https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD+%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2026-07-03T01:36:18Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2024-12-25T16:47:27Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері → [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен</p> <hr /> <div>{{Музыкант<br /> |Есімі = Оңдасын Абдуллаев<br /> |Шынайы есімі = <br /> |Сурет = <br /> |Сурет ені = <br /> |Сурет тақырыбы = <br /> |Фон = non_vocal_instrumentalist<br /> |Туған кездегі есімі = <br /> |Толық аты = <br /> |Туған күні = 13.09.1948<br /> |Туған жері = {{туғанжері|Еңбекшіқазақ ауданы|Еңбекшіқазақ ауданында}}, [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<br /> |Қайтыс болған күні = 08.09.2023<br /> |Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]]<br /> |Белсенділік жылдары = <br /> |Мемлекет = {{байрақ|КСРО}}&lt;br&gt;{{байрақ|Қазақстан}}<br /> |Мамандықтары = <br /> |Дауыс түрі = <br /> |Аспаптары = [[қобыз]], [[Баян (музыкалық аспап)|баян]]<br /> |Жанрлары = аспаптық, [[халық әндері]]<br /> |Лақап аттары = Оқан<br /> |Ұжымдары = <br /> |Қызметтес болған = <br /> |Лейблдері = <br /> |Марапаттары = {{қатар<br /> | {{Парасат ордені}}<br /> | {{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}<br /> | {{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}<br /> }}<br /> {{қатар<br /> | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}<br /> | {{Астанаға 20 жыл медалі}}<br /> | {{ҚР Конституциясына 25 жыл}}<br /> }}<br /> {{қатар<br /> | {{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}<br /> }}<br /> |Сайты = <br /> }}<br /> '''Оңдасын (Оқан) Абдуллаұлы Абдуллаев''' ([[13 қыркүйек]] [[1948 жыл|1948]], [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]] — [[8 қыркүйек]] [[2023 жыл|2023]], [[Алматы]]) — кеңестік және қазақстандық [[Баян (музыкалық аспап)|баян]]шы, музыка педагогы, профессор. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (1996).<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> 1948 жылы 13 қыркүйекте Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Киров атындағы колхозда дүниеге келген.<br /> <br /> 1968 жылы П. И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық училищесін, ал 1980 жылы [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын]] бітірген.<br /> <br /> Еңбек жолын 1968 жылы Есік педагогикалық училищесінде музыка және ән мұғалімі болып бастаған.<br /> <br /> 1968–1970 жылдары дейін Есік педагогикалық училищесінде баян сыныбы бойынша педагог.<br /> <br /> 1971–1978 жылдары Есік қаласындағы Балалар музыка мектебінің баян сыныбы бойынша педагог.<br /> <br /> 1979–1980 жылдары ҚазКСР Халық Ағарту министрлігінің Музыкалық білім беру және эстетикалық тәрбие зертханасының әдіскері.<br /> <br /> 1980–1982 жылдары Күләш Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған музыка мектебінің баян сыныбы және оркестрлік дирижерлық бойынша педагог.<br /> <br /> 1982–1984 жылдары ҚазКСР Халық Ағарту министрлігінің тәрбие бөлімінің инспекторы.<br /> <br /> 1984 жылдың қарашасынан 2020 жылдың тамызына дейін Күләш Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған музыка мектебінің директоры (36 жыл).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.baysa.kz/События.aspx|title=В школе сменилось руководство «Республиканская музыкальная школа для одаренных детей имени Куляш Байсеитовой»|lang=ru}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Директор қызметінен кеткеннен кейін осы лауазымдағы өзінің мұрагері Бақтияр Әбдірашевтің ұсынысы бойынша ҚР Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлованың келісімімен Күләш Байсейітова атындағы РММӨМ директорының кеңесшісі болып тағайындалды.<br /> <br /> Қобыз және баян кафедрасының аға оқытушысы және Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының құрметті профессоры.<br /> <br /> 2023 жылы 8 қыркүйек күні кешке 75 жасқа толуына 5 күн қалғанда Алматыда үйінде қайтыс болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://365info.kz/2023/09/vydayushhijsya-deyatel-muzykalnogo-obrazovaniya-kazahstana-ondasyn-abdullaev-skonchalsya-v-almaty|title=Выдающийся деятель музыкального образования Казахстана Ондасын Абдуллаев скончался в Алматы|lang=ru|website=365info.kz|date=8 қыркүйек 2023|lang=ru}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Марапаттары мен атақтары ==<br /> * 1988 — «Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі» төс белгісі;<br /> * 1990 — «КСРО мәдениет үздігі» төсбелгісі;<br /> * 1996 (24 қазан) — «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]&lt;nowiki/&gt;» — ''қазақ музыка педагогикасын дамытудағы және қоғамдық қызметі үшін'';<br /> * 2002 — «[[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері]]&lt;nowiki/&gt;» төс белгісі;<br /> * 2008 — «[[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|Ыбырай Алтынсарин]]&lt;nowiki/&gt;» төсбелгісі — ''білім және педагогика ғылымындағы ерекше еңбегі үшін'';<br /> * 2008 (7 желтоқсан) — «[[Парасат ордені|Парасат]]&lt;nowiki/&gt;» ордені — ''қазақ музыка педагогикасының дамуына қосқан зор үлесі мен қоғамдық қызметі үшін'';&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nomad.su/?a=3-200812160224|title=Вручены государственные награды 2008 года|lang=ru}}&lt;/ref&gt;<br /> * 2011 — «[[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі|Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл]]&lt;nowiki/&gt;» медалі;<br /> * 2018 (2 шілде) — «[[Астанаға 20 жыл медалі|Астанаға 20 жыл]]&lt;nowiki/&gt;» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inform.kz/ru/yubileynoy-medal-yu-astana-20-let-nagradili-rabotnikov-kul-tury-i-sporta_a3307337|title=Юбилейной медалью «Астана 20 лет» наградили работников культуры и спорта|lang=ru}}&lt;/ref&gt;<br /> * 2020 — «[[Қазақстан Конституциясына 25 жыл медалі|Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл]]&lt;nowiki/&gt;» медалі;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан музыка педагогтары]]<br /> [[Санат:КСРО музыка педагогтары]]<br /> [[Санат:Алматы музыка колледжі түлектері]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]<br /> [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2024-12-25T16:46:56Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері → [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен</p> <hr /> <div>{{Ғалым<br /> |Есімі = Берікбай Сағындықұлы<br /> |Шынайы есімі = <br /> |Суреті = Берікбай Сағындықұлы.JPG<br /> |Сурет ені = <br /> |Сурет тақырыбы = <br /> |Туған күні = 24.05.1939<br /> |Туған жері = [[Ақжар (Қызылорда облысы)|Ақжар ауылы]], {{туғанжері|Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында}}, [[Қызылорда облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<br /> |Қайтыс болған күні = 11.12.2023<br /> |Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]]<br /> |Азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}}<br /> |Ғылыми аясы = [[филология]]<br /> |Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті]]<br /> |Ғылыми дәрежесі = филология ғылымдарының докторы (1994)<br /> |Ғылыми атағы = [[профессор]] (1997)<br /> |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]<br /> |Ғылыми жетекші = <br /> |Атақты шәкірттері = <br /> |Несімен белгілі = <br /> |Марапаттары = «[[Ы. Алтынсарин төсбелгісі]]нің&lt;nowiki/&gt;» иегері<br /> |Қолтаңбасы = <br /> |Қолтаңба ені = <br /> |Сайты = <br /> |Commons = <br /> }}<br /> '''Берікбай Сағындықұлы''' ([[24 мамыр]] [[1939 жыл|1939]], [[Ақжар (Қызылорда облысы)|Ақжар ауылы]], [[Қызылорда облысы]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mtdi.kz/kz/tilshi_portfeli/id/888/q/1|title=Сағындықұлы Берікбай|author=|date=2018-01-09|work=|publisher=Мемлекеттік тілді дамыту институты|accessdate=2024-01-02|lang=}}&lt;/ref&gt; — [[11 желтоқсан]] [[2023 жыл|2023]], [[Алматы]]) — қазақстандық [[ғалым]], [[журналист]], филология ғылымдарының докторы (1994), [[профессор]] (1997).&lt;ref&gt;Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Еңбек жолы ==<br /> * ҚазМУ-дың ([[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]) филология факултетін (1962), Мәскеудегі [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО ҒА]] Шығыстану институтының аспирантурасын (1975) бітірген; <br /> * 1961–72 жылдары «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «[[Егемен Қазақстан]]&lt;nowiki/&gt;») газетінде әдеби қызметкер, хатшы;<br /> * 1975–79 жылдары «Ғылым» баспасында редактор, редакция меңгерушісі;<br /> * 1979–97 жылдары ҚазМУ-дың қазақ филологиясы кафедрасының оқытушысы; <br /> * 1997 жылдан профессор. Сағындықұлының 2 [[монография]]сы, 7 оқу құралы, 200-ден аса ғылыми және публицистикалық мақалалары бар; <br /> * [[Қармақшы ауданы]]ның құрметті азаматы (2005).&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия // Бас редактор Ә. Нысанбаев — Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998. ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{бастама}}<br /> <br /> [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстан журналистері]]<br /> [[Санат:Қазақстан ғалымдары]]<br /> [[Санат:Қазақстан филологтары]]<br /> [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]<br /> [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]<br /> [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]]<br /> [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 2024-12-25T16:46:50Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері → [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен</p> <hr /> <div>{{Музыкант<br /> |Есімі = Алмас Алматов<br /> |Толық аты = Алмасбек Нұрмаханұлы Алматов<br /> |Туған күні = 13.02.1956<br /> |Туған жері = [[Қызылорда облысы]]&lt;br /&gt;{{туғанжері|Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында}} <br /> |Мемлекет = {{KAZ}}<br /> |Мамандығы = [[домбыра]]шы, [[жырау]], [[профессор]]<br /> |Аспаптары = [[домбыра]] <br /> |Жанрлары = дәстүрлі және халық әндері<br /> |Ұжымдары = [[Қазақ ұлттық өнер университеті]]<br /> |Марапаттары = <br /> {{{!}} <br /> {{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} <br /> {{!}}} <br /> {{{!}} <br /> {{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{!}}{{!}}{{Мәдениет қайраткері}} <br /> {{!