Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Атерома

2014-03-28T11:47:17Z

Палуан:

{{Infobox disease
| Name = Атерома
| Image = Inflamed epidermal inclusion cyst.jpg
| Caption =
| DiseasesDB = 29388
| ICD10 = {{ICD10|L|72|1|l|60}}
| ICD9 = {{ICD9|706.2}}
| ICDO =
| OMIM =
| MedlinePlus = 000842
| eMedicineSubj =
| eMedicineTopic =
| MeshID = D004814
}}

'''Атерома''' ( {{lang-el|ἀθέρος}} — ірімтік + {{lang-el|ομα}} — ісік) - терідегі май безі түтіктерінің бітелуінен пайда болатын ісік. Кейде мұны ел арасында "қоян-тобық" ауруы деп те атайды.

Тері астынан томпайып шығады. Денеге қауыпсыз, саны мен көлемі түрліше, қолға жұмсақ, ұстағанда ауырмайды, үсті тегіс, терімен тығыз байланысты. Атерома кейде асқынып қабынғанда іріңдейді.

== Емі ==
Емі: операция жасап, ісіктісыртқы қабығымен бірге алып тастайды. Қабығы қалып қойса - қайталанады.
<ref>Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том</ref>
== Дереккөздер ==
<references/>
{{commonscat-inline|Category:Sebaceous cysts|Атерома}}

[[Санат:медицина]]

Атбасардағы Мойнақ көтерілісі

2014-03-28T11:44:48Z

Палуан:

'''Атбасардағы Мойнақ көтерілісі''' - 1918 ж. 4 желтоқсанда колчакшылдарға қарсы шыққан халық көтерілісі.
Атбасар уезіндегі Мойнақ (Ново-Петропавловское) поселкісінде колчакшылардың аса ірі жазалау отряды келіп, ақ гвардиялық әскерге барудан бас тартқандарды ұстап беруді талап етеді. Жергілікті адамдар бұл жөнінде көрші Ново-Александровка, Рыбинка поселкілеріне хабарлап, оларды бірігіп көтеріліске шақырады. Ертеңінде мойнақтықтар төңіректен көмекке келген 200-дей шаруамен бірігіп, ақ гврдияшылдарға қарсы соғыс ашады. Біпақ нашар қаруланған көтерілісшілер жауға табанды қарсылық көрсете алмайды. Көтеріліс басшылары Решетняк пен Трушин ұрыста ерлікпен қаза табады. Мұны естіген Владимировка, Максимовка поселкілерінің (Көкшетау уезі) тұрғындары мойнақтықтарға жәрдемге шығып, төңіректің барлық халқын жауға қарсы ұрысқа аттануға шақырады. Шарулардың бұл стихиялық көтерілісі Колчак үкіметіне қарсы партизан қозғалысының бір оқиғасы еді.
<ref>Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том</ref>
== Дереккөздер ==
<references/>
[[Санат:Қазақстан тарихы]]

Кітапхана бөлмелері

2014-01-17T11:50:05Z

Палуан:

Окырмандар мен кітапханашыларға жұмыс істеу үшін бөлінген бөлмелер:
* оқу залдары,
* компьютер залы,
* кітап беру бөлмелері - анықтама-библиографиялық ақпарат қойылатын,
* кітап қоры сақталатын бөлмелер,
* түрлі кітапханалық процесстер (кітап қорын жинактау, баспа өнімі-шығармаларын кітапханалық өндеу. библиографнялық және әдістемелік жұмыстар және т.б.) аткарылатын бөлмелер.
[[Сурет:Graz University-Library reading-room.jpg|thumb|right|150px|Австриядағы Грац қаласындағы университетінің кітапханасының оқу залы.]]
== Бөлмелер аумағы ==
Кітапхана бөлмелерінің есеп нормасы технологиялық жабдықтардың аумақты көлемі мен қолайлылық дәрежесіне қарай белгіленеді.

Негізгі нормативтер:
# жеке оқырманның бір орындық орнына 2,7—3,0 m²,
# екі орындықты үстелге 2,4 m²
# көп орындықты үстелге 2,1 m²,
# бір қызметкер орнына (көмекші жабдықтарды есептегенде) 4,0— 6,0 m²,
# қызмет бабында пайдаланатын 84 жәшікті каталог шкафына (қызмет істеушілерді қоса есептегенде) 3,0 м,
# оқырмандар каталогіне 3,5—4,0 m² алаң керек;
# негізгі кітап қоймасында 1000 кітапқа 2,5— 2,25 m² алаң бөлінеді.
<ref>Кітапхана энциклопедиясы</ref>

== Дереккөз ==
<references/>

[[Санат:Кітапханалар]]

Боталау

2013-10-02T05:20:10Z

Палуан:

[[Сурет:Camelcalf-feeding.jpg|thumb|Бота]]
'''Боталау''' – іштегі төлдің физиологиялық даму процесі аяқталғанда інгеннің (аруананың) бота табуы.<ref>Жануарлар энциклопедиясы</ref> Айыр түйе ботасын 14, аруана – 13 ай көтереді. Жұмысқа көп жегіп жүдеген інген бота бастайды. Боталауына 6-7 ай қалғанда інгенді ауыр жұмыстан босатады. Боталауы жақын інгендер дезинфекция жүргізіліп, төсеніш төселген жылы қорада ұсталады. Әдетте інген қиналмай боталайды. Басқа күйіс малындай түйе ботасын жаламайды. Сондықтан ботаны шаранадан (әсіресе танауын) тазартып, үстін өрілген сабан не орамалмен ысқылап сүртеді. Ботаның кіндігін 5-6 см қалдырып, иодқа малынған тарамыспен қысып байлап, қалғанын кесіп иод жағады. Лас қорада туған, кіндігі дер кезінде кесілмеген бота «қоскіндік» ауруына шалдығуы мүмкін. Мұндай ботаның кіндігі ісіп, қызуы көтеріледі, енесін еме алмайды. Өзге түліктің төліне қарағанда бота аяқтанғанша өте әлжуаз болады, күтімді көп тілейді. Әсіресе ылғалды, суықты, иісті көтере алмайды. Сондықтан қораны үнемі жылы ұстап, желдетіп, төсенішті алмастырып отыру қажет. Әдетте ботаны туысымен 2 сағаттан кейін, одан әрі әрбір 3 сағат сайын (2-3 аптаға дейін) емізеді. Түйе көбінесе наурыз-мамыр аларында боталайды. Күн жылынғанша ботаны қорада, күн шуақта ашық қорада ұстайды. Ауа райы қолайлы болса, 15 күндік ботаны енесімен бірге ашық қорада қалдыруға болады.
=== Дереккөз ===
<references />
[[Санат:Биология]]