Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Ажар Ахметқызы Жұбанова

2025-04-13T12:54:25Z

Crystal8unicorn:

{{Ғалым
|Есімі = Ажар Ахметқызы Жұбанова
|Шынайы есімі =
|Суреті =
|Сурет ені =
|Туған күні =05.04.1941
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{USSR}} {{байрақ|Қазақ КСР}} {{KAZ}}
|Ғылыми аясы = [[биология|биология ғылымдары]] Экологиялық биотехнология Нанобиотехнология
|Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің [[профессор]]ы
|Ғылыми дәрежесі = [[Жаратылыстану ғылымдары академиясы|ҚР Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының]] [[академик|академигі]] [[биология|Биология ғылымдарының докторы]] [[профессор]]
|Сыйлықтары =
|Альма-матер = [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]
|Ғылыми жетекші =
|Марапаттары =
{{{!}}
{{!}}{{Құрмет ордені}}{{!}}{{!}}{{Астанаға 10 жыл медалі}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет: The honourable worker of education.jpg|20px|ҚР Білім беру ісінің құрметті қызыметкері]]{{!}}{{!}}[[Сурет: For merits in development of a science.jpg|21px|ҚР Ғылымын дамутуға сіңірген еңбегі үшін]]
{{!}}}
}}
'''Ажар Ахметқызы Жұбанова''' ([[5 сәуір]] [[1941 жыл|1941]]) — [[биолог]] [[ғалым]]. [[биология|Биология ғылымдарының докторы]] (1995), [[профессор]] (1996). [[Жаратылыстану ғылымдары академиясы|ҚР Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының]] [[академик|академигі]] (2008 жылдан). [[Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті қызметкері]] (2006).

== Толығырақ ==
* Ажар Ахметқызы Жұбанова 1941 жылы 5 сәуірде [[Алматы]] қаласында дүниеге келді.
* 1964 жылы [[Мәскеу мемлекеттік университеті|Мәскеу мемлекеттік универси]]<nowiki/>[[Мәскеу мемлекеттік университеті|теті]][[Мәскеу мемлекеттік университеті|н]] бітірген. «Управление ростом и метаболической активностью иммобилизованных<nowiki/> клеток микроорганизмов» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғап, 1996 жылы Биология ғылымдарының докторы, профессор атағын алды.
* 1964–1966 жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-да (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]) аға лаборант.
* 1966–1975 жылдары Қазақ онкология және радиология ғылыми<nowiki/>-зерттеу институтында кіші ғылыми қызметкер.
* 1975–1986 жы<nowiki/>лдары Алматы зоотехнология-малдәрігерлік институтында (қазіргі [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті|Қазақ ұлттық аграрлық университеті]]) [[Ассистент (ұстаздық қызмет)|ассист]]<nowiki/>[[Ассистент (ұстаздық қызмет)|ент]], аға оқытушы, [[доцент]], [[профессор]].
* 1996–2000 жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]-да ғылыми кеңестің ғалым-хатшысы. 2000–2002 жылдары декан болды. 2002 жылдан кафедра меңгеруш<nowiki/>ісі қызметін атқарады.
* 150-ден астам ғылыми жарияланымның авторы.<ref>https://m.alashainasy.kz//omir/ajar-ahmetkyizyi-jubanova-50122/{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Еңбек жолы ==
* 1964 - 1966 жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекетт]]<nowiki/>[[Қазақ ұлттық университеті|ік университеті]]нің «Өсімдіктер физиологиясы мен биохимиясы» кафедрасының аға - лаборанты.
* 1966 - 1975 жылдары Казак КСР Денсаулық министрлігінің Онкология және радиология ҒЗИ-дың «Ісік биохимиясы» лабораториясының кіші ғылыми қызметкері.
* 1975 - 1985 жылдары [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті|Алматы зоотехнология-малдәрігерлік институтында]] ассистент, аға оқытушы, доцент, профессоры болды.
* 1976 - 2000 жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің микро - биология кафедрасының доценті, профессоры.
* 2000 - 2001 жылдары микро - биология кафедрасының деканы.
* 2001 - 2009 жылдары кафедра меңгерушісі.
* 2009 жылдан Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің микро - биология кафедрасының [[профессор]]ы.<ref>http://pps.kaznu.kz/ru/Main/Personal/76/359/697/%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%B6%D0%B0%D1%80%20%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205180626/http://pps.kaznu.kz/ru/Main/Personal/76/359/697/%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%B6%D0%B0%D1%80%20%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B |date=2020-02-05 }}</ref>

== Ғылыми атағы ==
* 1974 жылы [[биология|Биология ғылымдарының кандидаты]] құрметті ғылыми атағы
* 1980 жылы биология ғылымдары бойынша [[доцент]]і
* 1995 жылы [[биология|Биология ғылымдарының докторы]] құрметті ғылыми атағы
* 1996 жылдан [[профессор]]
* 2008 жылдан [[Жаратылыстану ғылымдары академиясы|ҚР Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының]] [[академик|академигі]].

