https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D3%A8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0+%D2%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2026-05-09T14:15:13Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A0%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 2014-07-13T09:36:22Z

<p>Өстемірова Ұлдана: Жаңа бетте: '''Рентген түтігі''' – рентген сәулесінің ең кең тараған көзі, екі электродты вакуумдық құрылым....</p> <hr /> <div>'''Рентген түтігі''' – рентген сәулесінің ең кең тараған көзі, екі электродты вакуумдық құрылым. Қыздырылған катод электрон бөледі. Анод немесе антикатод қиғаш жазықталып пайда болған рентген сәулесін түтік осіне бұрыштап бағыттайды. Анод жазықтығы вольфрамнан жасалған.<br /> <br /> Диагностикалық түтіктер үшін рентген сәулелерінің көзі нүктелі болғаны маңызды-ол үшін электрондарды анодтың бір нүктесіне шоғырландыру қажет(аноды айналмалы рентген түтігі). Антикатод (анод) затының атомдық ядро және атомдық электрондары электростатикалық аймағымен бөлінген электрон тежеледі нәтижесінде тежеулік рентген сәулелену пайда болады. Электрондар тежелгенде қуаттың тек бір бөлігі рентген сәулесінің фотонын құруға, қалган бөлігі анодты қыздыруға жаратылады. Көп электрондар тежелгенде үздіксіз спектрлі рентген сәулелері пайда болады.<br /> [[Санат: Физика]]</div>

Өстемірова Ұлдана https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2014-02-10T04:01:47Z

<p>Өстемірова Ұлдана: </p> <hr /> <div>=Отын және оның түрлері=<br /> [[Отын]]- табиғи немесе жасанды түрде алынатын,жанатын қабілеті бар, энергия көзі және химиялық өндірістерге шикізат болып есептелетін зат. Отын агрегаттық күйіне байланысты ''қатты'', ''сұйық'' және ''газ тектес'' үш топқа бөлінеді. Тегіне қарай: ''табиғи'' және ''жасанды'' болып екі түрге бөлінеді. Жасанды отын табиғи заттырды өңдеу нәтижесінде алынады. Болашақта сутек пен метанол, этанол, өсімдік майлары, органикалық заттар мотор және энергетикалық отын қатарына енеді. Өнеркәсіптің қай саласыда болсын, отынның маңызы зор. ''Отынның жану жылуы''- 1кг отынды толық жаққанда бөлінетін жылу мөлшері.Отынның құрамында көміртек пен сутек неғұрлым көп болса, жылу болу қабілеті соғұрлым жоғары болады.Қатты қатты отынды химиялық өңдеудің мынадай әдістері бар пиролиз, газдандыру (газификациялау), гидрогендеу және кокстеу.<br /> *'''Пиролиз'''- көмірді ауа қатыстырмай жабық реакторда 1000 °C шамасында қыздыру. Түзілген өнімдер одан әрі өзгерістерге ұшырамайды.<br /> *'''Газдандыру'''- 1000 °C температурада қатты отынның органикалық массасын ауамен, су буымен немесе олардың қоспасымен шала тотықтыру арқылы жанғыш газдарға айналдыру. Жанатын газдарды генератор пештерінде өндіретін болғандықтан, оларды ''генератор газдары''деп атайды.<br /> *'''Гидрогендеу'''- катализатор қатысында жоғары температурада және қысымда отынды сутекпен өңдеу. Бұл кезде отын алғашқы қалпынан өзгеріп, құрамында сутек мол жаңа сұйық,газ тектес немесе қатты отынға айналады. Мысалы, көмір мен тақтатастарды осылай өңдейді.<br /> [[Санат:физика]]</div>

Өстемірова Ұлдана https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B4%D1%96_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83 2014-02-09T18:25:40Z

<p>Өстемірова Ұлдана: </p> <hr /> <div>=Тас көмірді өңдеу=<br /> Тас көмірді ауа қатыстырмай кокс пештерінде 900°-1050°C температуда өңдеу әдісін ''тас көмірді кокстеу'' деп атайды.Алғашқы түзілетін өнімдер: кокс және ұшқыш заттар (оларды ''кокс газы'' деп те атай береді).<br /> Шикізат ретінде 350°-400°C температурада пластикалық күйге ауысып, берік және кеуекті металлургиялық кокске айналатын тас көмірлер қолданылады. Кокстелетін көмірді көмірлердің басқа түрімен араластырып. шикіқұрам дайындап, кокстеуге жібереді.<br /> Коксхимия өндірісінде кокспен қатар жүздеген химиялық өнімдер, химиялық өндірістердің шикізаты, дарт (шихта) ылай дайын өімдер және келешекте полимерлеуге пайдаланылатын мономерлер өндіріледі.<br /> ''Кокс''- кеуекті қатты зат. Оны металлургия зауыттарында, домна пештерінде қолданылады.Сондықтан механикалық беріктігі жоғары, ал жану жылуы 31400кДЖ/кг-нан кем болмайды.<br /> ''Тіке кокс газы''- құрамы өте күрделі (конденсацияланбайтын газдар, тас көмір шайырлары, ароматты көмірсутектер және су буынан құралған қоспалар)кокс пешінен шығатын бу мен газ қоспасы. Оның құрамынан шайырларды, ароматты көмірсутектерін және суды конденсациялайды, ал аммиакты адсорциялайды. Бұлардан кейін қалған газ қоспаларын ''кері кокс газы''деп атайды. <br /> ''Шикі бензол''-жеңіл ароматты көмірсутектерден құралған күрделі зат. Ол тас көмір шайырынан бөлек конденсацияланбайды.<br /> Қайнау температурасы жоғары майлы көмірсутектерге сіңіріліп бөлінеді.<br /> [[Санат:Химия]]</div>

