Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Сиқым

2015-05-15T06:34:10Z

Bk-KLaS:

[[File:Syikym-tas.jpg|thumb|]]
'''Сиқым''' Дулат руының төрт атасының бірі (№ 3 қосымшаны қараңыз). Қазақ шежіресі бойынша, Сиқым негізінен он атаға бөлінеді: Борас (Қарақойлы), Тоғатай, Шуылдақ (Байсейіт), Буас, Құлсейіт (Қусирақ), Ақылбек, Құттыбай, Есбол (Аққойлы), Есенгелді (Аққойлы мен Қарақойлы). Түрікмендер ішінде де Аққойлы, Қарақойлылар бар. Олар XIVXV ғасырда Азербайжан мен АрменияДа билікке таласты. М. Тынышбаевтың ескертуінше, оларды да Дулаттан шыққан деп шамалауға болады. Ел аузында Борас, Тоғатай мен Буасты Байсейіт атымен атайды. Байсейіттің шын есімі Шуылдақ. Есбол мен Есенгелдінің ұрпақтарын жай ғана «Естілер» атандырған.

== Шығу тегі ==
Этимология - кез келген этникалық топтың шығу түсіндіру мақсатында, оның этникалық атауы немесе этоним басында білу үшін қажет. Дыбыс с-ш-ч, қ-к-г, ы-i и л-н, м-д-л түркі тілдерінде және Алтай тіл отбасы (1 28 бар келісім лингвистикалық қайта жаңарту анықталған осы теория сыйқым этнонима айтуынша, тозған чигил қазақ тілінде 31.67 SS) сыйқым сөз басқа тілдерде оқылады чигил болып табылады. Жетісу мен Қашғарды мекендеген Орта ғасыр сыйқым қайта құру үшін түркі тайпалары чигил болды.

Француз ғалымы П. Пелльо этоним чжиси үш қарлұқ тайпаларының бірі чигил сияқты транскрипциясы. Бұл транскрипциясын, этнонима чигил бірінші бөлігінде үшін, Чи тілі Landyk Ғұндардың бір тайпасын құрайтын жылы «қызыл» деген мағынаны білдіреді.
[[File:Syikymbaba.jpg|thumb|Сыйқым баба кесенесі]]

== Тарихы ==

[[File:Syikymbaba2.jpg|thumb|Сыйқым баба кесенесінің алды]]
Бәлкім, олар бір-біріне рухани жақын болған соң басқа аталастары мен көршілер солай жақауратын атаған шығар. Сиқым руының жоғарыда аталған аталарының тегі туралы толық мағлұмат жоқ. Соыдықтан қолдағы бар деректерге сүйеніп, таратып отырмыз. Сөйтіп, халықта Қарақойлы аталатын Борас негізінен бес үрім-бұтаққа бөлінеді: Қораз, Рүстем, Әжі, Наурызбай мен Томай. Бұл буыннан әрі қарай жіктеуге деректер жеткіліксіз. Буас атасы бес бұтақтан тұрады: Боса, Борық, Құл, Есторы мен Қызылқармыс. Боса Құдайберді мен Алакүшікке бөлінеді.

Құдайбердіден Жарымбет, Сайкөк және Сары тарайды. Есторының екі ұлы бар: Тойшы мен Тілеуқабыл, Тойшыдан Қараби, ал одан Сүйіндік пен Аталық. Тілеуқабылдан үлкен үрімбұтақтың атасы болып есептелетін төрт ұл өсіп жетілді: Жаушы, Таңат, Көске, Қосмұрат. Ал, Көскедеи Есті мен Шотке. Естіден Қарабатыр, одан Шенет батыр; Шенет батырдан Тұрыс би мен Рысбек батыр.

Тұрыс бидөн Батырбек датқа, одан Тастамбек, Қожай мен Иса; Тастанбектен Белқожа (М. Тынышбаевпен кездескенде 1925 жылы 50 жаста екен). Қосмұраттан Шахмұрат, одан Қараби, одан Мәлік би, одан Асыл би, одан Әлжібек датқа, одан Байсейіт. Ақылбек үш ата: Ағабек, Мырзабек және Атайысқа бөлінеді. Құттыбай тармағынан Бағлан өрбиді. Есболдың (Аққойлы) екі ұлы бар Омар мен Сатыбалды. Омардан Қаржау мен Қайқы. Сатыбалдыдан екі ұл: Елтүзер мен Бөрі. Елтүзерден Рысбай мен Құттыбай. Бөріден Елке мен Естембай. Ал, Есенгелдіден (Ақңойлы) төрт ата: Үлебай, Сырлыбай, Төле мен Болат бөлініп шығады.

