Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Ләйла Мұхтарқызы Әуезова

2024-08-15T17:07:25Z

Хомелка: +

{{merge|Ләйлә Мұхтарқызы Әуезова}}
'''Әуезова Ләйла Мұхтарқызы''' (1929-93) - тарихшы-ғалым, тарих ғылымының докторы. 1963 жылдан өмірінің ақырына дейін [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. О. Әуезовтың]] әдеби-мемориалдық мұражайының меңгерушісі болды. Оның ''«19 ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстанда егін шаруашылығының дамуы»'' және «М. О. Әуезовтің ''«Абай жолы» эпопеясының тарихи негіздері»'' деген келемді монографиялық зерттеулері қалың оқырманға жақсы таныс. Ғалым соңғы еңбегінің ''«Абай Құнанбаев және оның өскен ортасы»'' деген тарауында (211-267- б.) ұлы ақын өмір сүрген тарихи кезең мен әлеум. ортаға жан-жақты ой жүгіртіп, тиянақты шолу жасайды, Абай шығармаларына өзек болған тақырыптарды талдайды. Тарихшы Абайдың азамат, қайраткер ретінде қалыптасуына орыс демократтарының әсерін анықтау мәселесіне де елеулі үлес қосты Ол езінің ''«19 ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстанда егін шаруашылығының дамуы»'' деген негізгі тарихи еңбегінде ақынның Семейге саяси көзқарастары үшін жер аударылып келген орыс достары және олармен қарым-қатынасы туралы сез қозғайды (220-261-6.). Солар арқылы ақынның орыс мәдениеті мен әдебиетіне деген ықыласының өсе түскендігін нақты мысалдармен дәлелдейді.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

Ләйлә Мұхтарқызы Әуезова

2024-08-15T17:07:20Z

Хомелка: +

{{merge|Ләйла Мұхтарқызы Әуезова}}
'''Ләйлә Мұхтарқызы Әуезова''' ([[30 шілде]] [[1929 жыл]], {{туғанжері|Ташкент|Ташкентте}} — [[24 мамыр]] [[1993 жыл]], {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}) — [[қазақстан]]дық [[ғалым]], [[тарих]] ғылым докторы (1975), белгілі жазушы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]]тың қызы.

[[Мәскеу мемлекеттік университеті]]н бітірген ([[1952]]). Осы университеттің аспиранты (1952 — 1956), [[Қазақстан ғылым академиясы|Қазақстан Ғылым Академиясы]]ның тарих, [[археология]]лық және [[этнография]] институтынының ғылым қызметкері (1956 — 1962), [[1963 жыл]]дан өмірінің соңына дейін Әуезов үйінің директоры болды. Мұхтар Әуезов шығармаларына арқау болған оқиғалардың тарихи негіздерін зерттеуге арналған [[ғылым]] еңбектері үшін оған Қазақстан Ғылым Академиясының Ш. Уәлиханов атындағы сыйлығы берілген (1979).

==Шығармалары==
* М.О. Әуезов творчествосындағы (''шығармашылығындағы'') Қазақстан тарихы проблемалары, А., (1977);
* Мухтар Ауэзов и современная литература, А., (''Мұхтар Әуезов пен заманауи әдебиет''; 1989, құрастырушы).

==Сыртқы сілтемелер==
* [http://ektu.kz/cgi-bin/irbis64r/cgiirbis_64.exe?Z21ID=&I21DBN=KAZST&P21DBN=KAZST&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=fullw&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=3&S21P02=0&S21COLORTERMS=0&S21P03=S=&S21STR=%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99%20%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.abai.kz/content/abai-mykhtar-zhene-maidan-basylymy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111223022944/http://abai.kz/content/abai-mykhtar-zhene-maidan-basylymy |date=2011-12-23 }}
<ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы</ref>

== Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

Нығмет Сәбитов

2024-02-19T09:30:47Z

Хомелка: merge

{{Infobox Biography
|subject_name = Нығмет Сәбитов
| image_name =
| image_size =
| image_caption =
| date_of_birth = [[1895]]
| place_of_birth =
| date_of_death = [[1955]]
| place_of_death =
| occupation = [[әдебиетші]]
| spouse =
}}
{{merge|Нығмет Сәбитұлы Сәбитов}}
'''Нығмет Сәбитов''' (1895-1955)-әдебиетші, филол. ғылымдарының кандидаты. 1940 ж. [[Абай]] шығармалары мен ол жайындағы әдеби материалдардың библиогр. көрсеткішін тізіп, ақын жинағында жариялады. Бүл «Библиографиялық көрсеткіште» ақынның 1889-1945 жылдар аралығында қазақ және орыс тілдерінде жарияланған барлық шығармалары мен ол жайындағы әдебиеттер қамтылған. ішінара езбек, татар, қырғыз тілдеріндегі материалдар да енген. Көрсеткіш материалдардың мазмұны мен сипатына қарай бірнеше тарауға жіктелген негізгі 2 бөлімнен (қазақша және орысша) тұрады. [[Қазақстан Республикасы]] Ұлттық мемл. кітапханасы қоры негізінде құрастырылған. 1917 жылғы төңкеріске дейін жарық керген Абай шығармаларының басылымдары жайындағы мәліметтер Сәбитов құрастырған басқа библиогр. көрсеткіштен де орын алған.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>
==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{Bio-stub}}

Нәдия Шәріпова

2024-02-08T11:25:40Z

Хомелка: +

{{merge|Нәдия Әбдірахменқызы Шәріпова}}
'''Шәріпова''' Нәдия Әбдірахманқызы (11.11.1931, [[Алматы]] — 11.2.2006, сонда) — әнші (меццо-сопрано), педагог, Қазақстанның халық артисі (1997). Ұлты — татар. [[1957]] ж. Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. Шәріпова ән орындауда өзінің жоғары кәсіби шеберлігімен ерекше көзге түсті. Оның репертуарынан қазақ әндерімен ([[“Ақдариға”]], [[“Айттым сәлем, қаламқас”]], [[“Алқоңыр”]], [[“Ғашығым”]], [[“Қараторғай”]], [[“Майра”]], [[“Назқоңыр”]], т.б.) қатар орыс, итальян, т.б. елдердің ескілікті классик. музыкалық туындылары, сондай-ақ халық әндері де елеулі орын алды. Орындаған таңдаулы партиялары қатарында Евфросинья (Д.Б. Кабалевский, “Тарастың отбасы”), Ольга ([[Чайковский|П.И.Чайковский]], “Евгений Онегин”), Орфей (К.В. Глюк, “Орфей мен Эвридика”), Лола (П.Масканьи, “Село намысы”), т.б. бар. Оның есімі республикада камералық-концерттік шығарм-тың үздік үлгілерін шебер орындаушы әрі насихаттаушы ретінде де кең танылды. Шәріпова кезінде радио мен телевизия арқылы Қазақстан композиторларының шығармаларын насихаттау ісіне белсене қатысты.

[[1958]] жылдан педогогялық қызметпен шұғылданған: [[Алматы]] мемлекеттік консерваториясының (қазіргі [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]) ән кафедрасы бойынша педагог, вокалдық-хор ф-тінің деканы ([[1976]] — [[1996]]), проф. ([[1981]]) болып, маман әншілерді тәрбиелеу ісінде аса елеулі еңбек сіңірді. Шәріпованың шәкірттері: Ә.Дінішев, Р.Жұбатұрова, П.К. Кесоглу, А.Yмбетәлиев, Е.Хасанғалиев, Л.В. Дороховская, В.В. Ли, А.Оспанова, Б.Сәмединова, Қ.Шойынбаев, т.б. “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.
==Сілтемелер==
*«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том.

