https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Akreee1Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]2026-09-08T00:23:29ZҚатысушы үлестеріMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5Исламнаме2025-04-14T16:33:29Z<p>Akreee1: "Мазмұны мен тарихи маңызы" атты бөлім қосылды (дереккөз көрсетілді)</p>
<hr />
<div>"'''Исламнаме'''" - өлең түрінде жазылған [[тарихи шежіре]]. Авторы - ұйғыр ақыны Молла Мұхаммед Абд әл-Әлім бен Ахун Арзу Мұхаммед. [[Шығарма]] 18 ғасырдың екінші жартысында [[шағатай тілі]]нде жазылған. Автор шығарманы [[діни қауымдастық]] жетекшісі Аппақ Қожаның [[ұрпақ]]тарын мадақтауға арнаған. Шығарма Шығыс [[Түркістан]] мен [[Жоңғар хандығы]]ның тарихын зерттеуде құнды дерек көзі болып табылады. Автор өзі баяндаған бірқатар оқиғалардың куәсі болған. "Исламнамеде" жоңғарлардың қазақтармен арадағы [[соғыс]]ы, қытай әскерлерімен шайқасы туралы [[мағлұмат]]тар берілген. "Исламнаменің" екі нұсқасы бар. Олар [[Ресей Ғылым Академиясы]]ның [[Санкт-Петербург]]тегі Шығыстану институтында сақтаулы. "Исламнаменің" жеке үзінділері "Материалы по истории казахских ханств XV - XVIII (А.-А., 1969) атты жинақта жарияланған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><br />
<br />
== Мазмұны мен тарихи маңызы ==<br />
«Исламнаме» Шығыс Түркістан мен Жоңғар хандығының тарихына қатысты маңызды деректерді қамтиды. Автор өзі куә болған оқиғаларды сипаттай отырып, жоңғарлардың қазақтармен және қытай әскерлерімен болған соғыстары туралы мәліметтер береді. Бұл шығарма сол кезеңнің саяси және діни жағдайын зерттеуде құнды дереккөз болып табылады. «Исламнаме» шығармасының екі нұсқасы Ресей Ғылым академиясының Санкт-Петербургтегі Шығыстану институтында сақтаулы. Шығарманың кейбір үзінділері 1969 жылы жарық көрген «Материалы по истории казахских ханств XV-XVIII вв.» жинағында жарияланған.<ref>[https://ulagat.com/2020/02/24/исламнаме/?utm_source=chatgpt.com https://ulagat.com/2020/02/24/исламнаме/?utm_source]</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]</div>Akreee1https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8BСейітбаттал Маманұлы2025-04-02T16:22:10Z<p>Akreee1: параграфтар енгізілді</p>
<hr />
<div>'''Сейітбаттал Маманұлы ''' ([[1862]], бұрынғы [[Қапал уезі]], [[Ақтасты]] мекені – 2 желтоқсан [[1913]], [[Қарағаш]]) - қазақтан шыққан алғашқы кәсіпкерлердің бірі.<br />
<br />
== Жалпы ақпарат ==<br />
Тегі [[Найман]] руының [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]] тармағындағы Қаптағай (Сары) атасынан шыққан. Атақты [[Маман бай]]дың бәйбішесінен туған екінші ұл. Ағасы Тұрысбек қажыдан кейін, 1891–1910 жылдар аралығында [[Арасан болысы]]н басқарып, өмірінің соңына дейін Матай аталығының биі болды.<ref>«[[Айқап]]>», 1914 ж. № 1</ref><br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
Сейітбаттал туралы ағартушы – ғалым Ғ.Мұсағалиев: «''...Марқұм жасында әкесі Маман қажыдан енші алып, малмен саудаға кіріскен, өзінің тырысуы арқасында байлығын 150 мың сомға толтырған...'' Барлық [[Қапал ауданы]]на қараған 9 болыс Матайдың ақсақалы, 9 болыс елінің алтын қазығы еді. Қарағаш қыстағында 6–7 мың сом жұмсап, мұнаралы мешіт салуды тікелей өзі басқарды. Өзінің інісі Есенқұл «''Жаңа типтегі мектеп салайық»'' дегенде «''құп болады''» деп батасын берген».<ref>«[[Айқап]]», 1914 ж. № 1.</ref><ref>Жетісу, Энциклопедия. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2004.</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:1862 жылы туғандар]]<br />
[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар]]<br />
[[Санат:1913 жылы қайтыс болғандар]]<br />
[[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]]<br />
[[Санат:Қазақ би-шешендері]]</div>Akreee1