== Марапаттары ==
* 2006 жылы "[[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]" құрметті атағымен марапатталды.
* 2007 жылы Қазақстандағы жоғарғы оқу орындарының үздік оқытушысы атағының иегері.
* 2008 жылы "Астанаға 10 жыл" мемлекеттік медалі
* 2009 жылы Әл-Фараби атындағы ҚазҰУға сіңірген еңбегі үшін Күміс медалі
* 2011 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің "[[Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі]]" мен марапатталды.
* 2013 жылдың 9 желтоқсанындағы елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат "[[Құрмет ордені]]" мен марапатталды.<ref>http://pps.kaznu.kz/kz/Main/Personal/76/359/697/%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%B6%D0%B0%D1%80%20%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200216003958/http://pps.kaznu.kz/kz/Main/Personal/76/359/697/%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%B6%D0%B0%D1%80%20%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B |date=2020-02-16 }}</ref>

== Ғылыми шығармашылығы ==
Ажар Ахметқызының Қазақстандағы жоғарғы білімді қайта құруда еңбегі зор, «Биотехнология», «Экология» және «Медико-биологиялық - icі» типтік бағдарламаларын сараптауда оқыту әдістемесін және тәрбиелеу жұмыстарының тиімділігі үшін жаңа оқыту формасын енгізуге, әдістемелік оқыту құжаттарын дайындауға атсалысты.

Орыс және қазақ тілдерінде әдістемелік оқыту құралдарын, ядролық физика Институтымен бipiгiп жүргізген «Экологиялық дүрбелеңнен кейінгі топырақ биоремедиациясы» курсының бағдарламаларын жазды.

== Ғылыми-ұйымдастырушылық жұмыстары ==
* 1997-2001 жж. ҚР ҰҒA «Микробиология және вирусология» ҒЗИ 03.00.07 – «[[Микробиология]]» мамандығы бойынша диссертациялық кеңестің мүшеci, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде 03.00.16 – «Экология» мамандығы бойынша диссертациялық кеңес төрағасының орынбасары.
* 2001- 2002 жж. ҚР ҚҒM ЖАК Эксперттік кеңестің биологиялық ғылымдар бойынша мүшесі.
* 2002- 2004 жж. ҚР ҚҒМ ЖАК Эксперттік кеңестің биологиялық ғылымдар бойынша төрайымы.
* 2004-2007 жж. ҚР БҒМ Ғылыми және педагогикалық кадрлар аттестацияларында Президиумдық комитеттің мүшесі.
* 1996 жылдан бастап Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде Ғылыми кеңестің мүшесі.
* 1996-2001 жж. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіндегі Fылыми кеңестің бас хатшысы.
* 2005 - 2009 жж. ҚР БҒМ ЖАК Биологиялық зерттеулер орталығының мүшесі.
* 2010 жылдан бepi ҚР БҒМ ЖАК Ұлттық биотехнология орталығының мүшесі.
* 1992 жылдан бepi – «ҚазҰУ Хабаршысы» Биология сериясы журналының редакциялық алқасының мүшесі.
* 1996 ж. жылдан 6epi - «Биотехнология. Теория и практика» журналының редакциялық алқасының мүшесі.
* 2000-2006 жж. «Актуальные вопросы современной биологии и биотехнологии» студенттер мен жас ғалымдардың I-VI Халықаралық ғылыми конференциясында тезистер жинағының редакциялық алқасының мүшесі.
* 2007 жылдан бepi студенттер мен жас ғалымдардың Халықаралық конгресінің редакция алқасының мүшесі.
* 2007 ж. «Актуальные проблемы современной микробиологии» Республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдар жинағының редакциялық алқасының мүшесi.
* 2008 ж. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік фармакопеясының редакциялық алқасының мүшесі.
* 2010 жылдан бepi - “Science of Central Asia” (Private Fund for Supporting of Science and Technologies “Science”) журналынын редакциялық алқасының мүшесі.
* 2010 жылдан бepi - ’’International Journal of Biology and Chemistry” (Al-Farabi Kazakh National University) журналының редакциялық кеңесі төрағасының орынбасары.
* 2010 жылдан бepi - “Molecular and Biological Machine” [[монография]]ларды публикациялауға дайындайтын “Springer - Verlag GmbH Berlin Heidelberg” баспасының редакциялық алқасының мүшесі.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Профессорлар]]
[[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің биология-топырақтану факультеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан биологтары]]
[[Санат:Биология ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері]]

Татрең сарыторғай

2024-01-03T14:11:36Z

Crystal8unicorn:

{{Taxobox|image=White-capped Bunting, Uzbekistan.jpg|domain=[[Эукариоттар]]|regnum=[[Жануарлар]]|phylum=[[Хордалылар]]|classis=[[Құстар]]|ordo=[[Торғайтәрізділер]]|familia=[[Сарыторғайлар]]|genus=[[Сұлыкештер туысы|Сұлыкештер]]|species='''Татрең сарыторғай'''|binomial=Emberiza stewarti}}

'''Татрең сарыторғай''' - [[Сарыторғайлар|сарыторғайлар тұқымдасы]] өкілдерінің бірі <ref>{{cite book | title="Қазақстандағы жануарлар әлемі" энциклопедиясы | publisher=Алматыкітап баспасы | author=Анатолий Федорович.Виктория Анатольевна | year=2012}}</ref>. Торғайдың дене пішініндей, бірақ құйрығы ұзындау, тұмсығы сүйірленген. Салмағы 15-22 грамм. Аталығы өте әдемі - басы ақшыл көлденең жолақты, арқасы мен кеудесі арқылы өтетін таңғышы ашық сарғылт түсті. Аналығы боздау және бір түсті. Үні-сыңғырлаған, бүкіл сайға естілетін, бірнеше рет қайталанатын әуен.

