https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D0%A8%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%B9 2026-04-18T14:26:52Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D1%83%D0%B4%D0%B0 2016-07-20T12:23:38Z

<p>Шокай: «Жіп өндірісі» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''ШУДА''' – түйенің өркешіне, желкесіне, тізесінің үстіне және мойнының астына шыққан ұзын қылшық жүн. Түйені қазақ халқы тұрмысқа жиі пайдаланғандықтан (жүк арту, т.б.), оның жүні ұйысып, киіздей берік болып қалады. Мұны “жабағы“, оның астынан шығатын үлпілдек жүнді “боздақ“ деп атайды. Шуданың ұзындығы 10 – 30 см аралығында болады. Ол қайшымен қиылып алынады. Одан жіп иіріп, алаша, кілем, киім-кешек тоқиды. Ибн Сина түйе Шудасын буын ауырғанда, суық тиген жерлерге басуды ұсынған. Қазақ халқы Шуданың пайдасын ілкі замандардан бері білген. Халық медицинасында ол денені жылыту арқылы ағзадағы қан айналымын жақсартуға қолданылған. Жылытушы әсері арқылы неврит, невралгия, остеохондроз, артрит, ревматизм ауруларының алдын алған. Шудадан келетін жылудың екі тиімділігі бар: бірінші – құрғақ жылу, ол адамды шамадан тыс терлетпейді; екіншісі – тікенекті Шуда арқылы адам денесіне массаж жасап, қан айналымын жақсартады, ісікті басады әрі денедегі суықты шығарады. Шуда аллергия қоздырмайды және электр қуатын өзіне тартпайды. Ыстықта ыстық, суықта суық жібермейді. Сол себепті де түйе Шудасынан ұшқыштарға, теңіз әскерлеріне арнайы киім тігіледі. Халық арасында Шуда киіз үй жабдықтарына (сандыққап, т.б.), [[киім-кешек]] (күпі, пима, шекпен, белбеу, т.б.) жасағанда кеңінен пайдаланылған.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> *«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> [[Санат:Жануарлар]]<br /> [[Санат:Жіп өндірісі]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 2016-07-11T05:43:00Z

<p>Шокай: сурет қою</p> <hr /> <div>'''Ашасүйек, бұғана''' (лат. clavicula) — құс қаңқасының [[иық]] белдеуіне жататын оң және сол бұғана нәтижесінде пайда болған [[сүйек]]. Тауық ашасүйегінің төменгі біріккен жерінде төссүйекпен байлам арқылы байланысып тұратын сүйек өсіндісі болады. Ашасүйектің жоғарғы (проксимальды) ұштарындағы буын беттері құстұмсықша (қарға) сүйекпен және тоқпан жілікпен буынды байланыс жасайды.&lt;ref&gt;Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі / — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009 жыл. ISBN 9965-822-54-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[File:Clavicula sup.jpg|Clavicula sup]]<br /> [[File:Clavicula inf.jpg|Clavicula inf]]<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Биоморфология]]<br /> [[Санат:Биология]]<br /> [[Санат:Морфология]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BE%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 2016-07-08T06:45:01Z

<p>Шокай: </p> <hr /> <div>'''Тайсойған ауылдық округі''' — [[Атырау облысы]], [[Қызылқоға ауданы]]ндағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы әрі жалғыз елді мекен – [[Тайсойған (Атырау облысы)|Тайсойған]] ауылы.<br /> == Халқы ==<br /> 2009 жылғы халық санағы бойынша округте 866 адам тұрады&lt;ref&gt;[stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032719 - 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том]&lt;/ref&gt;.<br /> == Тарихы ==<br /> Округ 2006 жылы облыстық мәслихаттың шешімімен [[Қызылқоға ауылдық округі]]нен бөліп алу арқылы түзілді. Жер аумағы - 75711 га&lt;ref&gt;[http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V06T0002460 Қызылқоға ауданының әкімшілік-аумақтық бірлігіне өзгерістер енгізу туралы]&lt;/ref&gt;. Округ жерінде Тайсойған полигоны орналасқан. Округ территориясы радиоактивті қалдықтармен ластанған. [http://chasnikovs.com/wp-content/uploads/2012/12/part29.pdf]<br /> ==Дереккөздер&lt;/span&gt;== <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{kz-geo-stub}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Қызылқоға ауданы ауылдық округтері}}<br /> [[Санат:Қызылқоға ауданы ауылдық округтері]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B 2016-04-12T09:09:13Z

<p>Шокай: «Халықаралық қатынастар» деген санатты қосты; {{Санатсыз мақала}} үлгісі аласталды (HotCat құралыны...</p> <hr /> <div>'''Гуманитарлық Ынтымақтастық'''– осы заманғы халықаралық қарым-қатынас [[жүйе]]сіндегі негізгі бағыттардың бірі. Мақсаты – [[Жер]] бетінде тіршіліктің сақталуын қамтамасыз ету, бақуатты [[тұрмыс]]-[[салт]]ын орнықтырып, барлық [[ел]], [[аймақ]]тар мен [[құрлық]]тар тұрғындарының әлует-ахуалын арттыруға жәрдемдесу<br /> [[Санат:Халықаралық қатынастар]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2016-04-12T09:07:19Z