Өстемірова Ұлдана https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%BA%D0%BE%D1%82%D1%8B-%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BA%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F 2014-02-09T18:24:57Z

<p>Өстемірова Ұлдана: </p> <hr /> <div>='''Киікоты'''=<br /> '''Киікоты'''-биіктігі 70см-ге дейін жететін көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Ол тік өседі, сыртын түк басқан, төрт қырлы сабақтары қызыл, бұтақтары көп. Жапырақтары қарама- қарсы орналасқан,сағақтары ұзын, жұмыртқа тәрізді сопақша, шеттері бүтін. Жоғарғы жағынан қарағанда жапырақтары қою жасыл түсті,төменгі жағы ашық жасыл түсті, екі жағындада қара кішкене нүктелері бар. Гүлдері майда, сыпырғы тәрізденіп жиылған, қызыл күлгін түсті. Мамыр айынан тамыз айына дейін гүлдейді. Оның жер үстіндегі бөлігін гүлдеген кезде жинап алады. Орман етектерінде,бұталардың арасында, жол жиегінде, тау етектерінде кездеседі. Құрамында илік заттар, эфир майлары, аскорбин қышқылы, пигменттер бар.<br /> ='''Медицинада қолдануы'''= <br /> Медицинада киікотын жоғарғы тыныс жолдарының қабынуына қарсы, қақырық түсіретін дәрі ретінде қолданады. Оның несеп жүргізетін, өт айдайтын, тамаққа тәбетін қоздыратын және де басқа қасиеттері бар. Киікотынан жасалған тұнбаны асқазанның қышқылы кемігенде және қан тоқтататын, нерв жүйесін тыныштандыратын дәрі ретінде, ішектің жұмысы нашарлағанда, асқазанның тұсы түйнеп ауырғанда, жалпы дененің қуаты кеміп, күші азаіғанда қолданады.Киікотымен бауыр ауруларын емдейді.Бас жиі ауыратын жағдайда оның тұнбасымен басты жуған да пайдалы. Дене сыртындағы әр түрлі жарақаттарды, бөрткенді де емдеуге болады. <br /> Жүкті әйелдерді емдеу үшін киікотын қолдануға болмайды, себебі бұл өсімдік ондай әйелдердің организміне қолайсыз әсер етеді. Киікотының спиртті тұнбасына мақтаны батырып алып тіске қойса, ауырғаны басылады. Халық арасында жоғарғы тыныс жолдары тыныс жолдары қабынғанда киікотын тер шығаратын дәрі ретінде кеңінен қолданады.<br /> [[Санат:биология]]</div>

Өстемірова Ұлдана https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%B8%D1%82%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD 2014-02-09T18:24:04Z

<p>Өстемірова Ұлдана: </p> <hr /> <div>='''Қоңыр итмұрын(шиповник)'''=<br /> Қоңыр итмұрын- көп жылдық, бұталы өсімдік.<br /> ='''Сипаты'''=<br /> *Биіктігі 1,5-2метрге жететін көп жылдық, бұталы өсімдік.<br /> *Бұтақтары қызыл қоңыр түсті, қабығы жылтыр.<br /> *Гүлі бар бұтақтарының түп жағында тікенектер екі-екіден, жапырақтары кезектесіп жарыса орналасқан қауырсын тәрізді, қосалқы жапырақшалары бар.<br /> *Гүлдері ірі, ашық қызыл түсті.<br /> *Жемісі-ішінде бір ғана тұқымы бар жаңғақша, оның ішкі қабырларын түк басқан.<br /> Мамыр айынан шілде айына дейін гүлдейді.<br /> ='''Емдік қасиеті'''=<br /> *Әлсіреген организмге қуат беруге пайдаланады.<br /> *Өт айдайды, қабануды басады, асқазанның және ішектің қызметін жақсартады.<br /> *Несеп айдайды.<br /> ='''Дәріні дайындау және қолдану тәсілі'''=<br /> Итмұрынның ұнтақталған жемістерінің 20 грамын қайнап тұрған 2 стакан суға салып 10 минут қайнатады. Суығаннан кейін сүзіп алып, әр ішкенде 1 стаканнан күніне 2 рет ішеді.<br /> [[Санат:Биология]]</div>

Өстемірова Ұлдана