Таудың орта белдеуіндегі құрғақ тасты жерлеріндегі бұталарда кездеседі. Бұрын тек [[Батыс Тәңір тауы|Батыс Тянь-Шань]] тауларында қоныстанған болатын, қазір [[Іле Алатауы|Іле Алатауында]] да ұялайды. Ұясын жердегі тастың немесе бір топ шөптің арасындағы шұңқырға салады. 3-5 қоңыр теңбілді сұр жұмыртқаларын аналығы басып шығарады. Балапандарын екеуі асырайды. Жәндіктер және өсімдік дәндерімен қоректенеді. Ұялайтын жеріне сәуірде ұшып келеді, тамыздың соңында ұшып кетеді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Торғайтәрізділер]]
[[Санат:Құстар]]
[[Санат:Қазақстан құстары]]

Кевин Джонас

2023-12-16T17:02:27Z

Crystal8unicorn:

{{Музыкант
|Есімі = Кевин Джонас
|Атауы = {{lang-en|Kevin Jonas}}
|Сурет =Kevin Jonas 2009.jpg
|Сурет ені = 250px
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты = Пол Кевин Джонас II
|Туған күні = 05.11.1987
|Туған жері = [[Каса-Гранде]], [[Аризона]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = [[2005 жыл|2005]] — осы уақыт
|Мемлекет = {{USA}}
|Мамандықтары = {{әнші|АҚШ}}, {{актер|АҚШ}}
|Дауыс түрі =[[баритон]]
|Аспаптары = [[вокал]], [[пианино]], [[гитара]]
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = [[Jonas Brothers]]
|Қызметтес болған =
|Лейблдері = [[Columbia Records]], [[Hollywood Records]], [[Jonas Entairment]], [[Island Records]]
|Лақап аты = К2
|Сайты =
|Commons=Kevin Jonas}}
'''Пол Кевин Джонас II''' ({{lang-en|Paul Kevin Jonas II}}; [[5 қараша]] [[1987 жыл|1987]], [[Каса-Гранде]], [[Аризона]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — америкалық әнші және актер. «[[Jonas Brothers]]» тобының бұрынғы мүшесі.

== Өмірбаяны ==
Пол Кевин Джонас II – Джонас ағайындыларының ең үлкені. АҚШ-тағы [[Нью-Джерси]] қаласында дүниеге келді. [[Джо Джонас|Джо]] мен Кевин, кішкентай бауырлары [[Ник Джонас|Ник]] арқылы танымал болды. [[2005 жыл|2005 жылы]] Никтың өлең айтқанын «Columbia Records» компаниясы естіп, танымал қылды.

[[2007 жыл|2007 жылдың]] мамыр айында Кевин, [[Даниэль Делис|Даниэль Делиспен]] танысты. [[2009 жыл|2009 жылы]] жұп аттасқаны туралы айтты. [[2013 жыл|2013 жылдың]] шілде айында Даниэльдің екіқабат екенін Кевин әлеуметтік желіде жариялады. [[2014 жыл|2014 жылдың]] [[2 ақпан|2 ақпанында]] Кевин мен Дани ата-ана атанды. Баласының атын – [[Элина Роул Джонас]] деп қойды. Баланың екінші атын Даниэльдің қайтыс болған әжесінің атын қойды.

== Мансабы ==
[[2005 жыл|2005 жылы]] [[Jonas Brothers|«Jonas Brothers<nowiki/>»]] тобы жарыққа шықты. Жасөспірім қыздардың жүрегін жаулап алды. [[2008 жыл|2008 жылы]] ағайындыларды «Рок в летнем лагере» фильміне шақырды. [[2010 жыл|2010 жылы]] бұл фильмнің екінші бөліміне түсті.

== Фильмографиясы ==
* [[2006 жыл|2006]] — Ханна Монтана – өзін ойнайды
* [[2008 жыл|2008]] — Camp Rock — Джейсон.
* [[2009 жыл|2009]] — Jonas Brothers: The 3D Concert Experience
* [[2009 жыл|2009]] — J.O.N.A.S – өзін ойнайды.
* [[2010 жыл|2010]] — Jonas L.A. – өзін ойнайды.
* [[2010 жыл|2010]] — Camp Rock 2 — Джейсон.
* [[2012 жыл|2012]] — Married To Jonas – өзін ойнайды.

== Дискографиясы ==
* «It’s About Time» — [[2006 жыл|2006]]
* «The Jonas Brothers» —[[2007 жыл|2007]]
* «A Little Bit Longer» —[[2008 жыл|2008]]
* «Lines, Vines and Trying times» — [[2009 жыл|2009]]
* «Jonas L.A.» — [[2010 жыл|2010]]
* «Jonas Brothers The 3d concert experience» — [[2009 жыл|2009]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{imdb name|2650334|Кевин Джонас}}
* {{twitter|kevinjonas|Кевин Джонас}}

Мария Николаевна Мордасова

2023-03-19T16:20:19Z

Crystal8unicorn:

{{Музыкант|Туған күні=14.02.1915|Қайтыс болған күні=25.09.1997|Мамандығы=[[әнші]]|Белсенділік жылдары=1942 - 1982|Қайтыс болған жері=[[Воронеж]], [[Ресей]]|Туған жері=Тамбов губерниясы, [[Ресей империясы]]|Мемлекет={{Байрақ|Ресей империясы}} {{USSR}} {{RUS}}|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}{{КСРО халық әртісі}} {{Ленин ордені}} {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} {{Құрмет Белгісі ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}{{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}}}}

'''Мария Николаевна Мордасова''' ([[14 ақпан]] [[1915 жыл|1915]], [[Ресей империясы]], Тамбов губерниясы, Тамбов уезі, Черньяновский болысы, Нижняя Мазовка ауылы − [[25 қыркүйек]] [[1997 жыл|1997]], Воронеж, [[Ресей]]) − орыс әндерін орындаушы. [[КСРО халық әртісі]] (1981), [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] (1987).