Сонымен, Сиқымға кіретін 10 атаның тек алтауының тегін түгел болмаса да таратып, төртеуіне мәліметтер жетіспегендіктен, тоқталғанымыз жоқ. Соған ңарамастан, келтірілген мағлұматтар Дулат руының Сиқым атасы туралы неғұрлым анық деректер береді. Сиқым руының жауынгерлік ұраны «Сиқым» (Н. Аристов, М. Тынышбаев, С. Аманжолов) және «Рысбек» (Н. Аристов, М. Тынышбаев бойынша). Рысбек XVIII ғасырда өмір сүрген әйгілі батыр. Сиқымдардың рулық таңбасы - бұл алғашңыда Н. Гродековтың еңбегінде көрсетіліп, кейіннен Н. Аристов, М. Тынышбаев, С. Аманжолов пен В. Востров оз жұмыстарында содан алып пайдаланады. Үшінші таңбаны жалпы Дулаттың белгісі О түрі деп есептеп, ал алғашқы екі таңба сиқымдардың құрамына енген кірме басқа бір аталардың еншісі деуге әбден болады.

{{wikify}}
{{Қазақ рулары}}
[[Санат:Қазақ рулары]]
[[Санат:Қазақстан тарихы]]

Дулат

2015-05-15T06:00:46Z

Bk-KLaS:

'''Дулат, Дулу, Дулуғ, Далу, Далуғ, Доғлат''' - қазақ халқын құраған ежелгі түркі тайпаларының бірі. Дулат атауы тарихи деректерде өте ерте заманнан кездеседі. Олардың ішіндегі ең жиі ұшырайтыны – ''дулу'' (қытай жылнамасы бойынша). Оны кейбір зерттеушілер [[тулақ]] (''tug-lаg''), [[дұғлы]] (''dug-lу'') деп те атайды. Атақты шығыс зерттеушісі Н.Я. Бичурин мен Г.Е. Грумм-Гржимайлоның жазуына қарағанда, Дулаттар б. з. б. 2 ғасырында өз алдына хандық құрған (ол кезде билеушісі хан деп аталмай, ''«би»'' деп аталған), [[Үйсіндер|Үйсін]] (Усунь) тайпалар одағында дулу тайпасы да болған.
[[File:Dulat`s land.png|thumb|Dulat`s land]]