<p>Шокай: «Геология» деген санатты қосты; {{Санатсыз мақала}} үлгісі аласталды (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Геологиялық ғылымдар жүйесі''' <br /> Геологиялық [[зерттеу]]лер негізі үш бағытта жүргізіледі. [[Тау жынысы|Тау жыныстарын]], [[минерал]]дарды, геологиялық құрылымдарды (қатпарлармен жер жарықшақтарын) қазба байлықтарды, түрлі геологиялық денелереді (қат-қабаттар, интрузивтер, желілерді) олардың жер бетінде және кеңістікте орналасу мен өзара байланысын анықтау және жазбаша сипаттамасын беру, [[карта]]ға түсіру, мәселелрімен сипаттама [[геология]] шүғылданады.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым.- Алматы: 2003. ISBN 9965-472-27-0&lt;/ref&gt; Жер бетіндегі (экзогендік) және оның қозғалыс процестерін динамикалық геология зерттейді. Бұл процесстерге [[өзен]], [[теңіз]], мұхит суы, [[жауын]] шашын, [[жер сілкіну]], жел тағы басқа әсерінен жер бедерң мен су жиегінің өзгеруі [[тау жыныстары]]ның үгілуі, жылжуы, және шөгуі, сондай-ақ [[жер]] қойнауының күштері әрекетінен [[тау]] жарылу, қатпар түзілу, [[вулкандар|вулкан]] атқылау, құрлықтар мен [[теңіз]]дердің жылжыу құрлық ойыстары мен мұхит шұіғымаларының майысу сияқты құбылыстар жатады. Жер қыртысының жарылыун геологиялық даму сатыларын бұрынды-сонды орын тепкен геотектоникалық, палеогеографикалық, палеогеоматологиялық, палеоклиматеологиялық палезоолеолық, және палебатонакалық жағдайларды олардың жер қыртысы жарала бастағаннан бергі өзгеру, даму заңдылықтарын тарихи геология зерттейді. Аталған үш бағыт бір-бірімен тыңыз байланысты. [[Геология]]лық ғылымдар жүйесі негізгі 4 топқа бөлінеді.<br /> <br /> [[File:Brunton.JPG|thumb|350px|Гео компасс]]<br /> == Бірінші топ ==<br /> Бірінші топқа жер қыртысының заттары мен құрылымын зерттейтін ғылым тараулары жатады олар: <br /> *[[табиғат]]та кездесетін тұрақты [[химия]]лық қосылыстар тұралы ілім- минералогия; <br /> *минералдар мен [[табиғат]]та таза элемент күйінде тараған заттардың ([[мыс]], [[алтын]], [[платина]], [[алмас]]) кеңістіктегі сыртқы пішіні мен ішкі құрылымын зерттейтін ғылым –кристаллография; <br /> *[[геология]]лық денелердің қатпарлар құрылымдар мен тектоникалық жарықшақтардың кеңістікке ораласуын анықтайтын құрылымдық геология; <br /> *[[тау жыныстары]]ның минералдық және [[химия]]лық құрамын құрылысын, [[физика]]лық қасиеттерін, жаралу тегін кейіннен болған өзгерістерін зерттейтін ғылым – петрография.<br /> <br /> == Екінші топ ==<br /> Екінші топқа қозғалыс процестері мен құбылыстарға байланысты ғылымдар кіреді. Олардың бастылары мыналар: тектоника жер қыртысындағы қозғалыстарды солардың салдарыныан пайда болатын [[геология]]лық құрылымдарды, қатпар түзілу, жаралу, процестерді зерттейді, оның аса ірі қозғалыстарымен ([[мыс]], құрлыұтармен мұхиттардың жылжуы бүкіл жер шарыныі немесе оның байтақ бөліктерін қамтитын өте үлкен геологиялық құрылымдардың пайда болуы) шұғылданатын саласы геотектоника ал антропоген дәуірі мен осы күнгі жер қозғалыстарын сипаттайтын тармағы неотектоника деп аталады. Вулканология жер бетіндегі әрекетті және сөңген [[вулкандар]]дың орналасуын анықтайды, вулкан атқылау процесстеріне және осының нәтіжесінде жер қойнауынан шығып жатқан магма, вулкан бомбалары мен күліне ыстық сулар мен газдарға бақылау жүргізеді. [[Геофизика]]ның дербес саласы сейсмология арнаулы аспаптарымен приборларымен жер сілкіну құбылыстарына оның қай жерлерде қандай күшпен өтетіндігіне бақылау және болжам жасап, осы тұрғыдан қаупті аймақтарды күні бұрын анықтау мәселелерімен айналысады. &lt;br /&gt;<br /> [[File:PDA Mapping.jpg|thumb|350px|Электрондық геология құралы]]<br /> == Үшінші топ ==<br /> Үшінші топқа тарихи бағытта жүргізілетін стратиграфия, палеогеография, төрттік кезең [[геология]]сы жатады. Стратиграфияның негізгі мақсаты – шөгінді жыныстардан құралған жер қабаттарының құрамын олардың бірінен соң бірінің үздіксіз немесе үзілісті қат қабаттану ретін сондай-ақ салыстырмалы палентология мен абсалюттік геохранология тәсілдеріне сүйене отырып сол қабаттардың геологиялық жасын анықтау. Стратиграфияның шөгінді жыныстардың құрамын құрылысын арнаулы тәсілдермен зерттейтін саласы – литология. Литологиялық зерттеулер [[мұнай]], [[газ]], шөгінді қазба байлықтарын іздеуде үлкен ролі атқарады. Палеогеография - [[геология]], палентеология, геоботаника деректері негізінде өткен дәуірлерде жер бетінің әр түрлі аймақтарында болған физика-географиялық жағдайларды анықтаумен шұғылданады.