегі жылдам өзгерістерден (төселгеннен) кейін қалыптастырады. Орнықты жаттығудың дамуының негізгі керсеткіші оттегіні пайдаланудың тұрақтануы болады. Қажығандық жұмыс қабілетінің төмендегендігінен көрініс беретін ағзаның ұзақ немесе қиналысты функционалды белсенділігінің нәтижесінде туындайтын жагдайы. Ауыр жұмысты адамның сезінуі &quot;шаршау&quot; атауымен белгіленеді. [[Ақыл-ой|Ақыл-ойдың]] шаршауы және дененің шаршауы деп айыру қабылданған, бірақ бұлардың арасында айқын байқалатындай шек жоқ. [[Шаршау]] тіршілікпен сыйыспайтын функционалдық және биохимиялық өзгерістер туындайтын шектен оның шығып кетуіне [[жол]] бермейтін ағзаның езіндік қорғаныс реакциясы болып табылады. Бүл реакцияның жай, жұмысты алда да жалғастыруды қиындататын және жұмыс қабілетін шектеуге әкеп соғатын функциялардың үйлесім- ділігінің бұзылуынан тұрады.Жұмыстағы шаршағандықты азайтудың тиімді құрапы - функционалдық бірліктердің жұмысын ауыстырып отырып, жұмыс пен демалуды дұрыс кезектестіру.<br /> <br /> Спортпен шұғылдануда шаршаудың басталуын жаттығудың түрліше құралдарын, әдістері мен түрлерін пайдалана, сондай-ақ олар өткізілетін жағдайды өзгерте отырып қашықтауға болады, бірақ демалу арқылы ғана демалуға болады, оның жаттығулар арасындағы ұзақтығын спортшының жаттыққандық дәрежесінде, жүктемесінің сипаты мен шамасына байланысты белгілейді. Шаршамау болдырмау мен жұмыс қабілетін қалыпқа келтіруге кейбір азықтық стимуляторлар, атап айтқанда витаминдер көмектеседі. Дегенмен де осы мақсатта фармакологиялық заттарды пайдалану адам денсаулығына жағымсыз әсер етуі де мүмкін.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%95%D0%BA%D0%BF%D1%96%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2012-08-11T13:46:30Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Екпін Қасымұлы Нұрмағамбетов''' (26. МЩЬ 06.1935, СҚО, Арықбалық ауданы Мәдениет ауылы 1999 Алматы.)...</p> <hr /> <div><br /> '''Екпін Қасымұлы Нұрмағамбетов''' (26. МЩЬ 06.1935, СҚО, Арықбалық ауданы [[Мәдениет]] ауылы 1999 Алматы.), м.ғ.к. (1962), м.ғ.д. J (1975), профессор., Қаз СТА-ның спорттық медицина және [[гигиена]] кафедрасының меңгерушісі (1979-98. АММИ-ның санитарлық-гигиеналық факультетін [[1958]] жылы бітіргеннен кейін СҚО-ның Шортанды СЭС-да санитарлық дәрігер болып істеді, кейін өлкелік [[патология]] институтының аспирантурасында оқыды. 1961-1978 ж. Өлкелік патология институтында кіші ғылыми қызметкер, әлеуметтік гигиена және денсаулықты сақтауды ұйымдастыру бөлімінде меңгеруші болды. Профессор Нұрмағамбетов Е.Қ. 70-тен астам гылыми және оқу-әдістемелік еңбектердің авторы, мамандар мен жас ғалымдардың бір тобын тәрбиелеп шыгарды.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2012-08-11T13:45:14Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Медициналық қорытынды''', дәрігерлік тексеру, дәрігерлік-педагогикалық бақылау және өзіне ...</p> <hr /> <div><br /> '''Медициналық қорытынды''', дәрігерлік тексеру, дәрігерлік-педагогикалық [[бақылау]] және өзіне де мәліметтер негізінде жасалынған, денешынықтыру және спортпен шүғылданудың әсеріне қатысты дәрігердің практикалық түжырымы. Алғашқы дәрігерлік тексерістегі қорытындыда тексерілушінің [[денсаулық]] жағдайының, [[дене]] дамуы мен дайындығының сипаттамасы, [[жаттығу]] мен жарысқа жіберу, жібермеу жөніндегі нұсқау, денешынықтыру және спортпен шүғылданудың тәртібі мен әдістері, емдік және сақтандыру мақсатындағы үсыныстар болады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D1%81 2012-08-11T13:44:12Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Медициналық кодекс''',олимпиядалық хартияның тарауы, олимпиядалық жарыстың қатысушыларына д...</p> <hr /> <div><br /> '''Медициналық кодекс''',олимпиядалық хартияның тарауы, олимпиядалық жарыстың қатысушыларына допингтік заттарды қолдануға рұқсат етпейді, спортшыларды медициналық [[бақылау]] жөніндегі ережелерді қамтыған. ХОК-тың Лозаннадағы [[1975]] жылғы 76-сессиясында бекітілген. Медициналық [[кодекс]] сейкес олимпиядалық жарыстарға қатынасушылардың бәрі ХОК- тың медициналық комиссиясының ережелері бойынша медициналық бақылау мен тексеруден етуі тиіс. Жарысқа қатынасушы әйелдер қай жынысқа жататындығына байланысты бақылаудан өтуі міндетті. Егер спортшы [[допинг]] қолданса неме-се медициналық бақылаудан өтуге қарсылық білдірсе Медициналық кодекс жарыстан шеттетуді қарастырады. Командалық есеп жүргізілетін жарыста ко¬манда мүшелерінің бірі допинг қолданғаны үшін осы спортшы қатынасқан жарыста командаға жеңіліс есептелінеді. Медициналық кодексті сақтауды ХОК-тың Медициналық комиссиясы қамтамасыз етеді, оның ұсыныстары бойынша ХОК-тің атқару комитеті Медициналық кодексті бұзған спортшыны жазалау жөнінде шешім қабылдайды (олимпиадалық медальдан айыруға дейін). Мұндай жағдайда ХОК атқару комитетінің шешімі тиісті халықаралық және үлттык спорт бірлестіктері тарапынан спортшыны тәртіпке шақырудан құтқармайды. Рұқсат етілмейтін допингтік заттардың тізімі, медициналық кодекске ресми түсінікте ХОК-тің медициналық бақылау жүргізуі жөніндегі кітапшада баяндалған.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2012-08-11T12:28:15Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Медициналық бақылау''', жарысқа қатысушылардың олимпиадалық ойындарда (О.о) ынталандыратын д...</p> <hr /> <div><br /> '''Медициналық бақылау''', жарысқа қатысушылардың олимпиадалық ойындарда (О.о) ынталандыратын допингтік заттарды жарысқа қатысушылардың қолдануын (допингтік бақылауды) және әйелдердің жарысына екі жыныс белгісі бар адамдардың қатысуын (жынысын бақылау немесе тек әйелдер ғана ететін сексбақылау) болдырмау мақсатын көздейді. Олимпиадалық хартияның М.к-не сәйкес М.к. тиісті ХСФ-ның спорттың әрбір олимпиадалық түрі үшін бекіткен тәртібімен ХОК-тің медициналық комиссиясы белгілеген ережелерге сәйкес жүзеге асырылады. Допингтік бақылау Олимпиадалық ойындарда алғаш рет [[1968]] жылы жүргізілді. [[Әйел]] спортшылардың жынысына қатыстылығы жөніндегі бақылау (өмірде бір ғана рет) жарыстың басталуына 48 [[сағат]] қалғанда дейін олимпиадалық қалашықтың ар¬найы зертханасында жүргізіледі. Талдау ауыз қуысының сілекей қабығын қырып алу бойынша жүргізіледі (Х-Хроматиннің бар, жоғы анықталады). Нәтиже анықталмаса спортшы әйел мед. комиссия төрағасының нұсқауы бойынша медициналық [[қосымша]] тексеруге жіберіледі. Медициналық [[комиссия]] берген [[куәлік]] (суретімен) бақылаудан өтушіге алдағы барлық жарыстарға қатысуға рұқсат етеді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2012-08-11T12:24:16Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Құсманов Асқар Мұсаұлы''' (7.06.1953, Алматы), спорттық дәрігер, футболдан ҚР-ның ЕСЖ-сы (1982). ...