}}} <br /> }}<br /> '''Алмасбек Нұрмаханұлы Алматов''' ([[1956 жыл]]ы [[13 ақпан]]да [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] Қорқыт станциясында туған) — қазақ халықының жыршылық, жыраулық дәстүрін жалғастырушы [[жырау]], [[домбыра]]шы, фольклор зерттеушісі. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2003). [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]ның құрметті [[профессор]]ы. [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]] (2003).<br /> <br /> == Толығырақ ==<br /> * Алмасбек Нұрмаханұлы [[1956 жыл]]ғы [[13 ақпан]]да [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] Қорқыт станциясында дүниеге келген.<br /> * [[1982 жыл]]ы Н.В.Гоголь атындағы Қызылорда педагогикалық институтының музыка - педагогика факультетін бітірген.<br /> * 1982–1987 жылдары Қызылорда Облыстық кәсіптік білім беру мәдениет басқармасы мен Облыстық халық шығармашылығы орталығында жетекші маман қызыметін атқарды. <br /> * 1987–1988 жылдары [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]ның ғылыми ізденушісі болып қабылданды. <br /> * 1988–1990 жылдары [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]ның «Халық әні» кафедрасын ұйымдастырушылардың бірі және алғашқы меңгерушісі болып сайланды. <br /> * 1990–2011 жылдары Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің «Дәстүрлі музыкалық өнер» кафедрасын ұйымдастырушы және алғашқы меңгерушісі болып қызмет атқарды. <br /> * 1994–1998 жылдары Қызылорда облыстық маслихат депутаты.<br /> * 2011 жылғы қазаннан Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры, Қорқыт атындағы өнер зерттеу орталығының директоры, <br /> * 2012 жылдан [[Қазақ ұлттық өнер университеті]] «Дәстүрлі ән» кафедрасының профессоры қызметінде.<br /> * Алматовтың әуендік ортасы ұлы Қорқыт пен оның ізбасарлары Рүстембек, Көшеней, Бидас өмір сүрген мекен. Композитор М. Қалауов пен танымал [[фольклор]]шы, [[профессор]] А. Қоңыратбаевтан оның дәріс алуы творчестволық қалыптасуына ерекше ықпал етті. А. Алматовтың ұланғайыр тақырыпты орындаушылық өнері бүгінде елімізден тыс шетелдерге де танымал. Ол қазақтың жыршылық өнерін Мәскеу, Самарқант, Париж, Франция, Италия, Швейцария, Моңғолия өнерсүйер қауымына адамзат мәдениетінің асыл қазынасы ретінде таныстыра білді. Ол қай жерде өнер көрсетсе де,Қармақшы өңірінің жырлау мәнерін танытумен болды. Ол Асан Қайғыдан бастап, Қазақстанның қазіргі замандық ақындардың шығармаларын орындайды. Эпикалық жыр өнерінің адам сезіміне әсері ерекше. А. Алматов жыр өнерін жалынды жалғастырушы айрықша өнер иесі.<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> * 1985 – [[КСРО Композиторлар одағы]]ның Құрмет грамотасы<br /> * 1986 – [[Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы]]ның лауреаты<br /> * 1992 – Ыбырай Алтынсарин атындағы құрметті төсбелгі<br /> * 1993 – [[доцент]] ғылыми атағы<br /> * 2003 – Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері атағы<br /> * 2003 – [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]<br /> * 2006 жылғы 8 желтоқсандағы президент жарлығымен [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] құрметті атағы берілді<br /> * 2008 – [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]ның құрметті [[профессор]]ы ғылыми атағы<br /> * 2011 – [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]]<br /> * 2013 жылғы 9 желтоқсандағы Елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекетік марапат [[Парасат ордені]]мен марапатталды.<br /> * [[Қазақ ұлттық өнер университеті]]нің [[профессор]]ы.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> {{Дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Домбырашылар]]<br /> [[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессорлары]]<br /> [[Санат:Қазақ ұлттық өнер университеті оқытушылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0-%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2024-12-25T12:13:44Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Жаңа бетте: Санат:КСРО республикалары бойынша еңбек сіңірген жаттықтырушылар Санат:Қазақ КСР-інің құрметті атақтарының иегерлері [[Са</p> <hr /> <div>[[Санат:КСРО республикалары бойынша еңбек сіңірген жаттықтырушылар]]<br /> [[Санат:Қазақ КСР-інің құрметті атақтарының иегерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан жаттықтырушылары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%92%D0%B5%D0%B9%D0%BB 2024-12-24T15:59:10Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */</p> <hr /> <div>{{Музыкант<br /> |Есімі = Джерри Вейл<br /> |Атауы = Jerry Vale<br /> |Сурет = Jerry Vale 1965.JPG<br /> |Сурет ені = <br /> |Сурет тақырыбы = <br /> |Фон = <br /> |Туған кездегі есімі = <br /> |Толық аты = Хенаро Луи Витальяно<br /> |Туған күні = 8.7.1930<br /> |Туған жері = [[Бронкс]], {{туғанжері|Нью-Йорк|Нью-Йоркте}}, [[АҚШ]]<br /> |Қайтыс болған күні = 18.5.2014<br /> |Қайтыс болған жері = [[Палм-Дезерт]], [[Калифорния]], АҚШ<br /> |Белсенділік жылдары = <br /> |Мемлекет = {{USA}}<br /> |Мамандықтары = {{әнші|АҚШ}}, {{актер|АҚШ}}<br /> |Дауыс түрі = <br /> |Аспаптары = <br /> |Жанрлары = крунер<br /> |Лақап аттары = <br /> |Ұжымдары = <br /> |Қызметтес болған = <br /> |Лейблдері = <br /> |Марапаттары = <br /> |Сайты = <br /> }}<br /> '''Джерри Вейл''' ({{lang-en|Jerry Vale}}, толық есімі '''Хенаро Луи Витальяно''', {{lang-en|Genaro Louis Vitaliano}}; [[8 шілде]] [[1930 жыл|1930]], [[Нью-Йорк]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]&amp;nbsp;— [[18 мамыр]] [[2014 жыл|2014]], [[Палм-Дезерт]], [[Калифорния]], АҚШ) — америкалық әнші, танымал және джаздық әндерді орындаушы, кино актёрі.<br /> <br /> == Дискография ==<br /> * 1958 жыл — I Remember Russ / Legacy Rock Artifacts Series / Columbia/Legacy<br /> * 1958 жыл — I Remember Buddy / Legacy Rock Artifacts Series / Columbia/Legacy<br /> * 1962 жыл — I Have But One Heart / Columbia<br /> * 1963 жыл — Arrivederci, Roma / Columbia<br /> * 1963 жыл — The Language of Love / Columbia<br /> * 1964 жыл — Till the End of Time / Columbia<br /> * 1964 жыл — Standing Ovation! / Columbia<br /> * 1964 жыл — Be My Love / Columbia<br /> * 1965 жыл — Have You Looked into Your Heart / Columbia<br /> * 1965 жыл — There Goes My Heart / Columbia<br /> * 1966 жыл — It’s Magic / Columbia<br /> * 1967 жыл — The Impossible Dream / Columbia<br /> * 1967 жыл — Time Alone Will Tell / Columbia<br /> * 1968 жыл — You Don’t Have to Say You Love Me / Columbia<br /> * 1968 жыл — This Guy’s in Love with You / Columbia<br /> * 1969 жыл — Till album review Columbia / Columbia/Legacy<br /> * 1969 жыл — Where’s the Playground Susie? / Columbia<br /> * 1969 жыл — With Love, Jerry Vale / Columbia<br /> * 1970 жыл — Jerry Vale Sings 16 Greatest Hits of the 60’s / Columbia<br /> * 1970 жыл — Let It Be / Columbia<br /> * 1972 жыл — Jerry Vale Sings the Great Hits of Nat King Cole / Legacy / Columbia/Legacy<br /> * 1990 жыл — Italian Album / Columbia<br /> * 2003 жыл — Have Yourself a Merry Little Christmas / Legacy / Columbia/Legacy<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * {{imdb name|Джерри Вейл}}<br /> * [https://www.allmusic.com/artist/jerry-vale-mn0000338887#biography Джерри Вейл]{{ref-en}} [[Allmusic]] сайтында</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2024-10-09T05:13:28Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Қазақстан самбошылары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Жарылқасын Керімбекұлы Оңалбек''' (22.03.1950, Жанысата аулы, Созақ ауданы [[Түркістан облысы|ОҚО]]), самбо күресінің СШ (1978), ҚазКСР- інің ЕСЖ-сы (1986), Бүкілодақтық турнирдің жеңімпазы (1978, [[Бішкек]]), Педагогика ғылымдарының кандитаты (1996), Педагогика ғылымдарының докторы (2007), &quot;Республика еңбек сіңірген спорт қайраткері&quot; ([[2000]]).<br /> <br /> Спорт тарабына арналған 3 монографияның, 68 ғылыми мақалалардың авторы.&lt;ref&gt;Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;. ISBN 9965-822-57-3 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер == <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{stub}}<br /> <br /> [[Санат:22 наурызда туғандар]]<br /> [[Санат:1950 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Созақ ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]]<br /> [[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген жаттықтырушылары]]<br /> [[Санат:Педагогика ғылымдарының докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген спорт қайраткерлері]]<br /> [[Санат:КСРО самбошылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан самбошылары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 2024-08-30T08:39:02Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Ноқта ағасы''' - қазақта үлкен, басшы мағынасынады қолданылады. Олай дейтіні, көне заманда әке балаларына [[енші]] бергенде көш алдына жүретін [[түйе]]ні үлкен ұл жетектеген. Содан &quot;ноқта ағасы&quot; атанған.&lt;ref&gt;С.Мұқанов. Халық мұрасы. Қазақстан баспасы. 1974 ж. M 0164-35 M 401`07~-74 201-73&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Қазақ жүздерінде, [[тайпа]] үлкен атаның баласын, сол бірлестіктің жолы үлкен тобы ретінде &quot;ноқта ағасы&quot; деп дәріптейтін [[дәстүр]]і бар.<br /> <br /> &quot;Ноқта аға&quot; мәртебесінің белгілі бір жүзде жетекші рөл атқаратын, яғни қазақтың хан-сұлтандарына жақын ықпалды тайпаларға берілгені белгілі. &lt;ref&gt;Қазақстан тарихы: Этникалық зерттеулерде. 10-том, 220-б.&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt; <br /> {{Қазақ рулары}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]<br /> [[Санат:Шежіре]]<br /> [[Санат:Қазақстан мәдениеті]]<br /> [[Санат:Қазақ рулары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BB_(%D2%9B%D2%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B) 2024-08-16T17:51:40Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Құдықтар» деген санатты аластады; «Қазақстан құдықтары» деген санатты қосты (HotCat қ</p> <hr /> <div>'''КӨКТАЛ'''– Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Кіші Қамқалы а-ның солт-нде 80 км жерде орналасқан тұщы құдық. Теңіз деңгейінен шамамен 400 м биіктікте жатыр. Батысында Ұзынтау төбесі мен Қылышқыр құдығы, солт-нде Үлкен Сарықамыс, Кішіқыр, Белқұдық құдықтары, шығысында Түлкіқаран (Түлкіқараны), оңт-нде Сарықамыс құдығы орналасқан. К. арқылы Кіші Қамқалы – Шалқия – Атасу автомобиль жолы өтеді.