Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Майкл Коллинз

2014-10-20T11:58:13Z

Arachn0: «АҚШ ғарышкерлері‎» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

[[Сурет:STS-93 crew.jpg|250 px|thumb]]

'''Майкл Коллинз''' (31.10. 1930 ж.т., [[Италия]], [[Рим]]) – [[АҚШ]] ғарышкері, Айға алғаш ұшқан адамдардың бірі. [[АҚШ Әскери академиясы]]н бітірген соң ([[1952]]), Эдуардс базасындағы әскери-әуе күшінде сынаушы-ұшқыш болып қызмет етті. [[1963]] ж. АҚШ [[Аэронавтика]] және [[ғарыш]] кеңістігін зерттеу жөніндегі ұлттық басқармасының ([[NASA]]) ғарышкерлер тобына алынды. [[Дж. Янг]]пен бірге “Джемени-10” ғарыш кемесімен ғарышқа ұшты (18 – 21 шілде [[1966]] ж). Ұшу барысында 2 рет ғарыш кемесінен ғарыш кеңістігіне шықты. “Аполлон-11” ғарыш кемесімен Айға ұшты (16 – 24 шілде [[1969]] ж.). [[Н.Армстронг]] пен [[Э.Олдрин]] [[Ай]] бетіне түскенде, ол Ай төңірегіндегі [[орбита]]да қалды. Айдың көрінбейтін бетіндегі кратердің біріне Коллинздің есімі берілген.
== Дереккөздер==
<references/>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 11 - том

{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:АҚШ ғарышкерлері‎]]

{{stub}}

Олег Николаевич Щербаков

2014-10-20T11:21:54Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''''Олег Николаевич Щербаков''''' ([[1925]]-[[1945]]), [[Кеңес одағының батыры|Кеңес Одағының батыры]] ([[1945]]). [[1941]] жылында [[Балқаш қаласы]]нда
[[Максим Горький]] атындағы мектептің 9-сыныбында оқыды, жазғы демалыс кезінде Балқаш мыс зауытынын байыту цехында слесарь болып істеді. 10-сыныпта оқып жүргенде армия қатарына шақырылып, [[Ташкент]] қаласындағы [[Танк]] мектебін үздік бітірді. [[Ленинград]] қаласындағы №152 [[танк]] бригадасымен [[Карель]] мойнағында алғаш соғысқа араласады. [[Эстония]]ны азат ету жорығында кіші лейтенант Щербаков жаудың «Фердинанд» типгі өздігінен жүретін зенбірегін, 2 бронефанспортерін, түрлі
қапибрлі 8 зенбірегін, жүк тиелген 2 көлікті суға батырды, жау солдаттары мен [[офицер]]лерінің талайын (150) оққа ұшырды және бір өзі 50 [[солдат]] пен офицерді тұткынға алады. [[1945]] жылында наурыз айында [[Германия]] жерінде қаза тапты.
<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>
==Дереккөздер==

<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қарағанды облысы]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Яков Данилович Михайлик

2014-10-20T10:39:11Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Яков Данилович Михайлюк''' (1919, қазіргі Әйтеке би кенті) – [[Кеңес Одағының Батыры]] (1944). 1938 – 39 жылдары Қазалы стансасындағы фабрика – зауыттық училищесін (қазіргі 5-кәсіптік мектеп) паровоз машинисі мамандығы бойынша бітірген. Соғысқа дейін Қазалы локомотив депосында жұмыс істеген. Соғыс басталысымен авиация мектебінде оқиды. Мәскеу түбіндегі, Сталинград, Курс, Орел, Берлиндегі әуе ұрыстарына қатысып, жеке өзі жаудың 26 ұшағын атып түсіреді. Соғыстан кейін мамандығы бойынша жұмыс істеді. Өзінің жауынгерлік жолы жайлы «Мен – Сұңқар шабуылға шықтым» атты кітап жазған. Ол оқыған 5-кәсіптік мектептің алдындағы көшеге аты берілген. 17 жауынгерлік орден, медальдармен марапатталған.

==Сілтемелер==
[[Сыр елі энциклопедиясы| "Сыр елі энциклопедиясы"]]
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Зайцев Николай Иванович

2014-10-20T10:32:54Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Зайцев Николай Иванович''' (1917, [[Красноармейск ауданы]] [[Октябрьское ауыл]] – 1944) – соғыс ардагері. [[Кеңес Одағы]]ның батыры (1944). 1936 жылдан Қызыл әскер құрамында болып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]қа 1942 жылдан қатысты. Майданда [[аға лейтенант]], 9-гвардия авиациялық полктің 3-авиациялық эскадрильясында командирдің орынбасары болды. Зайцев жаудың 2 көлік кемесін және 1 танкерін жойып, ерлік жасаған. <ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>