Үйсіннің гуньмосы (гуньми – күнби) қартайған шағында он ұлының үлкенін өз орнына тағайындайды. Бірақ ол көп ұзамай дүниеден қайтады. Өлерінде ол орнын өзінің тұңғыш баласына беру туралы әкесіне тілек білдіреді. Әкесі оның әрі батыр, әрі тапқыр ортаншы баласы Далуды қойғысы келсе де, көңілін қимай, уәде етеді. Қарт би тақ үшін немересі Далуды мерт етер деп ойлап, екеуіне де елімен қоса он мыңнан атты әскерді еншіге беріп, ордасы Ханқорадан (қытайша ''Чугу-чень'', қазіргі орны [[Құмтөкей]], [[Алматы облысы]] [[Кеген ауданы]]) біреуін Ыстық көлге, Далуды Іленің бойына қондырады. Содан Далудың еншісіне тиген ел далу [дулу (көне формасы далуғ, дулуғ)] болып аталып кетеді. Кейбір ғалымдардың пікірлеріне сүйенсек, дулулар ғұндардың құрамындағы елеулі тайпалардың бірі екен. Дулулардың бір бөлігі ғұн тайпалар одағының [[434 – 453]] жылдардағы көсемі Моншақ ханның баласы Аттиланың ([[453]] ж. өлген) басқаруымен Азияны басып өтіп, Еуропаның біраз жерін басып алуға қатысады. [[Еділ қаған|Аттила]] әскерінің негізгі күші дулулар мен қыпшақтар еді. Дулулар Ұлы Бұлғария мемлекетінің де негізін қалаған тайпалардың бірі болған. Мемлекет билеушісі Құбырат хан қайтыс болған соң, хазарлар мен аландардың шапқыншылығына ұшыраған дулулардың бір бөлігі Аспарух ханның бастауымен Оңтүстік Бессарабия арқылы Дунайдың оң жағалауындағы Византияға қарасты жерлерге өтті. Олар барған жерінде Дунай бұлғарлары атанды. Жергілікті тайпаларды күшпен бағындырып, [[680]] ж. Аспарух басқарған бұлғар мемлекетін (қазіргі Болгария) құрды. Аспарухтың інісі Ботбай (Ботбаан) басқарған дулулардың екінші бір бөлігі хазарларға бағынып, Хазар қағанатының белді тірегіне айналады. Қағанат ыдыраған соң, Ботбай әулеті ата мекеніне оралған, сөйтіп, қазіргі Дулу тайпасының бір тармағын құраған деген де пікір бар. Ұлы Бұлғар мемлекетінің үшінші бөлігі Еділ бойымен жоғары ығысып, кейін Еділ Бұлғариясының негізін қалағаны белгілі.
[[File:Tambakaz.png|thumb|Таңба мен Ұран]]
Демек, ежелгі дулу тайпасы қазіргі татар, башқұрт халықтарының этникалық құрамында да болуы мүмкін. Ал ежелгі Түрік қағандының ата жұртында қалған дулулар үйсіндермен, басмылдармен (арғындар), наймандармен бірге жужандарға (түркі тілдес халық) қарашы болуды, салық төлеуді тоқтатып, [[545]] ж. өз алдына бөлінеді. Бұл кезде оларға Бумын хан, Истеми (Ябығу) қолбасы болды. Дулу (бертін келе дуғлат, доғлат, Д. атанған) алғашқы Түрік қағанатын құруда үлкен рөл атқарған. С.Е. Маловтың баяндауынша, Күлтегін көне түркі жазуындағы ағайынды Бумын қаған мен Истеми қаған дулу. Грумм-Гржимайлоның пікірінше, дулулар жорық жолдарында қайтыс болған батырлардың басына тас қойып, жорыққа қатысқан рулардың таңбасын салдыруды дәстүр етеді. Талдықорған қаласының солтүстік шығыс жағындағы Дауылбай тауында Дулаттың шеңбер таңбасы (қосымшаларымен қоса) шекілген тастар көп. Мұнда солармен аралас арғынның ''«көз»'' таңбасы, найманның ''«айқыш»'' таңбасы, үйсіннің ''«тарақ»'' таңбасы да кездеседі. Шыңғыстаудағы Көпмолада бұл таңбаларға қыпшақтың ''«әліп»'' таңбасы қосылған. Осы таңбалар Қу, Қойтас (Көкшетау облысы) тауларындағы молаларда да ұшырайды. Дулу ханы Истемидің ордасы көне Құяс қаласы қазіргі Алматы облысы Кеген маңында, Жалаңаш сілемінің тұсында болған. Л.Н. Гумилевтің жазуына қарағанда, Истеми өзінің бар өмірін жорықпен өткізеді. Истеми [[676]] ж. шамасында өлген, оның орнына үлкен баласы Қара Жұрын хан болады. Қара Жұрын қытай, жоңғарлармен алыса жүріп, Жетісу, Мауераннахрды қорғауға күш салады.