‎<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан құдықтары]]<br /> [[Санат:Мойынқұм ауданы географиясы]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%83%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 2024-05-20T15:39:29Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Ауыз уылуы''' (стоматит)&amp;nbsp;— [[ауыз]]дың кілегей қабығының қабынуы.<br /> <br /> Оның бірнеше түрі болады. Олар: ауыз кілегей қабығының жай ғана қызаруы; екіншісі&amp;nbsp;— жас балаларда кездесетін&amp;nbsp;— ауыз кілегей қабығының күлбіреуі; үшіншісі&amp;nbsp;— ауыз ойылуы.<br /> <br /> Ауыздың [[кілегей қабығы]] қатты қабынғанда адамның қызыл иегі қатты ісініп, қанай береді, ұрттың кілегей қабығы қабынғанда тістің батқан ізі көрініп тұрады, [[сілекей]] ағады, кейде мүңкіген сасық иіс шығады.<br /> <br /> Уылудың екінші түрін ауыздың кілегей қабығына [[стрептококк]] немесе [[стафилококк]] микробы еніп қоздырады. Мұнда кілегей қабықша мен қызыл иектің әр жері күлдіреп ағарады. Адам тағам шайнаудан қалады, көңілі делсалданып, ашуланшақ келеді, аузынан сілекей ағады, дене қызуы 37,2—37,5 ℃ дейін көтеріледі. Ал аузы ойылған, уылған адамның тістерінің түбі ісініп, сұрғылттанады, қызыл иектері жара болады, жақ астындағы бездер шошиды, тамақ ішуі қиындайды.<br /> <br /> === Емі ===<br /> Дәрігерге көрініп, күніне 5-6 рет [[риванол]] немесе [[марганец]] қышқылды ерітіндісімен шайып отыру. Бұлар болмаған күнде сода (көмір қышқылды натрий), бура (бор қышқылды натрий) және [[фурациллин]] ерітінділерімен де шаюға болады. Ауызды шайғаннан кейін оның кілегей қабығына метилен көгінің 3 % ерітіндісін жағу қажет.<br /> <br /> Науқас адамның ішетін асы сұйық не қоймалжың, әрі жылы күйінде, витаминге мол болғаны дұрыс. Кейде [[пенициллин]], [[стрептомицин]] сияқты антибиотикті ұзақ ішкенде де ауыз уылуы мүмкін. Бұл жағдайда осы дәрілерді ішуді тоқтатса, аурудың өзінен-өзі қайтуы ғажап емес.<br /> <br /> === Халықтық емі ===<br /> Ошағанның (тікенді өсімдік) гүлін күйдіріп, күлін уылған жерге басады.<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Аурулар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2024-03-07T12:06:32Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Марапаттары */</p> <hr /> <div>{{Музыкант<br /> |Есімі = Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев<br /> |Атауы = <br /> |Сурет = <br /> |Сурет ені = <br /> |Сурет тақырыбы = <br /> |Фон =<br /> |Туған кездегі есімі = <br /> |Толық аты = <br /> |Туған күні = 23.02.1974<br /> |Туған жері = Ынтымақ, {{туғанжері|Созақ ауданы|Созақ ауданында}}, [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]<br /> |Қайтыс болған күні = <br /> |Қайтыс болған жері = <br /> |Белсенділік жылдары = <br /> |Мемлекет = <br /> |Мамандықтары = {{әнші|Қазақстан}}<br /> |Дауыс түрі = тенор<br /> |Аспаптары = <br /> |Жанрлары = <br /> |Лақап аттары = <br /> |Ұжымдары = <br /> |Қызметтес болған = <br /> |Лейблдері = <br /> |Марапаттары = <br /> |Сайты = <br /> }}<br /> '''Жұбаныш Жексенұлы''' [[1974 жыл|1974 жылы]] [[23 ақпан|23 ақпанда]] [[Түркістан облысы]], [[Созақ ауданы]], Ынтымақ ауылында дүниеге келген. <br /> <br /> 8 сыныпта оқып жүргенде-ақ [[Мәскеу]] қаласында өткен халықаралық балалар байқауына қара домбырасын арқалап барып қатысып қайтқан. Әншінің анасы Бақытжамал апаның айтуынша, Жұбаныш кішкентай кезінен-ақ музыкаға аса құмар болды. Сондай-ақ ол футболды да кәсіби аяқдопшылардан кем ойнамайтын көрінеді.<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Жұбаныш 1991 жылы аудан орталығындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы орта мектепті бітіргеннен кейін [[Жетісай]] қаласындағы Ғани Мұратбаев атындағы гуманитарлық, педагогикалық колледжін бітірген. <br /> <br /> 1998-2001 жылы аталмыш колледжде музыкалық жетекші, 2001-2005 жылы Оңтүстік Қазақстан облыстық Шәмші Қалдаяқов атындағы филармонияның әншісі қызметін атқарды. 2006-2013 жылы Алматыға қоныс аударып, «Қазақ әуендері» АҚ қарасты «Гүлдер» мемлекеттік ансамблінде жұмыс істеді. 2005 жылы продюссер Бағлан Омаровтың жетекшілігімен «Өкінбе сен» әніне клип түсіріп, көп ұзамай әнжинағы жарық көрді.<br /> <br /> 2002 жылы «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне – 10 жыл» мерекелік медалімен және 2011 жылы Мәдениет министрлігінің «Мәдениет қайраткері» төсбелгісімен марапатталған. Жұбаныш Жексенұлын көпшілік әншілігенен бөлек тележүргізуші ретінде де таниды. Ол «Екі жұлдыз», «Ұлттық шоу», «Қазақтың жүз әні» секілді бағдарламаларды жүргізді.<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> * Қазақстанның тәуелсіздігіне 10 жыл: (2002)<br /> * Мәдениет қайраткері: (2011)<br /> * Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2017)<br /> * Құрмет ордені (2023)<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан тележүргізушілері]]<br /> [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері]]<br /> [[Санат:Гүлдер ансамблінің әншілері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%95%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2024-02-29T05:27:52Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қамбар Ерқожаұлы Медетов''' (1901, қазіргі [[Ақтөбе облысы]] Мәртөк ауданы - 1938, Солтүстік Қиыр Шығыс) -күйші. <br /> <br /> 1929 ж. [[Орынбор]]дағы заң курсын бітірді. <br /> <br /> 1924 - 34 ж. аралығында заң және сауда орындарында қызмет етті. 1835 - 36 ж. Қазақ филармониясында әкімшілік қызметкер, директордың орынбасары болды.<br /> <br /> [[Домбыра]]шылық өнерді әкесі [[Қаратаев|Ерқожа Қаратаевтан]] (әнші-күйші болған) үйренді. Ел арасынан дарынды күйшілерді ([[Науша Мырзагерейұлы Бөкейханов|Н.Бөкейханов]], Л.Мұхитов, М.Жаппасбаев, Ж.[[Жәлекеш Айпақов|Айпақов]], т.б.) қазақтың халық аспаптар оркестрінің құрамына тартып, оны толықтырып, жақсартуға ат салысты. Медетовтің репертуарында &quot;[[Жошы хан|Жошы-хан]]&quot;, &quot;Боғда&quot;, &quot;Шалқыма&quot;, &quot;Алтынай&quot;, &quot;Арынғазы&quot;, &quot;Ел айырылған&quot;, &quot;Қарасай&quot; т.б. күйлері бар. Оның орындауында &quot;Ақсақ құлан&quot;, &quot;Қара жорға&quot; күйлері пластинкаға жазылып алынды. [[Затаевич|А.В. Затаевич]] күйінің орындаушылық шеберлігін жоғары бағалады.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Күйшілер]]<br /> [[Санат:1901 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Мәртөк ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:1938 жылы қайтыс болғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%95%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2024-02-29T05:27:52Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қамбар Ерқожаұлы Медетов''' (1901, қазіргі [[Ақтөбе облысы]] Мәртөк ауданы - 1938, Солтүстік Қиыр Шығыс) -күйші. <br /> <br /> 1929 ж. [[Орынбор]]дағы заң курсын бітірді. <br /> <br /> 1924 - 34 ж. аралығында заң және сауда орындарында қызмет етті. 1835 - 36 ж. Қазақ филармониясында әкімшілік қызметкер, директордың орынбасары болды.<br /> <br /> [[Домбыра]]шылық өнерді әкесі [[Қаратаев|Ерқожа Қаратаевтан]] (әнші-күйші болған) үйренді. Ел арасынан дарынды күйшілерді ([[Науша Мырзагерейұлы Бөкейханов|Н.Бөкейханов]], Л.Мұхитов, М.Жаппасбаев, Ж.[[Жәлекеш Айпақов|Айпақов]], т.б.) қазақтың халық аспаптар оркестрінің құрамына тартып, оны толықтырып, жақсартуға ат салысты. Медетовтің репертуарында &quot;[[Жошы хан|Жошы-хан]]&quot;, &quot;Боғда&quot;, &quot;Шалқыма&quot;, &quot;Алтынай&quot;, &quot;Арынғазы&quot;, &quot;Ел айырылған&quot;, &quot;Қарасай&quot; т.б. күйлері бар. Оның орындауында &quot;Ақсақ құлан&quot;, &quot;Қара жорға&quot; күйлері пластинкаға жазылып алынды. [[Затаевич|А.В. Затаевич]] күйінің орындаушылық шеберлігін жоғары бағалады.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Күйшілер]]<br /> [[Санат:1901 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Мәртөк ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:1938 жылы қайтыс болғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2023-12-08T11:21:08Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Тұлғалар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Асқар Нариманұлы Есенбаев''' 1959 жылы 28 сәуірде Апматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Есенбаев Нариман Халилұлы, марқұм, ҚазКСРТамақ өнеркәсібі министрлігінің бас басқармасы бастығының орынбасары болып қызмет атқарған. Анасы -<br /> Әмірханова Т.М., [[Микробиология]] институтының аға ғылыми қызметкері.<br /> <br /> Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін (1978); В.И. Суриков атындағы Мәскеу мемлекеттік көркем-сурет институтын (1985) мүсінші мамандығы бойынша бітірген.<br /> <br /> Профессор (2006 жылдан). ҚР Көркемөнер академиясының академигі (2006 жылдан). Мүсінші. 150 мүсіндік туындының авторы, оның ішінде «Балалар» (1985), «Батыр» (1987), «Адам» (1988), «Космогония» (1989), «Нұх кемесі» (1989), «Переславль жазы»<br /> (1989), «Автопортрет», «Вечный кумир» (1992), «Өмір ағашы» (1994), «Түс көруші» (1995), «Патшаны ерткен періште» (2002-2003), «Сарра» (2009), «Сендер - менің достарым» (2009). 50-ден астам республикалықжәне халықаралық көрмелердің, оның ішінде жеке көрмелердің қатысушысы. Орыс, қазақ және ағылшын тілдерін біледі.<br /> КСРО Суретшілер одағының мүшесі (1988). «Ротари» клубының мүшесі (1995 жылдан), «Мост» арт-қауымдастығының мүшесі (1996 жылдан), ҚР Суретшілер одағының басқарма мүшесі (2003 жылдан).<br /> КСРО CO стипендиаты (1988-1989). Мемлекеттік сараптама комиссиясының (1989 жылдан), Сыйлықтарды тағайындау жөніндегі мемлекеттік сараптамалық комиссияның (1998 жылдан), Ескерткіштер мен монументтерді орнату жөніндегі мемлекеттік сараптамалық комиссияның (2009 жылдан) мүшесі.<br /> КСРО Суретшілер одағының стипендиаты (1988-1989). «Шебер» номинациясындағы «Платина Тарлан» сыйлығының лауреаты (2005). «Ерен еңбегі үшін» (2000) медалімен марапатталған. 3-ші дәрежелі мүсін реставраторы біліктілігіне ие.<br /> <br /> ''Діни көзқарасы'' - христиан. ''Қазақстанның болашағы туралы болжамы'' - «Құқықтық, дамыған, әлемдік ынтымақтастыққа интеграцияланған мемлекет. Білімді, мәдениетті қоғам». ''Хоббиі'' - кітап оқу. ''Сүйіп оқитын әдебиеті'' - классика.<br /> <br /> Үйленген. Жұбайы - Бақбергенова Дана Қайратқызы, үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Сара, Мирьям; ұлы -<br /> Ілияс.