Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Борис Филипович Минаев

2024-04-17T22:44:49Z

Dostojewskij: Екатеринбург ➯ Екатеринбург

'''Борис Филипович Минаев''' (21 қыркүйек 1943 жылы, қазіргі [[Екатеринбург]] қаласында.) – химия ғылымдарының докторы ([[1984]]), профессор([[1986]]).

[[Томск мемлекеттік университеті]]н ([[1967]]) және аспирантурасын (1971) бітірген. [[Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аға оқытушы ([[1974–82]]) болды. [[1984]] жылдан кафедра меңгерушісі, профессор,

негізгі ғылыми еңбектері [[кванттық химия]] мен [[молекулалық спектроскопия]] мәселелеріне арналған. 150-ден астам ғылыми жарияланымның авторы.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref><ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:21 қыркүйекте туғандар]]
[[Санат:1943 жылы туғандар]]
[[Санат:Екатеринбургте туғандар]]
[[Санат:Қазақстан химиктері]]
[[Санат:Химия ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Томск мемлекеттік университеті түлектері]]
[[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті оқытушылары]]
[[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің профессорлары]]

Темірғали Нұртазин

2023-06-12T22:04:03Z

Dostojewskij: Санат:Қорғанда туғандар

'''Темірғали Нұртазин''' ([[29.12.1907]], [[Ресей]], [[Қорған]] қаласы – [[10.4.1977]], [[Алматы]] қаласы) – филология ғылымының докторы ([[1963]]), профессор [[Ленинград]] журналистика институтын ([[1935]], қазіргі [[Санкт-Петербург]]) бітірген.
==Жұмыс жолы==
<br>[[Солтустік Қазақстан]] облысында мұғалім, ұжымшар төрағасы ([[1928–1930]]), [[Солтүстік Қазақстан облысы]] партия коммитетінде бөлім меңгерушісі ([[1932–1933]]), «Қарағанды пролетариаты» облысы газетінде редактор ([[1935–1937]]), драма театрының директоры болды ([[1937–1943]]).
<br>[[1943]] жылдан өмірінің соңына дейін ҚазПИ (қазіргі ҚазҰПУ) мен ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) аға оқытушы, доцент, профессор қызметтерін атқарған. [[1960]] ж.
==Ғылыми еңбектері==
'''«Жазушы және өмір»''' атты кітабы бойынша докторлық диссертация қорғаған. 1932 жылы "Жүргізуші" атты өлеңдер жинағын шығарған. 1943 жылдан бастап әдеби сынмен айналыса бастады, Орысшада қазақшада жазған. Қазіргі уақыт туралы көптеген шығариалардың, очерктердің, оқиғалардың авторы
==Шығармалары==
Нұртазин зерттеулерінің басты бағыты Абай, Б.Майлин, С.Мұқанов шығармаларын талдау болды. Бірнеше кітаптың авторы:
*Шеберлік туралы ойлар, А., [[1968]]
*Қазақ совет әдебиеті (оқулық), А., [[1971]]<ref name="source1">"Қазақ энциклопедиясы"</ref>
*Машинист 1932
*Сборник рассказов 1953
*Мұрат 1958
*Адам бекерге жасамайды 1965
*Ауыл тыныс 1973<ref>Ілияс Жансүгіров: Энциклопедия. Алматы. «Кітап» баспасы 2019. 117-бет.</ref>

== Дереккөздер </span>==
<references/>

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қорғанда туғандар]]

{{stub}}

Макинтош Чарльз Ренни

2022-05-01T15:17:31Z

Dostojewskij: Санат:Глазгода туғандар

'''Макинтош Чарльз Ренни'''' (Mackintosh, Charles Rennie) ([[1868 жыл]]ы, 7 маусым, [[Глазго]] – [[1928 жыл]]ы, 10 желтоқсан, [[Лондон]]), шотландық архитектор, жиһаз құрастырушы, дизайншы және суретші. <ref> Britanica настольная энциоклопедия. Том І «АСТ-Астрель» Москва, 2006. ISBN 978-5-17-08532-4 (T.1) (ACT) ISBN 978-5-271-1512-0 (T.1) (Aстрель)</ref>.

Өнер мен қолөнер кәсібін жүргізген қайраткер, әсіресе өзі оқыған [[Глазго өнер мектебі]]нде әйнек пен тас студиясы арқылы аты шыққан (1896-1909). Өнер мен жиһаздың керек-жарақтарын, плакаттарды шығару арқылы 1890 жылы халықаралық атаққа ие болды. Ар Нуво стиліндегі шынайы британдық алғашқы архитекторды жеңілдігі, түпнұсқалығы, эсемдігі жағынан тең келері жоқ екенін мойындап, құрылымын жасады. Глазгоға төрт тамаша шайы арқылы танымал (1896-1904). 1914 жылдан бастап акварель өнеріне толығымен көшкен.

20 жылдан соңында оның жұмысына деген қызығушылар артты, нақты геометриялық сызбалардан тұратын оның конструкциясымен құралған креслосы мен канаптары қайта ретке келтірілді.
==Дереккөздер==
<references/>
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат: Лондон]]
[[Санат: Тұлғалар]]
[[Санат: Өнер]]
[[Санат:Глазгода туғандар]]

Юрий Александрович Якушев

2020-08-18T21:54:36Z

Dostojewskij: Санат:Саранда туғандар

'''Юрий Александрович Якушев'''

1962 жылы 27 қазанда [[Қарағанды облысы]] Сарань қаласында туған.Орыс.