Дулу тайпасы Сулу қағанның тұсында үйсінмен одақ құрады. Сөйтіп, [[709]] жылдан бастап Орталық Азияны жаулап алуға кіріскен ''Кутейбе ибн Муслимнің'' Бұхара аймағынан бері қарай асуына жол бермей, 20 жылдан астам уақыт оны бөгеп, Шаш (Ташкент), Ферғана, Әндіжан, Қоқан уәлаяттарын қорғап отырады. Оның тұрақты ордасы Суяб қаласы болған. Сулу сол қалада [[738]] ж. сатқындар қолынан қаза тапқан. Арабтар Сулудың қайсарлығын шенеп, Абд ул-Мұзақым (Бұзақылар атасы) деп атаған. Дулулар Түрік қағандығы кезінде ([[6 – 8]] ғасырлар) бес елге бөлініп, Жетісу өлкесінде ықпалын жүргізген. Рашид әд-Диннің айтуынша, олар Шыңғыс хан империясы дәуіріндегі ірі тайпалардың бірі болған. Көптеген тарихи деректерге қарағанда, Дулу тайпасы, әсіресе, 14 – 16 ғасырлар арасында зор ықпалға ие болған. Бұл дәуірде олардан көптеген атақты билер мен бектер шығып, әуелі Шағатай ұлысында билік жүргізеді, кейін Әмір Темір хандығының ісіне араласады. Бауырты, Бұлатшы, Хұдайдад, Камариддин, Әмірдәуіт және Әбубәкір (Шығыс Түркістан мен Жетісуды билеген), т.б. ерекше ықпалды болған. Шағатай әулетінің соңғы хандары Сейіт пен оның баласы Рашидтің кезінде Д-тар бұрынғыдай ұлыс мәселесіне қатыспай, тек әскер басы қызметін атқарған. [[15 – 16]] ғасырларда Дулаттардан [[Мұхаммед Хайдар Дулат]] (''«Тарихи Рашидидің»'' авторы), [[Махмұд Жорас]], [[Әмір Уәли]] сияқты оқымысты ғалымдар шықты. Олар өз көздерімен көрген тарихи оқиғалар туралы еңбектер қалдырған. Қазақ халқының үш ұлы биінің бірі Төле би де осы Дулат тайпасының жаныс тармағынан. Қазақ шежіресі бойынша, '''Дулат''' – Ұлы жүз құрамына кіретін ірі тайпалардың бірі. Н.А. Аристовтың Ботбайдан шыққан Диқанбай батырдан ([[1876]] ж. ө.) жазып алған шежіресі бойынша, үйсін Бәйдібектің үшінші әйелі [[Домалақ ана]]дан (Нұрилә) [[Жарықшақ]] туады. ''Жарықшақтан'' [[Албан]], [[Суан]], '''Дулат''' болып тарайды. Дулаттан [[Ботбай]], [[Шымыр]], [[Сиқым]], [[Жаныс]] тараған.<ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref>
==Дереккөздер==

<references/>

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том

{{wikify}}
{{Қазақ рулары}}
[[Санат:Қазақ рулары]]
[[Санат:Қазақстан тарихы]]

{{stub}}

Mail.Ru

2015-05-08T19:33:11Z

Bk-KLaS:

[[File:@MAIL.RU.png|thumb|@MAIL.RU]]
'''Mail.Ru''' – Ресейлік ірі байланыс порталы. Ай сайын оның аудиториясы 50 миллион қатысушыға көбейіп отырады. Ресурсы [[Mail.ru Group]] инвестициялық группасына тиесілі<ref>http://ru.wikipedia.org/wiki/Mail.Ru</ref>.

==Жобалары==

[[1998 жыл]]ы [[Санкт-Петербург]]тегі кеңсесінде американ DataArt софтверн компаниясында жұмыс істейтін бағдарламашылар веб-сервер поштасы үшін жаңа бағдарламалық қамсыздандыру жүйесін жасайды. Бұл қызметті сынақтан өткізу үшін оны уақытша ғаламтордағы орыс қатысушылары үшін ашық байланысқа түсірген, ал мұндай қызмет түрі кенеттен көпшілікке таныла бастайды.

Порталдың басты қызметі – @mail.ru пошта қызметі. Қолданушылар қолайлығы үшін пошта жәшігі арқылы іздеу қызметі, мекен-жай кітапшасы, жазбалардың емлесін тексеру, аударма қызметтері, күнделік және ескерту жүйелері қарастырылған. [[2007 жыл]]дан бастап @mail.ru пошта қызметіндегі пошта жәшігі көлемінде шектеу болмады, яғни қолданушылар ол жерде өздерінің хабарларын сақтай алады.

[[2002 жыл]]дан бастап Mail.ru өзінің пошта қызметтеріндегі спам және вирустарымен күрес жүргізуде. Бұл сала бойынша «ДиалогНаука» (антивирус [[Dr.Web]]), [[«Лаборатория Касперского»]] («Антивирус Касперского») және «Ашманов и партнеры» (Антиспам) компанияларымен серіктес. [[2004 жыл]]дың тамыз айынан бастап Mail.ru хат жолданымындағы сенімділікті тексеру үшін өзінің пошта серверлері жұмысында SPF стандартын қолдана бастады.