Мектеп хорында, кейінірек ауыл клубында ән айтты. 1943-1972 жылдары ─ Воронеж орыс халық хорының, кейін − Воронеж облыстық филармониясының солисті болды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}

[[Санат:КСРО әртістері]]
[[Санат:Ресей әншілері]]

{{stub}}

Карлос Пена

2023-03-09T16:05:44Z

Crystal8unicorn:

{{Музыкант
|Есімі = Карлос Пена
|Атауы = Carlos Pena
|Сурет = Carlos Pena Jr BTR Paparazzo.jpg
|Сурет ені = 250px
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты = Карлос Роберто Пена
|Туған күні = 15.8.1989
|Туған жері = Колумбия, [[Миссури (штат)|Миссури]], [[АҚШ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2004- осы уақыт
|Мемлекет = {{USA}}
|Мамандықтары = {{әнші|АҚШ}}, биші, {{актер|АҚШ}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = [[вокал]], [[бубен]], [[укулеле]]
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = [[Big Time Rush]]
|Қызметтес болған =
|Лейблдері = [[Columbia Records]]
|Марапаттары =
|Сайты =
|Commons=Carlos Pena}}
'''Карлос Роберто ПенаВега''' ({{lang-en|Carlos Roberto PenaVega}}.; 15 тамыз, 1989; Колумбия, АҚШ) — американдық әнші, актер және биші. «[[Табысқа алға]]» сериалындағы Карлос Гарсианың рөлімен танымал болды. «[[Big Time Rush]]» тобының бұрынғы мүшесі.

== Өмірбаяны ==
=== Балалық шағы ===
Карлос [[Миссури (штат)|Миссури]] штатындағы [[Колумбия (Кентукки)|Колумбия]] қаласында дүниеге келді. Флорида штатындағы Вестон қаласында балылық шағы өтті. Жастайынан актерлік шеберлікке құштар болды. Әкесінде испан және венесуалық, ал анасында доминикандық қандар бар.

=== Мансабы ===
Мектепте оқып жүре, Карлос су ататын тапаншалардың жарнамасында түскен. Оның беті ойыншықтардың сыртында болды. Пена Бостондық консерваторияда оқыды. Оның менеджері «Big Time Rush» сериалындағы рөлге жазып қойған. Карлос барғысы келген жоқ. Бірақ, сосын тыңдалымға барып, 2 айдан кейін Карлос Гарсианың рөлін ойнайтынын білді. 2009 жылы Голливудқа көшті.

2014 жылдың ақпан айында «Electrico» деген сингл шығарды. Бұл синглды «PenaVega» атты лақап атымен шығарды.

=== Жеке өмірі ===
2010-2012 жылдары актриса [[Саманта Дроук|Саманта Дроукпен]] кездесті.

2012 жылдың соңынан бастап, Карлос актриса – [[Алекса Вега|Алекса Вегамен]] кездесіп, 2013 жылдың қыркүйегінде жұп аттасты. 2014 жылдың 4 қаңтарында Карлос пен Алекса [[Мексика|Мексикадағы]] [[Пуэрто-Вальярте]] қаласында үйленді. Екеуі тектерін қосып, қазір ПенаВега (ағылшын. PenaVega) тегімен жүр.

== Фильмографиясы ==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Қазақша атауы
!Шынайы атауы
!Рөлі
|-
|2004
|Жедел жәрдем
|ER
|Арло Эскобар
|-
|2005
|Әділетті Эми
|Judging Amy
|Диего Вальдесера
|-
|2005
|Шексіз жаз
|Summerland
|студент
|-
|2009-2013
|Табысқа алға
|Big Time Rush
|Карлос Гарсиа
|-
|2011
|Қайырлы түн, Ай
|Little Birds
|Луис Эстес
|-
|2012
|Биг Тайм Фильм
|Big Time Movie
|Карлос Гарсиа
|-
|2013
|Мадагаскардан шыққан
Пингвиндер
|The Penguins of
Madagascar
|тыңдалым
|-
|2013
|Марвин Марвин
|Marvin Marvin
|
|-
|2014
|Роботтың өмірі
|La Vida Robot
|Оскар Васкес
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{imdb name|1821327|Карлос Пена}}

Егеубас

2023-02-26T14:20:34Z

Crystal8unicorn:

{{Taxobox
|name = Егеубас
|image =Sclerochloa_dura_(3733566393).jpg
|image_width =
|image_caption =[[қатты егеубас]]
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|unranked_divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|unranked_classis = [[Дара жарнақтылар]]
|unranked_ordo = [[Commelinids]]
|ordo = [[Poales]]
|familia = [[Астық тұқымдасы|Poaceae]]
|subfamilia = [[Pooideae]]
|tribus = [[Poeae]]
|genus = '''''Sclerochloa'''''
|genus_authority =[[P.Beauv.]]
|type_species_authority=([[L.]]) [[P.Beauv.]]
|type_species=''[[Sclerochloa dura]]''
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 2 түрі белгілі
}}
'''Егеубас''' ({{lang-la|Sclerochloa}}) – [[Астық тұқымдасы|астық]] тұқымдасына бір жылдық шөптесін [[өсімдіктер]]. Қазақстанда [[Іле Алатауы|Іле Алатауының]], Батыс [[Тәңір тауы|Тянь-Шаньның]], [[Қаратау]]дың сортаң жерлерінде өсетін бір түрі – [[қатты егеубас]] (S. dura) бар. Оның биіктігі 3 – 20 см-дей. Тамыры сүректеніп кеткен. Түбінен тармақталып шығатын сабағы тік, сырты тегіс болады. Қандауыр тәрізді [[Жапырақ|жапырағының]] ұзындығы 5 см-дей, ені 4 – 5 мм. Гүлі масақ гүлшоғырына топталған. Жасыл масағының қылтанағы егеу сияқты, өсімдіктің аты осыған байланысты аталған. [[Сәуір]] – [[маусым]] айларында гүлдеп, шілдеде [[жеміс]]тенеді. Егеубастың пішенін [[қой]] мен [[ешкі]] жейді.