Әкесі - Якушев Александр Иванович, марқұм, [[шахтер]] болып жұмыс істеген. Анасы - Якушева Валентина Тимофе-
евна, марқұм, жұмысшы болып істеген.Алматы театр-көркемөнер институтының театр факультетін (1988) театр мен киноның актері мамандығы бойынша;Халықаралық бизнес академиясының [[магистратура]]сын (2007) бітірген.

1988 жылдан - М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театрының актері. 1993-1999
жылдары - коммерциялық фирмалардың бірін басқарған. 1999 жылдан бері - М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік
академиялық орыс драма театрының директоры.

Діни көзқарасы - [[православие]]лік.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә.Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Дамыған экономикасы мен ең бай мәдениеті бар демократиялық мемлекетке сенемін».

Хоббиі - [[аңшылық]].

Сүйіп оқитын әдебиеті - ғылыми [[фантастика]].

Үйленген. Жүбайы - Лебсак Ирина Маратқызы (1963 жылы туған),[[Лермонтов Михаил Юрьевич|М.Ю.Лермонтов]] атындағы мөмлекеттік академиялық орыс драма театрының актрисасы. Қызы - Евгения (2000 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Саранда туғандар]]

{{Bio-stub}}

Яков Петрович Полонский

2020-08-12T20:49:46Z

Dostojewskij: Сурет:Yakov Polonskiy.jpg

[[Сурет:Yakov Polonskiy.jpg|thumb|Яков Петрович Полонский (1856)]]
'''Яков Петрович Полонский''' (1819-1898) - орыс ақыны. Оның «Үйлесім», «Сазандар» т. б. жыр жинақтары, «Әнші шегіртке» ертегі-дастаны орыс оқырмандарына жақсытаныс. Көптеген өлеңцеріне орыс композиторлары ән шығарып, «Цыган әйелінің әні» деген өлеңі халық әні ретінде кең тараған. Полонский [[проза]]лық шығармалар да жазған. [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] оның «Жүрек» деген өлеңін 1899 ж. аударған. Ақынның «Жүректе көп қазына бар, бәрі жақсы...» деп басталатын бұл аудармасы ұзақ жылдар бойы [[Лермонтов Михаил Юрьевич|М. Ю. Лермонтов]] өлеңі саналып келді.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>
==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

Никита Михайлович Муравьёв

2015-02-12T22:34:35Z

Dostojewskij: Сурет:P.F. Sokolov 033.jpg|thumb|Никита Муравьёв

{{Infobox President
|name = Никита Михайлович Муравьёв
|image =
|fields = [[декабристы|декабрист]]
|birth_date ={{birth date|1795|8|30|df=y}}
|death_date ={{death date and age|1843|4|28|1795|8|30|df=y}}
|death_place = [[Урик]] [[Иркут губерниясы]]
|spouse = [[Александра Григорьевна]]
}}
[[Сурет:P.F. Sokolov 033.jpg|thumb|Никита Муравьёв]]
'''Никита Михайлович Муравьёв''' ''([[тамыздың 30|30 тамыз]] [[1795]] — [[наурыздың 28|28 наурыз]] [[1843]], [[Урик]] [[Иркут губерниясы]])''- Солтүстік [[декабристтер]] қауымын ұйымдастырушылардың бірі, [[гвардия]] [[капитан]]ы.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б.
ISBN 9965-808-89-9</ref>

== Отбасы ==
Жұбайы: 22.2.1823 жыл — [[Александра Григорьевна]]

Балалары:
* Екатерина (1823—1870);
* Михаил (нәрестелiкте өлдi);
* Елизавета (1826 — ?);
* Софья (1828—1892);
* Ольга (туған және қайтыс болған жылы 1830);
* Аграфена (Агриппина) (туған және қайтыс болған жылы 1831).

==Дереккөздер==

<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Саясат әлеуметтануы]]
[[Санат:1795 жылы туғандар]]
[[Санат:1843 жылы қайтыс болғандар]]

{{stub}}

Нестор Васильевич Кукольник

2015-01-29T04:15:52Z

Dostojewskij: Сурет:Briullov-kukolnik.jpg|thumb|Нестор Кукольник

[[Сурет:Briullov-kukolnik.jpg|thumb|Нестор Кукольник]]
'''Нестор Васильевич Кукольник''' ─ [[ХІХ ғасыр]]дың бірінші жартысындағы орыс жазушысы.
<ref>http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D0%BA,_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87</ref>

[[1809 жыл]]ы [[Санкт-Петербург қаласы]]нда дүниеге келген. Оның өлеңдеріне 27 композитор музыка жазған. ''«Руслан и Людмила»'' және ''«Иван Сусанин»'' опера либретто өлеңінің авторы. 1829-1831 жылдары Нестор Кукольник Вилен гимназиясында орыс тілінен сабақ береді. [[1834 жыл]]ы ''«Рука Всевышнего отечество спасла»'' драмасы жарыққа шығады.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат: Орыс жазушылары]]