==Пайдаланылған cілтемелер==

<references/>
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Жұмағали Қалдықараев

2014-10-20T08:28:12Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Жұмағали Қалдықараев''' (1922 – 1944, [[Бейнеу ауданы]] [[Сам құмы]]) – Кеңес Одағының Батыры. 1941 жылы өз еркімен соғысқа аттанып, 7-гвардиялық дивизияның құрамында соғысқан. Днепр өзенінен [[Кеңес]] армиясының өтуіне жағдай жасаған ерен ерлігі үшін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (1944). 1944 жылы Белоруссияның Морозь қаласы үшін болған шайқаста ерлікпен қаза тапқан. Бейіті [[Морозь]] қаласындағы бауырластар зиратында. Қалдықараев атына мектеп, көше аттары беріліп, Бейнеу ауданының орталығына ескерткіш орнатылған.<ref>«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007
</ref>
<ref>«Қазақ Совет энциклопедиясы» (12 томдық), Алматы, 1972 – 1978;
</ref>
<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;
</ref>
<ref>«Қазақ тілі» энциклопедиясы, Алматы, 1998;
</ref>
<ref>«Атырау» энциклопедиясы, Алматы, 2000;
</ref>
<ref>«Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001;
</ref>
<ref>«Қазақ өнері» энциклопедиясы, Алматы, 2002;
</ref>
<ref>«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002;
</ref>
<ref>«Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары», Алматы, 2006;
</ref>
<ref>«Красная книга Казахстана», Алматы, 2006;
</ref>
<ref>«Маңғыстау өсімдіктерінің каталогы», Ақтау, 2006;
</ref>
<ref>«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:1922 жылы туғандар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{Stub}}

Құрманбай (Құрбантай) Рысбеков

2014-10-20T08:18:40Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

''' Құрманбай (Құрбантай) Рысбеков ''' (1922, [[Түркістан|Түркістан ауданы]] – 29.12.1943) – [[соғыс ардагері]]. [[Кеңес Одағының Батыры]] (10.1.1944). Соғысқа дейін Шорнақ мектебінде мұғалім болып істеді. 1942 жылдары өз еркімен майданға аттанды. 42-атқыштар полкі құрамындағы взвод командирі Рысбеков [[Днепр]], [[Украина]] үшін болған ұрыстарда асқан ерлік көрсеткен.

==Сілтемелер==
"Оңтүстік Қазақстан Энциклопедиясы"

{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Огородников Николай Иванович

2014-10-17T11:35:16Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Огородников Николай Иванович''' (11.10.1919 жылы туған, [[Ресей]], [[Удмурт]] АКСР-і) – [[Кеңес Одағының Батыры]] (16.10.1943). Соғысқа дейін Кемерово облысында тұрып, ұжымшарда жұмыс істеген. [[Қызыл Армия]] қатарына 1939 жылы алынды. Кіші лейтенанттар курсын бітірген (1943). Орталық Орталық майданның 8-атқыштар дивизиясының 151-полкының минометшілер ротасы аға лейтенант Огородниковтың басқаруымен [[Днепр|Днепрден]] Навозы селосы тұсынан өтіп жау бекінісін басып алып, көмек келгенше ұстап тұрды. 1945–60 жылдары [[майор]] Огородников Ішкі істер министрлігінде қызмет атқарды. 1960 жылы запасқа шығып, [[Ленгер қаласы|Ленгер қаласында]] тұрды. Ленин, 1-, 2-дәрежелі Отан соғысы, [[Қызыл Жұлдыз]] ордендерімен, медальдармен марапатталған.<ref name="test">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref>

==Сілтемелер==
<references />
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Оңтүстік Қазақстан облысы]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Миннибаев Гумер Хазинурович

2014-10-17T11:24:17Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Миннибаев Гумер Хазинурович''' (1923 жылы туған, Башқұрт АКСР-і, Урзайбаш дер.) – [[соғыс]] және еңбек ардагері. Кеңес Одағының Батыры (23.2.1945), Ұлты – [[башқұрт]]. Геология техникумында, аэроклубта оқыды. 1938 жылы Миннибаев отбасы [[Ащысай]] кентіне көшіп келді. 1941 жылы Миннибаев [[Қызыл Армия]] қатарына алынып, авиациялық училищесіне жіберілді. 1942 жылдың қыркүйегінен 974- Севастополь авиация полкінің құрамында ұрысқа қатысты. Ұшқыш Миннибаев [[Сталинград]], [[Севастополь]] түбіндегі әуе шайқастарында және Балтық жағалауын азат ету кезінде асқан ерлік көрсетті. Соғыстан кейін Шымкент қаласында, Шымкент облысындағы Тұрлан геофизикалық экспедициясында бөлім бастығы болып қызметтер атқарды.<ref name="test">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref>

==Сілтемелер==
<references />
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Оңтүстік Қазақстан облысы]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Иван Иванович Коняхин