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> {{Bio-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D3%99%D0%B4%D1%96_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 2023-10-22T06:14:19Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Шәді Жәңгіров'''(1855, [[Сырдария]] губерния [[Қызылкөл]] мекені, [[Созақ]] ауданы – 12.11.1933, қазіргі [[Өзбекстан]], Сырдария облысы [[Қаратөбе]] мекені) – қазақ ақыны. Төре әулетінен шыққан. Әкесі – Жәңгір (Жаһангер) момын мінезді, шаруаға икемді, ал анасы – Мәуті әнші, домбырашы кісі болған. Шәді сауатын ерте ашады. [[Шаян]] (1865 – 1867), Қарнақ (1868 – 1870), Бұхарадағы Көкелташ (1871 – 1876) медреселерінде оқып білім алды. [[Араб]], [[парсы]], [[түрік]], [[шағатай]] тілдерін үйреніп, Шығыс шайырларының, философтарының, тарихшыларының еңбектерін түпнұсқадан оқып сусындады. [[Орта Азия]]ның көптеген шаһарларын аралайды, [[өзбек]], [[тәжік]], [[қарақалпақ]], [[түрікт|түрікмен]] ақын-жырауларымен, әнші-күйшілерімен танысады. 1877 жылы туған мекені Қызылкөлге оралады.<br /> Шәді – Шығыс классикалық әдебиетінің назиралық үлгісін жете меңгерген, гуманистік, ағартушылық бағытта дәстүрлі тақырыптарды жырлаған, мазмұн мен түрі жағынан, идеясы мен сюжеттік желісі тұрғысынан мүлдем жаңа, қолтума төл шығармалар жазған ақын. Ол ұлы орыс халқының ерлікке толы тарихынан реалистік поэма («Ресей патшалығында Романов нәсілінен хұқмыранлық қылған патшалардың тарихтары һәм ақтабан шұбырыншылық заманнан бері қарай қазақ халқының ахуалы», [[Орынбор]], 1910) жазды. Шәді бұл шығармасында Қазақстанның өз еркімен [[Ресей]]ге қосылуының прогрессивтік мәнін нақтылы тарихи деректермен, білгірлікпен көрсеткен.<br /> Шәдінің әдеби мұрасы мол. Ол 30-ға жуық дастан және көптеген өлеңдер жазып, кітап етіп бастырып шығарған. Көлемді шығармаларынан қазірше табылғаны – 18 дастан. Олардың көбі [[Ташкент]] қаласындағы [[Ғ.Х. Ғарифжанов]] баспаханасынан әр кезде басылып шыққан: «Шәр дәруіш» («Төрт дәруіш», 1913, 1914), «Хикаят Қамарзаман» (1914), «Назым Сыяр Шәриф» (1913), «Хатымтайдың хикаясы» (1914), «Хикаят Халифа һарон-ар Рашид» (1914), «Хикаят Орқа-Күлше» (1917), «Қарунның жер жұтқан оқиғасы» (1917), т.б. «Тарихнама» атты тарихи дастаны қолжазба күйінде сақталған.<br /> Шәдінің сүбелі шығармасының бірі – «Шер дәруіш» («Төрт дәруіш»). Бұл дастан бір басылымында (1913) «Назым шәр дәруіш» деп те аталған. Шығарма сюжеті «жеті ықылым жер жүзінің бәрін кезген» төрт жиһангездің басынан кешкен оқиғалары арқылы өрбиді. Ақын дастанында адамның рухани мүмкіндігіне, күш-құдіретіне шексіз сенім білдіреді, адам бойындағы ең асыл қасиеттерді, ақыл-ойды, махаббатты, әділдікті, бауырмалдықты мадақтайды. Бұл дастан сюжеті бұрын да өзге түркі халықтары арасына қисса болып кең тараған. Шәді «Хикаят Халифа һарон-ар Рашид» дастанын да Шығыс аңыз әңгімелерінің сюжетін пайдалана отырып жазған. «Атымтай Жомарт хикаясы» деген атпен қазақ арасына тараған әңгіме сюжетіне құрылған «Хатымтайдың хикаясы» атты дастанда мазмұны жағынан өзара сабақтас төрт хикая бар. Ақын бұларда жұртты адамгершілікке, мейірімді, бауырмал болуға үндейді. Сараңдық пен дүниеқұмарлықты тәрк етеді. Ал «Хикаят Орқа-Күлше» атты лиро-эпикалық дастанында сүйіске екі жас арасындағы мөлдір махаббатты жырлады, шынайы достық, ізгі адамгершілікті мадақтады. Бұл дастан оқиғасы да ертеректе [[Шығыс]] халықтары арасында кең тараған әңгіме сюжетінен алынған. Шәдінің қиял-ғажайып ертегілері мен аңыз-әңгімелер негізінде жазған «Хикаят Қамарзаман» дастанында қиял-ғажайып оқиғалар адамдардың өміріндегі әдеттегі реалдық істерімен, күнделікті тұрмыста кездесетін көріністерімен ұштасып, тығыз байланысып жатады.&lt;ref&gt;[[Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы|&quot;Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы&quot;]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ** [[Шәді Жәнгірұлы]] өлең жырларының араб әдебиетімен байланысы.<br /> Шәді төре Жәңгірұлы (1852-1933 ж.ж.) бұрынғы [[Сырдария]] губерниясы, [[Түркістан]] уезі, [[Жылыбұлақ болысы]]нда (қазіргі [[Созақ ауданы]]) дүниеге келген. Бұл кісі де арабша хат танып, молдадан дәріс алған адам. Ақын тоғыз жасында ауыл молдасында, келер жылы Шаян медресесінен дәріс алған. Шаянда оқып жүріп Шәді араб әдебиеті үлгілерімен таныс болады. 1864 жылы Шымкенттік Абдулла Шариф деген кісіден дәріс алып араб, парсы тілдерін меңгерген. Жас бала 13 жасында-ақ [[&quot;Мың бір түн&quot;]], &quot;[[Тотынама]]&quot;, &quot;[[Шаһнама]]&quot; секілді шығыс ертсгілері мен дастандарынан хабардар болған. Шымкснтте екі жылдай жүріп ұстазының қолындағы араб әдебиеті қазынасын өз бетінше толық игеріп шығады. 1865 жылы Шымкентті Черняев өскері алған соң, Абдулла Шариф Ташкентке кетеді. 1866 жылы Шәді ұстазының артынан Ташкентке барып, Орта Азия ақындары мен ғүламаларынан дәріс алады. Араб, шығыс әдебиетін зерттеп, игереді. Шәді 1870 жылы еліне қайтып, бұдан кейін оқу оқымайды. Жеті жылдан соң әкссі Жәңгір қайтыс болады. Мұнан соң Шәді үй шаруасынан ұзап шыға алмай, кітап оқу, қисса, дастан жазу жұмыстарымен айналысады. Осы уақыттан бастап өлгенге дейін Шәді үй шаруасымен қоса жыр дастан жазумен айналысып жүріп 1933 жылы қайтыс болады.<br /> Шәді төре бас аяғы 40-тан астам хикаялы дастан, жырлар жазған. Шәді де діндар қаламгер болған. Оның діни негізде жазылған шығармалары өте көп. Олардың кейбірін атап өтер болсақ: &quot;Сияр-шәріп&quot;, &quot;Фех-қайдан&quot;, &quot;Ахуал-қиямет&quot;, &quot;Назым Ахмет Жами&quot;, &quot;Назым Ибраһим Халиолла&quot;, &quot;Хазіреті Мұса мен Перғауын&quot;, &quot;Мұсаның таурат алғаны&quot; т.б.<br /> Мына аталған дастандар Шәдіден бұрын араб әдебиетінде жырланған тақырыптар. Ал Шәді араб әдебиетінде бар поэзияның озық үлгілерін өзінше жырлап, қазақ арасына таратып отырған. Шығыс тілдерінде шыққан кітаптар сюжетін қайта өңдеп, қисса-дастандар жазған.<br /> Шәді төре араб классикалық әдебиетіне басқа ақындардан да гөрі өте жақын болған десек артық емес сияқты. Сонымсн қатар бұл кісі Кеңес өкіметі келген күндері де діни мәтіндегі дастандарын жаза берген. Осы себепті болу керек 1931 жылы ауыл белсенділері Шәдіні молда деп айыптап, Марғүланға жер аудартқан. <br /> Бұл кісінің араб әдебиетіне көп жақын деу себебіміз, ақын ардақты әрі ең соңғы Мұхаммед (с.а.с.) пайғамбардың өмірін өлең түрінде жазған. Ал араб әдебиетінің жаңа беті Ислам дінінің келуімен басталады. Ислам діні келіп араб әдебиетінің Исламға дейінгі көптеген үлгісі ескіріп қалды. Ислам дінін әкелуші ол Мұхаммед пайғамбар (с.а.с). Шәді төре Мұхаммед (с.а.с.) пайғамбардың ақ жолы жайында &quot;Назым сияр шәріп&quot; атты дастан жазған. Пайғамбар жайында жазған адамдар азда емес, жетерлік. Сонау заманнан бері пайғамбардың өмірі жайында көптеген қисса, дастандар жазылған.<br /> Ақын Шәді осы дастанында араб сөздерін көп пайдаланған. Оқиға араб жерінде болған ғой. Бізге бұл дастаннан керегі ақынның араб сөзін қалай қолданып жазғандығы ғана болар. Ақын кейбір араб сөздерін өз күйінде қолданған, кейбірін қазақша аудармасы бола тұрса да қолданған. Мәселен аталмыш дастанда:<br /> Аспан, Жер, Ғарыш-Күрсілі Лаухы ғалам,<br /> Сидырған жаннат, дозақ бәрін тамам, - дегенжолдары бар. <br /> Осы жердегі «тамам» араб сөзі, қазақша біту, аяқталу деген мағына білдіреді. Мен ойлаймын осы жерде тәмәм сөзін ыңғайлы ұйқасу үшін қолданған.<br /> Ал одан бұрынғы «Ғарыш-Күрсілі», «Лаухы» сөздеріне тоқталар болсақ. Бұлар араб сөздері, дәлірек айтсақ діни сөздер. әр бірінің кең, ауқымды мағыналары бар. <br /> Алдымен «Ғарыш» сөзіне тоқталайық. «Ғарыш» сөздікте патшалардың тағы деген мағынаны білдіреді. Арш яғни ғарыш шектен тыс үлкен жаратылыс, Аллаһтан басқа ешкім оны толық қамтымайды, яғни, Аллаһтан басқа ешкім ол жайында толық білмейді. Бірнеше періштелер оны көтеріп тұрады. Кейбір философтар Аршыны әлемнің барлық жағынан қоршап тұрған аспан деп айтады. Бұл сөз дұрыс емес. Демек Арш ол – Алла тағаланың тағы.<br /> «Күрсілі» бұл да араб сөзі. Ол екі баспалдақ орны. Алла тағла Бақара сүресінің 255 аятында былай дейді: «Оның Күрсісі көктер мен жерден де кең». (Аршы және Күрсі Ислам шариғаты бойынша ғайыб іліміне кіреді. Олардлың қандай екендігін тек Алла ғана біледі). <br /> «Лаухы» бұл да араб сөзі, сөздікте тақта деген мағына береді. Лаух сөзі де діни термин. Ислам дінінде бүкіл жаратылыстардың тағдыры жазылған тақта (лаухы) Лаухул-Махфуз деп аталады . <br /> Шәді төре жоғарыда атап өткен өлең шумағында жәй ғана араб сөздерін қолданып қоймаған. Ислам дінінің негізгі діни терминдерін қолданған. Бұл жәй ғана терминдер емес. Он кез келген адамның түсіне қоюы қиынға соғады. Себебі бұл сөздер жайындағы ілім «ғайыб іліміне» жатады. Яғни, олардың ұғымын, түр-сипатын Алладан басқа ешкім білмейді. Тек кейбір сипаттары мен белгілері Мұхаммед с.а.с. пайғамбардың хадистерінде келген. Шәді төре бұлжайында сөз жүргізсе, демек ол кісі діни сауатты болғандығы. Әрі алдыңғы ақындарға қарағанда әлдеқайда сауатты деп айтсақ артық болмас.<br /> Шәді кей жерлерде: &quot;Ілгергі нәбилермен пайғамбардай&quot;-деп араб, қазақ сөздерін бірдей қолданған. Мүндағы «нәби» араб сөзі қазақ тілінде пайғамбар деген мағына білдіреді. Өленді жақсы ұйқассын деген бе, әйтеуір осы жерде екі сөзді бірдей қолданған.<br /> Шәді аталмыш дастанда араб сөздерімен бірге сөз тіркестерінде арабша қолданған.<br /> Мысалы:<br /> Пайғамбар болмағына, иншалла, - деген қатарда. <br /> Осы қатардағы, «Иншалла» ол араб сөз тіркесі. Қазақша «Құдай қаласа» деген мағына білдіреді немесе солай аударылады.<br /> Шәді Жәңгірұлы да кітаби ақындар қатарынан болады. Шәді Шығыс шайырларына тән салт бойынша &quot;Назым чәһар дәруіш&quot; жөне &quot;Хикаят Орқа-Күлше&quot; және баска да дастандарын нәзирәгөйлік әдісімен жазған. Төрт дәруіш және Орқа-Күлше хикаялары Шығыс халықтары арасында көп тараған. Бұл дастандар араб, парсы, тәжік, өзбек, татар тілдерінде жарыққа шыққан. Шәді кезінде Шығыс, араб классиктері жырлаған тақырыптарды, сюжеттерді өзінше ой елегінен өткізіп, қайта қорытып, қазақ топырағына лайықты, өз оқырманына жақын етіп жырлаған.<br /> Әрине араб әдебиетінің әсері қазақ әдебиетіне бірден келе салған деп айта алмаймыз. Араб әдебиеті алдымен парсы, түркі елдеріне, одан кейін біздің әдебиетімізге әсерін тигизген.<br /> Араб Халифатын білмейтін адам жоқ шығар. Сол секілді жырлағандарда кем емес. Халифаларды жырлаған ақындар көп болған. Мәселен Харун Рашид халифа. Шәді бұл кісіні өз өлендеріне қосқан.