&lt;ref name=&quot;source2&quot;&gt;Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым. — Алматы: 2003 жыл. ISBN 9965-472-27-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Төртінші топ ==<br /> Жер тарихиның ең соңғы кезеңін антропогенде пайда болған [[тау жыныстары]]н геологиялық процесстерді ([[мыс]], жерді мұз басу) жануарлар мен өсімдік дүниесін төрттік геология зерттейді. Халық шаруашылық қажеттеріне тәкелей байланысты төртінші топтағы ғылымдар; пайдалы қазбалар туралы ілім (мұның өзі кең түріне қарай тас көмір геологиясы, қорымдық кендер геологиясы және металл кендерінің пайда болуы мен орналасузаңдылықтарын зерттейтін металлогения сияқты салаларға бөлінеді) жер асты суларының қалыптасуын құрамын, қозғалысынжәне тау жыныстары арасында орналасуын, ыстық және минералды бұлақтарды зерттейтін гидрогеология,әр түрлі күрделі құрылыстар мен гимараттарды жобалауға, салуға қажетті грунттың физика-механикалық қасиеттерін тексеретін инженерлік геология, геологиялың деректерді әскері іске пайдалану мәселелерімен айналысатын әскери геология. Жер бетінің кең байтақ бөліктерінің (мемлекеттер мен республикаларының [[территория]]сы, платформалары, қалұаңдар, қаптарлы жүйелері тағы басқа ) геологиялық картасын жасап, бір тұтас сипаттама беру мақсатында жүргізілетін аймақтық геологиялық зерттеу тәсілдерімен қолданылатын қарал-жабдықтардың ерекшіліктеріне және теңіз бен мұхит түбіндегі байлықтарды іздеу, игеру ісінің соңғы кезде қарқынды дами бастауына байланысты туған теңіз геологиясы ғылымдар жүйесінің біршама оқшау орын алады. Бұл аталған геологиялық ғылымдар мен дербес салалардан басқа олардың толып жатқан жаңа тармақтары бар. Бұлар геологияның өз ара салалары арасынан сондай-ақ әр түрлі жаратылыс тану ғылымдарының ұштасуынан таралады. Мысалы; петрографиялық магма текті шөгінді және өзгерген жыныстарды зерттейтін салалары, сондай-ақ магма текті жыныстардың таралу процесстерін физикалық-химиялық және динамикалық тұрғыдан зерттейтін саласы –петрология, ал тау жыныстарында жаралғаннан кейін болатын өзгерістерді зерттейтін метаморфизм және оның тармақтары автометаморфизм, аймақтық метаморфизм, автометасоматоз, гидротермалдық метаморфизм, контақтылық (жапсарлық) метаморфизм, эксперимент нәтижесінен туған эксперименттік минерология, петрология, тектоника, зерттеудің жаңа тәсілдерін қолдаудан шыққан аэрорадиогеология, радиогеология, радиогидрогеология, палемагнетизм, тектонофизика тағы басқа.<br /> <br /> == Геологияның басты міндеттері ==<br /> Геологиялық ғылымдар жүйесінің оның ішінде совет геологиясының алдында тұрған басты проблемалары мен практикалық міндеттер былай; жер бетіне шығып жатқан кең байлықтарының азаюына байланысты жердің қойнауындағы (100 метрден астам ) қазба байлықтарына ғылыми болжау жасау оларды іздеу, ашу және игеру мезо-кайнезой дәуірлерінің борпылдақ жыныстары басып жатқан орасан зор жабық аймақтарды арнайы геофизикалық геохимиялық тәсілдерімен жүйелі тұрғыда бұрғылау арқылы жан-жақты зерттеу кен байлықтарын іздеу, табу, игеру осы,ан орайы пайдалы қазбалары туралы ілімінің оның ішінде металлогения мен мұнай геологиясының түбегейлі теориялық мәселелерін шешу. Жердің терең қабаттары мен жоғарғы мантиясын геофизикалық тісңлдерімен және аса терең скважиналар арқылы зерттеу; жердің су қабатындағы оны түбіндегі табиғи байлықтарды игеру мақсатымен теңіздер мен мұхиттарда жан-жақты зерттеу жүргізу, теңіз геологиясын дамыту, жердің терең қойнаундағы жылу энергиясын тікелейпайдалану, (вулканды аймақтарда жер қабаттарының шығып жататын скважиналардан алынатын ыстык сулар мен буды электр энергиясын өндіруге, тұрмыс қажетіне, тағы басқаға) пайдалану мәселелеріне байланысты геологиялық зерттеулерді күшейту, жердің жаралуы, эволюциялық даму тарихи мен заңдылықтары жөніндегі теориялық зерттеулерді онан ары тереңдету осыған байланысты геологиялық ғылымдар жүйесінің негізгі салалары бойынша түбегейлі теориялық проблемаларды шешу, геологиялық зерттеулер жүргізуде, геологиялық деректерді талдауда, табиғи процестердің модельдердің жасауда тағы басқа дәл ғылымдардың жетістектірін мысалы математика, статтистиканы, электрондық есептеуші машиналарды тағы басқаларды кеңінен қолдану. Геологияның методологиялық негізін нығайту, ғылыми техникалық жаңалықтарға сүйене отырып тікелей геологиялық және қосалқы тәсілдерді жан-жақты дамыту жаңа тәсілдер іздеп табу.&lt;ref name=&quot;source3&quot;&gt;“Қазақ Совет Энциклопедиясы”, ІІІ том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Геология]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80 2016-04-12T09:01:51Z