2014-10-17T09:46:47Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Иван Иванович Коняхин''' (1921, Ресей, Калуга облысы, Киров ауданы — 1988, Орал қ.) — [[Кеңес одағының батыры|Кеңес Одағының Батыры]]. 1941 ж. [[батальон]] [[командир]]інің орынбасары, [[аға лейтенант]]. Висла өзенін, Польшаны жаудан азат етуге, Берлинді алуға қатысқан. 1962 ж. [[Батыс Қазақстан]] облыстық [[Әскери Комиссариат|әскери комиссариатының]] басшысы қызметін атқарды. Кейін Орал қаласында әскери-патриоттық тәрбие жұмыстарын жүргізген.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{Bio-stub}}

Ысқақ Ыбыраев

2014-10-17T07:23:25Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Ысқақ Ыбыраев ''' (10.5.1911, [[Солтүстік Қазақстан облысы]] Қызылжар ауданы Қаратал ауылы - 13.7.1965, Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы Ыбыраев ауылы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, взвод командирі. Қазақ. Петропавл қаласындағы педагогикалық училищені ([[1930]]) бітіргеннен кейін Есіл ауданындағы Орталық, Бірлік, Жарқайың ауандарында 12 жыл мүғалім болды. 1942 жылдьщ шілдесінде Кеңес әскері қатарына шақырылып, Горький (қазіргі Нижний Новгород қаласы) қаласындағы әскери-саяси қызметкерлер курсын тәмамдады. Сол жылдың қазан айында [[Прибалтика]] майданына жіберіліп, 50-полктің рота командирінің саяси бөлімі жөніндегі орынбасары қызметін атқарды. Могилев жаяу әскер училищесін бітіргеннен кейін ([[1944]]) 1-Беларусь майданының 5-екпінді армиясына қарасты 60-гвардиялық атқыштар дивизиясы 177-гвардиялық атқыштар полкінің взводын басқарды. 1945 жылдың қаңтарында Висланың батыс жағалауы плацдармдарынан 1-Беларусь және 1-Украина майдандары, ал оңтүстікке таяу 4-Украина майданының оң жақ қанатының құрамалары шабуылға көшіп, тарихқа Висла - Одер операциясы атымен енген ұрыс жолдары басталды. Осы операция барысында Ыбыраевтың взводы жаудың берік ірі қорғаныс тірегін басып алып, ерлік көрсетті. Ыбыраевқа [[КСРО]] Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (27.2.1945). Соғыстан кейін туған жеріне оралды. Жоғары партия мектебін бітіріп (1948), ұзақ жылдар осы салада қызмет етті. Ленин, «Қызыл Жұлдыз», «1941-45 жылы Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін», «Варшаваны азат еткені үшін», «Құрмет Белгісі» ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Әйткеш Абайұлы Ыбраев

2014-10-17T07:21:58Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Әйткеш Абайұлы Ыбраев''' (1924, [[Семей]] қаласы - 27.10.1944, [[Беларусь]]) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер, зеңбірек командирі. Қазақ. Жеті жылдық мектепті бітірген соң «Қызылқұйған» ауыл шаруашылығы артелінде жұмыс істеді.
Кеңес әскері қатарына [[1942]] жылы шақырылып, 380-атқыштар дивизиясы 1264-полкі құрамында болды. Ол Калинин, Брянск, 2-Беларусь майдандарында ұрыстарға қатысты. 1944 жылдың тамыз айында Беларусь жерін азат етуде Ыбраев асқан ерлік корсетті. Зеңбірегімен дәлдеп атып, жаудың 200-ге жуық әскері мен офицерін жойды, қару-жарақ тиелген 19 автокөлігі мен 55 зат-арбасын өртеп жіберді, танкіге қарсы ататын 6 зеңбірегі мен 12 пулемет ұясын жойып жіберді. [[Неміс]]- фашист басқыншыларына қарсы күресте корсеткен қаһармандық ерлігі үшін Ыбраевқа КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3. 1945). Сондай-ақ ол Ленин, «Қызыл Жұлдыз», 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{stub}}

{{wikify}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Ерденбек Ниетқалиев

2014-10-16T11:21:52Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Ерденбек Ниетқалиев''' (25.5.1914, [[Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы]] Қамысты ауылы – 2.2.1945) – [[Кеңес Одағының Батыры]] (24.3.1945). Алматы малдәрігерлік институтын (қазіргі [[ҚазҰАУ]]-ті) бітірген соң (1936), [[Қызылорда облысы| Қызылорда облысына]] қызметке жіберіледі. 1939 жылы Қызыл Әскер қатарына шақырылды. Атты әскер дивизиясында эскадрон командирі болды. Польша жеріндегі Рарцебур қаласы маңындағы Рарцебур тас жолын қорғауда Ниетқалиева эскадроны ерекше ерлік көрсетті. Шайқас барысында жаудың 400 солдаты мен офицері, 3 ауыр зеңбірегі, 6 станокты пулеметі жойылып, 80 солдаты мен 5 офицері тұтқынға алынды. Осы шайқаста Ниетқалиев қазаға ұшырады. Ленин, Қызыл Ту, Қызыл жұлдыз ордендерімен, «Ерлігі үшін», «Москваны қорғағаны үшін» медальдарымен марапатталған.