</p> <hr /> <div><br /> '''Құсманов Асқар Мұсаұлы''' (7.06.1953, [[Алматы]]), спорттық [[дәрігер]], футболдан ҚР-ның ЕСЖ-сы ([[1982]]). АММИ-ның бітіргеннен кейін (1979) Республикалық Дәрігерлік денешынықтыру диспансерінің функционалдық диагностика және дәрігерлік бақылау бөлімінде спорт дәрігері болып жұмыс жасады. [[КСРО]] халықтарының 2 спартакиадасында (1982,1986), Еуропа чемпионатында медициналық бақылауды қамтамасыз етуге қатысты. Алматы &quot;Д&quot; көгалдағы хоккей, допты хоккей шеберлерінің командасында жұмыс жасады. 1990 жылы Атырау медициналық институтына жұмысқа жіберілді, спорт, медицина кафедрасын басқарды, ондағы спорт факультетінде қыз балалардың &quot;Шағала&quot; [[футбол]] командасын ұйымдастырды, ол кейіннен КСРО-дағы, сосын [[ТМД]]-ғы ең күшті командалардың бірі болды. [[1991]] жылы әйелдер арасындағы КСРО чемпионатына қатыса отырып, &quot;Шағала&quot; командасы 6-орын, 1992 жылы ТМД чемпионатында 3-орын алды. 1992 жылы &quot;Шағала&quot; командасының негізінде ҚР-ның футболдан әйелдер командасы құрылып, оның жаттықтырушылығына Құсманов тағайындалды. 1994 жылдан бастап &quot;Намыс&quot; (Алматы), АДК (Алматы), &quot;Мұнайшы&quot; ([[Ақтау]]) ерлер футбол командасының жаттықтырушы-дәрігері болып қызмет істеді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 2012-08-11T12:19:18Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Туризмдегі қамсыздандыру''' туристік жорық жасағанда табиғи кедергілерден етудегі қауіпс...</p> <hr /> <div><br /> '''Туризмдегі қамсыздандыру''' туристік [[жорық]] жасағанда табиғи кедергілерден етудегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатын көздейтін шаралардың бірі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 2012-08-11T12:18:12Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Самбодағы қамсыздандыру''', қарсыласына зақым келтірмей-ақ қол және аяқтармен жылдам әр...</p> <hr /> <div><br /> '''Самбодағы қамсыздандыру''', қарсыласына [[зақым]] келтірмей-ақ [[қол]] және аяқтармен жылдам әрекет етуі (жұлқу, итеру және соққы жасамай ұстау) орындау біліктілігі құламай-ақ лақтыру сәтінде қарсыласын ұстап қалу қабілеттілігі; құлап бара жатып лақтыруда бүкіл денесімен оған құламау, қарсыласы жерге баспен түспейтіндей етіп лақтыру біліктілігі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 2012-08-11T12:16:45Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Гимнастикадағы қамсыздандыру:''' а) өзін қауіпсіздендіруге - гимнасттың жаттығуды орындауын ...</p> <hr /> <div><br /> '''Гимнастикадағы қамсыздандыру:''' а) өзін қауіпсіздендіруге - гимнасттың жаттығуды орындауын бапкер мұқият бақылайды және құлауға әкеп соғатын сәтсіз қимыл немесе [[әрекет]] жағдайында спортшыны қолдауға; ә) қолдауға - жаттықтырушы оқушының жаттығуды орындауына көмектеспей-ақ не кедергі келтірмей-ақ шәкіртін демеп ұстайды; б) өзін-өзі қауіпсіздендіруге - жаттығуды сәтсіз орындауға құлау мен [[жарақат]] алудан сақтайды.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 2012-08-11T12:14:38Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Қамсыздандыру''' қатысу мен оқу-жаттығу процесінде спортшылардың денсаулығын сақтау мен қау...</p> <hr /> <div><br /> '''Қамсыздандыру''' қатысу мен оқу-жаттығу процесінде спортшылардың денсаулығын сақтау мен қауіпсіздігін қамтамасыз ететін шаралар жүйесі. Қамсыздандыру бойынша шаралар жүйесі (жарыс барысындағы) ережемен белгіленеді. [[Төрешілер]] алқасы [[қатысушылар]] мен көрермендердің қауіпсіздікке көзқарасын, жарыс өтетін орынды, көпшілік пайдаланатын құралдар мен жабдықтарды, жарысушылардың қорғаныс аспаптарын тексеруі міндетті. Корғаныс аспаптарымен қамтамасыз етілетін және дәрігердің жазымды қорытындысы жоқтар жарысқа жіберілмейді. [[Жарыстар]] оларды өткізу үшін орынның жабдықталуындағы кемшіліктер түзетілгенше немесе дәрігерлік көмектің шаралары қамтамасыз етілмесе, басталмауы керек. Автомобиль, велосипедтік, [[мотоцикл]]-су моторы және авиация түрлерінде өмірін қауіпсіздендірмесе қатынасушылар жарысқа жіберілмейді қауіпсіздендіру полисін көрсету керек. Спорттың жекелеген түрлерінде қамсыздандырудың ерекшеліктері де бар. Альпинизмдегі қамсыздандыру жолдарының арқаннан айырылып қалмауының алдын алу қажетті шара. Әдетте, таудағы қамсыздандыру альпинистік арқанның жәрдемімен жүргізіледі, оның шегі келе жатқан адамға (арнайы белбеумен немесе кеуде жіппен) бекітіледі, оның жолдасы орнында тұрып арқанды тартып не жіберіп тұрады ал жүргенде құлап бара жатса, оны ұстауы керек.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9A%D0%B8%D0%BC 2012-08-11T12:10:36Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Евгений Владимирович Ким''' (1 8.03.1 952 Өзбекстан), мед.г.кандидаты (1994). Ұзақ жылдар бойы [[Таш...</p> <hr /> <div><br /> '''Евгений Владимирович Ким''' (1 8.03.1 952 [[Өзбекстан]]), мед.г.кандидаты ([[1994]]). Ұзақ жылдар бойы [[Ташкент]] оташылар ғылыми орталығында, жедел жәрдем ауруханасында және дәрігерлердің білімін жетілдіру институтында дәрігер, ғылыми қызметкер болып жұмыс жасады. Көптеген ғылыми мақалалар мен қозғалыс- тірек аппаратын қалыпқа келтіру мақсатындағы медициналық құрылғылардың және өкпе ауруының алдын алу мен емдеу бо¬йынша кейбір жаңалықтардың авторы. Сан-сапалы қызмет атқаратын респираторды дайындаушы автор. [[2000]] жылдан бастап ҚР Білім және ғылым Министрлігі ДТҒПО-ның қалыпқа келтіру мен зерттеудің дәстүрі медициналық әдістері зертханасының жетекшісі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%82%D1%83 2012-08-11T12:05:44Z