<p>Шокай: «Қарулар» деген санатты қосты; {{Санатсыз мақала}} үлгісі аласталды (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Гранататар''', гранатомет – жаудың әскери [[техника]]сы мен броньді нысаналарын жоюға, сондай-ақ, жаяу әскерлеріне қарсы [[граната]] атуға қолданылатын, алып жүруге ыңғайлы, жеңіл [[қару]].<br /> [[Санат:Қарулар]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D3%99%D1%80%D0%B5%D1%82_%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D0%BB%D1%83 2016-04-12T08:27:46Z

<p>Шокай: «Салт-дәстүрлер» деген санатты қосты; {{Санатсыз мақала}} үлгісі аласталды (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>=Дәрет суға алу=<br /> Қаза болған кісіні ең алғаш көрші қолаңға, жақын дос-жаранға хабарлаған соң, қаза болған кісінің тең туыстары қаза болушының мүрдесінің дәретін алып, бетін жуып, қолын шайып, ең алғашқы суға алады. Мұны дәрет суға алу яғни сербек суға алу деп атайды<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==Сыртқы сілтеме==<br /> * [ҚХР Іле жастары журналынан Авторы: Әбсамат Тоқтасынұлы]<br /> <br /> [[Санат:Салт-дәстүрлер]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 2016-04-12T08:25:44Z

<p>Шокай: «Тарихи шығармалар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>[[File:Stamps of Kazakhstan, 2009-11.jpg|thumb|350px|К.Әзірбаев]]<br /> '''Он Алтыншы Жылғы Көтеріліс Туралы Жырлар''' – дәстүрлі халық поэзиясының жаңа мазмұны бір саласы. 1916 ж. Қазақстан және Орта Азия халықтары және т.б. езілген еңбекші бұқара өздерінің азаматтық, теңдік құқықтарын қорғап, шексіз қанауға, әлеуметтік өзгіге қарсы ұлт-азаттық көтеріліске шықты. Осыған байланысты туған поэзия үлгілері сол кездегі халық өмірінің ерлік шежіресі тәрізді. Онда көтеріліс тұсындағы ел басына төнген ауыр азап пен жұрттың ізгі тілек ой-арманы, оның жарқын болашаққа деген зор сенімі, тап жауларына қарсы күресте ту ұстап, қол бастаған халық ұлдарының ерлік, табандылығы шебер сипатталды. 1916 жылғы көтеріліске байланысты туған жырлардың айрықша бір түрі – үндеу, үгіт өлеңдері. Бұзаубақ ақынның «Құты қашты патшаның», О.Шипиннің «Аманкелдінің айбаты», К.Әзірбаевтың «Аттан», Батталдың «Туар ма екен бізге күн?», «Құбашаның Әбдірахманға хаты», «Әбдірахманның жауабы», Б.Қожаевтың «Күнді бұлт құрсайды», тәрізді өлең-жырлары үстем тап өкілдерінің жауыздық, екі жүзділік әрекеттерін батыл әшкерелеп, ел-жұртты бірлікке, езуші таптан кек алуға шақырды.<br /> <br /> Бөлтіріктің «Ел жарыла көшкенде» атты толғауы мен Қарсақ ақынның жырларында Маусым жарлығынан кейін ата қоныстан ауып босқын болған елдің ауыр халі, шеккен қорлық, азаптары сипатталса, Баттал, Құсайын, Есқайыр толғаулары мен Сартайдың «Тар заман», Төлеудің «Сарыарқаның сарыны» секілді жырларында жауыхдық пен әділетсіздік билеген кешегі заман жайы, ішкі-тысқы өзгіден күйзелген ел жағдайы сөз болады. Бұл сипат ел аузындағы «Қоштасу», «Жұбату», «Естірту», «Дәметкеннің зары», «Асқардың үй-ішімен қоштасуы» атты лирикалық өлеңдерінен де айқын аңғарылады. Майданнан елге, елден майдан шебіне жазылған сәлемдесу хаттарында («Ақбастың Нұржанға хаты», С.Бегімовтің «Туған елге хаты» және т.б.) жігіттердің туған, өскен елге деген ыстық сезімі, еңбекші бұқараны ашық күреске шақыратын жігерлі үн мен болашаққа деген зор сенімі бар. Майдан өмірін бейнелейтін Б.Берденовтің «Прием», Есқайырдың «Зарлы заман кезінде», Батталдың «Туар ма екен бізге күн?», Ж.Жаңабаевтың «Ұзақ жолға аттандық», Ә.Аманжолов пен Қарамолдаевтың «Еріксіз кетіп елімнен» атты жыр, дастандарында елден аттанған жігіттердің майдан шебіне дейінгі ұзақ сапары мен әр алуан жол азаптары, олардың қайғы-мұңға толы көңіл күйі мен ой-арманы, алдыңғы шептегі сұрапыл соғыстың нақты көріністері жан-жақты суреттелген. Халық өмірін арнаулы тақырып етіп сипаттайтын туындылармен қатар Қ.Бозаевтың «Қарақойын көтерілісі», «Губернатор келгенде» жыр, дастандарында сол қиын сәтте ел бақыты үшін асылып, езілген бұқараны азаттық күреске бастаған Аманкелді, Әліби, Бекболат, Ұзақ, Тайлақ, Иса, Күркебай, Әли, Қырғызбай секілді батыр-қолбасшылардың ерлігі мен жарқын бейнесі жырланды.<br /> <br /> Жетісу қазақтарының ерлік күресін бейнелейтін «Бекболат» дастанында ел мен ер трагедиясы жырланды. Батырдың сот алдындағы батыл жауаптарын диалогпен беру арқылы аутор үстем өкілдерінің шектен тыс жауыздықтарын, әділетсіздіктерін ұтымды тәсілмен әшкереледі. Сол дастанның үлгісінде туып, халық батырларының өшпес ерлігін паш ететін К.Әзірбаевтың «Қырғызбай», «Әли батыр», Е.Кандековтың «Әли батыр», К.Сауранбаевтың «Ұзақ батыр», Бекболат Әшекеевтің үндеу-хаты арқылы жазған «Албан көтерілісі» атты көлемді дастаны, Бөлтірік ақынның «Ел жарыла көшкенде» жыры туды. Омар, Сәт, Сүлеймен, Күдері, Досмұқан, Орынбай сияқты Аманкелді сарбаздарының қатарында болып, оқиғаларды өз көзімен көрген ақындар Аманкелді Иманов бастаған Торғай көтерілісі туралы сан алуан жыр, дастандар шығарды. О.Шипиннің «Аманкелді», С.Есенбаевтың «Ер Аманкелді», Н.Ахменбековтың «Аманкелді дастаны» - Аманкелді батырдың ұлт-азаттық көтерілісі мен Азамат соғысы кезіндегі ерлікке толы күрес жолдарын тұтас қамтитын кесек әрі көркем туындылар. 1916 жылғы көтеріліске байланысты туған поэзия үлгілері ең алдымен қазақ даласындағы әлеуметтік теңсіздік пен тап қайшылығын өзекті мәселе етіп жырлап, қазақ әдебиетінде бұрын байқала қоймаған соны мазмұн, жаңа идея ала келді.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> *Қазақ Совет Энциклопедиясы, VI том<br /> *1916 жыл, А., 1936, 1940;<br /> *Қазақ әдебиетінің тарихы, 1-т., 1-кіт., А., 1960;<br /> *Жармұхамедов М., 1916 жылғы көтеріліске байланысты туған реалистік дастандар туралы, «Қаз.ССР ҒА хабарлары. Филология сериясы», 1961, №2;<br /> *Жармұхамедов М., 1916 жылғы көтеріліс поэзиясындағы майдан өмірі, «Қаз.ССР ҒА хабаршысы», 1962, №2<br /> *Жармұхамедов М., 1916 жылғы көтеріліс туралы жаңадан табылған өлең-жырлар, «Қазақстан мектебі», 1966, №7<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{stub}}<br /> <br /> [[Санат:Жырлар]]<br /> [[Санат:Тарихи шығармалар]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 2016-03-03T12:24:47Z