==Сілтемелер==
[[Сыр елі энциклопедиясы| "Сыр елі энциклопедиясы"]]
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Московенко Василий Иванович

2014-10-16T11:20:48Z

Arachn0: Arachn0 Московенко Василий бетін Московенко Василий Иванович бетіне жылжытты

'''Московенко''' Василий Иванович (1915, бұрынғы [[Көкшетау облысы]] Чистополь ауданы Гаршино ауылы– 2001) – [[Кеңес Одағы]]ның батыры (1945). 1936 жылы кооперативтік техникумда оқып жүрген кезінде БЛКЖО ОК-нің шақыртуымен [[Әскери Әуе Күштері]] қатарына алынады. Екі жылдан кейін [[Сталинград]] әскери-ұшқыштар училищесін бітіріп, Қиыр Шығыстағы Қызылтулы 2-жеке армияның құрамында борышын өтеді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде 175 рет әскери тапсырмамен ұшып шыққан. 37 әуе ұрыстарын жүргізіп, жаудың 14 самолетін атып түсірген. Ленинград қоршауын бұзуға, [[Ржев-Зубцов операциясы]]на, [[Орел]], [[Витебск]], Орши аудандарында немістерді талқандауға және [[Берлинді]] басып алу ұрыстарына қатысқан.
==Дереккөздер</span>==
«Ақмола облысы» энциклопедиясы

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Морозов Петр Иванович

2014-10-16T11:18:53Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Морозов''' Петр Иванович (Омбы облысы Лукерино ауылы) – [[Кеңес Одағы]]ның батыры. 1931 жылы [[Щучинск]] қаласында оқып, еңбек еткен. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында [[танк]] [[рота]]сының командирі қызметін атқарды. Морозов Нейсе және Шпрее өзендерінен өту кезіндегі шайқаста, Берлин қаласын азат ету кезінде ерлігімен, батырлығымен көзге түскен.
==Дереккөздер</span>==
«Ақмола облысы» энциклопедиясы

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Малахов Юрий Николаевич

2014-10-16T11:05:51Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Малахов''' Юрий Николаевич (1925, [[Орынбор]] – 1944, Калининград облысы Гусев қаласы) – [[Кеңес Одағының батыры]], (1944, қаза тапқаннан кейін), [[гвардия]] [[кіші лейтенант]]ы. Ақмолада [[1933]] жылдан бастап тұрған. Полтава танк училищесін бітірген (1944). 3-Белорусь майданының 26-гв. танк бригадасының құрамында болып, Белорусьті, Балтық маңын жаудан азат етуге қатысты. Шығыс Пруссиядағы Ниса көлінің батыс жағалауында болған шайқаста жау танкісінің шабуылына тойтарыс беру кезінде көзге түскен. Гусев қаласындағы көше және мектепке, Астана қаласындағы көше, мұхит лайнеріне Малахов есімі берілген. В.[[Гундарев]] Малахов туралы «Вечное девятнадцатилетие» деректі повесін жазған.
==Дереккөздер</span>==
«Ақмола облысы» энциклопедиясы

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Владимир Семенович Середенко

2014-10-16T09:37:01Z

Arachn0:

{{Merge|Владимир Семенович Серденко}}
'''Владимир Семенович Середенко''' (17.06. 940, [[Полтава]] облысы Укр.), ХДСШ-І (1997). Респ- ның (1966, 1976, 1989), [[КСРО]]-ның (1972) ч-ны, (ауыл-село ш-тшыларының арасында) және бірнеше мәрте жүлдегері. Командалық есепте [[Азия]] (1993) ч-ны және жүлдегері (1995 - [[Манила]]).