<p>Hardworking: Hardworking Жарысты медициналық жағынан қамту, бетін Жарысты медициналық жағынан қамту бетіне жылжытты</p> <hr /> <div><br /> '''Жарысты медициналық жағынан қамту''', ҚР-да өткізілетін жарыстардың ережелеріне сәйкес жергілікті денсаулық сақтау [[ұйымдары]] жүзеге асырады және жарысқа дені сау, дайындығы жақсы спортшыларды қатыстыруды көздейді. Жарысты өткізу кезеңіндегі мед. қамту бағдарламасымен жүзеге асқан барлық шаралар жарыстың бас дәрігері қол қойған мед. есепте баяндалады. Жарыстың басталуына бір сағат қалғанға дейін мед. [[бригада]] қарамағына жедел жәрдем машинасы келуі тиіс және [[жарыс]] аяқталғаннан кейін бір сағаттан кейін кетуі керек. Жарыстың басынан аяғына дейін дәрігер емханамен тұрақты байланыс жасай алатын болуы керек. Жарысты медициналық жағынан қамтуды басқаратын дәрігер жарыс бас төрешісінің мед. қамту жөніндегі орынбасары болып табылады. Ол қатынасушылардың жарысқа дүрыс жіберілуін (жасына, денсаулық жағдайына, дайындығына қарай) тексереді, қатысушы- лар ағзасына жарыстың эсер етуін санитарлық-гигиеналық жағдайын, сондай-ақ қатынасу- шылардың орналасуы мен тамақтануын бақылайды, мумкін болған жарақаттану мен сырқаттану жағдайында қажетті мед.-лық жәрдемді ұйымдастырады. [[Дәрігер]] байқалған жетістіктер женінде төрешілер алқа- сына уақытында хабарлап, оларды жылдамырақ жоюға қол жет- кізуге ұмтылады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2012-08-11T12:02:52Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Жыныс бойынша бақылау''', жауапты халықаралық жарыстарға қатысатын әйелдер жынысқа қатыст...</p> <hr /> <div><br /> '''Жыныс бойынша бақылау''', жауапты халықаралық жарыстарға қатысатын [[әйелдер]] жынысқа қатысты бақылаудан өтеді. Бұл бақылау дені сау әйелдермен салыстырғанда жоғарылаған дене мүмкіндіктері мен [[гермафродитизм]] белгілері бар адамдардың әйелдерді арасындағы жарысқа қатыстырмау мақсатында енгізілген. Жарысқа қатысушы әйелдердің жаппай бақылау [[ауыз]] қуысының шырышты қабығы клеткасының өзегінде болатын жыныстық хроматинді анықтау әдісімен жүргізіледі. Әйелдерде жыныстық хроматин эпителиальдық клеткалардың көпшілігінде болады, ал ерлерде мұндай клеткалардың саны 5% -дан аспайды. Бақылаудан өткен спортшы қыздар сертифи¬кат алады және келесі жарыстарда қайта тексеруден етеді. Тексерудің қорытындысы мен дененің даму жағдайын жариялауға болмайды.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2012-08-11T11:54:42Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Дене жаттығуларының статистикасы''', дене жаттығуын орындау кезінде күш жұмсаудың әсеріме...</p> <hr /> <div><br /> '''Дене жаттығуларының статистикасы''', [[дене]] жаттығуын орындау кезінде күш жұмсаудың әсерімен адамның бүкіл денесінің жеке оның бөліктерінің тепе-теңдігін сақтау жағдайларын зерттейтін, дене жаттығуларының биомеханикасының бөлімі. Дене сайысында ширатылған бұлшық еттердің әрекетімен барлық сыртқы [[күштердің]] тең қалыпта болу жағдайы қарастырылады; тірелудің барлық жағдайларында (жоғары, төмен, аралас) адам денесінің тепетеңдігі тиісті міндеттерді орындау үшін ең тиімді қалыптар (бастапқы және серелік қалып зерттелуі). Дене жаттығуы сайысы дене жаттығуларының өзгерістерімен тығыз байланыста, өйткені статикалық жағдайдан [[қимыл]]-қозғалыс басталады, ал ол бастапқы қалыптың өзгешелігі кеп жағдайда тәуелді; Қозғалыс кезінде дененің кейбір бөліктері тірелу кезінде қозғалыссыз болады. Дене жаттығуы сайысында статикалық қалыпта бұлшық еттердің жүмыс жасау ерекшеліктері, бұл реттегі тыныс алу зерттеледі, сондай-ақ тиісті қалыптарға жалпы баға берілді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%96 2012-08-11T11:13:54Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Дене жүктемесі''', ағзадағы физиологиялық өзгерістердің деңгейін сипаттайтын бұлшық еттер...</p> <hr /> <div><br /> '''Дене жүктемесі''', ағзадағы физиологиялық өзгерістердің деңгейін сипаттайтын [[бұлшық еттер]] жұмысының ұзақтығы мен қарқындылығы. Дене жаттығуларының негізгі салмағы қозғалыс-тірек аппаратына түсетін бұлшық еттер жұмысының сипатына байланысты. Дене жаттығуының жекелеген түрлеріндегі [[дене]] жаттығуының шамасын организмнің күш-қуаты жұмсауының шамасына қарай жинақтап сипаттауға болады: Дене жаттығуының тыныштық жағдай-мен салыстырганда [[қуат]] жұмсау 3 рет артатын; елеулі 10 есеге дейін өсетін; өте көп-10 реттен көп артады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D1%88%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82%D1%96, 2012-08-11T10:53:28Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Дәрігерлік денешынықтыру кабинеті''', дәрігерлік денешынықтыру желісінің бір буыны. Емхан...</p> <hr /> <div><br /> '''Дәрігерлік денешынықтыру кабинеті''', дәрігерлік [[денешынықтыру]] желісінің бір буыны. Емханалардың, медициналық-санитарлық бөлімдердің құрамына кіреді, оқу орындарда, [[стадиондарда]], спорттық базада және т.б. ұйымдастырылуы мүмкін. Дәрігерлік денешынықтыру кабинетінің штатында әдетте 1-2 дәрігер болады. Дәрігерлік денешынықтыру кабинетінің міндетіне денешы- нықтыру және спортпен шұғылданушы, кабинетке бекітілген адамдардың [[денсаулық]] жағдайын және дене дамуын, жаттығу және жарыс өтетін орындардың жағдайына санитарлық-гигиеналық бақылау жасау, санитарлық- ағарту жұмыстарын жүргізу, денешынықтыру бойынша әдістемелік жұмыстарға қатынасу, дәрігерлік-спорттық кеңестер беру жатады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 2012-08-11T10:37:25Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Марат Әбдіұлы Артықов''' (1939, Алматы), Қазақ ДТИ-ін бітірді (1962), биология ғылымы кандидаты (...</p> <hr /> <div><br /> '''Марат Әбдіұлы Артықов''' ([[1939]], Алматы), Қазақ ДТИ-ін бітірді (1962), [[биология]] ғылымы кандидаты (1967, Мое.), профессор. 1968- 88 [[биология]] және биохимия кафедрасының доценті, Қазақ ДТИ-ның жекпе-жек және қысқы спорт түрлері факультетінің деканы. [[1988]] жылдан А. Байтұрсынов атындағы Қостанай университетінің физиология және морфология кафедрасының меңгерушісі, халық денсаулығын сақтау және қоршаған ортаны қорғау ҒЗИ-ның директоры.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 2012-08-11T10:26:44Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорттық медицина''', дене тәрбиесі мен спорттың денсаулыққа, дене дамуы мен организмінің ф...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорттық медицина''', дене тәрбиесі мен спорттың денсаулыққа, [[дене]] дамуы мен организмінің функционалдық мүмкіндіктеріне әсерін зерттейтін [[медицина|медицинаның]] саласы. Спорттық медицинаның негізгі мақсаты - адамның үйлесімді дамуы, оның денсаулығын нығайту, жұмыс қабілетін арттыру, өмірдің белсенді кезеңін ұзарту үшін д/т-сімен спорттың құралдары мен әдістерін тиімді пайдалануға себепші болу.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B0%D1%80 2012-08-11T10:24:39Z

