https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Aidos.taibekuly 2026-09-07T23:48:36Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%99%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB 2022-11-28T09:55:18Z

<p>Aidos.taibekuly: /* Ботаникалық сипаты */</p> <hr /> <div>{{taxobox<br /> |name = Кәдімгі мойыл<br /> |image = Cheryomukha.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Раушангүлдер тұқымдасы]]<br /> |genus = [[Мойыл]] (''Padus'')<br /> |species = '''''Кәдімгі мойыл'''''<br /> |binomial = ''Prunus padus''<br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Кәдімгі мойыл''' ({{lang-la|Prunus padus}}) - [[раушангүлдер]] тұқымдасы, [[мойыл]] туысына жататын бұталы өсімдік.<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> [[Сурет:Illustration Prunus avium0.jpg|thumb|left|180px|]]<br /> [[Сурет:Prunus padus flos.jpg|thumb|left|150px|Гүлдеген кезі]]<br /> * Биіктігі 10-17 м, бұтақ шоғыры қалың, жайқалып тұрады. <br /> * Жапырағы сопақша, кезектесе орналасқан, жиегі ара тісті. <br /> * Гүлдері ұсақ, ақ, кейде қызғылт түсті, 8-12 см-дей болатын шашақ гүлшоғырына топталған. <br /> * Жемісі сүйекті, қоңыр, қызғылт, қара түсті. [[Мамыр]]-[[маусым]] айларында шешек атып, шілде-тамызда жеміс салады.<br /> <br /> == Өсетін жері ==<br /> Су қоймаларының, көлдердің, өзендердің жағаларында, бұталардың арасында, ормандардың шеттерінде өседі.<br /> <br /> == Құрамы ==<br /> Құрамында алма, лимон қышқылдары, илік заттар, [[эфир майлары]], [[қант]], тұқымында, гүлдерінде, жапырағында, қабығында амигдалин дейтін [[гликозидтер]] бар. Амигдалин [[глюкоза]]ға және синиль қышқылына ажырайды. Синиль қышқылы - адам организмі үшін аса [[у]]лы зат.<br /> <br /> == Емдік қасиеті және қолданысы ==<br /> Халық медицинасында кәдімгі мойылдың жемістерінен жасалған тұнбалар іш өткенді қойдыратын дәрі ретінде пайдаланылады. Гүлдерінен жасалған тұнбаны көз ауруларын емдеуге қолданады. Өкпе ауруларын өсімдіктің гүлдері мен жапырақтарынан жасалған тұнбамен емдейді. Жас бұтақтары қабығының қайнатындысын тер шығаратын дәрі ретінде қолданады, ал тұнбасымен ревматизмді емдейді.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]<br /> [[Санат:Раушангүлділер]]</div>

Aidos.taibekuly