<ref>Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>
{{wikify}}

[[Санат:Спорт]]

{{stub}}

Қапай Ысқақов

2014-10-15T11:56:09Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Қапай Ысқақов ''' ([[1906]], Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданы Қалбатау ауылы - 26.9.1973, Жарма ауданы Васильковка ауылы) - 2- дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант, бөлімше командирі. 1941 жылдың маусымынан бастап 52-армия 294-атқыштар дивизиясы 861-атқыштар полкінде ұрыстарға қатысты. [[1944]] жылдың 26 наурызында КСРО-ның мемлекеттік шекарасы жатқан Яссы қаласынан (Румыния) солтүстікке қарай Прут өзеніне шықты. Осы ұрыстарда мыңдаған әскерлер мен офицерлер ерекше көзге түсті. 1944 жылдың 28 наурызында Ысқақов жауынгерлермен Петрешты ауылы маңында (Молдова Республикасы, Унген ауданы) жаудың бірнеше шабуылына тойтарыс Ысқақовқа [[КСРО]] Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен [[Кеңес]] Одағының Батыры атағы берілді (13.9.1944). Соғыстан кейін Ысқақов өзінің туып-өскен ауылына оралып, жұмыс істеді. Қайтыс болғаннан кейін Жарма ауданындағы Васильковка ауылында жерленді. Қалбатау ауылында батырға обелиск орнатылған, ауылдағы көшенің бірі Ысқақов есімімен аталды.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Қожахмет Тышқанбаев

2014-10-15T11:48:43Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Қожахмет Тышқанбаев''' ([[1916]], [[Алматы облысы]] [[Панфилов ауданы]] - [[1943]]) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант. [[1942]] жылдың қаңтар айынан майданның алдыңғы шебінде болды. 490-танкіге қарсы артиллериялық полктің (Солтүстік Кавказ майданы, 18-армия) зеңбірек нысанашысы сержант Тышқанбаев Керчь түбегінің Ельтиген кенті (қазіргі [[Керчь]] қаласы маңындағы Героевское кенті) маңындағы шайқаста ерекше көзге түсті. [[1943]] жылы 2 қарашада танк шабуылына тойтарыс беру кезінде, танкіні өзіне жақын келгенше күтіп, 5 танкіні жойды. Осы шайқаста қаза тапты. Ұрыстағы ерлігі үшін Тышқанбаевқа [[КСРО]] Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. [[Ленин]] орденімен, медальдармен марапатталған. [[Алматы облысы]] Панфилов ауданы Үшарал ауылында Тышқанбаевқа мемориалдық тақта орнатылған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Семен Матвеевич Сидорков

2014-10-15T11:46:56Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Семен Матвеевич Сидорков''' ([[1908]]-[[1950]]), гвардия кіші сержанты, Кеңес Одағының Батыры ([[1944]]). [[Ұлы Отан соғысы]]на дейін Қарағандының № 1 шахтасында жұмыс істеді. [[1942]] жылдан [[Қызыл Армия]] қатарында. [[1943]] ж. 26 қыркүйекте Сидоровка ауылы түбіндегі (Орталық майдан) ұрыста 61- армияның 12 гвардиялық атқыштар дивизиясы, 37-ші гвардиялық атқыштар полкының, 76 мм-лік зеңбірек расчетінің командирі. Сидорков танкті , 2 броне машинаны, оқ-дәрілі автомашинаны қиратты, 30-дан астам неміс автоматшысын жойды, ал 1943 ж. 29 қыркүйекте Днепр өзенінен өтіп, зеңбірегімен жаудың бірнеше атыс ұясын жойды, сөйтіп Днепрдің жағалауындағы плацдармды басып алуды қамтамасыз етті. [[Қарағанды]]да Сидорковтың құрметіне көше аталған.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қарағанды]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Таштемір Рустамов

2014-10-15T11:40:48Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

''' Таштемір Рустамов ''' (1906, [[Сайрам ауданы]] – 1944, [[Смоленск|Смоленск облысы]]) – [[соғыс ардагері]]. [[Кеңес Одағының Батыры]] (3.6.1944). Ұлты – [[өзбек]] 2-дүниежүзілік соғыста 312-Смоленск атқыштар дивизиясының 1083-полкі құрамында ұрыстарға қатысты. [[Смоленск|Смоленск облысының]] Борисовка селосы үшін болған ұрыста асқан ерлік пен батырлық көрсетті. Ол жаудың 19 солдаты мен офицерінің көзін құртып, 4 атыс ұясының үнін өшірді, пулемет ұясын кеудесімен жауып, ерлікпен қаза тапты.

==Сілтемелер==
"Оңтүстік Қазақстан Энциклопедиясы"

{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Ережепбай Молдабаев

2014-10-15T11:23:04Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Ережепбай Молдабаев''' (1925, [[Шымкент ауданы]] Қатынкөпір ауылы – шілде, 1944) – соғыс ардагері. Кеңес Одағының Батыры (23.9.1944). 1943 жылы өз еркімен майданға аттанып, 389-Бердичев атқыштар дивизиясының құрамында ұрысқа қатысты. [[Висла өзені|Висла өзенінен]] өту кезіндегі ұрыста Молдабаев қаһармандықпен қаза тапты. <ref name="test">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref>

==Сілтемелер==
<references />
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Оңтүстік Қазақстан облысы]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Жақыпбек Махамбетов