{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Тарих]]

Нәдия Әбдірахменқызы Шәріпова

2024-02-08T11:25:36Z

Хомелка: +

{{merge|Нәдия Шәріпова}}
'''Нәдия Әбдірахменқызы Шәріпова''' (11.11.[[1931]] жылы туған, [[Алматы]]) - әнші, педагог, Қазақстанның халық артисі (1997). 1957 жылы Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ үлттық консерваториясы) бітірді. Оның репертуарында қазақ әндерімен ("Акдариға", "Адқоңыр", "Қараторғай", "Майра", "Назқоңыр", т.б.) қатар орыс, итальян, т.б. елдердің классикалық музыкалық туындылары, халық әндері орын алған. Шәріпова кезінде [[радио]] мен [[телевизия]] арқылы Қазақстан композиторларының шығармаларын насихаттауға зор үлес қосты. 1958 жылдан Алматы консерваториясында педагогика қызметпен (1981 жылдан профессор) шұғылданады. "Құрмет белгісі" орденімен марапатталған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

Надыров Базарбай

2022-07-02T16:50:27Z

Хомелка: «Өзбекстан әншілері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Надыров Базарбай''' (1937 ж. т.) - [[Қарақалпақ Республикасы]]ның халық артисі, әнші. Ол қарақалпақ, өзбек, қазақ халық әндері, қазіргі композитор шығармаларымен бірге [[Абай]] әндерін де орындайды. [[Абай]]дың «''Айттым сәлем, қалам қас''», «''Көзімнің қарасы''» әндерін 1966 жылдан бері Орта Азия, [[Татарстан]], [[Башқұртстан]] республикалық сахналарында, [[Қазақстан]]ның [[Алматы]], [[Жамбыл]], [[Қызылорда]] облысында болған концерттік сапарларында, мәдениет онкұндіктерінде орындады. Надыров республикалық Бердақатынд. сыйлықтың лауреаты.
<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>
==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Өзбекстан әншілері]]

{{Bio-stub}}

Пачкина Любовь Ивановна

2022-07-02T16:15:19Z

Хомелка: «Қазақстан ғалымдары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Пачкина''' Любовь Ивановна (2.5.1919 жылы т., Ресей Федерациясы, Саратов облысы Баландин ауданы Новые Выселки с.) — ғалым-топырақтанушы, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты (1950). 1942 жылы [[Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институты]]н бітірген. 1946 — 94 жылдары Қазақстан ғылым академиясының Топырақтану институт ында (аспирант, аға, жетекші ғылыми қызметкер) еңбек етті. Негізгі ғылыми еңбектері топырақ мелиорациясы, суармалы егіншілік, топырақтану мәселелеріне арналған. Ұзақ жылдар бойы жүргізген ғылыми жұмыстарының барысында Көкше өңірінің топырағын, [[Жайық]] өзенінің төменгі ағысындағы тұзды топырақтың құрамындағы су-тұз режимін, [[Еділ]] мен Жайық өзендері аралығындағы жерлерді зерттеп, сол алаптар топырағының суармалы егіншілікке жарамды жерлерін анықтады. “Суармалы егіншілікті негіздеу үшін топырақты мелиоративтік бағалаудың ғылым негіздері” деген ғылым еңбегі үшін бір топ ғалымдармен бірге П-ға да Қазақстан Мемлекеттік сыйлығын берілді (1984). “Құрмет белгісі” орденімен, медальдармен марапатталған.
==Дереккөздер</span>==
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Топырақтану]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]

{{stub}}

Атбайлар

2022-07-02T15:39:39Z

Хомелка: «Қазақ мәдениеті» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Атбайлар (салт).''' Мұның да екі түрі бар.
Жас отаудың шаңырағы көтерілген соң ағайын-туыстар оған шашу шашып, «керегесі кең болсын», «босағасы берік блосын» деген тілек айтады. Байғазы береді. Ет жақыны босағаға жылқы байлайды. Мұның аты «атбайлар».
«Атбайлардың» екінші түрі-кәде. Құда-құдағилар келгенде немесе күйеу қалыңдығын алуға келгенде олардың жеңгелері алдынан шығып түсіріп алып, атын байлайды.Бұл «атбайлар» деп аталатын той салты. Оған арнайы кәде беріледі. Ол кәдеден тағы бір әйел тәбәрік сұрайды.