==Дереккөздер==
[[Қазақ энциклопедиясы]]

{{wikify}}
[[Санат:Астық тұқымдасы]]
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
{{stub}}

Мария Александровна Грабовецкая

2023-02-26T14:16:56Z

Crystal8unicorn:

{{Спортшы|есімі=Мария Грабовецкая|жынысы=әйел|толық есімі=Мария Александровна Грабовецкая|азаматтығы={{KZ}}|мамандандыру=[[ауыр атлетика]]|туған күні=10.04.1987|туған жері=[[Көкшетау]], [[Қазақ КСР]]|бойы=180 см|салмағы=113 кг|медальдары={{турнир|[[Ауыр атлетикадан Азия чемпионаты|Азия чемпионаттары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Ауыр атлетикадан Азия чемпионаты 2005|Дубай 2005]]|75 кг жоғары}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Қола|[[Жазғы Азия ойындары 2010|Гуанчжоу 2010]]|75 кг жоғары}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|75 кг жоғары}}
{{турнир|Мемлекеттік марапаттар}}
{{Құрмет орденi}}}}

'''Мария Александровна Грабовецкая''' ([[1987 жыл]] [[10 сәуір]], [[Көкшетау]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] [[Ауыр атлетика|ауыр атлетші]].

== Биографиясы ==
Әкесі - Грабовецкий Александр Васильевич, жеке кәсіпкөр. Анасы - Грабовецкая Светлана Геннадьевна, жеке кәсіпкер. Ш. Уалиханов атындағы [[Көкшетау мемлекеттік университеті]]н бітірген (2008), заңгер. Дәл қазіргі уақытта Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде оқып жүр, ауыр атлетикадан жаттықтырушы. [[Орыс тілі|Орыс]] және [[Ағылшын тілі|ағылшын тілдерін]] біледі. 2004 жылдан бері - Астана қаласындағы ШҰКД жанындағы спорт нұсқаушысы.

== Марапаттары ==
[[Құрмет ордені|«Құрмет» орденімен]] (2008), ҚР Президентінің құрмет грамотасымен (2007) марапатталған. Көкшетау қаласының құрметті азаматы (2008). [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері|Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген спорт шебері]] (2008). Ауыр атлетикадан 75 кг артық салмақ категориясындағы 270 кг нәтижесімен XXIX олимпиадалық ойындарының қола жүлдегері (Пекин, 2008); [[Азия чемпионаты|Азия чемпионы]] (Дубай,2005); [[Әлем чемпионаты|Әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері (Прага, 2007); ауыр атлетикадан жастар арасында Азия чемпионы (2004); [[Азия чемпионаты|Азия Чемпионатының]] қола жүлдегері (2004); жастар арасындағы Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2007).

== Қызықты деректер ==
*Әскери атағы - ІІД лейтенанты.
*Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Ә. Назарбаев]].
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Елдің тұрақты дамуы».
*Хоббиі - [[Компьютер|компьютер,]] [[Интернет]].
*Сүйіп оқитын әдебиеті - психологиялық романдар.
*Тұрмыс құрмаған.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Қазақстан ауыр атлеттері]]
[[Санат:1987 жылы туғандар]]
[[Санат:Көкшетау тұлғалары]]
[[Санат:Қазақстанның Олимпиада қола жүлдегерлері]]

{{Bio-stub}}

Кендалл Шмидт

2021-12-16T09:49:21Z

Crystal8unicorn:

{{Музыкант
|Есімі =Кендалл Шмидт
|Атауы = Kendall Schmidt
|Сурет = Kendall Schmidt BTR Paparazzo.jpg
|Сурет ені = 250px
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туылған кездегі есімі =
|Толық аты = Кендалл Френсис Шмидт
|Туылған күні = 2.11.1990
|Туылған жері = {{Туғанжері|Уичито|Уичитода}}, [[Канзас]], [[АҚШ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = [[2001 жыл|2001]]-осы уақыт
|Мемлекет = {{USA}}
|Мамандықтары = {{әнші|АҚШ}}, биші, {{актер|АҚШ}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = [[вокал]], [[барабан]], [[гитара]], [[фортепиано]]
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = [[Big Time Rush]]
|Қызметтес болған =
|Лейблдері = [[Columbia Records]]
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Кендалл Фрэнсис Шмидт''' ({{lang-en|Kendall Francis Schmidt}}; [[2 қараша]], [[1990 жыл|1990]], [[Уичито]], [[Канзас]], [[АҚШ]]) — америкалық актер және әнші. «Табысқа алға» сериалындағыт Кендалл Найттың рөлімен танымал. [[2009 жыл|2009 жылы]] құралған «[[Биг Тайм Раш|Big Time Rush]]<nowiki/>» тобының бұрынғы мүшесі.