2014-10-15T11:16:26Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Жақыпбек Махамбетов''' (1912, жылы туған, [[Сырдария ауданы]]) – 2-дүниежүзілік соғыс ардагері, [[Кеңес Одағының Батыры]] (22.2. 1944). 1943 жылы ақпанда Қызыл Армия қатарына шақырылды. 1943 жылы қазан айында Днепр үшін болған шайқаста пулеметші Махамбетов асқан ерлік үлгісін көрсетті. Немістің ірі калибрлі зеңбірегін, бір танкісі мен үш автокөлігін жойып жіберіп, 90-ға тарта жаудың көзін құртты. Соғыстан кейін Сырдария, Тереңөзек аудандарында ұжымшар, ауылдық кеңес төрағасы, кеңшар бөлімшесінің басқарушысы болып қызмет атқарды.

==Сілтемелер==
[[Сыр елі энциклопедиясы| "Сыр елі энциклопедиясы"]]
{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Иван Андреевич Куличев

2014-10-15T10:52:13Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Иван Андреевич Куличев''' (1920, Ресей, Астрахан облысы, Верх. Баскунчак ст. - 1979, Мәскеу) - [[Кеңес одағының батыры|Кеңес Одағының Батыры]] (1944). Балалық шағы [[Орал]] қаласында өткен. Пермь әскери-авиация мектебін бітірген. [[Курск Шайқасы|Курск шайқасына]] қатысқан. 155-гвард. авиац. полк звеносының командирі. Ленин және 3 мәрте Қызыл ту, Александр Невский, 1 және 2-дәр. Отан соғысы, Қызыл Жүлдыз ордендерімен марапатталған. Әскери Әуе күпттері академиясын бітіргеннен кейін, Орынбордағы авиац. уч-щенің бастығы болған. Өзінің түлегі Ю.А.Гагаринді космосқа дайындап, Әскери-әуе инженерлік академия факультетіне жетекшілік еткен. Орал қаласындағы 7-орта мектеп Куличевтің есіммен аталады.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Қасым Шабанұлы Ахмиров

2014-10-14T11:06:28Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Қасым Шабанұлы Ахмиров''' (1932, [[Ресей]], Саратов облысы, Дергачев ауданы 1951) Кеңес Одағының Батыры (17.10.1943). Ұлты - татар. [[Батыс Қазақстан облысы]]нан [[Қызыл Армия]] қатарына алынды. Воронеж, Орталық, т.б. майдандарда ұрысқа қатысып, жауынгерлік жорығын [[Берлин]]де аяқтады. 388-атқыштар полкінің взвод командирі А. Марково, Уросово, Колопежи үшін болған ұрыстарда әскери-ұйымдастырушылық қабілетімен ерекшеленді. Оның взводы 1943 ж. 4 қазанда Чумакиев хуторына басып кіріп, бетпе-бет айқаста дұшпанның 85 солдатын өлтірді. Осы ұрыста Ахмиров оққа ұшқан командирдің орнына ротаны басқарып, жау қоршауын бұзып шықты. Қызыл Ту, 1-дәрігерлік «Отан соғысы» ордендерімен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Эндиклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref> Ахмировке [[КСРО]] Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен [[Кеңес Одағының Батыры]] атағы берілді (17.10.1943). 1945 жылдың қарашасында командалың (офицерлік) құрам біліктілігін жетілдіру курсын аяқтады. 1946 жылдың қыркүйегінде Ахмиров запасқа шықты. Ленин, Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{Bio-stub}}

Сәлім Нығметұлы Айтқұлов

2014-10-14T11:03:21Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Сәлім Нығметұлы Айтқұлов''' (1913, [[Жаңақала ауданы]], Мұқыр ауылы - 21.4.1975, [[Орал қаласы]]) - [[барлаушы]], Кеңес Одағының Батыры (1943). Балалар үйінде тәрбиеленді. 1943 жылы 29 қыркүйекте Днепр үшін болған ұрыста 231-гвардиялық атқыштар полкінің кіші лейтенанты Айтқұлов басқарған [[взвод]] жаудың 9 шабуылына тойтарыс берді және 4 рет қарсы шабуылға шықты, жаудың 2 взводын жойды. 6 қазанда жараланғанына қарамастан, Айтқұлов өз взводың жау қоршауынан алып шықты. Жеңіс күнін Польша жерінде қарсы алып, елге оралған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002
ISBN 9965-607-02-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:1913 жылы туғандар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Илья Яковлевич Сьянов