=='''Дереккөздер'''==

1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201180051/http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14 |date=2014-02-01 }}

2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.

[[Санат:Қазақ мәдениеті]]

Михаил Петрович Русаков

2022-07-02T15:02:58Z

Хомелка: «Қазақстан геологтары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Михаил Петрович Русаков''' (21.11.1892, [[Ресей Федерациясы]], [[Калуга облысы]]ның [[Юхнов]] қаласы — 24.10.1963, [[Мәскеу]] қаласы) — геолог-барлаушы, [[геология]]-[[минералогия]] ғылымының докторы ([[1935]]), профессор ([[1936]]). [[Қазақ КСР-і]]нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері ([[1945]]). [[Қазақ КСР]] ғылым академиясының академигі ([[1946]]). [[Петроград]] ([[Санкт-Петербург]]) тау-кен институтын бітірген ([[1921]]). 1922 — 42 ж. [[Орал]]-[[Сібір]] [[геология]] комитетінде, 1942 жылдан [[КСРО]] ғылым академиясының [[Қазақ]] бөлімшесінің [[Геология]] ғылымдары институтында бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды. Негізгі ғылыми еңбектері [[Қазақстан]] жерінің кен орындарын, [[геология]]лық құрылысын, қазба байлықтарын зерттеу мәселелеріне арналған. Русаков [[Қоңырат]] ([[мыс]]), [[Қарағайлы]] ([[қорғасын]]-[[барит]]), [[Семізбұғы]] ([[корунд]], [[андалузит]], [[Н.И. Наковник]]пен бірге), [[Қайрақты]] ([[асбест]], [[барит]], [[полиметалл]]), т.б. пайдалы қазба кен орындарын ашты; [[металлогения]] ғылымы саласында қайталама [[кварц]]иттермен байланысты [[мыс]]-[[молибден]], [[алтын]]-[[күміс]], [[корунд]], [[андалузит]], [[диаспор]], [[алунит]] кентастарын, т.б. зерттеді. Русаков геолог-экономист, эксперт ретінде [[Қазақстан]]ның бірнеше кен орындарының қорын есептеу мен игерудің мәселелерін іс жүзінде шешуге қатысты. Русаков 150-ден аса ғылыми еңбектің авторы. Екі мәрте Еңбек Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталған. Оның есімімен ''[[русаковит]]'' минералы аталған.

<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref>
<ref>Никель в Казахской степи, Вестник геологического комитета, ғ1, А.-А., 1928;</ref>
<ref>Геологическое описание Каркаралинского района Казахской степи, сб.: Геология КСРО, т. 20, М., 1941;</ref>
<ref>Минеральные ресурсы Казахстана к XXV-летнему юбилею Советской власти и задачи их освоению. Юбилейный сб. Казахского филиала АН КСРО, А.-А., 1943;</ref>
<ref>Цветные и черные металлы Казахстана и их редкая база в 4-й пятилетке, А.-А., 1946.</ref>
== Дереккөздер: ==
<references/>

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан геологтары]]

{{stub}}

Ажырату коэффициенті

2022-07-02T14:54:58Z

Хомелка: «Отбасы» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Ажырасу Коэффициенті''' — белгілі бір мерзім аралығында некеге тұрған ерлі-зайыптылардың 1000 адамға шаққандағы айырылысу көрсеткіші. Ажырасу, некелесу, [[жалғыз бастылық]], [[жесірлік]] сияқты елдің ересек тұрғындарының отбасылық жағдайын білдіретін демогр. құбылыс. Қазақтың [[шариғат заңы]] негізінде құрылған тұрмыстық әдет-ғұрпында ажырасу өте сирек кездеседі. Қазіргі уақытта ол отбасы-неке құбылысындағы жаңа өркениеттің ықпалымен біраз жиілеген. Қазақстан бойынша 1990 — [[1997]] жылдары 1000 адамға шаққанда ажырасу коэффиценті 2-2,7-ге дейін көтерілді. Ажырасу коэффиценті әсіресе жас отбасыларда өсе түскен.
== Сілтемелер ==
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 1 - том
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[санат:көрсуеткіш]]
[[Санат:Отбасылық құқық]]
[[Санат:Отбасы]]