== Өмірбаяны ==
Кендалл Френсис Шмидт [[1990 жыл|1990 жылдың]] [[2 қараша|2 қарашасында]] [[Канзас|Канзас штатының]] [[Уичито]] қаласында дүниеге келді. Анасы – Кэти Шмидт, ал әкесі – Кент Шмидт. Кендалл деген атын әжесінің құрметіне қойды. Кендаллдың екі үлкен ағасы: Кеннет (24 жаста) және Кевин (22 жаста) бар. Кеннет – актер және әнші, ал Кевин – актер және режиссер. Кендаллдың бүкіл отбасы «К» әрпінен басталады. Бұл отбасында әр баланың лақап аты бар. Кендалл – К3, Кевин – К2, ал Кеннет – К1. Кендалл кішкентай болғанда, өз анасымен 6 ай Калифорния штатында бірге болатын.

Кендаллдың ағалары актер болғандықтан, олда актер болғысы келді. Кендаллдың бірінші тәжірибесі ағаларымен бірге «[[Chex]]<nowiki/>» деген жүгері қауызының жарнамасы болған.

10 жасында Кендаллдың отбасы Канзас штатынан [[Калифорния]] штатына көшті. Ол жерде Шмидт көптеген рөлдер сомдады. Мысалы, General Hospital, Titus, Raising Dad, Gilmore Girls, CSI: Miami, ER, Mad TV, Frasier, Phil of the Future, Without a Trace және Ghost Whisperer жобаларында. Үлкен қалқанда Minority Report, AI and Lions Gate’s According to Spencer жобаларында жарыққа шықты.

Актерлік шеберліктен басқа, Кендалл музыканы қатты жақсы көреді. 3 жас аралығында гитарада ойнап үйренді. Өзін тағы да өлең айтуда көрді. Күн сайын анасының көлігінде өлең айтты.

«Табысқа алға» сериалындағы Кендалл Найттың рөлі музыка арқылы Кендалл сомдады. Оған әрдайым ол өлең айтуда актерлік шеберлікке қарағанда, күшті деп ойлады.

Кендалл өз достарымен бірге уақыт өткізгенді, альпинизм, скейтбординг пен серфингті ұнатады.

Шмидттардың отбасында хайуанаттар бағы: екі ит (Джаспер мен Сисси), мысық, тотықұс, тасбақа, [[питон]] және кішкентай шошқа. Кендаллдың бірінші тобы – «Lovers Make Liars» болған.

== Мансабы ==
Шмидт өзінің актерлік шеберлігін 5 жасында бастаған. 10 жасында ағаларымен бірге [[Стивен Спилберг|Стивен Спилбергтің]] фильмінде түскен. Өз туған күнін теледидарда белгілеген. Спилберг оған «Жұлдыздар соғысындағы» кейіпкерлермен бірге жасалған торт сыйлады. [[2009 жыл|2009 жылы]] Кендалл «[[Биг Тайм Раш|Big Time Rush]]<nowiki/>» тобының мүшесі атанды. Бұл топтың басқа мүшелері: [[Логан Хендерсон]], [[Джеймс Маслоу]] және [[Карлос Пена]].

== Татуировкалары ==
Кендаллда 9 татуировка бар: 4 табиғаттың апаты (ауа, жер, су және от), шаян, тігілген жүрек, адамның бас сүйегі, өрмекшінің торы, раушан гүлі, белдіктің айылбасы, нота, білезік, Юма атты иті және [[Оңтүстік Америка|Оңтүстік Американың]] шағын картасы.

== Фильмографиясы ==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Қазақша атауы
!Рөлі
|-
|[[2001 жыл|2001]]-[[2002 жыл|2002]]
|Гилмордың қыздары
|Питер
|-
|[[2003 жыл|2003]]
|Фрейзьер
|кішкентай Фрейзьер
|-
|[[2003 жыл|2003]]
|Жедел жәрдем
|Дэмиан
|-
|[[2005 жыл|2005]]
|Болашақтан келген Фил
|Джейк
|-
|[[2009 жыл|2009]]
|Ghost Whisperer
|Джефф
|-
|[[2009 жыл|2009]]
|Ізсіз
|Шей Хэнсон
|-
|[[2009 жыл|2009]]-[[2013 жыл|2013]]
|Табысқа алға
|Кендалл Найт
|-
|[[2011 жыл|2011]]
|Nick News
|Кендалл
|-
|[[2012 жыл|2012]]
|Қалай жағу керек?
|Кендалл
|-
|[[2015 жыл|2015]]
|Үлкен көші-қон
|Брандо
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.btrband.com/ Big Time Rush ресми сайты] {{Webarchive|url=https://archive.is/20110208100205/http://www.btrband.com/ |date=2011-02-08 }}
* {{imdb name|id=1034247|name=Kendall Schmidt}}
* [http://www/twitter.com/HeffronDrive/ Кендалл Шмидт Twitter сайтында]

[[Санат:АҚШ музыканттары]]
[[Санат:Америкалық поп әншілер]]