[[2002 жыл]]дың көктемінде Mail.ru пошта қызметінде домендер саны ұлғая бастады, сол кезден бастап пошта жәшігіне тіркелу үшін mail.ru доменімен бірге [[inbox.ru]], [[bk.ru]], [[list.ru]] домендерінің қосылуы оңтайлы болды. [[2003 жыл]]ы компания пошта жәшігі өлшемінің шектеуін алып тастағаны туралы мәлімдеп, ақпарат алмасуында өз қолданушыларына толық еркіндік берді.

[[2006 жыл]]дың соңында Яндекс қызметі арқылы құрылған (бұған дейін Mail.ru іздеу қызметін Google қамтамасыз еткен) іздеу қызметі берілуі туралы стратегиялық келісім жасалды. [[2007 жыл]]дың маусым айынан бастап жеке [[GoGo.ru]] іздеу қызметі жүргізілді. [[2009 жыл]]ы 15 желтоқсанда Mail.ru қайтадан [[Google]] іздеу технологиясын қолданатыны мәлім болды.

[[2007 жыл]]ы қазан айында [[Санкт-Санкт-Петербург]], [[Екатеринбург]], [[Новосібір]], [[Самара]], [[Челябі]], [[Киев]] қалаларында түрлі қызмет көрсету кеңселерін ашады.

[[2008 жыл]]дың жазында [[Mamba.ru]]-дың 30%-ы Mail.ru танысу сайты байланысына тиесілі екені мәлім болды. 2009 жылы желтоқсанда Mail.ru [[Astrum Online Entertainment]] компаниясының 100% акциясын сатып алғаны жөнінде мәлімдеп, [[Ресей]]дегі онлайн-көңіл көтеру саласында көшбасшы болады.

[[2010 жыл]]дан бастап Mail.ru іздеу жұмысы қызметінде өздерінің жасаған [[GoGo.ru]] қызметі енгізілді. [[Яндекс]] Mail.ru сайтына іздеу қызметтерін ұсынуды жалғастыру үшін Mail.ru логотипінің жанында Яндекс логотипінің көрсетілуін шарт ретінде ұсынды, бірақ Mail.ru бұл келісімге қарсы шыққаннан кейін Яндекс іздеу қызметін қолдану туралы келісімді ұзартудан бас тартты. Директ Google AdWords ретінде қолданыла бастады.

==Тұтынушылары==

[[МТС]], [[Билайн]], [[МегаФон]], [[Спортмастер]], [[Microsoft]], [[Nokia]], [[Альфа-банк]], [[Nestle]], [[М.видео]], [[RedBull]], [[Apple]], [[Samsung]], [[Alcatel]] және т.б.

==Жабдықтары==

Mail.ru-дың вице-президенті және техникалық директоры [[Владимир Габриелян]]ның айтуы бойынша порталдың қызмет көрсететін сегіз орталығы бар және сервер саны 9000 бірлікті құрайды. Mail.ru-дың техникалық департаментінде жеті жүзден астам маман жұмыс істейді.

==Статистика==
{| class="infobox" style="float: right; width: 20em; font-size: 90%; line-height: 1.25em;" cellspacing="5"
|-
!colspan="2"|<small>Әр елдердегі сайт беттерін қарау жөніндегі үздік рейтингтер</small><ref>[http://www.alexa.com/siteinfo/mail.ru# Сайт статистикасы бойынша үздік рейтингтер Alexa.com 2010 жылдың 26 тамыз айына]</ref>
|-
|style="white-space:nowrap;background-color:#FFBB60;" align="center"|Ел
|style="white-space:nowrap;background-color:#40CC40;" align="center"|Орын
|-
|{{KAZ}}||1
|-
|{{UZB}}||2
|-
|{{RUS}}||3
|-
|{{UKR}}||4
|-
|{{BLR}}||5
|-
|{{GER}}||245
|-
|{{USA}}||1205
|}