<p>Hardworking: </p> <hr /> <div><br /> [[Сурет:1896 Olympic medal.jpg|right|thumb|1896 жылғы Олимпиядалық медальдар]]<br /> '''Спорттық медальдар''',Оимпиядалық ойындарда, Әлем, [[Еуропа]], [[Азия]] чемпионатында және ел чемпионатында 1- 3-орын алған спортшыларды марапаттау үшін үкіметтің, халықаралық бірлестіктердің, ХОК-тің тағайындаған белгілері. Медаль жылтырағы алтынға ұқсас, вермейль ерітіндісінен дайындалады. Мұндай медалдың үстіңгі бөлігі алтынның жұқа қабатымен жабылады. [[Күміс]] медальды күмістен, қола медальды коладан жасайды. Спорттың бірнеше түрінен бір мезгілде өнер көрсеткен Норвегияның спортшы қызы Скоу-Нильсонның медальдары өзгелерден өте көп және әртүрлі. <br /> [[Сурет:Stanley cup closeup.jpg|200px|left|thumb|Стэнли кубогі]]<br /> Ол XX ғасырдың 30-жылдары Олипиядалық ойындардағы тау шаңғысы спортынан жарыстарда көзге түсті. Өз елінің чемпионаттарында конь¬ки спортынан, теннистен, қол добынан өнер керсетуден ол 101 рет алтын медальға ие болды. Қазақстанда Спорттық медальдармен марапаттаудың [[1992]] жылдан мынадай жүйесі енгізілді: Республикалық чемпионаттары мен спартакиадаларында әлемдік көрсеткіштерден асып түсетін рекорд жасағандарға, еліміздің чемпионы болғандарға, шыңға шығуда жыл бойы жақсы көрсеткішке жеткен альпинистерге 1-дәрежелі (алтынданған, күміс) медаль, 2-орындағыларға үлкен күміс, 3-орындағыларға үлкен қола медаль беріледі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2012-08-11T10:06:18Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Дене дайындығы''', спортшының жан-жақты және дене мүмкіншілігінің дамуы болып табылады. Осы...</p> <hr /> <div><br /> '''Дене дайындығы''', спортшының жан-жақты және [[дене]] мүмкіншілігінің дамуы болып табылады. Осыған байланысты ол жалпы және арнайы деп бөлінеді. Жалпы спортшы өз денесін үйлесімді жетілдіруге ағзаның қозғайтын бұлшық еттерді дамытуға, организмнің барлық мүшелері мен жүйелерін нығайтуға, функционалды және үйлесімді қозғалыстарды жақсартуға, күшті, [[жылдамдық|жылдамдықты]], шыдамдылықты, икемділікті және иілгіштікті өсіруге бағытталған. Осы міндөттерді шешу көп жағдайда дененің жан-жақты дамуы мен денсаулық деңгейінің жоғарылауын қамтамасыз етеді. Арнайы дене дайындығы спорттың маманданып жатқан түрінің талаптарына сәйкес спортшы ағзасы мүмкіндіктерінің, барлық дене мүшелері мен жүйелерін жоғары деңгейде дамытуға бағытталған. Жалпы денені дамытатын және арнайы дайындықта пайдаланылатын сан-салалы жаттығулар түрлі тәсілдермен орындалады. Оның негізгі түрлері: қайталау, аралас, аралық, бірқалыпты, екпінді, бақылау, &quot;барынша&quot;, өте жоғары қарқындылық, жеделдету, ойындық, жарыстық. Осы тәсілдердің әрқайсысы спорттың әр түрінің ерекшеліктері мен түрліше дене қасиеттерін дамытуға сәйкес көлетін тәртіптері бар.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 2012-08-11T10:03:00Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорттық машықтану''', (ағыл. - &quot;training&quot;) - жоғары нәтижеге жету мақсатында спорттық жаттығуларды ...</p> <hr /> <div><br /> <br /> '''Спорттық машықтану''', (ағыл. - &quot;training&quot;) - жоғары нәтижеге жету мақсатында спорттық жаттығуларды қайталап орындау. Спорттық машықтану мазмұны біртіндеп кеңейе түсті және XX ғасырдың 30- жылдарынан бері қарай спорттық тәсілге, амалға үйретуді оларды жетілдіруді дене қасиеттерін дамыту, ерікті тәрбиелеуді біріктіретін жоспарланған [[процесс]] есебінде түсіндіріліп келеді. Бұл ретте табыстарға жетуге ғана бағытталған. Жүйесі педагогикалық процесс есебінде дене дайындығының (жалпы, арнайы), әдістік және тәсілдік шеберлікті меңгерудің, моральдық және ерік қасиеттерін тәрбиелеудің білімін алудың органикалық үйлесімділігіне құрылады. Спорттық машықтанудың барысында осы негізгі компоненттер бірінен соң бірі, бірыңғай өзара байланысқан процесс есебінде бір мезгілде іске асырылады. Бұл ретте шұғылданушылардың жынысына, жасына жекелеген [[спорт]] түрлерінің арнайы ерекшеліктеріне, [[дене]] және спорттық дайындықтың деңгейіне және жаттығу кезеңдеріне байланысты қойылған міндеттерді шешу үшін құралдар мен жаттығулар іріктеп алудың арақатынасының өзгеруі мүмкін. Осы негізгі қағидаларды қолдануға ізденісті тұрғыдан келу бапкердің педагогикалық шеберлігінің негізін құрайды, жоғары шеберліктегі спортшыларды ойдағыдай дайындауды қамтамасыз етеді. Тәрбиелеудің, үйретудің және дене қасиеттерін дамытудың тұтас есебінде, Спорттық машықтануға тән кейбір қағидалар және жалпы педагогикалық принциптер негізінде жүзеге асады. Олардың қатарына жан- жақтылық, саналылық, реттілік, жекелілік сияқты т.б. қағидалар жатады. Спорттық дайындық - дене және ерік қасиеттерін, шеберлікті дамытып, жетілдіру жатады. Спорттық машықтанудың басты құралы есебінде қарастырылатын, дене жаттығуларын тұрақты орындаудың арқасында жүріп жатады. Олар төмендегідей үш негізгі топтарға бөлінеді.<br /> 1. Спортшы маманданатын спорт түріндегі жаттығулар<br /> 2. Спортшының жалпы дене дайындығының мақсаттарында қызмет ететін жан-жақты дамытатын жаттығулар;<br /> Таңдап алған спорт түрінде қолдануға келетін дене қасиеттерін дамыту үшін, сондай-ақ әдістер мен тәсілді жақсы меңгеру мақсатындағы арнайы жаттығулар. Спорттық машықтанудың қазіргі жүйесінде арнайы жаттығулар жетекші спортшылардың жаттығу тәжірибесінде кеңірек қолданыла отырып, елеулі орынға ие болуда. Арнайы жаттығулардың жәрдемші қимыл-қозғалыстардың &quot;байланысуы&quot; мен жекеле¬ген бөліктері үйретіліп, тұрақталады. Осымен бірге әдістерді қайталауда да дене қасиеттерінің дамуына себепші болады.<br /> <br /> <br /> Спорттық машықтанудың басты әдісі - жаттығу, яғни қимылды немесе қозғалысты қайталап орындау әдістік-тәсілдік, моральдық, ерік және ілімдік секілді дайындықтың құралдары мен түрліше міндеттеріне қатысты одан әрі дами түседі.<br /> Спортшыны тәрбиелеу, Спорттық машықтану жүйесінде моральдық жене ерік дайындығына маңызды мән беріледі. Ол спортшының барлық жолында - оның алғашқы қадамдарынан спорттық шеберліктің шыңын бағындырғанша іске асырылады. Спорттық машықтану жоспарлау - бұл болашағы көпжылдық жоспарлау. Онда спорттық машықтану ғылыми негізделген жоспарлауға ерекше мән беріледі.