Қалампырлар тұқымдасы

2021-12-15T12:41:13Z

Crystal8unicorn: Taxobox

{{Taxobox
| name = Қалампырлар тұқымдасы
| image = Red campion close 700.jpg
| image_caption = ''[[Silene dioica]]''
| regnum = [[Өсімдіктер]]
| ordo = [[Caryophyllales]]
| familia = '''Caryophyllaceae'''
| familia_authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
|domain=[[Эукариоттар]]|divisio=[[Гүлді өсімдіктер]]|classis=[[Қос жарнақтылар]]|genus=[[Жұлдызшөп]] туысы [[Қарамықша]] туысы [[Сылдыршөп]] туысы [[Жарықдәрі]] туысы [[Қалампыр]] туысы}}
[[File:White campion close 700.jpg|thumb| alt=A.|''Қалампырлар тұқымдасы'']]
'''Қалампырлар тұқымдасы''' (Caryophyllaceae) – қос жарнақты [[өсімдіктер]]дің бір тобы. Шала бұта не бұта түрінде өседі. Жер шарының солтүстік жартысының қоңыржай аймақтарында көп таралған. 80-ге жуық туысқа бірігетін 2 мыңнан астам түрі белгілі, оның ішінде [[Қазақстан]]да 30 туысқа жататын 212 түрі өседі. Жапырақтары жіңішке, көбіне қарамауылықарсы орналасқан гүлдері қос жынысты, араларында дара жыныстылары да кездеседі. Гүлшоғыры сыпыртқы не шашақ тәрізді, кейде дара гүлді. Аталығы 10, кейде 5 не бұдан да аз, аналығы – біреу. Қалампырлар тұқымдасының көп түрлері түнде гүлдейді (мысалы, салбыр сылдыршөп, т.б.) және гүлінен шырын бөлінеді. Осыған байланысты бұлар түнгі жәндіктер арқылы (негізінен көбелектермен) тозаңданады. Жемісі – [[қорапша]], кейде [[жаңғақ]] не [[жидек]] тәрізді болады. Бұлардың арасында мал азықтық, улы арамшөп, әсемдік үшін өсірілетін, дәрі жасауда, тағам, [[парфюмерия]]да, тоқыма өнеркәсібінде пайдаланылатын, тамырында [[сапонин]]дер, [[алкалоид]]тар болатын түрлері бар.<ref>Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім</ref>

==Сілтемелер==
*[[Қалампыр]]
*[[Өсімдіктер]]

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Қалампырлар]]
[[Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]

{{stub}}

Қияқөлеңдер тұқымдасы

2021-12-15T11:17:56Z

Crystal8unicorn:

{{Taxobox|regnum=[[Өсімдіктер]]|divisio=[[Гүлді өсімдіктер]]|classis=[[Дара жарнақтылар]]|ordo=Poales|familia=Қияқөлеңдер тұқымдасы (Cyperаceae)|subfamilia=Cyperoideae,
Mapanioideae|domain=[[Эукариоттар]]|image=Cyperus esculentus.jpg|image_caption=''Cyperus esculentus''|genus=[[Қияқөлең]] туысы, [[Келтебас]] туысы, [[Өлеңшөп]] туысы, [[Ұлпабас]] туысы,
[[Құйық]] туысы|familia_authority=[[Juss.]], [[nom. cons.]], 1789}}

'''Қияқөлеңдер тұқымдасы''' немесе '''Қияқ гүлділер тұқымдасы''' ([[лат]]. ''Cyperаceae'')<ref>Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5</ref> - [[дара жарнақтылар]] класына жататын, көп жылдық тамыр сабақты [[өсімдіктер]].

== Ботаникалық сипаты ==
[[Сурет:Cyperaceae spp Sturm12.jpg|thumb|left|180px|]]
Қияқ гүлділер – көпжылдық шөптесін, сирек ұзын немесе қысқа тамырсабақты біржылдық өсімдіктер. Сабағы үш қырлы, сирек – цилиндрлі, іші паренхималы ұлпаға толы болады, буын және буынаралықтары нашар жетілген. Жапырақтары сабағының үш жағында да өседі, пішіні жіңішке ланцет тәрізді болып, шеттері төмен қарай иілген болып келеді. Тілшесі болмайды, кейбір түрлерінде қабыршақ түрінде кездеседі. Бұтақтануы бүйірлі-түптенеді. Бүйірлі горизонталь өркендерінен тамырсабақтары қалыптасады.

Гүлшоғыры – жай масақ немесе күрделі, көптеген гүлдерден тұрады, сирек масағында бір гүлі болады. Жай және күрделі масақтары сыпыртқы, шатырша, жұмыргүл гүл шоғырына топтанады.

Гүлдері ұсақ, түссіз. Гүл серігі болмайды, олардың орнына үлпектері немесе түктері болады. Андроцейі бір шеңберлі, үш аталықтан тұрады. Гинецейі екі немесе үш жеміс жапырақшасынан тұрады. Үстіңгі жатын, бір ұялы, бір тұқым бүрі болады. Аналық мойнында екі немесе үш жіп тәрізді ұзын аналық мрйны болады.

Гүлдері қос жынысты немесе дара жынысты болып келеді. Дара жынысты түрлерінде (қияқөлеңде) көбіне бір үйлі болады да, сирек екі үйлі болады. Бір үйлі түрлерінде гүл шоғырлары қос жынысты себебі гүл шоғрының бір бөлігінде аналық гүлдер, екінші бөлігінде аталық гүлдер өседі. Қияқөлеңнің аналық гүлдерінде гүл қабыршақтарынан басқа гүл қапшықтары болады, олар екі гүл жапырақтарының бірігіп өсуінен түзіледі. Бұлардың жемістері осы қапшықтың ішінде болады. Қияқгүлділер тұқымдас өсімдіктердің жемісі – үшбұрышты, шар тәрізді немесе қабысқан жаңғақ. Тұқымы эндоспермді, ұрықты қоршап жатады.