2014-10-13T13:31:39Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Илья Яковлевич Сьянов''' ([[1905]], Қостанай облысы [[Әулиeкөл]] ауданы Әулиекөл кенті - 4.4.1988, [[Қостанай]] қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, аға сержант. Орысша Орынбор жұмысшы факультетін бітіріп, Қостанай, [[Алматы]] қалаларында жетекшілік қызметтерде болды. [[Кеңес]] әскері қатарына Қостанай қалалық әскери комиссариаты арқылы [[1942]] жылы шақырылды. Ол [[1942]] жылы Старая Русса ([[Ресей]], [[Новгород]] облысы) қаласы маңындағы және Прибалтика жерлерін азат етудегі шайкастарға қатысты. 1945 жылдың 16 сәуірінен бастап [[Берлин]] қаласы үшін болған шайқастарда 1-Беларусь майданы 3-екпінді армияның 79-корпус жауынгерлері жаудың орталық секторындағы қорғанысын бұзып, қала ішіне кірмек болды. Басқа полктермен бірге 150-дивизия 756-полкінің бірінші шабуыл жасау ротасын Сьянов басқарды. 28 сәуірде жараланған командирін алмастырды. Осы ерлігі үшін [[КСРО]] Жоғ. Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Сьяновқа [[Кеңес Одағының Батыры]] атағы берілді (15.5.1945).<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Қалыбай Тасқұлов

2014-10-13T13:30:26Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Қалыбай Тасқұлов''' (15.8. [[1922]] жылы т., [[Оңтүстік Қазақстан облысы]] Мақтаарал ауданы Асықата кенті) - 2-дүниежүз. соғысқа қатысушы, барлаушы. Қалыбай [[1942]] жылдың қаңтарынан 65-армия 69-атқыштар дивизиясы 120-атқыштар полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. [[1943]] жылы 15 қазанда [[Днепр]] өзенінен (Украина, Чернигов облысы Репки ауданы Радуль кентінің маңы) алғашқы өткен десантшы-жауынгерлер тобының құрамында көрсеткен ерлігі үшін Тасқұловқа [[КСРО]] Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (30.10.1943). [[1944]] жылы кіші л-ттар курсын бітірді. Соғыстан кейін туған ауылында еңбек етті. Кейіннен [[Өзбекстан]] Респ. [[Ташкент]] облысы Бостандық ауданы Чахчам селосында тұрды. Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Орман Түктібаев

2014-10-13T13:08:28Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Орман Түктібаев''' (Үрмәш) ([[17.11.1917]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Түктібаев ауылы - 20.7. [[1944]], [[Латвия]], [[Лудза]] ауданы Нерзкое дер.) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, пулемет ұбөлімшесінің командирі, кіші [[сержант]]. [[Қазақ]]. Ұжымшарда егін бригадирі болып жұмыс істеген. [[Кеңес]] әскері қатарына [[Қазалы ауданы]] әскери комиссариатынан шақырылған (17.8.1941). 2-Прибалтика майданы 3-екпінді армия 391-атқыштар дивизиясы 1280-атқыштар полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1944 жылы 20 шілдеде Перелидер. ([[Латвия]], Лудза ауданы) үшін ұрыста атыс позициясына бекінген Түктібаев қарсы шабуылға шыққан жауды атқылай бастады. Түктібаев тайсалмастан жаудың 20 әскерімен жеке айқасқа түсті. Осы шайқаста Түктібаев жаудың бірнеше әскерін жойып, ерлікпен қаза тапты. Түктібаевқа [[КСРО]] Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). Туған жерінде Түктібаев есімімен аталатын ауылда ескерткіш орнатылған. Қазалы ауданының Бекарыстан би атындағы орта мектепке Түктібаев есімі берілген. [[Ленин]], «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Зиямат Османұлы Хұсанов

2014-10-13T06:53:00Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Зиямат Османұлы Хұсанов''' (9.5.1921, [[Сайрам]] ауданы, [[Сайрам ауылдық округі|Сайрам ауылы]] – 18.1.1986, сонда) – соғыс және еңбек ардагері. [[Кеңес Одағының Батыры]] (22.2.1944), [[Болгария|Болгарияның]] Халық Батыры (1975), Қазақ КСР және [[Өзбек]] КСР-ның еңбек сіңірген мұғалімі. Ұлты – өзбек. [[Ташкент]] педагогикалық техникумын бітірген (1940). 1940 жылы қазанда [[Қызыл Армия]] қатарына шақырылды. Соғыс басталған жылы [[Ташкент]] авиация училещесіне жіберілді. 78-дивизияның 228-гвардиялық атқыштар полкі құрамында соғысып, Курск иініндегі шайқасқа қатысты. Ауыр жараланып, тұтқынға түскен. 1944 жылы тұтқыннан қашып шығып [[Югославия]] және [[Болгария|Болгариядағы]] партизан отрядтарында шайқасты. Соғыстан кейін [[Сайрам]] ауданында мектепте мұғалім болды. [[Ленин]], 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін [[Болгария]] үкіметі Хұсановты грамотамен және омырауға тағатын белгімен марапаттаған, [[Болгария|Болгарияның]] құрметті азаматы атағын берген.