<br /> Жас спортшылармен жүргізілетін жұмыстың келешегін жоспарлау өте маңызды, өйткені ол өсіп келе жатқан жас ұрпақтың дамуы мен өсу заңдылықтарын есептей отырып жаттығу барысын соларға ыңғайлап құруға мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3 2012-08-11T09:51:30Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорттағы маркетинг''' (ағылшын &quot;market&quot; -сату), яғни шығарған заттарды және көрсеткен қызметтерд...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорттағы маркетинг''' (ағылшын &quot;market&quot; -сату), яғни шығарған заттарды және көрсеткен қызметтерді сату деген мағынаны білдіреді. [[Адам]] өзінің қажеттілігін өндірістен шыққан заттарды және адамдардың қызмет көрсетуі арқылы өтей алады. Демек, маркетинг қажеттілікті өтеудің қоғамдағы бір құбылысы болып табылады. Сондықтан да өмірде оның араласпайтын саласы жоқ. Соның бірі - спорт.<br /> <br /> Спорттағы маркетинг, алғаш рет бұл атау [[1978]] жылы &quot;Эдвертайзинг Эйдж&quot; журналында пайда болды. Мұнда кез келген спорт түрін, олардан өтетін жарыстарды, спорт киімдерін, құрал-жабдықтардың, спорт қүрылыстарын, спорт арқылы кез келген кәсіпорынның шығарған өнімдерін насихаттау арқылы пайда табуға болады. Маркетинг арқылы балық спорт үлкен шоуға айналды. Сондықтан соңғы 20-30 жылда спорттағы Маркетинг жедел қарқынмен дамыды, оның негізгі бағдарлары анықталды. Олар: бұқарамен тығыз байланыс; ақпарат құралдарымен әсіресе теледидар каналдарымен бірлесе жұмыс істеу; спорт жарыстарын жарнамалау; сыбайластық, демеушілер іздеу.<br /> ==Демеушілік және маркетинг==<br /> <br /> Демеушілік және маркетинг, кез келген спорт түрі бұқаралануы, қызықты жарыс¬тар өткізу үшін олигархтардың, кәсіпорындардың, қоғамдық ұйымдардың демеушілігін қажет етеді. Мұның үш саласы бар: қаржылай, жарнамалау жене қолма-қол көмек керсету. Спорт арқылы демеушілік керсетушілер өзінің қызметі мен өнімдерін жан-жақты насихаттай алады. Мысалы, &quot;[[Адидас]]&quot;, &quot;[[Найк]]&quot;, &quot;Рибок&quot; және т.б. фирмалар спортқа демеушілік көрсету арқылы өздері шығарған өнімдерді дүниежүзіне тарата білді. [[Демеушілік]] көбіне өздерімен бақталас фирмаларды жеңіп шығу үшін де керек.<br /> <br /> ==Демеушілік және лицензия алу==<br /> <br /> Демеушілік және [[лицензия]] алу (лат. sentia), рұқсат алу, спорт киімдері, белгілері (эмблемалары клубтың, спортшының команданың есімдерін т.б. спорт түріне байланысты шыгарылган өнімдерді пайдаланғаны үшін өнім иесіне қаржы телейді. Мұндай рүқсаттың құқығын көбіне демеушілік керсеткен ұжымдар алып алады, Мысалы, [[АҚШ]]-тың бір фирмасы бейсбол баскиімдері мен футбол қуыршақтарын сату лицензиясын алып миллионер атанған.<br /> Соңғы уақытта Олимпиядалық ойындарға, Әлем чемпионаттарына қатысу үшін ХОҚ (халықар. Олимпидиялық комитет) кейбір спорт түрлері үшін Л. межені белгіледі. Олимпидиялық ойындарда тек осы межедегі талаптарды орындаған спортшылар ғана қатыса алатын болды.<br /> ==Маркетинг және жарнама==<br /> <br /> Маркетинг және [[жарнама]](жарнама - фр. Reclame), өнімдерді өткізудің, спортта - оны насихаттатудың қозғаушы күші. [[Спорт]] ұжымдары, бірлестіктері, клубтар, командалар өз жұмыстарын насихаттату үшін қыруар қаржы жұмсайды. Мемлекет қаржысымен жұмыс істейтін мекемелер бюджет шығындарын жоспарлау кезінде жарнама жасауға арналған қаржыны қарастырады, оны жоспарға енгізеді. Спортта жарна- малардың мынадай түрлері бар: шыққан өнімдерге спортшының (команданың) есімін, белгісін пайдалану, спорт қүрылыстарына, көшелерге жарнамалар ілу, газет-журналдарға мақалалар, хабарландырулар беру, теледидардан, радиодан спортшыларды, мамандарды сөйлету, кітаптар, альбомдар шығару жәнет.б.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 2012-08-11T09:40:00Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорттық маусым''', спорттың әрбір кез келген түрі бойынша оқу-жаттығу сабақтары мен спорттық...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорттық маусым''', спорттың әрбір кез келген түрі бойынша оқу-жаттығу сабақтары мен спорттық жарыстарды климаттық жағдайлары бойынша өткізуге ең көп қолайлы жыл кезеңі. Әдетте жыл биігінде жазғы және қысқы деп екі маусымды айырып қарастырады. Арнайы спорттық [[ғимараттар]] мен құрылыстардың (жабық су бассейндерінің, жазғы мұз айдындарының, ерекше [[сырғанау]] жамылғылары бар жазғы, [[шаңғы]] тұғырларының жене т.б.) саны үнемі өсуіне байланысты, спорттық кейбір түрлерінде Спорттық маусым түсінігі жойылуда, өйткені жаттығулар мен жарыстар бүкіл жыл бойы өткізеді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 2012-08-11T09:37:44Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спортқа мамандану,''' спортқа маманданудың мазмұны спорттың қайсыбір саласынан жоғары жетіс...</p> <hr /> <div><br /> '''Спортқа мамандану,''' спортқа маманданудың мазмұны спорттың қайсыбір саласынан жоғары жетістіктерге жету үшін қажетті білімдерді, іскерліктерді, дағдыларды білу, сондай-ақ таңдап алынған спорттық түрлерінің талаптарына [[жауап]] беретін [[дене]] және рухани қасиеттерді, қабілеттерді дамыту болып табылады. Спорт мамандығын қолданылу жоғары [[спорт]] жетістіктердің міндетті шарты болып табылатын, спортпен шұғылдану тәсілі. Ол спорттың сан алуан түрлерін, жетілдіруге көп жағдайда басымдылық берілетін қайсыбір спорт түрін таңдап алудан тұрады. (спорттың өзге түрлерімен салыстырғанда); Спортшының уақыты мен күші спорттың таңдап алған түрінде көбірек жетістіктерге жетуге қажеттілердің біріне жаттығуға аударылады. Спорт мамандары спортшыны дайындау процесі, оны спорттық жаттығудың мамандандырылған процесі есебінде сипаттайтын кейбір белгілерге ие болады: көптеген жылдар бойы үзбестен, таңдап алынған спорт түрінде, жаттығудың үздіксіз, жоғарылаған жүктемелерді қолдану және басқалар. Спорттық тәжірибеде спорт мамандықты меңгеруге ертерек ұмтылу мүмкіндігі де байқалады. Іс тәжірибесі сондай-ақ ғылыми-зерттеулер кейбір спорт түрлерінде балалық шақтан басталады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2012-08-11T09:35:04Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорт лотореялары''', спортқа қызығушылық түрліше спорт лотореясының әлемде пайда болуына ...