<p>Шокай: «Геологиялық дәуірлер» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>{{Геохронологиялық шәкілі}}<br /> {{Geological era}}<br /> '''Палеопротерозой заманы''' - [[Протерозой]] [[эон]]ы 3 бөлігінің (заманының) 2500-1600 миллион жыл бұрын болған алғашқысы. Бұл кезде құрлықтар тұнғыш рет орнықты болған. <br /> <br /> ==Сыртқы сіллтемелер==<br /> {{Commonscat|Paleoproterozoic}}<br /> *[http://www.stratigraphy.org/geowhen/stages/Paleoproterozoic.html GeoWhen Database]<br /> <br /> {{clear}}<br /> {{Proterozoic Footer}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Палеонтология]]<br /> [[Санат:Геологиялық дәуірлер]]<br /> <br /> {{stub}}</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 2016-03-03T12:24:19Z

<p>Шокай: «Геологиялық дәуірлер» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>{{Геохронологиялық шәкілі}}<br /> {{Geological era}}<br /> '''Мезопротерозой заманы''' - 1600-1000 миллион жыл бұрын арасында болған [[геологиялық заман]].<br /> <br /> Бұл заманның басты оқиғалары: [[Родиния]] [[астам құрлық|астам құрлығының]] қалыптасуы, [[Колумбия (астам құрлық)|Колумбия астам құрлығының]] ыдырауы және [[жынысты өрбу]] эволюциясының дамуы.<br /> <br /> ==Сыртқы сілтемелер==<br /> {{Commonscat|Mesoproterozoic}}<br /> *[http://www.stratigraphy.org/geowhen/stages/Mesoproterozoic.html GeoWhen Database]<br /> * http://www.scielo.cl/scielo.php?pid=S0716-02082003000200007&amp;script=sci_arttext Spanish article<br /> <br /> {{clear}}<br /> {{Proterozoic Footer}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Палеонтология]]<br /> [[Санат:Геологиялық дәуірлер]]<br /> <br /> {{stub}}</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 2016-03-03T12:23:58Z

<p>Шокай: «Геологиялық дәуірлер» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>{{Геохронологиялық шәкілі}}<br /> {{Geological era}}<br /> '''Неопротерозой заманы''' — 1000—542 ± 0,3 мллион жыл бұрын болған геолгиялық сатының бірлігі. Бұл заман 3 кезеңге бөлінеді: [[Тоний кезеңі|Тоний]], [[Криоген кезеңі|Криоген]] және [[Эдиакарий кезеңі|Эдиакарий]]. Ең елеулі мұздану Криогенде болған, сол кезде мұздықтар экваторға дейін жеткен де жорамалды [[Жентекқарды Жер]] қалыптасқан. Эдиакарийде көпжасушалы тірліктің (соның ішінде алғашқы хайуанаттар да) ең ерте қазбалы қалдықтары табылған.<br /> <br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> {{Commonscat|Neoproterozoic}}<br /> <br /> {{Proterozoic Footer}}<br /> <br /> {{stub}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Палеонтология]]<br /> [[Санат:Геологиялық дәуірлер]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 2016-03-03T12:22:26Z