Тағанияз Боханұлы

2022-07-02T12:42:13Z

Хомелка: «Қазақстан педагогтары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Тағанияз Боханұлы''' ([[1952]] жылы туған, [[Маңғыстау ауданы]] [[Жармыш ауылдық округі|Жармыш ауылы]]) – педагог.
*Қазіргі Атырау педагогикалық институтын бітірген ([[1973]]).
*[[1973]] – [[1978|78]] жылы Шевченко атындағы мектеп интернатта.
*Жармыш орта мектебінде мұғалім
*[[1980]] – [[1993|93]] жылы Маңғыстау ауданы мектепте.
*Сайөтес туған жері мектебінде директор
*[[1993]] – [[1999|99]] жылдары Сайөтес кенттік атқару кеңесінің төрағасы
*[[1999]] – [[2004]] жылдары [[Ақтау|Ақтау қалалық]] әкімдігіне қарасты Өмірзақ кентінің әкімі болды.
*[[2005]] – [[2006|06]] жылы [[Маңғыстау облысы]] мұғалімдер білімін жетілдіру ин-тының директоры.
*Бірнеше марапаттаулардың иегері.<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;
</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан педагогтары]]

{{Stub}}

Айымбетов Нұрлан Рыскелдіұлы

2022-07-02T12:37:59Z

Хомелка:

'''Айымбетов Нұрлан Рыскелдіұлы''' — [[1958 жылы]] [[Талдықорған облысы]]ның Қарабұлақ ауылында туған.<ref>Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім" баспасы. 2005 ж. — 576 бет.ISBN 9965-09-134-Х</ref>

*[[1979 жылы]] Шымкент Мемлекеттік университетінің сурет-графика факультетін бітірген.
*[[1986 жыл]]ға дейін Талдыкорған қаласындағы сурет мектебінде кескіндеме өнері мен суреттен сабақ береді.
*[[1987 жыл]]дан бастап республикалық "Арай-Заря" жастар журналында көркемдеуші редактор болып істейді.
*[[1995 жыл]]дан "Өнер" баспасында көркемдеуші редактор.

[[Қазақстан Республикасы]]ның басқа да баспаларында шыққан кітаптардың безендірушісі, әр алуан фотоальбомдардың авторы. [[Алматы]], [[Ташкент]] қалаларында өткен кітап көрмелеріне қатысқан көптеген, байқауларының дипломанты. Республикалық және халықаралық карикатура және плакат көрмелерінің қатынасушысы.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан журналистері]]

[[Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері]]

Айса Марат

2022-07-02T12:28:37Z

Хомелка:

'''Айса Марат''' ''(25.11.1972. Орал облысы Тайпақ ауданы Базаршолан а.)'' – байланысшы, ғалым.<ref>"Қазақ телевизиясы". Энциклопедия. - Алматы: "ҚазАқпарат", 2009, 1-т. - 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5 </ref>

[[Алматы энергетика институты]]н бітірген (1994). Еңбек жолын [[1994 ж.]] облысы телерадиокомпания ұжымында электромеханик мамандығы бойынша бастады. [[1996-98 жж.]] "Қазақстан" РТРК" АҚ-ы "ҚазақстанОрал" филиалында электро-механик, [[1998-2003 жж.]] радио инженері, ал [[2003 ж.]] бас инженер қызметін атқаруда.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары]]

Айгүл Хакімжанова

2022-07-02T12:28:17Z

Хомелка:

'''Хакімжанова Айгүл''' — 1962 жылы Алматы қаласында дүниге келген.<ref>Қазақстан Баспагері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім" баспасы. 2005 ж. — 576 бет.ISBN 9965-09-134-Х</ref>.1984 жылы [[Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтыны]]ң көркемграфика факультетін бітірген. 1988 жылдан бастап Республикалық сурет колледжінде сабақ береді. 1995 жылдан Қазақстан жас суретшілер бірлестігінің мүшесі. 2002 жылдан бастап [[Қазақ Ұлттық Өнер академиясы]]ның оқытушысы.
Қатысқан көрмелері: 1995 жылы Жастар көрмесі, Алматы. 1996 жылы "Жігер", "Желтоқсан" жастар көрмесі. 1998 жылы Жас суретшілердің халықаралық фестивалі, "Жігер" жастар көрмесі. 1998 жылы "Теңгір - Ұмай" галереясындағы "Таң - Шолпан" көрмесі. 1999 жылы "Астана" қонақүйінің көрме залындағы "Тан-Шолпан" көрмесі. 2000 жылы Түрік мәдени орталығындағы көрме. 2001 жылы Қастеев атындағы мұражайдағы голландиялық "Адам және қызғалдақ" көрмесі. 2001 жылы Халықаралық әйелдер клубындағы көрме. "Жаңа ұрпақ" оқулыктарын, "Букварь", "Родное слово" , және 5-6 сыныптарға арналған "Тарих" оқулығын безендірген.
Балалар оқулықтарының және журналдардың безендірушісі.

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қазақстан журналистері]]

[[Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері]]

Абдуллах Маназ

2022-07-02T12:25:54Z

Хомелка:

'''Абдуллах Маназ''' (жазушы) – түрік жазушысы, журналист <ref>http://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Manaz {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111126162434/http://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Manaz |date=2011-11-26 }}</ref>.

[[1958 жыл]]ы Йозгаттың Иеркөй қаласында дүниеге келген. [[1978 жыл]]ы [[Анкара]]дағы Мамак лицейін, [[1984 жыл]]ы [[Анкара университеті]]нің Дінтану факультетінің Ислам философиясы бөлімін бітірген. [[1978 жыл]]ы журналист қызметіндегі алғашқы қадамдары кейбір ұлттық газеттердегі мақалаларында, карикатура стилінде салынған суреттерімен көріне бастайды. [[1984 жыл]]ы Анкарадағы [[TRT теледидары]]на жұмысқа орналасады. Жүздеген бағдарламаның режиссері мен авторы болған. 1985, 1986 және 1994 жылдары бағдарламаларының жемісті болуына орай сыйлықтармен марапатталған. [[1987 жыл]]ы [[Сирия]]да бір жыл араб тілін үйреніп, [[Солтүстік Ирак]], [[Үрдүн]], [[Лүбнан]], [[Мысыр]], [[Ливия]], [[Тунус]], [[Иран]] және Еуропа мемлекеттеріне зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін саяхаттар жасаған. 1995-1998 жылдар аралығында Эге университетінің қатынас факультетінде мұғалімдік қызмет атқарған. Ұлттық және халықаралық конференцияларға қатысқан. Қазірге дейін Измир теледидары TRT-де Стратегия маманы ретінде қызмет атқаруда. Көптеген кітаптардың авторы. Сонымен бірге электронды кітаптары да интернет сайттарында жарияланған.