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорт лотореялары''', спортқа қызығушылық түрліше [[спорт]] лотореясының әлемде пайда болуына әкеледі. Қазақстанда &quot;Спортлото&quot; спорттық сандық лоторея көбірек кең тарады. Оның алғашқы тиражы [[1970]] жылы қазанда ойналды. Бұл лотореяның ұраны: &quot;Сіз де ұтасыз - спорт та ұтады&quot;. Карточкаларды сатудан түскен қаражаттың жартысы ұтыстарды төлеуге, екінші жартысы - спорттық, құрылыстарға жұмсалды.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2012-08-11T09:27:45Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Шымкент қаласының спорт сарайы''', қазіргі уақыттағы бірегей спорт құрылысы, 2003 жылы пайдал...</p> <hr /> <div><br /> '''Шымкент қаласының спорт сарайы''', қазіргі уақыттағы бірегей спорт құрылысы, [[2003]] жылы пайдалануға берілді. [[Спорт]] сарайының салтанатты ашылуына ҚР-ның Президенті [[Н.Назарбаев]] қатысты.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D1%96 2012-08-11T09:25:50Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''&quot;Шымыр&quot;, Павлодар қаласының дене тәрбиесі - сауықтыру бассейні.''' 1991 жылы қазанында пайдала...</p> <hr /> <div><br /> '''&quot;Шымыр&quot;, Павлодар қаласының дене тәрбиесі - сауықтыру бассейні.''' [[1991]] жылы қазанында пайдалануға берілді. Бассейннің ұзындығы 25 м, 5 жүзу жолы бар. Әр жол ең аз дегенде 8 (5x8 = 40 адам), көп болғанда 10 (10х 5 = 50 адам) спортшыны өткізуге мүмкіндік бар. [[Қала]] бюджетінен есебінен салынды. Атлетикалық гимнастика мен үстел теннисі үшін бейімделген. ДШСБ &quot; Шымырды&quot; балалар үйлерінің тәрбиеленушілері, аз қамтылған отбасыларының балалары, спорт ардагерлері, сондай-ақ жетекші спортшылар жалпы дене дайындығы үшін ақысыз пайдалана алады. [[1998]] жылы осы бассейнде Президенттік көпсайыс бағдарламасы бойынша чемпионат, қалалық және облыстық деңгейдегі жарыстар өткізілді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 2012-08-11T09:06:58Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Мектептің Спорт Орталығының''' өзінің негізінде балаларға арналған футбол алаңы, ол жеңіл ...</p> <hr /> <div><br /> '''Мектептің Спорт Орталығының''' өзінің негізінде балаларға арналған [[футбол]] алаңы, ол жеңіл атлетикалық жүгіру жолдарымен қоршалады. [[Спорт]] орталығы жанында волейбол мен баскетбол алаңдары, сондай-ақ секіретін және лақтыратын орындар болады. Мектептің спорт орталығы қалыпты спорттық алаңынан айырмашылығы, оның үлкен осі меридиан бойынша емес, мектептің орналасқан жердің жергілікті жағдайларына бағыт ұстауы мүмкін.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 2012-08-11T09:04:49Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорт орталығы''', жеңіл атлетикалық ойындар еткізілетін алаң. Типтік спорттық алаңы үш топ...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорт орталығы''', жеңіл атлетикалық ойындар еткізілетін [[алаң]]. Типтік спорттық алаңы үш топқа: қалыпты, мектептік және оқу- жаттығуға арналған болып бөлінеді. Қалыпты үлгідегі спорттық ядро деп ұзындығы 400 метрлік жеңіл атлетикалық жүгіру жолымен қоршалған, оңтүстік және солтүстік жағында жеңіл атлетикалық секторлары бар, 104 х 69 м. [[футбол]] алаңы алады. Қалыпты спорттық ядро [[стадион]] аумағына енді және барлық стадиондар мен үлкен спорт алаңдарын салғанда міндетті болып табылады. Қалыпты спорттық [[ядро]] құрылымының барлық бөліктері типтік жоба бойынша жасалады.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 2012-08-11T08:54:08Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорт құрылыстарын паспорттандыру''', 1947 жылы енгізілді және ол елдегі тұрғызылған барлық ...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорт құрылыстарын паспорттандыру''', [[1947]] жылы енгізілді және ол елдегі тұрғызылған барлық спорттық құрылыстар, спорттық ғимараттар үшін белгіленген паспорт арнайы [[форма]] бойынша есепке алыну керектігін білдіреді. [[Паспорт|Паспортта]] спорттық құрылысының адресі, оның көлемі мен барлық негізгі бөліктері, олардың сапасы керсетіледі. Паспорт 4 данамен толтырылып, тиісті орындарға жіберіледі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2012-08-11T08:33:37Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Адамбек Қадырбекұлы Қапанов''' (12.06.1927, ШКО. Ақсуат ауданы Қызылкесік ауылы). ҚазКСР-інің Еңб...</p> <hr /> <div><br /> '''Адамбек Қадырбекұлы Қапанов''' (12.06.1927, ШКО. [[Ақсуат]] ауданы Қызылкесік ауылы). ҚазКСР-інің Еңбек сіңірген сәулетшісі (1971). &quot;Динамо&quot; стадионы ([[1962]]), &quot;ҚазКСР-інің Орталық стадио¬ны&quot; (1958-64), [[Туризм]] және спорт академиясының ғимараты (1964) тағы спорт нысандарын жобалауға белсене қатысты. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1982). Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдарымен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%BE_%D1%88%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%81%D1%8B 2012-08-11T07:39:57Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''&quot;Динамо&quot; шаңғы базасы.''' Орал қаласындағы ірі спрот құрылыстарының бірі. Шаған өзенінің жағ...</p> <hr /> <div><br /> '''&quot;Динамо&quot; шаңғы базасы.''' [[Орал]] қаласындағы ірі спрот құрылыстарының бірі. Шаған өзенінің жағасында орналасқан. Осы базада [[1987]] жылдан 1993 жылға дейін байдарка мен [[каноэ]] өсуден республикалық жарыстар, Өзбекстан, Әзірбайжан, Қазақстан командаларының арасында (1989) аймақтық жарыстар өткізілді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D1%96 2012-08-11T07:38:14Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Дене тәрбиесі институтының бассейні''', 1976 жылы салынған оқу-спорт жұмыстарын өткізетін жа...</p> <hr /> <div><br /> '''Дене тәрбиесі институтының бассейні''', [[1976]] жылы салынған оқу-спорт жұмыстарын өткізетін жабық [[ғимарат]], тереңдігі 3,65 м. Суға секіру үшін мұнаралары (3 және 5 м.) және тұғыры (3 м.) бар. Бассейн ғимаратында оқу орнының жүзу кафедрасы, әдістемелік [[кабинет]], дәріс оқитын аудиториялар.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%AF%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2012-08-11T07:17:18Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Алматы үй құрылысы комбинатының спорт комбинаты''', спорт кешенінің негізінде 1987жылы құрылды...