<p>Шокай: «Геологиялық дәуірлер» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>{{Геохронологиялық шәкілі}}<br /> {{Geological era}}<br /> [[Сурет:Cenozoic_cosmo_1894_beard_1913.png|thumb|right|240px|Сүтқоректілер Кайнозойдың басым жәндіктері болды.]]<br /> '''Кайнозой эрасы''' – жер дамуының соңғы 60-70 млн. жылын қамтитын ең жаңа (кембрийге дейінгі дәуірден есептегенде үшінші) эрасы; үш кезеңге — [[палеоген]] [[неоген]] кезеңдеріне және төрттік кезеңге — жіктеледі &lt;ref&gt;Н. Сейітов, А. Абдулин. Геология терминдерінің сөздігі.— Алматы: Қазақстан, 1996, 368 бет, ISBN 5-615-01738-4&lt;/ref&gt;.<br /> ==Кайнозой==<br /> '''Кайнозой''', кайнозой эрасы, кайнозой эратемасы (грек. kaіnos – жаңа, zoе – өмір) – Жердің геологиялық дамуының соңғы 65 млн. жылын қамтитын уақыт мерзімі және соған сәйкес келетін тау жыныстарының қабаты. Кайнозой эрасы төменнен жоғары қарай [[палеоген]], [[неоген]] және төрттік кезеңдеріне бөлінеді (кестені қ.). <br /> Кайнозой эрасында құрлықтар, олардың жер бедері осы күнгі қалыпқа келді. Палеоген кезеңінде тектоник. белсенділік артқан. Оның басты себебі – оңтүстіктен ығысқан микроконтиненттердің (қазіргі [[Иран]], [[Ауғанстан]], [[Үндістан]] аумағы) Еуразия құрлығымен соқтығысуы. Мұхиттардың нобайы қазіргіге жуықтап, деңгейі палеогеннің аяғында күрт төмендеген (қазіргіден 400 м шамасында төмен болған). Ол тек миоценнің ортасында ғана қазіргі деңгейге жеткен. Палеоцен мен эоцен дәуірлерінде [[Гренландия]] Еуразиядан бөлініп, су асты жотасы бойымен бір-бірінен алшақтаған. Құрлықтардың барлығында терең регрессиялар байқалған. Теңіз Шығасыр Еуропаның оңтүстігінде (Қара теңіз алабы), Кавказ алды аумағында және олардың шығысында, Каспий сырты (Тұран) аудандарында сақталған. Ежелгі теңіз алаптарының жүйесі – Тетис біртұтас мұхит алабы ретінде өмір сүруін тоқтатып, Атлант және Үнді мұхиттарымен жалғасқан Жерорта т. (Ион, Левантия) және шығыс пен Солтүстік жағындағы Паратетис алаптарына бөлініп кетті. Паратетис батысында – [[Альпі]], [[Карпат]] және [[Динар]] тауларының етегінен басталып, шығысында – Каспий мен Аралға дейін созылған. Эоценнің соңы мен олигоцен дәуірінде Жердің құрылымдық сұлбасы, құрлықтардың нобайы мен мұхиттардағы орт. жоталардың орналасуы қазіргі түрге жақын келген. Миоценде Альпі – Гималай тау белдеуінің қалыптасуы жалғасып, олардың көптеген шыңдары 7 мың м-ге дейін, ал ең биік деңгейлерге төрттік кезеңде жетті. Миоценнің соңында Үлкен және Кіші Кавказ тау жүйелері, Батыс Сібір тақтасы мен Торғай ойысы пайда болды. Қарқынды көтерілімдер Тянь-Шаньда, Қазақстанның шығысында, Алтай – Саян алқабында, Байкал алды және Байкалдың Оңтүстік мен солтүстігінде, Становой жотасы мен Охотск массивтерінде орын алды. Жер бетіндегі күрделі өзгерістер климаттың өзгеруіне әкелді. Палеоген кезеңінде экватор, екі тропиктік және екі субтропиктік белдеулер қалыптасқан, ал олигоцендегі салқындау кезеңінде оларға екі қоңыржай белдеу қосылған. Солтүстік жарты шарда аридтік климат Батыс Сібірдің оңтүстігінде, Солтүстік Африкада, Таяу және Орта Шығыста, Солтүстік Азияда, Оңтүстік Қазақстанда, Моңғолияның батысында, АҚШ-тың Оңтүстік мен Мексикада басым болған. Миоцендегі салқындау бірінші кезекте полюс және қоңыржай ендіктерді қамтыған. Антарктидада жабын мұздықтар ұлғайып, Солтүстік жарты шарда тау мұздықтары пайда болған. Плиоцен дәуірінде экваторлық, тропиктік, субтропиктік, қоңыржай және суық климат белдеулері қалыптасқан. Төрттік кезеңде құрлықтық мұзбасулар (Солтүстік жарты шарды қамтыған) орын алған. Мұзбасу орталықтары Балтық және Канада қалқандарында орналасқан, олардағы мұздың қалыңд. 