[[2000 жыл]]ы ақпан айында Mail.ru пошта қызметіне тіркелген аккаунттер саны миллионға жетеді. Бұл рекорд ресми түрде тіркеліп, [[Ресейдің Гиннес рекордтар кітабы]]на енгізіледі.
[[2005 жыл]]ы қараша айына дейін Mail.ru сайтында 30 миллион қолданушы және күніне 25 миллион электронды хаттар болды.
[[2008 жыл]]ы компания қаражаты 74,6 млн долларды құрады, таза кірісі 34,3 млн доллар болды.
TNS бойынша 2009 жылы наурызда Mail.ru сайты [[Рунет]]те танымал сайттар арасында екінші орынға ие болды. 2009 жылы мамырда Mail.ru-дың қатысушылар саны шамамен күніне 14 млн-ға жетті. Компания нарықта осы атауымен 2001 жылдың 15 қазанынан бастап жұмыс істейді, осы уақытқа дейін Mail.ru бренді [[Port.ru]] компаниясына тиесілі болған.
[[Alexa.com]] рейтингі бойынша 2001 жылы шілде айының нәтижесінде бұл сайт әлемдегі танымал компаниялар қатарында 33-орыннан көрінді.
Mail.ru-дың Ресейлік портал аудиториясы айына шамамен 27 млн адамды құрайды. Ең танымал қызметтері – пошта (айына 22,7 млн адам), Мой мир@Mail.ru (19,8 млн) және «Одноклассники» (17,3 млн). Сонымен қатар үлкен аудиториясы Mail.ru Агент мессенджері айына 15 миллион адамды құрайды.

==Порталдың басты қызметтері==

Mail.ru порталы өзінің жеке пошта қызметінен бөлек басқа да көптеген интернет-қызметтерді қамтиды.
*Қолданушылардың қарым-қатынасымен байланысты қызмет группасы: [[Mail.ru Агент]] – жедел хат алмасу бағдарламасы, [[Мой Мир@mail.ru]] – әлеуметтік желі, блогохостинг Блоги@mail.ru, Рунеттегі ең белгілі Ответы@mail.ru сұрақ-жауап жүйесі, сонымен қатар файл алмастыру қызметі, фото және бейнехостинг, чаттар және т.б.
*«Тауарлар және қызметтер» қызмет көрсету группасы
*Іздеу қызметтері: Рунетте трафикогенерация бойынша Поиск@mail.ru үшінші орында, фотосурет іздеуқызметі, бейнероликтер, [[Ресей]] қалаларының электронды карталары және т.б.
*ойын-сауық қызметі группасы (Афиша@mail.ru және басқалар)
*Ақпараттық қызмет көрсету группасы (Новости@mail.ru, Hi-Tech@mail.ru, Авто@mail.ru, Леди@mail.ru, Дети@mail.ru, Здоровье@mail.ru және басқалар), сонымен қатар Рейтинг@mail.ru.

==Сын==

[[2009 жыл]]ы 9 сәуірде [[Ресей Федерациясы тергеу комитеті прокуратурасы]]на Мой Мир@mail.ru-дағы әлеуметтік желі қолданушыларының порнография таратқандығы (балалар порнографиясы да), ол модераторлар тарапынан бірден өшіріле қоймай, басқа қолданушыларға тегіс мәлім болғандығына байланысты наразылық білдірген азаматтар тарапынан арыз түседі. Мұндай жағдайды Антон Носик өз тарапынан жанжал коммерциялық тапсырыс болуы мүмкін деп болжайды.

==Қызықты деректер==

Mail.ru қызмет көрсетуінің бар екенін көбісі біле бермейді, өйткені олар аз жарнамаланады. Бұл қызмет көрсетулер ішкі қолданыс үшін жасалынған немесе өңдеу сатысында тұр деп есептелінеді. Мысалдар:
*Pro.mail.ru үшін AJAX оңтайлы болды. AJAX – веб-интерфейс пошта нұсқасы, ол қолайлығымен, жұмысының жеделдігімен және жарнамасының жоқтығымен ерекшеленеді.
*OpenID (openid.mail.ru) – сайттарға кірудің бірыңғай жүйесі, блогтар және форумдар.
*еdu.mail.ru бойынша ұзақ уақыт ішінде жарнамалар мен баннерден бөлек білім беретін порталдар қолданылды. Алайда [[2011 жыл]]дың басында бұл порталға кіру мүмкіндігі жойылды, оның орнына қолданушыларды Mail.ru-дың басты бетіне қайта сілтейді.

==Дереккөздер==
В.А.Аксак Жизнь в сети c @MAil.Ru. Шаг за шагом — М.: Эксмо, 2008. — 416 б. — ISBN 978-5-699-25166-7.

==Дереккөздер==
{{commonscat|Mail.ru}}
{{Үлгі:Әлеуметтік желілер}}
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары]]
[[Санат:Mail.ru]]
[[Санат:Орыс тілді сайттар]]

Музыкант

2015-05-05T17:34:52Z

Bk-KLaS:

'''Музыка́нт'''—ойын құралы қандай болмасынға ойнайтын немесе кәсiби музыкамен шұғылданатын адам.