</p> <hr /> <div><br /> '''Алматы үй құрылысы комбинатының спорт комбинаты''', спорт кешенінің негізінде 1987жылы құрылды, АДК спорт клубының орталығы болып табылады. Аумағы 4,8 га. бола-тын стадионда 10 мың орындық трибуна [[футбол]], [[баскетбол]], [[волейбол]], гандбол алаңдары, [[теннис]] корты (7), жеңіл атлетикалық, ядро серпу секторлары, ату тирі, [[спорт]] ойындары үшін спорт залдар, гимнастика, ауыр атлетика, дзюдо күресінің залдары, шахмат-дойбы клубы, жүзу бассейні (ұзындығы 25 м.) бар. Мұнда күн сайын 30 денсаулық сақтау тобы шұғылданады, спорттың 21 түрі бойынша секцияларда мыңнан астам [[адам]] жаттығады. Жарыстар, қысқы және жазғы спартакиадалар, спорт мерекелері өткізіледі. Стадион -3 БЖСМ-ның 2 - спорт гимнастикадан және волейболдан әйелдер олимпиялық ізбасарлар мектебі, 1 - кешенді (аралас) базасы болып келеді.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC 2012-08-11T07:14:38Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Алматыдағы ипподром''', 1930 жылы ашылған. Ат спорты жарыстарын және мейрамдарды ұйымдасты...</p> <hr /> <div><br /> '''Алматыдағы ипподром''', [[1930]] жылы ашылған. [[Ат]] спорты жарыстарын және мейрамдарды ұйымдастырады, желісті және міністі жылқылар сыналады. Аумағы 40 гектардан астам. Міністі және желісті аттар ушін 2 жүрделі және 2 жүріс жолы, түрлі ойындар мен ат спорты жарыстарын өткізу үшін [[алаң]], 3 мың орындық трибунасы бар. Желісті жылқылар үшін жолдардың жасанды жамылғылары бар, бұл жаттығуды жыл бойы жүргізуге мүмкіндік туғызады. Ипподромда аумағындағы 500 орындық [[атқора]], малдәрігерлік емдеу орталығы, аттарды шомылдыратын бассейн, ұстахана, аттарды жалдайтын пункт, &quot;Тұлпар&quot;, қонақүйі, жылқы шаруашылығы мұражайы орналасқан. Ипподромда ат спортынан ойындар, Ауыл шаруашылығы министрлігінің жүлдесі үшін ат спортынан дәстүрлі жарыстар мен мерекелер өткізіледі.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2012-08-11T06:54:25Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорттық құрылыстар''', спорттың әр түрінен жарыстарды және оқу-жаттығу сабақтарын өткізуді ...</p> <hr /> <div><br /> <br /> '''Спорттық құрылыстар''', спорттың әр түрінен жарыстарды және оқу-жаттығу сабақтарын өткізуді қамтамасыз ететін, әдейі салынып, жабдықтаған құрылыстар. Алғашқы спорттық құрылыстар деп ежелгі грек стадиондарын, палестраларды, стадиодромдары есептелінеді, олар Олимпия, [[Милет]], Афины және өзге де қалаларда б.д.д. VIII гасырда салынған. Таң-ғажайып спорттық құрылыстар. Ежелгі Римде ([[Колизей]], [[Ипподром]] және т.б.) өткеннің бұл сәулет ескерткіштерді және қазіргі уақытта да өзінің көлемі мен және әдемілігімен таңдандырады. Мысалы, Колизейдегі тастан жасалған трибуналарға 50 мың шамасындағы адам сыйып келеді, ал екі доңғалақты күймемен жарысуға арналған Ипподромның трибуналары 250 мың адамды сыйғызуы мүмкін. Колизей трибуналарының сопақша болып келуі қазіргі Еуропа стадиондары трибуналарының түп бейнесі секілді. Орта ғасырда католик шіркеуі Олимпиядалық ойындардың өткізілуіне рұқсат бермеді. Спорттық құрылыстар қиратылып және ұзақ уақыт бойы олардың құрылысы тоқтап қалды. Еуропаның әртүрлі елдерінде спорт құрылыстарын салуды қолға алу ісі, халықаралық спорттық байланыстардың дамуымен, қоғамдар мен спорттық құрылыстардың пайда болуымен байланысты, тек XIX ғасырдың аяғында ғана басталды. Спорттық құрылыстардың көбеюі мен жетілдіруі бәрінен бұрын олимпиядалық спорт ғимараттарын салуға әсер етті. Спорт құрылысын спорттың бір ғана түрімен шүғылданып және жарыс өткізу үшін жекелеген түріне және бірнеше спорт түрімен жаттығып және жарыс өткізу үшін қарастырылды. Көлемін жоспарлау құрылымы бойынша ашық және жабық деп бөлінді. Спорттық құрылыстың табиғи және жасанды жарық беру, оңтайлы микроклиматты, тиімді желдету үшін қажетті жабдықтарды болуы тиіс, жаттығу ететін орын мен өзге де бөлме, ғимараттардың санитарлық жағдайда ұсталуы, сондай-ақ құрал- жабдықтарға қойылатын талаптардың сақталуын қарау да қажет. Жүзу үшін судың айналуы, тазаруы және залалсыздандыру, сондай-ақ бөлменің дезинфекциялануы бойынша шаралардың орындалуы ерекше маңызға ие. Бұдан бөтен де дене тәрбиесі және спортпен шұғылданушылардың, қызмет көрсететін адамдардың да, жеке гигиенаның ережелерін сақтауы бақылауға алынады.<br /> <br /> ==Қазіргі спорт стадиондары==<br /> <br /> Қазіргі спорт стадиондары, сұрыпталуына сәйкес: а) негізгі; ә)қосалқы; б) көрермендер үшін орынға бөлінеді. Негізгі құрылыстарына: 1. Ашық (кешенді және жеке). 2. жабық (кешенді және жеке) [[стадиондар]] жатады.<br /> <br /> --------------<br /> <br /> <br /> 1. Ашық кешенді спорт құрылысына стадиондар (үлкен, орташа және кіші), спорт алаңдары және жүзу-есу стансалары жатады. Ашық жеке спорт құрылысына футбол алаңы, регби, қашақ,бейсбол, гандбол, ат поласы, допты [[хоккей]], лақтырулар, [[гольф]] үшін, дене тәрбиесі шерулері, гимнастикалық өнер керсету және басқалар үшін алаңдар; волейбол, баскетбол, [[акробатика]], [[бокс]], [[күрес]], ауыл атлетика, семсерлесу, атпен шабу, конькимен мәнерлеп сырғанау үшін, шайбалы хоккей, лапта, крикет, бадминтон, медицинбол, [[теннис]] және басқалар үшін алаңдар; жеңіл атлетикалық жүгіру жолдары, секірулер мен лақтыру үшін орындар, жүзу үшін жазғы бассейндер (табиғи және жасанды), өсу стансалары яхт-клубтар, жел- кенді және буэр, моторлы су стансалары, велотректер, велостансалар, мотоцикл тректері, автодромдар, атыс орындары, қалқандар, нысананы көздеп атуға арнайы жабдықталған орындар, шаңғы тұғыр-серіппелері (жаттығу және спорттық), шаңғы базаларын, альпинистік, туристік лагерлер, таудағы паналар, құтқару стансалары, мұз айдындары, коньки тебу жолда¬ры, шанамен сырғанау (скелтон және бобслей) жолы, көпшіліктің конькимен тебу үшін мұз айдын¬дары, шаңғы жолдарын, шаңгышылар үшін таудағы аспалы жолдар жатады.