https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=BalaburgemҚазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]2026-04-18T14:37:34ZҚатысушы үлестеріMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A5%D0%B8%D0%B7%D0%B1_%D1%83%D1%82-%D1%82%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B8%D1%80Хизб ут-тахрир2014-02-13T22:13:39Z<p>Balaburgem: толықтыру</p>
<hr />
<div>{{Діни ұйым<br />
| атауы = Хизб ут-тахрир әл-Ислами<br />
| түпнұсқасы = حزب التحرير الإسلامي<br />
| эмблемасы = [[File:HTlogo_main.jpg]]<br />
| ені = 200<br />
| эмблема атауы = <br />
| басқа атаулары = <br />
| құрылуы = [[1953 жыл]]<br />
| негізін салушы = [[Тақийуддин ән-Нәбһани]]<br />
| елдер = <br />
| ұлттық құрамы = <br />
| тілдер = <br />
| саны = <br />
| атағы = <br />
| басшы = [[Ата Әбу Рашта]]<br />
| көсемдері = <br />
| орынбасарлары = <br />
| штаб-квартирасы = белгісіз<br />
| резиденциясы = <br />
| бас ғибадатханасы = <br />
| құрылды = <br />
| таратылды = <br />
| бұрын = <br />
| құрылымы = <br />
| басқару = <br />
| бөлімдері = <br />
| контроль = <br />
| ЖОО = <br />
| идеологиясы = [[халифат]] құру, [[панисламизм]]<br />
| құқықтық мектебі = <br />
| сенімі = Ислам<br />
| ордены = <br />
| жақтастары = <br />
| қарсыластары = <br />
| басылымдары = <br />
| сайты = http://hizb-russia.info<br />
| қаз. сайттары = <br />
| ескертулер = <br />
<!-- 11/12 --><br />
}}<br />
<br />
<br />
'''Хизб ут-тахрир''' ({{lang-ar|حزب التحرير}}) — [[Тақийуддин ән-Нәбһани]] құрған [[Ихуан әл-Муслимин]]нен бөлініп кеткен ағым. Олар [[шариғат]]тан тек ақылымызға келетін нәрсені аламыз деп, қабір азабын, Мәсих [[Дәжжәл]]дің шығуын, т.б. заттарды мойындамайды<ref>[http://www.sahab.net/forums/index.php?showtopic=127337 Хизб ут-тахрир — Шейх Муқбиль ибн Һади]{{ref-ar}}</ref>.<br />
<br />
Йеменнің атақты мухаддисі шейх [[Муқбиль ибн Һади|Муқбильден]] хизб ут-тахрир туралы айтып беруін өткенде, ол былай деді:<br />
{{start citation}}«Хизб ут-тахрир» – [[Иордания]]дан шыққан жиіркенішті партия. Бұл партия «[[ихуан әл-муслимин]]» партиясынан бөлініп шыққан. Олар хизб ут-тахрирдің көсемі [[Тақийуддин ән-Нәбһани|ән-Нәбһани]]ге бізге қарай қайта орал деп хат жазған, бірақ ол «ихуан әл-муслиминге» қайта қосылудан бас тартты. Аталмыш партия [[ақида]] мәселесінде: «Біз тек [[логика]] мен ақылға сай келетін нәрсені ғана қабылдаймыз» дейді. Сол себепті олар [[қабір азабы]]н, [[Дәжжәл]]дің келуін жоққа шығарады. Олар әдеп, білім талап ету секілді мәселелерге мән бермейді, себебі олар ең басында тек саяси түсінікке ғана бағытталған ағым ретінде қалыптасты. {{end citation|қайнары=''Муқбиль ибн Һади'' Тухфәтул-муджиб ғалә әсилә әл-хадыйр уәл-ғариб}}<br />
'''Хизбут тахрирдың қалыптасу тарихы'''<br />
<br />
«Хизбут тахрир»<br />
1953 жылы Палестинаның Құдс қаласында жергілікті апелляциялық соттың судьясы<br />
Тақиюддин әл-Набһанидің жетекшілігімен құрылды. Тақиюддин қайтыс болған соң партияны Абдул<br />
Қадим Заллум 1977-2003 жылдар аралығында басқарды. 2003 жылдан бері партияны<br />