3 км-ге дейін жеткен. Мұз қабаттары Альпі, Карпат, Кавказ, Тянь-Шань, Алтай, Орал, Гималай тауларының етегіне дейін басып жатқан. Альпіде төрт мұзбасу: гюнц, миндель, рисс және вюрм кезеңдері болған. Мұзбасулар мұхит деңгейіне өте үлкен әсер еткен. Ең жоғары мұзбасу кезінде мұхит деңгейі 150 м-ге төмендеп, ал мұз еріген кезде сол шамаға көтерілген.<br /> <br /> ==Тіршілік әлемі.==<br /> Мезозой мен кайнозой эраларының аралығында жануарлар әлемінде кембрийден бері қарай алғашқы ірі дағдарыс болған. Алып динозаврлардан бастап, ұсақ фораминиферлерге дейін жойылып кеткен, ал сақталып қалғандары өз мәнін жойған. Олардың орнын тез дами бастаған сүтқоректілер басты. Теңіздерде омыртқалылар: сүйекті балықтар, шеміршекті акулалар мен скаттар; алғашқы сүтқоректілер – [[киттер]], [[сиреналар]], [[дельфиндер]] пайда болған. Жер бетін жайлаған жорғалаушылардан – қолтырауындар, кесірткелер, тасбақалар мен жыландар; қосмекенділерден – алып саламандралар, бақалар дамыған. Палеогеннің басында приматтардың ең қарапайымы – лемурлер, яғни жартылай маймылдар – антроподтар шыққан. Плиоценнің соңы мен төрттік кезеңнің басында Шығасыр Еуропаның Оңтүстік мен Қазақстанда жылу сүйгіш мастодонттар, пілдер, гиппарион, семсер тісті жолбарыс, этруск мүйізтұмсығы, т.б. өмір сүрген. Плейстоценнің соңы – голоценнің басында қатал климатқа бейімделген мамонттар, жүндес мүйізтұмсықтар мен үлкен мүйізді бұғылар жойылып кеткен. Жер беті флорасы арасында жабық тұқымдылар дамуын жалғастырған. Олардың ішінде тропиктік және субтропиктік ормандарда пальма, магнолия, мирт, фикус, алып секвоя, араукария мен кипаристер өсті. Қоңыржай климатты алқаптарда үлкен жапырақтылар мен ұсақ жапырақтылар – емен, бук, каштан, терек, қайың, т.б. өскен. <br /> ==Кен байлықтар.== <br /> Палеогенде өте ірі латеритті және латеритті-шөгінді боксит (Австралияда, Африкада, Латын Америкасында, Жерорта т-ндегі бірқатар аудандарда, Оңтүстік Орал, Солтүстік Қазақстан платформаларында, Төм. Ангар мен Батыс Байкал), ең ірі марганец (Никополь, Чиатура, Батыс Африка), бірқатар оолитті темір (Солтүстік Америка, Батыс Сібірдің Оңтүстік мен Солтүстік Қазақстанда), ең ірі мұнай (Иран, Ирак, Орталық Азия, Венесуэла) кен орындары кендері түзілген. Кайнозой эрасының түзілімдерінде барлық көмір қорының 15%-і шоғырланған. Оның ішінде таскөмір қабаттары Сахалинде, Жапонияда, Қытайдың шығысында; қоңыр көмір кен орындары – [[Германия]]да (Рейн алабы), [[АҚШ]]-та (Солтүстік Дакота) және Украинада; сынап кен орындары [[Испания|Испанияда,]] [[Италия]]да, Югославияда және Ресейде; мыс және молибден кен орындары АҚШ, Чили, Боливия мен Перуде шоғырланған. Неоген түзілімдерінде мұнай мен газдың есептелген қорларының үштен бірі шоғырланған. Алып мұнай-газ кен орындары Иран – Месопотамия мен Кордильер – Анд аймағында: Иран, Ирак, [[Сауд Арабиясы]], [[Кувейт]], [[Катар]], [[Венесуэла]], [[Мексика]] шығанағында орналасқан. Ал Еуразияда мұнай мен газ кен орындары Кавказда, [[Каспий]] ойпатында, Батыс Түрікменстанда, Карпатта және Сахалинде орналасқан. Неоген магматизмімен ірі қалайы (Анд), алтын, күміс, мыс кен орындары байланысты. Неоген кезеңінде калий және ас тұзы, фосфорит, трепел, құрылыстық таужыныстары түзілген. Төрттік түзілімдермен әр түрлі кенқайраңдар, шөгінді кендер, бейметалл кен байлықтары, жер асты сулары мен мұздықтар байланысты. Дүниежүз. мұхиттың терең сулы алқаптарында темір-марганецті және мыс-ванадийлі тасберіштер (конкреция) шоғырланған. <br /> ==Сілтемелер==<br /> «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Commonscat|Cenozoic}}<br /> <br /> {{Phanerozoic Footer}}<br /> <br /> {{Cenozoic Footer}}<br /> <br /> [[Санат:Тарих]]<br /> [[Санат:Кайнозой]]<br /> [[Санат:Палеонтология]]<br /> [[Санат:Геологиялық дәуірлер]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}<br /> {{Geology-stub}}</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%81%D1%96 2016-02-25T12:40:06Z