== Дереккөздер ==
<references/>
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Түркия жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]

Николай Николаевич Белослюдов

2022-07-02T11:29:30Z

Хомелка: «Қазақстан суретшілері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

'''Николай Николаевич Белослюдов''' (1880-1943) — [[суретші]]. [[Семей]] қаласында туып өскен. Белослюдов 1895 жылы Семейдегі 5 кластық қалалық училищені, 1895-99 жылдары [[Омбы]] техникалық училищесін бітіреді. 1906 жылдан 1916 жылға дейін жер бөлімі мекемесінің басқармасында топографиялық қызметте болды. Ол бүкіл Сібірді аралап, тарихи-этногр. мәні бар зерттеу жұмыстарын жүргізген. Г. Н. Потанинмен жақын танысып, оның кеңесімен археол-этногр. коллекциялар жинаған, бұл іске өз бауырлары Виктор, Алексейлерді де тартқан. Сөйтіп, өздері жинаған экспонаттардан [[мұражай]] ашқан. Белослюдов Семейдегі мұғалімдер семинариясы мен мектептерде [[сурет]], [[сызу]] пәндерінен сабақ бере жүріп, [[қазақ]] халқының мәдени-рухани байлығын зерттеп, оған ерекше мән бере қарады. Семейдегі орыс география қоғамының тапсыруымен археол.-этногр. мәні зор экспонаттар, қазақтың ауыз әдебиеті, халық әндері үлгілерін жинап, зерттеді. Семейде қазақ мұғалімдерінің қысқа курстарын ұйымдастырып, [[өнер]] мен әдебиет, Абай туралы лекциялар оқыды. Абай өлеңдерін орысшаға аударып, оны орыс халқына таныстыруды армандады. Белослюдов 1911 жылы 28 қаңтарда Томскіден Викторға жолдаған хатында: «Г. Н. Потанинмен кездесіп, үйінде әңгімелестім, оған ақын Құнанбаев туралы айттым, ол білмейді екен. Маған Потанин: «Коншинге жазыңдар, ол Абайдың ең таңдаулы өлендерін іріктеп алып, «Сибирская жизньге» бастырып, көпшілік қауымға таныстырсын дейді», - деп жазады. Сол жылғы жазған енді бір хатында: «Витя, сен туралы Потанин газетке жазды. Танысқан боларсың, қандай жақсы. Ол тағы да қазақ әңгімелерін жинап, жазуға жүріп кетті, Томскіден кетерде редактор Наурызовпен Абай Құнанбаевтың өлендерін қарасөзбен аудару туралы сөйлесудің реті келмеді, оған хат арқылы айтамын», - деп жазады. 1912 жылы 9 наурызда Викторға жазған хатында : «Григорий Николаевич қазақ әндерінің әуені жөнінде өз көзқарасын айтты», - деп жазған. Тағы бір 1912 ж. 13 қазанында інісі Викторға «Гребенщиковты тосудамын, онымен Құнанбаевтың өлеңдері туралы сөйлескім келеді. Наурызов болса ештеңе бітірмеген сияқты», - деп жазса, 1912 жылы 23 қарашадағы хатында: «Гребенщиковпен Құнанбаевтың өлеңдерін орыс тіліне аудару туралы сөйлескім келеді» - деп, қайталай ойын білдірсе, сол жылдың 22 желтоқсанындағы хатында Гребенщиковпен кездескенін, қазір ол А. М. Горькийдің хатшысы екенін жазады. Осы саладағы жазысқан хаттарының ұзын саны 900-дей, соның 700-дей хаты Семейдегі Абайдың мемл. қорық-музейінде, 100-ден астамы Қазақстан Ұлттық ҒА-сының сирек қорында, 50 шақтысы Шығыс Қазақстан музейлері мен архивтерінде, біразы Семейдің өлкетану музейінде сақтаулы. Ол М. О. Әуезов, Ж. Шанин, Қ. Сәтбаев, X. Ғаббасов, Ә. Ермеков, Н. Құлжановалармен пікірлес, дос болған. Булар арқылы Абай Құнанбаевты біліп, оның озық ойлы мураларын орыс тіліне аударып, орыс халқына таныстыруды мұрат тұтқан. Абай елеңдері мен муз. мұрасын Г. Н. Потанинге таныстырып, оның пікірін хатқа түсіруде Белослюдовдың сіңірген еңбегі зор.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>
==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан суретшілері]]

{{stub}}