== Түсіндірме ==
XIX ғасырдың ортасында В.И. Даль ретінде сөз түсіндірілген «а қолөнер ретінде, немесе білгірі және сүюшілердің ретінде музыка зерттеу».
Д.Н. Ушаков музыкант «Орыс тілінің сөздігі» - арнайы өнер ретінде музыканы зерттеді тұлға; кәсіби немесе кез келген аспапта ойнайды, әуесқойлық. Ушаков біз әнші туралы айтып Иван Крылов «Музыканттар» арқылы басне, мысалын сілтеме жасап, ескірген түсіндіру «әнші» атап өтті.
Түсіндіру С.И Ожегова музыкант - музыкалық аспапта ойнайды актер, сондай-ақ осы ойында айналысатын барлық адамдар болып табылады.
Қазіргі уақытта, сөз ретінде түсіндіріледі «музыка саласындағы маман, немесе музыкалық аспапта ойнап айналысады бірі.»
Тезаурус байланысты сөздер жатады: музыкант, музыкант және актер, т.б. .. Жалпы сөз тіркестерін: поп-музыкант, камералық-музыкант және халық музыкант.

== Болмыс ==
Музыкант ретінде орыс тіліне аударылған ағылшын сөзі музыкант, орыс қарағанда неғұрлым кең маңызы бар: мысалы, ол әнші білдіруі мүмкін.

== Шығу тарыхы ==
Сөз, ол латын арқылы ортаға Орта ғасырларда түсіп, оған неміс бастап қарыз ретінде 1-Петр орыс тілінде пайда болды, музыка (өнер) немесе музыка құны артқы ежелгі грек түпнұсқа көзіне жатады.

==Классификация==
Музыканттың жұмыс салаларының белгiлi анықтаулары бар болады:

*өңдеушi - академиялық емес жанрларда, (мазмұндау, транскрипция) аранжирлауды классикалық музыкада өйткенi әдетте жеке жұмыс облысымен басынады.
*вокалист - хордың жеке әншi немесе артисты.
*оркестр немесе (сонымен бiрге соңғы жағдайда хор басқарушымен деп атала алады) хордың дирижер-жетекшiсi дирижер.
*аспапшы - академиялық музыкада орындаушымен әдетте деп аталады.
*музыканың композитор-авторы композитор.
*халидник немесе лабух - көп ойнаушы үйлену тойы, туған күндер немесе мейрамханалардағы музыкант (Holidayнiң ағылшын сөзiнен - демалыс немесе мереке).
Сонымен бiрге музыканттарға билардың орындаушылары поп-музыка солисттардың жанрындағы шоуларға қатысатында бишiлер кейде әкетедi. Сонымен бiрге музыканттар стильлерге және музыка атқарылатын жанрлар бойынша кейде классификациялайды.

{{Үлгі:Music-stub}}
{{Үлгі:Жеті еркін өнер}}

[[Қазақша Уикипедия]]
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Музыка]]

Спам

2015-04-15T17:50:57Z

Bk-KLaS:

{{POV}}
{{cleanup}}
{{wikify}}

Күнделікті [[э-пошта]]мызға кімнен екені белгісіз хаттар келіп тұрады немесе форумдарда, [[блог]]тарда бейтаныс адамдар пікір жазып кетеді. Олардың кейбірі жарнама болса, кейбірі бірігіп бизнес істеуге шақырады, тіпті кейбірінде вирус ілесіп жүреді. Бұл белгісіз хаттар мен жарнамалар СПАМ деп аталады.

'''Спамды кім, қайдан жібереді?'''

Интернетте э-пошта сервисін (мыс: [[Yahoo!]], [[MSN]], [[Gmail]] т.б) қолданбай-ақ басқа біреуге бейтаныс атпен (мыс: example@mysite.com) хат жіберу өте оңай. Оның біреуі арнайы програмалар арқылы болса, екінші жолы PHP, JSP немесе ASP.NET сияқты скрипт жазатын програмдау тілдері арқылы. [[Спаммер]]лер (спам жіберушілер) э-пошта адресіңізді Интернеттен адрес жинайтын програмалар арқылы жинап алып, өзінің базасына сақтап қояды да, керекті кезінде қолданады. Тіпті адамдардың жеке мәліметін де жинап алып, басқа компанияларға сататын ұйымдар болады. Олардың көбі э-пошта адресіңізді @ симболы арқылы білетіндіктен, көпшілік оқи алатын сайттарға адресіңізді жазудан абай болыңыз, немесе басқаша тәсіл қолданыңыз. Мысалы сурет арқылы бейнелеу немесе @ орнына “at”, “ит”, “собачка” сияқты сөздер қолдануға болады.