<br /> Бір патша болып еді мұсылманда,<br /> Халифа Харун Рашид еді намда. <br /> Шәді төре шығыс халықтарына тән жазбаша айтыспен де айтысқан. Оның Тұрмағамбет Ізтілеуовпен айтысқан жазбаша айтысы бар. Осы айтыстың түрі арабтарда да болған. Олар алғашқыда ауызша кейін Ислам келген соң жазбаша айтысатын болған. Дамып, өркендеп айтыстың бүл түрі біздің де жерімізге жеткен.<br /> Айта берсек ақын Шөді төренің қазақша аудармасы болса да араб сөздерін қолданған жерлері өте көп.<br /> Сонымен қорыта айтқанда, кезінде түрлі діни мектеп-медреселерде оқып, араб, парсы, шағатай тілдерін жетік меңгерген, сол арқылы араб поэзиясынан еркін сусындаған, Ислам тарихы мен араб әдебиетін терең білетін қазақтың ғұлама шайыры Шәді төре Жәңгірүлы қазақ көркем сөз өнерін мазмұн мен норма жағынан байыта түсуге өзіндік үлес қосты. Ол шығыс классикалық поэзиясына тән нәзирә дәстүрін жан-жақты меңгеріп, қазақ оқырманының талап-тілектеріне сәйксс келетін шығармалар жазды. Мның өзі, қазақ әдебиетін мазмұн, тақырып, идея жағынан көріктеу құралдары болып табылады емес пе? &lt;ref&gt;Қазақ ауыз әдебиетіне қасиетті Құран Кәрім қиссаларының тигізген әсері./ - [[Ұлықбек Алиакбарұлы]]. [[Шымкент]]-2011. <br /> ISBN 9965-903-06-9 «Алтын алқа» баспасы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Шығармалар==<br /> &quot;Сияр-шәріп&quot;, <br /> &quot;Фех-қайдан&quot;, <br /> &quot;Ахуал-қиямет&quot;, <br /> &quot;Назым Ахмет Жами&quot;, <br /> &quot;Назым Ибраһим Халиолла&quot;, <br /> &quot;Хазіреті Мұса мен Перғауын&quot;, <br /> &quot;Мұсаның таурат алғаны&quot;<br /> * [[“Төрт дәруіш”]] ([[1913]], [[1914]])<br /> * [[“Хикаят Қамар-заман”]] ([[1914]])<br /> * [[“Назым чәїар дәруіш”]] ([[1913]])<br /> * [[“Хатымтайдың хикаясы”]] ([[1914]])<br /> * [[“Хикаят Халифа Һарон-ар Рашид”]] ([[1914]])<br /> * [[“Хикаят Орқа-Күлше”]] ([[1917]])<br /> * [[“Қаруынның жер жұтқан оқиғасы”]] ([[1917]])<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:Тарих]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_(%D0%B6%D1%8B%D1%80) 2023-09-21T04:27:44Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Шалгез батыр''' - батырлық жыр. Бұл жырды ауыз әдебиетін жинақтаушы [[Батыс Қазақстан]]дық [[Ақмади Есқалиев]] [[Сыр өңірі]]нде ел аузынан жазып алған. <br /> <br /> Жырда [[Ноғайлы]] заманында өмір сүрген әрі батыр, әрі жырау [[Шалгез батыр]]дың қалмақтарға қарсы соғысқа жалғыз өзі аттанып, опасыз адамдардың шағыстыруымен [[Мамай хан]]ның жаман атты мініске беруіне қарамастан жау батырын өлтіріп қайтқандығы, сондай-ақ [[Шалгез батыр]]дың Орақ мен Мамайға өкпелеп елден кетуі сөз болады. <br /> <br /> Жыр ерте замандағы ағайын араздығын ашық көрсетіп, мұның елдікке, ауыз біршілікке тигізер кесірін меңзейді. Ел ішінде «Шалгез батыр» немесе «Шалгез жырау» деген атпен танымал болған жырдың қолжазбасы [[Әдебиет және өнер институты]]ның мәтінтану бөлімінде сақтаулы.&lt;ref&gt;Қазақ әдебиеті энциклопедиялық анықтамалық -Аруна баспасы-Алматы- 2005ж.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ жырлары]]<br /> [[Санат:Батырлар жыры]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%A9%D1%88%D1%96%D0%BC_%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2023-09-13T13:35:34Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Еңбектері */</p> <hr /> <div>Көшім Лекерұлы Есмағамбетова (29.10.1938 — 21.11.2016) – [[тарих]] ғылымының докторы ([[1999]]).<br /> == Қысқаша өмірбаяны ==<br /> {{Infobox Biography<br /> | subject_name = Көшім Лекерұлы Есмағамбетова<br /> | image_name =<br /> | image_size = 180px<br /> | image_caption = <br /> | date_of_birth = [[1938]] [[қазанның 28]]-ында туған<br /> | place_of_birth = [[Атырау облысы]] [[Индер ауданы]]<br /> | date_of_death = <br /> | place_of_death = <br /> | occupation = [[тарих]] ғылымының докторы<br /> }}<br /> [[1965]] Мәскеудегі Халықтар достығы университетін бітірген. Алматы қаласындағы жоғары оқу орындарында ұстаздық қызмет атқарды.&lt;br /&gt;<br /> [[1984]]–[[1998|98]] «[[Қазақ энциклопедиясы]]нда» ғылыми редактор;&lt;br /&gt;<br /> [[1998]] Әлеуметтік және гуманиталық ғылымдар орталығының бастығы болды.&lt;br /&gt;<br /> [[2006]] жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының [[Тарих, археология және этнология институты]]нда бас ғылыми қызметкер.<br /> <br /> ==Еңбектері==<br /> «Зарубежная историография истории Казахстана (с древних времен до начала 90-х жж. XX в.)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Көшім Лекерұлы 100-ден астам ғылыми-танымдық мақаланың, оның ішінде бірқатар кітаптардың («Біздер туралы Батыста не жазылған», [[1994]]; «Қазақтар шет ел әдебиетінде», [[1994]]; «Әлем таныған тұлға. М.Шоқайдың дүниетанымы және қайраткерлік болмысы», [[2008]]) авторы.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==Сілтемелер==<br /> [http://temakosan.net/load/referaty_na_kazakhskom/aza_stan_tarikhy/pushkin_zh_gir_khan_zh_ne_makhambet/12-1-0-592 Пушкин. Жәңгір хан және...Махамбет]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:1938 жылы туғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2023-08-29T10:23:24Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Тарлан сыйлығының иегерлері» деген санатты аластады; «[[Санат:Тәуелсіз &quot;Тарлан&quot; сыйлығының иегерлері</p> <hr /> <div>{{Суретші<br /> |есімі = Зейнекүл Жақанқызы Түсіпова<br /> |шынайы есімі = <br /> |суреті = <br /> |сурет ені = <br /> |сурет атауы = <br /> |туған кездегі есімі = Зейнегүл<br /> |туған күні = 07.02.1948<br /> |туған жері = [[Жамбыл облысы]], {{туғанжері|Сарысу ауданы|Сарысу ауданында}}, [[Ақтоғай (Жамбыл облысы)|Ақтоғай]]<br /> |қайтыс болған күні = 2019<br /> |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}<br /> |шыққан жері = <br /> |азаматтығы = {{KAZ}}<br /> |жанры = <br /> |мектебі = <br /> |өнер ағымы = кескіндеме<br /> |атақты қолөнерлері = <br /> |марапаттаушылары = <br /> |ықпалын тигізу = <br /> |ықпалы әсер етті = <br /> |марапаттары = <br /> |сайты = <br /> |Commons = <br /> }}<br /> '''Зейнекүл Жақанқызы Түсіпова''' ([[1948 жыл]]ы [[7 ақпан]]да [[Жамбыл облысы]] [[Сарысу ауданы]] [[Ақтоғай (Жамбыл облысы)|Ақтоғай]] - [[2019]], [[Алматы]]) - Кескіндемеші. Өнертану докторы. Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.<br /> <br /> * Н.В. Гоголь атындағы көркемсурет училищесінің театр-безендіру бөлімін бітірген (1971).<br /> * Өнертану докторы. Кескіндемеші. Жұмыстары қазақ ауылының қазіргі дәстүрлік тұрмысы мен өміріне арналған.<br /> <br /> == Шығармалары==<br /> <br /> * «Қаратауға жол»<br /> * «Қазақи аула»<br /> * «Менің Ақтоғай ауылым»<br /> * «Жаңатас таулары» пейзаждарының және т.б. авторы.<br /> Туындылары [[Қастеев|Ә. Қастеев]] атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, ҚР Мәдениет министрлігінің Орталық көрме залында, РФ Көркемсурет қорында, [[Германия]], [[Франция]], [[Венгрия]], [[Түркия]], [[Корея]], [[Ресей]], [[Қазақстан]] және т.б. мемлекеттердің жеке топтамаларында сақталуда. Сенеж, Гурзуф, Дзинтари, халықаралық шығармашылық базалардың жұмысына, [[Мозамбик]] (1991), [[Сеул]] (1993), [[Каир]] (2001) халықаралық көрмелеріне белсенді қатысқан.<br /> <br /> == Қоғамдық жұмысы ==<br /> <br /> * [[КСРО]] (1978 жылдан), ҚР Суретшілер одағының мүшесі.<br /> * [[ЮНЕСКО]] жанындағы Халықаралық көркем сыншылар ассоциациясының мүшесі.<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> <br /> * Мәдениет қайраткері.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> * Оның қазақ ауылының өміріне арнап салынған бір топ суреттер топтамасы &quot;Тарлан&quot; сыйлығын иеленді&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 [[Арнайы:Кітап қайнарлары/9965260958|ISBN 9965-26-095-8]]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан кескіндемешілері]]<br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері]]<br /> [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]<br /> [[Санат:КСРО кескіндемешілері]]<br /> [[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Тәуелсіз &quot;Тарлан&quot; сыйлығының иегерлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2023-08-29T10:23:24Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Тарлан сыйлығының иегерлері» деген санатты аластады; «[[Санат:Тәуелсіз &quot;Тарлан&quot; сыйлығының иегерлері</p> <hr /> <div>{{Суретші<br /> |есімі = Зейнекүл Жақанқызы Түсіпова<br /> |шынайы есімі = <br /> |суреті = <br /> |сурет ені = <br /> |сурет атауы = <br /> |туған кездегі есімі = Зейнегүл<br /> |туған күні = 07.02.1948<br /> |туған жері = [[Жамбыл облысы]], {{туғанжері|Сарысу ауданы|Сарысу ауданында}}, [[Ақтоғай (Жамбыл облысы)|Ақтоғай]]<br /> |қайтыс болған күні = 2019<br /> |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}<br /> |шыққан жері = <br /> |азаматтығы = {{KAZ}}<br /> |жанры = <br /> |мектебі = <br /> |өнер ағымы = кескіндеме<br /> |атақты қолөнерлері = <br /> |марапаттаушылары = <br /> |ықпалын тигізу = <br /> |ықпалы әсер етті = <br /> |марапаттары = <br /> |сайты = <br /> |Commons = <br /> }}<br /> '''Зейнекүл Жақанқызы Түсіпова''' ([[1948 жыл]]ы [[7 ақпан]]да [[Жамбыл облысы]] [[Сарысу ауданы]] [[Ақтоғай (Жамбыл облысы)|Ақтоғай]] - [[2019]], [[Алматы]]) - Кескіндемеші. Өнертану докторы. Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.<br /> <br /> * Н.В. Гоголь атындағы көркемсурет училищесінің театр-безендіру бөлімін бітірген (1971).<br /> * Өнертану докторы. Кескіндемеші. Жұмыстары қазақ ауылының қазіргі дәстүрлік тұрмысы мен өміріне арналған.<br /> <br /> == Шығармалары==<br /> <br /> * «Қаратауға жол»<br /> * «Қазақи аула»<br /> * «Менің Ақтоғай ауылым»<br /> * «Жаңатас таулары» пейзаждарының және т.б. авторы.<br /> Туындылары [[Қастеев|Ә. Қастеев]] атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, ҚР Мәдениет министрлігінің Орталық көрме залында, РФ Көркемсурет қорында, [[Германия]], [[Франция]], [[Венгрия]], [[Түркия]], [[Корея]], [[Ресей]], [[Қазақстан]] және т.б. мемлекеттердің жеке топтамаларында сақталуда. Сенеж, Гурзуф, Дзинтари, халықаралық шығармашылық базалардың жұмысына, [[Мозамбик]] (1991), [[Сеул]] (1993), [[Каир]] (2001) халықаралық көрмелеріне белсенді қатысқан.<br /> <br /> == Қоғамдық жұмысы ==<br /> <br /> * [[КСРО]] (1978 жылдан), ҚР Суретшілер одағының мүшесі.<br /> * [[ЮНЕСКО]] жанындағы Халықаралық көркем сыншылар ассоциациясының мүшесі.<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> <br /> * Мәдениет қайраткері.