https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Esen48Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]2026-07-03T08:42:58ZҚатысушы үлестеріMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D1%8FЖая2021-06-25T08:32:49Z<p>Esen48: /* Тағы қараңыз */</p>
<hr />
<div>'''Жая''' — [[ұлттық тағам]]. [[Жылқы]]ның қалың [[сауыр]] еті. 10 см қалыңдықта сүйегінен ажыратылып, сылынып алынады. '''Жаяны''' тілімдегенде оның сыртқы майлы қыртысының барлық тілімдерге бірдей тегіс бөлінуі көзделеді. Содан соң '''Жаяның''' еті ұсақ [[тұз]]бен тұздалады да, шұңғыл ыдысқа салынып, үстіне ащы [[тұздық]] құйылады. 2 — 3 күннен соң ыдыстан алынып, [[тор]] немесе [[ши]] үстіне жайып кептіреді. 1 кг Жаяны тұздау үшін шамамен 25 г тұз керек. '''Жаяны''' [[сүрлеу]]ге, қақтап кептіруге, ыстауға да болады. Оны пісіру үшін қазанға құйылған су қанжылым болғанда '''Жая''' салынып асылады. Піскен '''Жая''' қиялап туралады. [[Дастарқан]]ға әкелерде бетіне ұсақтап туралған [[көк жуа]] себіледі немесе дөңгелектеп туралған [[пияз]] салынады. '''Жая''' дастарқанға ыстық күйінде де, салқын күйінде де қойылады. Мұндай тағамдардың құрамына [[көкөніс]], т.б. [[дәмдеуіш]]тер қосса, олар [[витамин]]дердің, [[минералды тұз]]дардың бірден-бір көзі болып табылады. Соғым еті таусыла бастағанда қонақтарға '''Жаяны''' жамбас, [[қазы]] орнына береді. Егер [[табақ]] туралып келетін болса, [[төс ет]] пен Жаяның еті біркелкі жапырақталып табақтың бетіне қойылады.<ref name="source1">Қазақ тілі терминдер сөздігі I том</ref><br />
==Жая==<br />
[[Сурет:Ffggfgfg.jpeg|нобай]]<br />
[[Сауыр]]дың малы еті. Оны қасапшылар етті мүшелеген кезде санның сыртынан (жамбасқа да [[ет]] қалдыра отырып) салып алады. Семіз жылқыда жая бір май, бір [[ет]] болып тұрады. Оны жастай асуға да, кептіріп-сүрлеп алуға да, болады.<br />
<br />
==Тағы қараңыз==<br />
*[[Жаужұмыр]]<br />
*[[Жаубүйрек]]<br />
*[[Бесбармақ]]<br />
*[[Қуырдақ]]<br />
*[[Жент]]<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
Сегізбайұлы Кәдірбек<br />
С30 Қазақы дастарған – Алматы: ”Атамұра”, 2011. - 192.<br />
<br />
==Дереккөздер</span>==<br />
<references/><br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Тағамдар]]<br />
[[Санат:Қазақ асханасы]]<br />
<br />
<br />
{{Stub}}</div>Esen48https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%8B,_%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BDМосы, үштаған2021-06-03T05:36:02Z<p>Esen48: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */</p>
<hr />
<div>'''Мосы, үштаған''' (таган, тренога) — көшпелі [[дәуір]]де, қазір далаға [[саяхат]]қа шыққанда ас пісіру үшін қолданылатын үш аяқты, үстіне [[қазан]] орнатылатын, шәугім ілінетін [[құрал]]. Мосы қазіргі кезде темірден жасалынады, ал бұрын ағаштан жасаған, оны мосыағаш деп атаған.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1</ref> Жоғары ұштарынан тесік жасалып, олар темір шығыршық арқылы қосылады. Шығыршыкқа шәугімнің тұтқасы не күзудің (өрмек тоқығанда) бауы ілінетін тіл (ілгек) бекітіледі. Мосының сирағы 1,5-2 метрге дейін болады. Шағын мосыны ас-су қайнату үшін серуенге шыққанда қазір де пайдаланады.<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан мәдениеті]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Esen48