<br /> <br /> <br /> ---------<br /> <br /> 2. Жабық кешенді спорт құрылыстарына спорт сарайлары мен залдары жатады. Қосалқы құрылыстар мен ғимараттарда дене тәрбиесі мен спорт бойынша жаттығулар, сондай-ақ спортшылар мен көрермендерді қамтамасыз ету жөніндегі шаралар өткізіледі. Сондай ғимараттар мен бөлмелерге жататындар: вестюбильдер, гардеробтар, спортшылар мен нұсқаушылар үшін киініп-шешінетін бөлмелер, спортшылар мен бапкерлер үшін душ бөлмесі мен әжетхана, жалпы көпшілік пайдаланатын, сылап-сипайтын, дәрігерлік кабинеттер, бапкерлер мен нұсқаушылар бөлмесі, төрешілер белмесі, буфеті бар демалу белме¬лері, көрермендер ушін буфеттер мен мейрамханалар, жабдықтарды, снарядтар мен спорттық құралдарды сақтайтын қоймалар, спорт құрал-жабдықтарын жалға беретін, әкімшілік- шаруашылық ғимараттары, ди¬рекция, комендатура, полиция, кассалар, күзет, шеберханалар, гараждар, қазандықтар, сорғылар, телефон стансасы, радио торабы, радиотелехабарлар тарату үшін ғарышпен байланыс жасау арнасы, монтаждау бөлмесімен байланысқан комментаторлар кабиналары, трансфор¬матор орналасқан, шаруашылық жабдықтарын сақтау үшін бөл¬мелер (жабық жене жартылай жабық) санитарлық-техникалық жабдықтар сақталатын қоймалар және басқалар (хлораторлық, фильтрлер, кондиционерлер және т.б.), көрермендер үшін орын (трибуна). Барлық спорт ғимараттары пайдалануы бойынша олар негізгі төмендегідей топтарға бөлінеді: 1. мектеп жасына дейінгі балалар үшін дене тәрбиесі ғимараттары; 2. мектеп спорт құрылысы; 3. жоғары оқу орындарының, колледждердің, гимназиялардың, мектептердің, оқу орындарының; 4. өндірістік гимнастика үшін фабрика-заводтардың спорт құрылыстары; 5. клубтық-спорттық; 6. жалпы қалалық және муниципальдық; 7. шаруашылықтардың, фирмалардың; 8. ар¬найы спорт ғимараттары; 9. емдеу-дене тәрбиесі ғимараттары (жағажайлар, санаторийлер, курорттар, демалыс үйлері және т.б.). Жаңа қаланы жобалап, құрылысын салғанда және ескі қалаларды жаңартқанда жалпы қалалық маңыздағы спорт құрылысын салу қарастырылуға тиіс. Бұрыннан бар және жаңадан салынатын жекелеген барлық адамдарда қарапайым дене шынықтыру және ойын алаңдарын, 1 тұрғынға 0,5 - 2 м. келетін есеппен мектепке дейінгі бала¬лар үшін алаңдарды орналастыруды қарастыру талап етіледі. 25-30 мың халық тұратын түрғын аудандарда клубтар мен іргелес етіп стадион, сондай-ақ жүзу үшін ашық жүзу әуездерін салу керек. Әрбір қалалық ауданда, саябақпен көршілес етіп аудандық стадионның, ал ірі аудан¬дарда жүзу үшін жабық жүзу әуезі қарастырылуға тиіс. Балалардың спорт алаңдарын әрбір мектеп пен колледждер немесе аудандық саябақтарда, бауларда және балалар саябақтарында орналастыру қажет. Мектептер жанындағы тиісті мектеп алаңын жасау арнайы нұсқаулармен реттеледі. Осы нұсқауға сәйкес кез келген мектептің жер телімі осы телімнің көлемі мен шамасына байланысты 0,7-га дейін мектеп спорт алаңын оқушылардың өздерінің күшімен жасады. Әрбір осындай мектеп спорт алаңында ұзындығы 175 м-ден 333,33 м-ге дейінгі жеңіл атлетикалық жүгіру жолымен қоршалады доп ойнау үшін (волейбол, бас¬кетбол, футбол, лапта) орын бо¬лады. Осында секіретін және лақтыратын орындар, сондай-ақ гимнастикалық қалашық орналасады. Қыста спорт алаңына су құйылып, мұз айдыны қатырылады, мұздан кішігірім тау тұрғызылып мектептің спортзалы жаңа мектептің ғимаратында тұрғызылады<br /> <br /> Спорт құрылысын салу үшін орынды таңдауға санитарлық- гигиеналық талаптарды сақтау және олардың дұрыс орналасуы өте маңызды. Әсіресе ашық түрдегі спорт құрылысы үшін ылғалды бойына жеткілікті сіңіре алатын жене қақ тұрмайтын, өзге ғимараттардың көлеңкесінде қалмайтындай, спорт құрылысы шаңнан, түтіннен, өндірістік кәсіпорындардың зиянды көздерінен және атмосфераның өзге де зиянды әсерлерінен қорғай алатын, қажетті санитарлық- қорғаныс аймағы бар телімдерден тұрақты жер таңдалып алынады. Спорт құрылысын салу үшін көгалы, жас көшеттері көп жерлердің артықшылығы бар. Ашық спорт құрылысы шекаралары ағаштардың және бұталардың көгалдандырылған алап стадион алып жатқан барлық аумақтың 30 % -дан кем болмайды. [[Спорт]] құрылыстың бағытталуы экваторлық (құрылыстың ұзын белдегі осі батыстан шығысқа қарай өтеді) және меридианға солтүстіктен оңтүстікке қарай өтеді. Жабық спорт құрылысын экваторлық етіп бағыттау ұсынылады. Бұл шұғылданатын негізгі ғимаратқа күн сәулесінің тура түсуіне кедергі келтіреді, көзді қарықтыратын жарықтан, сондай-ақ ауаның шамадан тыс қыздыруынан сақтайды. Бұл ретте солтүстік ендіктен 50° солтүстікке қарай орналасқан ғимараттың жаттығуға арналған негізгі бөлмелерінің терезесін оңтүстікке қарай, солтүстік ендіктен оңтүстікке қарай 50° солтүстікке қарай бағытта орналастырған тиімді, ашық спорт құрылысының ([[стадиондар]], алаңдар) үлкен осі меридианға бағыттаған жөн. Бұл кешкі уақытта шұғылдану мен жарыс өткізуге жақсы жағдай туғызады. Тұрақты жел соғатын жерлерде ашық спорт құрылысы, олардың ұзын осі жел соғатын бағытқа қарай перпендикулярлы болатындай етіп орналастырған тиімді. Спорт құрылысының жарығы - организмнің жоғары жұмыс қабілеттілігін қамтамасыз ететін және зақымданып, жарақат алудан сақтандыратын маңызды фактор. Жабық спорт құрылысқа табиғи жарық түсуі тиіс. Бұл ретте жаттығуға арналған негізгі бөлмелер терезелерінің әйнектелген жалпы жоғарғы беті еден аумағының бөлігінен кем болмауы тиіс. Спорт құрылысының жылыту, бәрінен бұрын, оларда шұғылданатын спортшыларды қалыпты температурамен қамтамасыз ететіндей микроклимат туғызу үшін, бөлмені бірқалыпты жене жеткілікті қыздыратындай болуы керек.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2012-08-11T06:24:33Z

<p>Hardworking: Жаңа бетте: '''Спорт құрал-саймандары''', спорттың әр түрінен жаттығуларды, жарыстарды ұйымдастырып, өткізу ...</p> <hr /> <div><br /> '''Спорт құрал-саймандары''', спорттың әр түрінен жаттығуларды, жарыстарды ұйымдастырып, өткізу үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ететін бұйымдар. Спорттық жабдықтар мен құрал-саймандарға жататындар [[спорт]] снарядтары, спорт киімдері, аяқкиімдері, төрешілердің ақпараттар беретін, медициналық-биологиялық [[аппараттар]] және басқалар. Спорттық снарядтар - спорттың кейбір түрлерінің негізгі заттары: [[доптар]], имек таяқтар, спорт ойындары үшін қалақшалар; нысананы көздеп ататын спорттық құралдар (винтовкалар, пистолеттер, мылтықтар), садақтар, семсерлесу (шаншитын, семсерлесетін қылыштар) құралдары, және атлетикалық [[найза]], [[диск]], балға, сырық; гимнастикалық қоссырық, шығыршық, бөрене, белтемір; ауыр атлетикалык штанга, коньки (жүгіретін, мәнерлеп сырғанайтын, хоккей ойнайтын), шаңғылар (жүгіретін, тау спорты, секіру үшін) және басқалар. Снаряд-аппараттар ерекше топты құрайды: су (академиялық, байдаркалар, каноэлар) және желкенді қайықтар, шаналар (оның ішінде шана-бобслей), велосипедтер және т.б.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> [[Санат:Спорт]]</div>

Hardworking