==Cілтемелер==
[[Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы|"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"]]

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Николай Григорьевич Чунтонов

2014-10-13T06:28:25Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Николай Григорьевич Чунтонов''' [22.5.1925, [[Шымкент]] қаласы (кейбір деректерде [[Қазан (қала)|Қазан қаласы]]) – 17.6.1977, [[Мәскеу]]] – соғыс және еңбек ардагері. Кеңес Одағының Батыры (10.1.1944). [[Шымкент]] қаласында зауытта жұмыс істеген. Жаяу әскер училещесінде оқыған. [[Украина|Украинаны]] азат ету барысында көрсеткен жанқиярлық ерлігі үшін батыр атағына ұсынылған. Хабаровск артиллереялік училещесін бітірді (1945). 1955 ж. аға лейтенант Чунтонов запасқа шықты. Құрылыс институтын бітіріп,[[ Мәскеу ]]қаласының [[Ленин]] ауданында бас архитектор болып қызмет атқарды. [[Ленин]],[[ Қызыл Жұлдыз]] ордендерімен, медальдармен марапатталған.

==Cілтемелер==
[[Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы|"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"]]

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Кенжебек Шәкенов

2014-10-12T17:51:51Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Кенжебек Шәкенов ''' (1924, [[Шығыс Қазақстан]] облысы Жарма ауданы – өлген жылы белгісіз ) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант. Қазақ. 7-сыныпты бітірген соң «Боко» руднигінде әуелі кара жұмысшы, кейін ауысым шебері болып істеді. [[1942]] жылдың тамызында Кеңес әскері қатарына шақырылып, 1943 жылы Ташкенттегі пулемет училищесін бітірген соң майданға аттанды. 62-гвардиялық атқыштар дивизиясы құрылып болысымен, [[Днепр]] жағалауына жылжып келді де, 2-Украина майданының 37-армиясы құрамына енгізілді. Днепр бойында кескілескен шайқастар болып жатты. Осы уақыт ішінде 184-гвардиялық атқыштар полкі Днепрдің оң жағалауына етіп, қолайлы бекініске орнықты. Келесі күні таң ата полк шабуылға көшті. Жауынгерлік күзетте болған пулеметші Шәкенов жаудың 3 рет жасаған шабуылын тойтарып, 17 әскері мен офицерін және ірі калибрлі пулеметін жойды. ¥рыс кезінде 2 рет жараланды. Днепрден өтуде көрсеткен қаһармандығы мен ерлігі үшін Шәкеновке [[КСРО]] Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (22.2.1944). 1944 жылы наурызда Ашхабадтағы жаяу әскер училищесіне оқуға жіберілді. Ленин орденімен, көптеген медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Тараз қаласындағы құрылыс тресінде қызметте болды.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

{{stub}}

Сәду Шәкіров

2014-10-12T17:44:00Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Сәду Шәкіров''' (21.10.1922, [[Талас ауданы]]нда – 10.4.1977, [[Шу ауданы]]нда) – [[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары|Кеңес Одағының Батыры]] (30.10. 1943). Әскерге шақырылғанға дейін тоғыз класты бітірген. 1942 жылы Қызыл Армия қатарына шақырылып, 1943 ж. 15 ақпаннан майданда болды. 106-Забайкалье атқыштар дивизиясының 188-Аргун атқыштар полкінің құрамында ұрысқа қатысты. Шәкіров [[Украина]]да болған шайқаста, [[Днепр]]ден өту кезінде асқан ерлік пен батырлық көрсетті. 1943 жылы 16 қазанда Лоевоның оңтүстік-батысында жағындағы 138,6 биіктікке алдымен жетіп, оның төбесіне ту тікті. Майданнан оралғаннан кейін [[Шу]] аудандағы «Дружба» ауданында еңбек етті.<ref>Тараз энциклопедиясы</ref>

==Сілтемелер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

Петр Федорович Шевцов

2014-10-12T17:32:23Z

Arachn0: «Кеңес Одағының батырлары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Петр Федорович Шевцов''' (1912 – 10.1.1944) – әскери қайраткер, [[Кеңес Одағы|Кеңес Одағының]] Батыры (22.10.1937). 1920 ж. отбасы [[Түлкібас]] стансасына көшіп келген. Жеті жылдықты бітіргеннен кейін Шевцов [[Орынбор|Орынбордағы]] ұшқыштар училищесінде оқыды. Оны бітірген соң [[Брянск|Брянскіге]] дербес авиаэскадрильяға қызметке жіберілді. Ол 1935 ж. [[Испания|Испанияда]] фашизмге қарсы, 1939 ж. финдерге қарсы ұрыстарға, 2-дүниежүзілік соғысқа қатысты. Шевцов Ленин, 2 Қызыл Ту, т. б. ордендермен және медальдармен марапатталған.

==Cілтемелер==
[[Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы|"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"]]

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]