Спаммерлердің хатын жеке хаттардан қалай ажыратуға болатыны тұрғысында SMTP протоколында қорғаныс жоқ. Тек арнайы програмалар арқылы ғана оны тексеруге болады. Мысалы [[Wordpress]] - [[AKISMET]] жүйесін қолданады. Бір хатты көп кісіге қатарынан жіберілгенінен де білуге болады. Бірақ ондай жағдайда компания өзінің барлық клиенттеріне хат жіберсе, оны спам деп танып, келген хатты спамға сақтайтын жайттар да кездеседі. Хаттың ішіндегі сөздерден күдіктеніп, спам деп тануға болады. Оны спаммерлер де байқап, сөзді әдейі бұрмалап жібереді екен. Мысалы Viagra сөзін
V1agra
Via’gra
V I A G R A
Vaigra
\ /iagra
Vi@graa деп жіберу арқылы.
Кейбір компаниялрдың табыс көзі спам хаттар арқылы жарнама тарату болғандықтан спам азаймайды, керісінше көбейіп келеді.

'''СПАМ туралы қызықты мәліметтер:'''

* Ең көп спамды [[Майкрософт]]ының негізін қалаушы [[Билл Гейтс]] қабылдайды екен. Оның [[э-пошта]] адресіне жылына 4 миллион спам келеді.
* Спамдағы ең көп жарнаманың орнын өнімдер иеленеді.
* Ең көп спамды жіберетіндер [[АҚШ]]тан, [[Қытай]]дан және Оң.Кореядан.
* Kүніне 90 млрд спам хат жіберіледі.

[[Санат:Спам]]
[[Санат:Қазақстан интернеті]]

Sozdik.kz

2015-04-15T17:44:45Z

Bk-KLaS:

«'''Sozdik.kz'''» - [[қазақстан]]дық [[сайт]]. [[қазақ тілі|қазақша]]-[[орыс тілі|орысша]], орысша-қазақша тегін онлайн-[[сөздік]]. Жобаның авторы - [[Евгений Чуриков]].
Күн сайын кем дегенде 2 мың адам sozdik.kz сайтының қызметіне жүгінеді. Дені қазақстандықтар. Бұдан кейінгі орында [[Ресей]], [[Германия]], [[Қытай]], [[Түркия]] қолданушылары тұр.
[[File:Sozdik.png|thumb|Сөздік]]
==Тарихы==
Евгений Чуриков [[Интернет]]тегі сөздік жобасымен [[1999]] жылдан бері айналысып келеді. Ол кездері [[Unicode]] екі байтты кодировкалар, яғни кирилл тағы басқа әріптердің кең қолданысқа түсуіне мүмкіндік беретін бағдарламалар енді ғана қолданысқа ене бастаған. Сол тұста қазақ тілінің төл әріптерін Интернетке қалай ендіруге болады деген сауал мазалады. Көкейін тескен сауалға жауап тапқан соң, қоғамға пайдасы тиетін қандай жобаны іске асырсам болады деген ой жетегінде жүрді. Интернетте қос тілді сөздік жасау ойы сол кезде ойына келді. Екі жылғы дайындық жұмыстарынан соң, 2001 жылдың қараша айында іске қосады. 2002 жылдың жазында sozdik.kz [[домен]]ін сатып алады. Содан бері жобасы осы [[интернет мекенжай]]ында орналасқан.

Сайт аудиториясы ай сайын 5 пайызға өсуде. Жұмыс күндері сайтқа келушілердің саны тәулігіне 2 мың адамды құрайды. Күн сайын 20-25 мың сөз бен сөз тіркестерінің аудармалары жасалады.

== Сілтеме ==
* [http://sozdik.kz sozdik.kz]

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Сөздіктер]]
[[Санат:Қазақстан интернеті]]
[[Санат:Қазақ тілді сайттар]]
[[Санат:Қазақ тілі]]