Ата Әбу Рашта басқарып келеді.<br />
<br />
Хизбут тахрир өздерін адамзат баласын шайтанның<br />
арбауынан азат етуші, ислам идеологиясын насихаттаушы саяси партия деп атайды.<br />
Себебі қазіргі күні мұсылман елдері ислам шариғатымен өмір сүрмей келеді, ал<br />
біз сол шариғат үкімін қайта орнатып Ислам мемлекетін құрамыз дейді. Халифалық<br />
құру мақсатында Хизбут тахрир 187 бабтан құралатын конституциясын жазып шыққан.<br />
Партияның бас құжатында ислам экономикасы, басқару жүйесі, әйел мен ердің<br />
құқығы, әйелдің сайлауға қатысып дауыс беруі, меншік иесі болуы жайлы<br />
жазбаларды қамтиды. <br />
<br />
Аталмыш пария конституциясының 62-ші бабында былай<br />
дейді: «Жихад әр бір мұсылманға парыз. Әскери тәрбие алуда міндетті. Осы<br />
себепті он бес жасқа келген әр бір ер жігіттің жихадқа дайындалып әскери тәрбие<br />
алуы парыз. Ал әскери адам болуы парыз кифая»<ref>Hilafet<br />
Devleti’nin Anayasa Tasarısı. (Халифалық<br />
мемлекеттің конституциясы). 2006 жылғы басылым. 27 бет.</ref>.<br />
Осылайша партия қолға қару алып жиһад жасауды әр бір еркек кіндікке парыз<br />
санайды. <br />
<br />
1952 жылы бес адамнан құралған топ Иордания ішкі<br />
істер министрлігіне жаңа партияны тіркеу жайлы өтініш білдіреді. Олар:<br />
<br />
1. Тақиюддин әл-Набһани – партия басшысы,<br />
<br />
2. Даууд Хамдан – партия басшысының орынбасары әрі<br />
хизбтың бас хатшысы,<br />
<br />
3. Ғаним Абдуһ – қазына басшысы,<br />
<br />
4. Мунир Шақир – партия мүшесі,<br />
<br />
5. Әдил әл-Нәбилиси – партия мүшесі.<br />
<br />
Партияның орталығын Құдс қаласы деп белгіленіп, мемлекеттік<br />
рұқсатқа 1953 жылы 14 наурыз күні ие болады. Дегенмен 22 наурызда партияның<br />
барлық іс-әрекеттеріне тыйым салынады. Тақиюддин бұл тыйымға қарамастан партия<br />
істерін жалғастыра береді<ref>«Фикру хизбут тахрир» (Хизбут тахрирдің идеологиясы)<br />
Құрастырған: Раид Насыр Әбу Ауда, Газа Ислам университеті. 2009 ж. 8-бет.</ref>.<br />
<br />
Алғашқыда партия Палестинаны азат ету және сионизммен<br />
күресуді өз алдына мақсат етеді. Кейін партия мүшелерінің көбеюіне байланысты<br />
партия көсемі Тақиюддин халықты жаппай исламдандыру жолымен халықаралық<br />
масштабта мұсылман мемлекеттерін біріктіріп халифат құру идеясын ұсынады. <br />
<br />
«The Heritage Foundation»-ның<br />
мәліметі бойынша партия әлемнің 40 астам елінде өз идеологиясын таратып келеді.<br />
Партияның ғаламтордағы негізгі сайттарының бірі араб, түрік, орыс, ағылшын,<br />
неміс, урду және дат тілінде жүргізіледі<ref>Зейно Баран. Хизб ут-тахрир. Политическая радикализация ислама. Никсон орталығы.<br />
2004 ж. 37-бет.</ref>.<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
[[Санат:Ислам]]<br />
[[Санат:Ислам ағымдары]]<br />
[[Санат:Ислами партиялар]]</div>Balaburgemhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9BСанат:Сиқыршылық2011-11-18T12:50:13Z<p>Balaburgem: Жаңа бетте: Санат:Дін</p>
<hr />
<div>[[Санат:Дін]]</div>Balaburgem