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> * Оның қазақ ауылының өміріне арнап салынған бір топ суреттер топтамасы &quot;Тарлан&quot; сыйлығын иеленді&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 [[Арнайы:Кітап қайнарлары/9965260958|ISBN 9965-26-095-8]]&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан кескіндемешілері]]<br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері]]<br /> [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]<br /> [[Санат:КСРО кескіндемешілері]]<br /> [[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Тәуелсіз &quot;Тарлан&quot; сыйлығының иегерлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BD 2023-08-29T09:45:16Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Қостанай меценаттар клубы сыйлығының иегерлері» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat</p> <hr /> <div>{{Суретші<br /> |есімі = Николай Васильевич Торшин<br /> |шынайы есімі = <br /> |суреті = <br /> |сурет ені = <br /> |сурет атауы = <br /> |туған кездегі есімі = <br /> |туған күні = 14.05.1937<br /> |туған жері = {{туғанжері|Алтынсарин ауданы|Алтынсарин ауданында}}<br /> |қайтыс болған күні = <br /> |қайтыс болған жері = <br /> |шыққан жері = <br /> |азаматтығы = {{KAZ}}<br /> |жанры = суретші<br /> |мектебі = <br /> |өнер ағымы = <br /> |атақты қолөнерлері = <br /> |марапаттаушылары = <br /> |ықпалын тигізу = <br /> |ықпалы әсер етті = <br /> |марапаттары = {{Астана медалі}}<br /> |сайты = <br /> |Commons =<br /> }}<br /> '''Николай Васильевич Торшин''' (14.05.1937, [[Қостанай облысы]] [[Урицк ауданы]] (қазіргі [[Алтынсарин ауданы]]) [[Қарғалы]] ауылында туған) - суретші. [[Орыс]].<br /> <br /> == Еңбек жолы ==<br /> * Н.В. Гоголь атындағы [[Алматы көркемсурет училищесі]]нің кескіндеме факультетін бітірген (1966), суретші, сызу және бейнелеу пәндерінің оқытушысы.<br /> * 1966 жылдан бері - [[Қазақ көркемөнер қоры]] [[Қостанай]] көркемөнер-өндірістік шеберханасының (қазіргі ҚР Суретшілер одағы Қостанай облыстық ұйымының шығармашылық студиясы) суретші-кескіндемешісі.<br /> * 1994 жылдан бері - ҚР Суретшілер одағы Қостанай облыстық ұйымының шығармашылық студиясының директоры.<br /> <br /> == Шығармашылығы ==<br /> * Жеке көрмелері болған (1977, 1987, 1997).<br /> * Барлық облыстық және республикалық көрмелерге (1966-2004), үш Бүкілодақтық көрмеге ([[Мәскеу]]: 1988,1989), [[Ресей]] көрмелеріне ([[Челябі]], [[Троицк]], 2002) қатысқан.<br /> <br /> == Қоғамдық жұмысы ==<br /> * ҚР Суретшілер одағының мүшесі (1990).<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> * «Астана» медалімен марапатталған (1998).<br /> * Қостанай меценаттар клубы сыйлығының лауреаты (2004).<br /> * Астана қаласындағы Президент резиденциясына арналған көркем-өнер жұмыстары конкурсының жеңімпазы (1998).<br /> <br /> == Отбасы ==<br /> * Әкесі - Торшин Василий Иванович, марқұм, ҰОС қатысқан. Анасы - Бугаевская Антонина Ивановна, марқұм, хат тасушы болып жұмыс істеген.<br /> * Үйленген. Жұбайы - Дербуш Валентина Иосифовна, зейнеткер, педагог.<br /> * Ұлдары - Сергей (1964 жылы туған), Игорь (1972 жылы туған).&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан суретшілері]]<br /> [[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]<br /> [[Санат:Қостанай меценаттар клубы сыйлығының иегерлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%D0%95%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2023-05-19T09:16:46Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: −Санат:Тұлғалар; + 7 санат (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Көшелек Еламанұлы''' - (1874, [[Шыңғырлау ауданы]], Аша а. — 1951, сонда) — суырып салма ақын, жыршы. Көптеген өлеңдері ауыздан-ауызға тараумен сақталған. <br /> <br /> Жас кезінде Қобда, Елек, Шыңғырлау өңіріне белгілі ақын Жолмағамбет Сағынтайұлының қасына еріп, ән-күй, жыр, дастан үйренеді. Орал, Ақтөбе, Атырау, Орынбор аймақтарын аралап, жыр айтады. 1904-05 ж. Орынбор қаласында өткен суырыпсалма ақындармен айтыста жазылып алынған өлең жолдары күні бүгінге дейін сондағы мұражайда сақтаулы. Көшелектің [[Ұлы Отан соғысы]] кезіңде шығарған өлендері Орал облысы газетінде жарияланған.&lt;ref&gt;Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Bio-stub}}<br /> <br /> [[Санат:1874 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Шыңғырлау ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:1951 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Шыңғырлау ауданында қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақ ақындары]]<br /> [[Санат:Қазақстан жыршылары]]<br /> [[Санат:Айтыс ақындары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2023-05-19T09:13:44Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қазақбай''' ([[1850]], [[Батыс Қазақстан облысы]] – өлген жылы белгісіз) - жыршы, [[айтыс]] ақыны. <br /> <br /> [[Ресей]] зерттеуші-ғалымы В. Карлсон 1906 жылы 23 наурызда [[Орал уезі]], [[Жиренқопа|Жиренқопа болысынан]] Қазақбай мен [[Көшелек Еламанұлы|Көшелек]] ақындарды [[Орынбор]] архив комиссиясына алдыртып, олардың орындауында күйлер, батырлар жырын тыңдаған. Осы жолы &quot;Көрұғлы&quot;, &quot;Қобыланды&quot;, &quot;Төрехан&quot;, &quot;Алпамыс&quot;, &quot;Құбығұл&quot;, &quot;[[Қыз Жібек]]&quot;, &quot;Бекет&quot;, &quot;Ербақы&quot;, &quot;Бозжігіт&quot;, т.б. жырларды орындаған. Бізге ақынның Н.Байғанинмен сөз сайысының қысқаша нұсқасы ғана жеткен. Айтыста Қазақбай [[кете]] руынан шыққан байлар мен игі жақсыларды, ал Нұрпейіс шектінің батыр-билерін, өнерпаздарын мадақтаған. &quot;Қобыланды&quot; жырын қарақалпақтар арасына Қазақбай таратқан. <br /> <br /> Ақын туралы Е.Ысмайылов, О.Нұрмағанбетова, Қ.Сыдықов еңбектер жазған.&lt;ref&gt;[[Қазақ әдебиеті]]. Энциклопедиялық анықтамалық. – [[Алматы]]: «Аруна Ltd.» ЖШС, [[2010]]. ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub:Қазақ әдебиеті}}<br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:1850 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Қазақ жыраулары]]<br /> [[Санат:Қазақ ақындары]]<br /> [[Санат:Айтыс ақындары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2023-05-18T03:43:39Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «14 қазанда қайтыс болғандар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>[[Сурет:Жайылмадағы монумент.jpeg|thumb|right|200px|Жайылмадағы монумент]]<br /> '''Берген Исаханов''' (10.12. [[1922]], [[Жамбыл облысы]], [[Сарысу ауданы]], [[Жайылма (Жамбыл облысы)|Жайылма]] ауылы (құжат бойынша [[Ордабасы ауданы]]) – 14.10. [[1970]], Ордабасы ауданы) – соғыс және еңбек ардагері. [[Кеңес Одағының Батыры]] (30.10.1943).<br /> <br /> 1942 жылы майданға аттанып, Қызыл тулы 69-Севск атқыштар дивизиясының құрамында ұрысқа қатысты. Бөлімше командирі, сержант И. [[Днепр]]ден өту кезіндегі ұрыста асқан ерлік, батырлық көрсетті. 1944 жылы кіші лейтенанттар курсын бітірді. Соғыстан кейін [[Ордабасы]] ауданында жауапты қызметтер атқарған. [[Ленин]] орденімен, медальдармен марапатталған. Балалық шағы өткен Ордабасы ауданындағы қазіргі Берген Исаханов ауылында ескерткіш орнатылған.&lt;ref&gt;Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы&lt;/ref&gt; <br /> Туған жері Сарысу ауданы Жайылма ауылында Ұлы Отан соғысы құрбандарына қойылған монументтің қасбетінде Берген Исахановтың есімі қашалып жазылған.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> [[Санат:1922 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Сарысу ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:1970 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]<br /> [[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]<br /> [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]<br /> [[Санат:10 желтоқсанда туғандар]]<br /> [[Санат:14 қазанда қайтыс болғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2023-01-31T03:47:41Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Үнді жорығы''' – [[Үндістан]]ды отарлау жоспары. 1791 жылы [[Франция]] Үндістанды бірігіп жаулап алу мақсатымен [[Екатерина II|Екатерина II-мен]] келіссөз жүргізеді. <br /> <br /> Аяқсыз қалған бұл келіссөз Екатерина қайтыс болғаннан кейін қайта жанданды. Жаңа патша [[Павел І]] [[Бонапарт, Наполеон|Н.Бонапартпен]] келісе отырып, жорықтың нақты жоспарын жасайды. Ол бойынша екі мемлекет 35 мыңнан 70 мың әскер шығарып, француз әскері Каспий теңізі арқылы [[Қызылсу]] шығанағына түсетін болды да, орыс армиясы [[Астрахан]], [[Гурьев]] ([[Атырау]]) арқылы [[Үстірт]], [[Хиуа]] жолымен жолындағы елдерге қарулы күшін көрсете отырып, [[Моғол империясы]]н қалпына келтіреміз деген желеумен Үндістанға аттануға тиіс болды. Сөйтіп, 1801 жылы 1 наурызда [[Дон]] әскерінің атаманы генерал Орловтың басшылығымен 40 казак полкі – 22507 адам 24 зеңбірекпен [[Еділ]]ден өтті. Астраханда оларға 500 адамдық қалмақ полкі мен жаяу әскер полкі қосылуға тиіс болды. Орыс армиясының қолбасшысы болып, кейіннен 1812 жылғы Отан соғысының батыры М.И. Платов тағайындалды. Әскер Гурьев қалашығына жақындаған кезде патша Павел І-нің қайтыс болғаны жайлы хабар келді. Жаңадан таққа отырған [[Александр І|Александр І-нің]] бұйрығымен әскер кері қайтарылып, қазақ даласының батысы үлкен ойраннан аман қалды.&lt;ref&gt;«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BF_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC 2023-01-31T03:47:02Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>[[Сурет:Levitsky Igelstrom.jpg|thumb|right|О. А. Игельстромның портреті (Д. Г. Левицкий)]]<br /> '''Осип Андреевич Игельстром''', ''Отто барон'' (1737 – 1812) – патшалық Ресейдің қазақ халқын отарлау әкімшілігінің өкілі, генерал-губернатор.<br /> <br /> Генерал-поручик, барон, кейін жаяу әскер генералы болған. 1784 – 92 жылдары Сібір және Уфа губерниясының генерал-губернаторы, 1796 – 98 жылдары [[Орынбор]] әскери губернаторы болған. 1-орыс-түрік соғысына, [[Швеция]]мен соғысқа қатысқан. 