<p>Шокай: «Өзбекстан медреселері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Көкелдаш медресесі''' - ескі [[Бұқара]]да ''діни тағастықтың'' күшті орын тепкен діни оқу орны.<br /> ==Медресе туралы==<br /> Кейбір оқушылар ғана өз талабымен ізденіп, [[араб тілі]] мен [[парсы тілі]]н игерген, [[орыс тілі]]нде жазылған [[ғылым]] және [[мәдениет]]тік мәні бар тарихи еңбектерді оқып танысқан. Ондай оқушылар қатарында осы [[медресе]]де бірге оқыған тәжік [[жазушы]] [[ғалым]]ы [[Садриддин Айни]], [[қазақ]] [[ақын]]ы [[Тұрмағамбет Ізтілеуов]] т.б. болды. Көкелдаш медресесі [[Ташкент]] қаласында да болған.&lt;ref&gt; Қазақ Совет энциклопедиясы, 1975 жыл, Алматы,6 том, 9 бет &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Медреселер]]<br /> [[Санат:Оқу орындары]]<br /> [[Санат:Мәдениет]]<br /> [[Санат:Өзбекстан медреселері]]</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 2016-02-17T09:18:27Z

<p>Шокай: </p> <hr /> <div>'''Стратиграфиялық бөлімше'''&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология—<br /> Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы&quot;, 2003.ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2&lt;/ref&gt; -органикалық қалдықтарды кіріктіруі немесе өзге де ерекшеліктері тұрғысынан дараланатын, жер қыртысына тән, рет ретімен қат-кабаттала қалыптасқан түзілімдер арасында өзіндік орнымен сипатталатын шөгінділердің, не шөгінді таужыныстардың (''шөгіңді-[[жанартау]]текті [[Тау жыныстары|таужыныстардың]]'') нақтылы қабатгары. <br /> *Әрбір стратиграфиялық бөлімше тек өзіне ғана тән геологиялық көнелікпен сипатталады. <br /> *Бірегей стратиграфиялық шкалада алты түрлі стратиграфиялық бөлімше дараланған, олар бір-бірімен [[иерархия]]лық бағыныштылық заңдылығына сәйкес орайласады;<br /> **ең ірі стратиграфиялық бөлімше &quot;[[акротема]]&quot; деп аталады, олар &quot;эонотемаларға&quot; жіктеледі; эонотемалар, өз кезегінде, бірнеше топтарды біріктіреді. <br /> **Мысалы, ''фанерозой эонотемасы палеозой, [[мезозой]]'' және ''кайнозой'' топтарына жіктелген; <br /> ***фанерозойдың бұл үш тобы, өз кезегінде, 12 жүйеге бөлінеді (палеозойда: ''кембрий, ордовик, силур, девон, карбон және пермь жүйелері'', мезозойда: ''триас, [[юра]] және бор жүйелері'', ал [[кайнозой]]да: ''палеоген, неоген және антропоген жүйелері''); <br /> ***әрбір жүйе екі немесе үш бөлімнен, әрбір бөлім бірнеше жікқабаттардан, ал әрбір жікқабат бірнеше белдемдерден тұрады. <br /> **Бұлармен қатар, ''серия, свита, буда'' сияқты жергілікті стратиграфиялық бөлімшелер де жиі қолданылады. Мысалы [[Қарабастау свитасы]], [[Бозтөбе свитасы]]<br /> *Синонимі: стратиграфиялық бірлік.<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Геологиялық кезеңдер]]<br /> <br /> <br /> {{Geology-stub}}</div>

Шокай https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D3%A8%D0%BA%D1%96%D0%BB_%D3%99%D0%BA%D0%B5 2012-02-13T13:06:09Z

<p>Шокай: </p> <hr /> <div>{{мағына|Өкіл әке (әдеби шығарма)}}<br /> '''Өкіл әке''' – бала отбасының перзентсіз­ді­гіне, жас адамның әкесіздігіне еш байланысы жоқ ара қатысты байлам. Үйлі-баранды елге танымал азаматқа қаны бөлек, ата-аналы ержеткен ұлдың, бойжеткен қыздың ықыласы ауып, балалық жылы сезімі оянып, ниеттескен екі тараптың бірдей әкелік пен перзенттікті қалауы. Ұлы-қызы сөзінің алдына өкіл қо­сылғаны болмаса, ағайындар куәландырған өкіл әкелік пен балалықтың ақиқаты күмән­сіз.<br /> &lt;br/&gt;<br /> '''Өкіл әке''' – келісім бойынша жасалған туыстық атау. Қазақ өмірінде бала асырап алу дәстүрі ежелден қалыптасқан ғұрып. Негізінен, өз кіндігінен ер баласы жоқ адамдар бала асырап алады. Халық дәстүрі бойынша [[той]] жасап, ер балаға асық жілік, қыз балаға тоқпақ жілік ұстатқан. Өкіл әке – [[туыс|туыстас]], дос-жаран адамдардың [[жетім]] қалған балаларына өкілдік жасап, қамқорлығына алған адам. Оның өз бала-шағасы болғанымен, қимас дос, жақын құрбы-құрдастардың балаларына да көмектесу үшін өкіл әке болады. Ол баланы өз балаларынан кем көрмей, қуанышы мен қайғысын бірдей бөліскен. Оған бүкіл [[қоғам]] алдында үлкен жауапкершілік жүктелген. Бала да өкіл әкені сыйлауға, өз әкесіндей құрметтеуге міндетті болды. Кейінірек дәстүрлі қазақ қоғамында әкелер өзара келісіп, бірінің баласына бірін өкіл әке етіп сайлаған. Бұл дос адамдар мен олардың ұрпақтары арасындағы [[ауызбіршілік|ауызбіршілікті]], [[сыйластық|сыйластықты]] дамыту мен жалғастыру мақсатында жасалған.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Ерлер]]<br /> [[Санат:Отбасылық құқық]]<br /> [[Санат:Туыстық]]<br /> <br /> [[de:Godfather]]<br /> [[ar:العراب (توضيح)]]<br /> [[en:Godfather]]<br /> [[et:Ristiisa]]<br /> [[fr:Godfather]]<br /> [[hy:Կնքահայր]]<br /> [[it:Padrino]]<br /> [[mk:Кум (појаснување)]]<br /> [[nl:Boter]]<br /> [[sl:Boter (razločitev)]]<br /> [[uk:Хрещений батько]]<br /> [[zh:教父]]</div>

Шокай