Мысал ретінде қынапты ұлпабасты – {{lang-la|Eriophorum vaginatum}} ({{lang-ru|пушица влагалищная}}) алып қарастырамыз. Көп жылдық шөптесін өсімдік. Сабағының биіктігі 30-100см, көп, тік, аз үшқырлы, түбінде қынапты қоңыр түсті жіңішке жапырақтары өсіп тұрады. Сабақ жапырақтары екі-үш, олар редукцияланған ұлпа түрінде болады.

Гүлшоғыры – масақ, жеміс пайда болғанда шар пішінді болады. Гүлдері ақ ұлпа түрінде өседі. Аталығы үшеу, ұзын тозаңқабы болады. Аналығы біреу, бір ұялы, үстіңгі жатын, аналығының мойны ұзын, аналық аузы жіп тәрізді келеді.
Гүл формуласы: '''''*P3+3''''' немесе '''''P0 A3-0 G(3)-(2)'''''

* Биіктігі 1,5-4 м.
* Сабағы 3 қырлы, кей түрлері жұмыр сабақты.
* [[Жапырақ]]тары қынапты, жіңішке [[таспа]] пішінді, көбінесе сабақтың түбінен дамиды Жапырақтары [[өркен]]ге кезектесіп орналасады. Жапырақ жиектеріндегі [[тіс]] тәрізді иректері төмен қарай бағытталғандықтан [[пышақ]]тың жүзіндей өткір болады.
* [[Гүл]]дері әр түрлі, негізінен, [[масақ]] [[гүлшоғыр]]ына жиналған, бірақ араларында сыпыртқы, шатырша, [[шашақ]], шоғырбас тәрізді гүлшоғырлары да кездеседі. Гүлшоғырларынан таралған [[бұтақ]]тары түрін өзгерткен жабын жапырақтарының қолтығынан шығады.
* Гүлдері ұсақ, қос жынысты кейде дара жынысты. Жатыны бір ұялы, аузы 2-3 тілімді. [[Маусым]]-[[қыркүйек]] айларында гүлдеп, [[жеміс]]тенеді.
* Жемісі - 3 қырлы, [[шар]] тәрізді, өздігінен ашылмайтын [[жаңғақ]]ша.
* Майда [[тұқым]]дарының [[эндосперм]]інде [[крахмал]] мен [[май]] көп болады.
* Қияқөлеңдер тұқымдасы негізінен [[шымтезек]] (торф) түзетін өсімдіктер.

== Өсетін жері мен таралуы ==
Қияқөлеңдер тұқымдасының [[жер беті]]нде кең тараған 120 туысы, 4 мыңнан астам [[түр]]лері бар. Негізінен [[қоңыржай белдеу]]де өседі. [[Қазақстан]]да 17 туысы, 160 астам түрі кездеседі.

==Тұқымдас тармақтары==
[[File:Cyperus rotundus by kadavoor.JPG|thumb|''[[Cyperus rotundus]]'', [[Kerala]]]]
[[File:Eriophorum latifolium1.jpg|thumb|upright|Broad-leaved cotton-grass (''[[Eriophorum latifolium]]'')]]
[[File:Carex serotina, caoe 002 pvp.jpg|thumb|right|200px|''Carex Serotina'']]

{{div col|colwidth=12em}}
*''[[Abildgaardia]]''
*''[[Actinoscirpus]]''
*''[[Actinoschoenus]]''
*''[[Afrotrilepis]]''
*''[[Alinula]]''
*''[[Amphiscirpus]]''
*''[[Androtrichum]]''
*''[[Arthrostylis]]''
*''[[Ascolepis]]''
*''[[Becquerelia]]''
*''[[Baumea]]''
*''[[Blysmus]]''
*''[[Bolboschoenus]]''
*''[[Bulbostylis]]''
*''[[Carex]]''
*''[[Cladium]]''
*''[[Coleochloa]]''
*''[[Cymophyllus]]''
*''[[Cyperus]]''
*''[[Desmoschoenus]]''
*''[[Dulichium (plant)|Dulichium]]''
*''[[Eleocharis]]''
*''[[Eleogiton]]''
*''[[Kobresia|Elyna]]''
*''[[Eriophorum]]''
*''[[Ficinia]]''
*''[[Fimbristylis]]''
*''[[Fuirena]]''
*''[[Gahnia]]''
*''[[Hypolytrum]]''
*''[[Isolepis]]''
*''[[Kobresia]]''
*''[[Kyllinga]]''
*''[[Lagenocarpus]]''
*''[[Lepidosperma]]''
*''[[Lepironia]]''
*''[[Lipocarpha]]''
*''[[Machaerina]]''
*''[[Mapania]]''
*''[[Mariscus]]''
*''[[Mesomelaena]]''
*''[[Morelotia]]''
*''[[Oreobolus]]''
*''[[Oxycaryum]]''
*''[[Pycreus]]''
*''[[Remirea]]''
*''[[Rhynchospora]]''
*''[[Schoenoplectus]]''
*''[[Schoenoplectiella]]''
*''[[Schoenus (plant)|Schoenus]]''
*''[[Scirpodendron]]''
*''[[Scirpoides]]''
*''[[Scirpus]]''
*''[[Scleria]]''
*''[[Trichophorum]]''
*''[[Uncinia]]''
*''[[Websteria]]''
{{div col end}}

== Дереккөздер ==
<references/>

[[Санат:Қияқөлеңдер]]
[[Санат:Қазақстан флорасы]]