1792, 1793 жылары Ресей губернияларында бірқатар әкімшілік басқару қызметтерін атқарған. Кейін Ресейдің [[Польша]]да орналасқан әскерлеріне басшылыққа тағайындалған. Негізгі қызметі Орынбор өлкесін және [[Кіші жүз]] қазақтарын басқаруды реформалау ісімен тығыз байланысты болған. Игельстром – [[Сырым Датұлы|Сырым Датов]] бастаған [[Сырым Датұлы көтерілісі|ұлт-азаттық қозғалысты]] басып жаншушылардың бірі. Оның қазақ өлкесін басқаруының алғашқы кезеңінен-ақ Кіші жүз билеушісі [[Нұралы хан]]мен арадағы қатынасы шиеленіскен болатын. Ол Нұралы ханның халық алдында беделін түсіруге тырысып бақты, [[Екатерина II]]-нің қолдауына арқа сүйеп, Кіші жүздегі хан тұқымымен күрес жүргізді. Кейін Нұралы ханның билік басынан кетуіне де, Уфаға жер аударылуына да Игельстром себепші болған. Казак әскерлерін [[Айшуақ хан]]ға қарсы пайдаланған. Кіші жүзде Ресейдің отаршыл саясатын жүзеге асыру, хандық билікті жою мақсатында жүргізген Игельстром реформасы сәтсіз аяқталды. 19 ғасырдың басынан Игельстром саяси аренадан кетті &lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Тағы қараңыз==<br /> *[[Игельстром реформасы]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9B%D0%B0%D2%93%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2022-11-08T03:45:49Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */</p> <hr /> <div>[[Сурет:E7870-Dordoy-laghman.jpg|right|thumb| alt=A.|200 px|Лағман Бишкекте]]<br /> <br /> '''Лағман''', кеспе көже ({{lang-zh4|拉麵|拉面|lāmiàn|ламя́нь}}) - [[Ұн]]нан [[қамыр]] илеп, оларды май жаға отырып созып, кеспе дайындайды. Кеспені суда қайнатып, суық сумен жуып, өсімдік майымен майлайды. Етті турап, пияз салынған майға қуырып пісіреді де, дәмдеуіштер қосып қайнатады. Қайнаған суда кеспені жылытып үстіне дайын ет салып беріледі. <br /> Өзбек, тәжік және дүнген лағмандарының түрлері бар. <br /> Лағман ет-[[көкөніс]] бөлігінен — [[ваджи]] (кайла) және кеспеден тұрады. Соңғысы лағманның ерекше белгісі болып табылады. Дүнген лағманында (нағыз лағман деп аталатын) кесілмеген және жайылмаған, тек созылған кеспе қолданылады. Лағманда макарондарды, [[вермишель]]ді және басқа өндірістік өнімдерді қолдану тағамды сырттай ұқсатады, бірақ сипатын мүлдем өзгертеді. Ваджаны жəне кеспесін жеке даярлап, содан соң біріктіреді. Лағманды тәрелкеге емес, шұңғыл кеселерге құйып береді, оның қабаттарын кезекпен орналастырады: кеспе, ваджи, үстінен қатық құйып, аскөк және кинза себеді. Лағманға қажетті өнімдер құрамы. [[Кеспе]] үшін: 0,5 кг ұн, 1 [[жұмыртқа]], 150 мл [[су]], 1/2 шай қасық [[тұз]]. Ваджи үшін: 0,5 кг қой еті, 200 г [[өсімдік майы]], 2 [[картоп]] (ірі), 2 сəбіз, 1 тұрып, 1 [[қызылша]], 1 тәтті бұрыш, 100 г [[қырыққабат]], 4 пияз, 4 [[қызанақ]], 1 бас сарымсақ, 1 [[стақан]] кинза көгі, жарты шай қасықтан қара және қызыл бұрыш.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ асханасы]]<br /> [[Санат:Дұнған асханасы]]<br /> [[Санат:Қырғыз асханасы]]<br /> [[Санат:Қытай асханасы]]<br /> [[Санат:Ұйғыр асханасы]]<br /> [[Санат:Шығыс асханасы]]<br /> [[Санат:Өзбек асханасы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%B9 2022-11-08T03:27:07Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Тағамдар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>1.'''Ежегей''' көбінесе кой сүтіне езілген құрт қосқан қойыртпақ. Ол адамды тез толтырады, оңалтады.&lt;br /&gt;<br /> 2.Ежегей — [[қой]] сүтінен дайындалған тағам. Қой сүтіне езілген құрт қосқан қойыртпақ. 2,5 л [[қатық]] немесе [[айран]], 1 л сүт, 50 г май және 1 шай қасық түз қажет. Сүтті қайнатып, үстіне [[айран]]ды немесе қатықты құяды да 1—2 мин қайнатады. Содан соң қоспадағы ірімшікті сүзіп алып, үстіне тұз және май салып араластырады.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{stub}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ асханасы]]<br /> [[Санат:Тағамдар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2022-09-12T08:32:13Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: ±Санат:Өнер→Санат:Жаңаарқа ауданы сәулеті; ±Санат:Мәдениет→Санат:Қазақстан кесенелері (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Қайып ата''' - [[Ұлытау облысы]] [[Жаңаарқа ауданы]] [[Атасу (өзен)|Атасу өзені]]нің [[Сарысу (өзен)|Сарысуға]] құяр жерінен батысқа 60 км қашықтықта орналасқан мазар. <br /> <br /> Күйдірілген қызыл кірпіштен салынған. Қазір жартылый бұзылған. Мазардың жанынан жер суландыру үшін пайдаланған ескі арықтардың орны табылған. Ел аузындағы аңыз бойынша жергілікті адамдар бұл арықтың салынуын, Қайып ата есімімен байланыстырады&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub:Қазақ мәдениеті}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Жаңаарқа ауданы сәулеті]]<br /> [[Санат:Қазақстан кесенелері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%81_%D3%98%D1%82%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2022-07-15T04:25:30Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Дереккөздер */</p> <hr /> <div>'''Амандос Әтибекұлы Ақанаев''' (19.11.1948, [[Алматы облысы]] [[Талғар ауданы]] [[Белбұлақ]] ауылында туған) — кескіндемеші. Қазақ.<br /> <br /> <br /> Әкесі - Ақанай Әтибек, марқұм, шопан болған. Анасы - Ақанаева Бибіхан (1912 жылы туған ), халықтық өнердің ісмер-шебері.<br /> <br /> Н.В.Гоголь атындағы [[Алматы көркемсурет училищесі]]нің [[кескіндеме]] факультетін бітірген (1968), суретші.<br /> ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі (2006 жылдан). «Дәстүрлік емес» стильдің және ол бірінші рет станок шығармаларға ендірген рельефтік кескіндеме технологиясының негізін қалаушы.<br /> <br /> Кескіндемедегі жаңа бағыттың - рельефтік стильдің және «Ақанаев династиясы» мектебінің негізін салушы. Ол металл, тоқыма, ағаш және басқа материалдардан алынатын мүсіндік элементтерді кескіндеме тініне табиғи қабыстыра енгізеді.<br /> <br /> А. Ақанаевтың ұсыныстары негізінде ҚР Көркемөнер академиясының бағдарламаларында жоғары мүдделі жобалар қатары жүзеге асырылуда, атап айтқанда «Қазақстан номадтарының қорғандық кешендері мен тастан қашаған өнімдері» жобасы.<br /> <br /> Бейнелеу өнерінің түрлері - дизайн, монументалдық өнердің сәулеті, кескіндеме, мүсін.<br /> Жұмыстары әлемнің және ТМД ең ірі мұражайларының коллекцияларында: Мемлекеттік Третьяков галереясында, Шығыс мұражайында (Мәскеу қаласы), Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында (Алматы қаласы), Президенттің мәдениет орталығында (Астана қаласы); Астана, Павлодар, Көкшетау қалалары мұражайларының, Виллафамес Қазіргі өнер мұражайының (Испания), Балтимор өнер мұражайының (АҚШ) коллекцияларында; сондай-ақ АҚШ, [[Германия]], [[Ресей]], [[Англия]], [[Франция]], [[Бельгия]], [[Италия]], [[Швеция]],[[Швейцария]], Лихтенштей, [[Дания]], Үндістан, Пәкстан, [[Египет]]тіңжеке коллекцияларында сақталуда.<br /> <br /> Шығармалары отандық, шетелдік және халықаралық көрмелерде экспонатталады (1968 жылдан).<br /> <br /> 1968 жылдан - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінде кескіндеме мен композицияның, кескіндеме мен графика технологиясының оқытушысы. КСРО (1978), ҚР Суретшілер одағы басқармасының; ҚР Көркемөнер академиясының бас сарапшысы (2006 жылдан); ЮНЕСКО жанындағы Сыншылар мен өнертанушылардың халықаралық қауымдастығының (АІСА, 1986) мүшесі.<br /> <br /> ҚР Әдебиет және өнер саласындағы мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2010). КСРО Суретшілер одағының көптеген грамоталарымен, сыйлықтарымен (1978-1987), ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамоталарымен (1981) марапатталған. КСРО Көркемөнер академиясының стипендиаты. World Master (2010). Алматы облысы Талғар ауданының Құрметті азаматы (2010). Қазақстанның Еңбек сіңірген кайраткері (2001).<br /> <br /> Үйленген. Жұбайы - [[Лаура Сәйкенқызы Оразбекова]] (1949 жылы туған), суретші. Қызы - Ақанаева Ботагөз (1971 жылы туған); ұлдары - Ақанаев Руслан (1968 жылы туған), Ақанаев Ескендір (1974-2009). Немерелері - Аспарух (1987 жылытуған), [[Мұхит Ғазизұлы Мырзалиев-Ақанаев|Мұхит]] (1989 жылы туған), Рада (2000 жылы туған), Александра (2001 жылы туған), Глеб (2002 жылы туған).&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:19 қарашада туғандар]]<br /> [[Санат:1948 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Талғар ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан кескіндемешілері]]<br /> [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]<br /> [[Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері]]<br /> [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі тұлғалары]]<br /> [[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]<br /> [[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері]]<br /> [[Санат:Талғар қаласының құрметті азаматтары]]<br /> [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2022-06-13T06:28:25Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>{{Infobox Biography <br /> |subject_name = Мағауия Абайұлы<br /> | image_name = magauia.jpg<br /> | image_size = 250px<br /> | image_caption =[[Мағауия Абайұлы]] <br /> | date_of_birth = 1870 жылы<br /> | place_of_birth = <br /> | date_of_death = 1904 жылы<br /> | place_of_death = <br /> | occupation = [[ақын]]<br /> | spouse = <br /> }}<br /> '''Мағауия Абайұлы Құнанбаев''' ([[1870 жыл|1870]]-[[1904 жыл|1904]]) – [[ақын]].<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Мағауия Абайұлы [[Абай Құнанбайұлы|Абай]]дың бәйбішесі Ділдәдан туған кенже баласы. Жасында молдадан оқытқаннан кейін, [[Семей]]дегі Городское училищесінде орысша мектепке оқуға түсіреді, бірақ Мағауия екі-үш жыл оқығаннан кейін науқасқа шалдығып, ауылға қайтады. Осыдан кейін де әкесінің қасында жүріп, өздігінен ізденіп білімін толықтыра береді. Әкесінің ақындық қасиетін қадірлеп, өзі де ақындыққа беріледі. Мағауия әдебиет тарихында Абайлық дәстүрді бойына мол сіңірген ақын болып қалыптасты, нәзік лирикалық өлеңдер шығару, сюжетті [[поэма]]лар жазуды әкесі [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] ақынның өнегесінен алды.<br /> === Өмірінің соңы ===<br /> Небәрі 34 жыл жасаған Мағауия шағын ғұмырында қазақ әдебиетіне мұра боларлық тамаша туындылар тастап кетті. [[1904 жыл|1904]] жылы 14 мамырда қайтыс болған Мағауия Ақшоқы мекеніндегі Құнанбай бейітіне жерленді.<br /> <br /> == Шығармашылығы==<br /> Абайдың ақылының арқасында бірнеше поэма жазады. Ол жазғандары:<br /> * «Еңлік-Кебек», <br /> * «Абылай», <br /> * «Медғат-Қасым». <br /> Өз махаббаты үшін күресіп, құрбан болған Еңлік пен Кебекті келер заман жастарына үлгі етіп жырлайды.<br /> * «[[Еңлік-Кебек]]», «[[Абылай]]» поэмалары қолжазба күйінде қалып, оқушыларға таралмаған. <br /> * «[[Медғат-Қасым (поэма)|Медғат-Қасым]]» поэмасының тақырыбы [[қазақ]]тан жырақ, алыс елдерден, яғни [[Африка]] өмірінен алынған. Сол елді мекендеген адам қауымын реалистік шындық тұрғысынан көрсетеді.<br /> Осылайша поэзияның үлкен үлгісін шебер танытқан Мағауия осындай романтикалық поэманы қазақ әдебиетіне кіргізді. Сол кездегі өнерлі жастар осы поэманы жаттап алып, әнге қосты. Осыдан кейін де қазақ өмірінен алып, тағы бір поэма жазды. <br /> Ол «Еңлік-Кебек» жайындағы коспа поэма болды. Бұл поэмада Кеңгірбай бидің бейнесін шебер керсете білген. Еңлік-Кебектің өліміне себепкер биді кіналайды. Осылайша, образдарды бейнелеуде, өткеннің қараңғылығын сынауда адамгершілікті ең үлкен максат етіп қойған Мағауияның поэмасы өз уақытындағы бағалы еңбек болды.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:1870 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:1904 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақ ақындары]]<br /> [[Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар]]<br /> [[Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары]]<br /> <br /> {{Bio-stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2022-06-13T06:28:25Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>{{Infobox Biography <br /> |subject_name = Мағауия Абайұлы<br /> | image_name = magauia.jpg<br /> | image_size = 250px<br /> | image_caption =[[Мағауия Абайұлы]] <br /> | date_of_birth = 1870 жылы<br /> | place_of_birth = <br /> | date_of_death = 1904 жылы<br /> | place_of_death = <br /> | occupation = [[ақын]]<br /> | spouse = <br /> }}<br /> '''Мағауия Абайұлы Құнанбаев''' ([[1870 жыл|1870]]-[[1904 жыл|1904]]) – [[ақын]].<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Мағауия Абайұлы [[Абай Құнанбайұлы|Абай]]дың бәйбішесі Ділдәдан туған кенже баласы. Жасында молдадан оқытқаннан кейін, [[Семей]]дегі Городское училищесінде орысша мектепке оқуға түсіреді, бірақ Мағауия екі-үш жыл оқығаннан кейін науқасқа шалдығып, ауылға қайтады. Осыдан кейін де әкесінің қасында жүріп, өздігінен ізденіп білімін толықтыра береді. Әкесінің ақындық қасиетін қадірлеп, өзі де ақындыққа беріледі. Мағауия әдебиет тарихында Абайлық дәстүрді бойына мол сіңірген ақын болып қалыптасты, нәзік лирикалық өлеңдер шығару, сюжетті [[поэма]]лар жазуды әкесі [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] ақынның өнегесінен алды.<br /> === Өмірінің соңы ===<br /> Небәрі 34 жыл жасаған Мағауия шағын ғұмырында қазақ әдебиетіне мұра боларлық тамаша туындылар тастап кетті. [[1904 жыл|1904]] жылы 14 мамырда қайтыс болған Мағауия Ақшоқы мекеніндегі Құнанбай бейітіне жерленді.<br /> <br /> == Шығармашылығы==<br /> Абайдың ақылының арқасында бірнеше поэма жазады. Ол жазғандары:<br /> * «Еңлік-Кебек», <br /> * «Абылай», <br /> * «Медғат-Қасым». <br /> Өз махаббаты үшін күресіп, құрбан болған Еңлік пен Кебекті келер заман жастарына үлгі етіп жырлайды.<br /> * «[[Еңлік-Кебек]]», «[[Абылай]]» поэмалары қолжазба күйінде қалып, оқушыларға таралмаған. <br /> * «[[Медғат-Қасым (поэма)|Медғат-Қасым]]» поэмасының тақырыбы [[қазақ]]тан жырақ, алыс елдерден, яғни [[Африка]] өмірінен алынған. Сол елді мекендеген адам қауымын реалистік шындық тұрғысынан көрсетеді.<br /> Осылайша поэзияның үлкен үлгісін шебер танытқан Мағауия осындай романтикалық поэманы қазақ әдебиетіне кіргізді. Сол кездегі өнерлі жастар осы поэманы жаттап алып, әнге қосты. Осыдан кейін де қазақ өмірінен алып, тағы бір поэма жазды. <br /> Ол «Еңлік-Кебек» жайындағы коспа поэма болды. Бұл поэмада Кеңгірбай бидің бейнесін шебер керсете білген. Еңлік-Кебектің өліміне себепкер биді кіналайды. Осылайша, образдарды бейнелеуде, өткеннің қараңғылығын сынауда адамгершілікті ең үлкен максат етіп қойған Мағауияның поэмасы өз уақытындағы бағалы еңбек болды.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:1870 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:1904 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақ ақындары]]<br /> [[Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар]]<br /> [[Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары]]<br /> <br /> {{Bio-stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2022-06-13T06:28:25Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Ақынжанов Мұсатай''' ([[1905 жыл]]ғы [[9 мамыр]]да бұрынғы [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Абай ауданы (Шығыс Қазақстан облысы)|Абай ауданы]]ның [[Қарауыл ауылы]] – [[1986]]) - тарих ғылымдарының докторы.<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> * 1925 жылы [[М.О. Әуезов атындағы педагогикалық колледжі|Семейдің педтехникумын]] бітірген.<br /> * 1929 жылы [[Орынбор]] қаласындағы Халық ағарту педагогикалық институтын бітірген.&lt;ref&gt;«Қазақстан жазушылары: XX ғасыр». Анықтамалық. – Алматы: «Ана тілі» баспасы ЖШС. 2004 – 392 бет.&lt;/ref&gt;<br /> * 1925 – 1941 жж. округтік, облыстық газет-журналдарды басқарған.<br /> * [[Қаз КСР|республикалық]] баспасөздерде арнаулы тілші болған.<br /> * облыстық, уездік, өлкелік комсомол комитетінің хатшысы.<br /> * [[Семей]] және [[Алматы]] қалаларында ҚКП аудандық партия комитетінің хатшысы, <br /> * Қазақстан КП Орталық Комитетінің жанындағы Маркс-Энгельс-Ленин (ИМЭЛ) институты Қазақ филиалының директоры қызметін атқарған.<br /> * [[Ұлы Отан соғысы]]на қатысқан.<br /> <br /> == Ғылыми еңбектері ==<br /> * Одан кейін ҚазМУ-де ғылыми-педагогикалық жұмыспен шұғылданды. [[Қазақтар (этногенез)|«Қазақ халқының шығу тегі»]] тақырыбына докторлық диссертация қорғаған. Тарихи және тарихи-әдеби тақырыптарға бірнеше монографиялары, кітапшалары жарық көрді. <br /> ** [[Исатай-Махамбет көтерілісі|«Исатай мен Махамбет»]]<br /> ** [[Сырым Датұлы|«Сырым Датов»]]<br /> ** «Бағытай – Бағила»<br /> ** [[Фрунзе Михаил Васильевич|«Фрунзе»]]<br /> ** «Жеңіс қамы»<br /> ** «Шопан қыз»<br /> ** «Алтын сақа»<br /> ** «Алтын алқап сырлары»<br /> ** «[[Ыбырай Алтынсарин]]», т.б. драмалық шығармалары бар.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Шығармалары==<br /> * Жастарға үлгі-өнеге. Мақалалар. Семейдің газет-журнал баспасы, 1925;<br /> * Шаруа достары. Мақала, очерктер. [[Қызылорда]] газет-журнал баспасы, 1926;<br /> * Садыр мен Садық. Әңгімелер. [[Семей]] газет-журнал баспасы, 1931;<br /> * [[Қазақ]] ағартушыларының саяси-[[қоғам]]дық көзқарастарының қалыптасуы. А., ҚМКӘБ, 1948;<br /> * [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] өмірі мен творчествосы. Очерк. А., ҚМКӘБ, 1955;<br /> * [[Қазақтар (этногенез)|Қазақ халқының шығуы және қалыптасуы]]. Зерттеу. А., «Ғылым», 1971;<br /> * Нұрсәуле – Шолпан. Пьесалар. А., «[[Жазушы]]», 1971.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:9 мамырда туғандар]]<br /> [[Санат:1905 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар]]<br /> [[Санат:1986 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан тарихшылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан ғалымдары]]<br /> [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстан жазушылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан журналистері]]<br /> [[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A8%D0%B0%D1%83%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2022-06-13T06:01:33Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Тұлғалар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>'''Алтаев Шауқат Әбенұлы'''(5.01.1927, Қостанай облысы, Жітіқара ауданы, Исабай ауылы - 2008) — – тех. ғыл. докт. (1973), проф. (1991), Қазақстан ғылым академиясының акад. (1994). <br /> <br /> <br /> Алтаев кентастың өзіндік құнын 2 есе, күрделі қаржыны 3 – 4 есеге кемітуге мүмкіндік беретін кен қазудың жаңа бағытын кен өнеркәсібінде қолдануға жетекшілік етті.<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:1927 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88 2021-11-22T05:17:46Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */</p> <hr /> <div>'''Константин Михайлович Рауш''' (1888, Вильнюс - 1976) - [[режиссер]], актер, ҚазКСР еңбек сіңірген артисі (1940). <br /> <br /> * 1918 жылдан РКФСР, УКС театрларыңда істеген.<br /> * 1937-1960 ж. [[К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры]]нда режиссер және актер, 1937-1951 ж. көркемдік жетекшісі. <br /> Таңдаулы спектакльдері: М. Горькийдің «Соңғылары» (1937), [[Оноре де Бальзак‎|О. Бальзактың]] «Өгей шешесі» (1938), [[Толстой Лев|Л. Толстойдың]] «Тірі өлігі» (1939), [[Шекспир Уиллиам|У.Шекспирдін]] «[[Гамлет]]і» (1940), А.Островскийдін «Жазықсыз жапа шеккендері» (1941), П. О. Бомаршенің «Фигароның үйленуі» (1941), А. Грибоедовтің «Ақылдының азабы» (1944), [[Лермонтов Михаил Юрьевич|М. Лермонтовтың]] «Маскарады» (1948), А. Островскийдың «Соңғы кұрбандығы» (1949), [[Чехов Антон|А. Чеховтін]] «Шағаласы» (1956).<br /> Тандаулы рөлдері: Беркутов А. Островскийдың, («Қасқыр мен қойында»), Джон Гармон (Ч. Диккенстің «Гармон мұрасыңда»), Звонцов (М. Горькийдің «Егор Булычев және басқаларында»), Гамлет(У. Шекспирдің «Гамлетінде»), дон Базйлио (П. О. Бомаршенін «Севиль шаштаразында»), генерал Людендорф (И. Сельвинскийдің «Генерал Брусиловыңда»), Курт (Л. Хельманның «Фарелливилласында»), Соррини (М. Лермонтовтың «Испандықтарында»), Лавр Миронович (А. Островскийдің «Соңғы құрбандығында»)&lt;ref&gt;Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:1888 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Вильнюсте туғандар]]<br /> [[Санат:1976 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Ресей актерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан актерлері]]<br /> [[Санат:КСРО актерлері]]<br /> [[Санат:Ресей шахматшылары]]<br /> [[Санат:КСРО шахматшылары]]<br /> [[Санат:КСРО режиссёрлері]]<br /> [[Санат:К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры актерлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%B7%D1%88%D1%8B 2021-11-22T05:10:11Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Мәдениет тұлғалары» деген санатты аластады; «Қобызшылар» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]</p> <hr /> <div>[[Сурет:Қобызшы.jpg|thumb|300px|Табиғат аясында аспапта ойнап отырған қобызшы]]<br /> <br /> '''Қобызшы''' - қобыз аспабында ойнайтын адам.<br /> <br /> Артынан мол музыкалық мұра қалдырыл аты аңызға айналған Қобызшылар: [[Қорқыт]], [[Ықылас Дүкенұлы]].<br /> <br /> Екі ішекті қобызда орындаушылық дәстүрінің сабақтастығын үзбей, ұстаздық етіп, бүгінге жалғастырушылар: Ж.Қаламбаев пен Д.Мықтыбаев болды. Белгілі қобызшылар: Г.Баязитова, [[Балғаева Фатима Жұмағұлқызы|Ф.Балғаева]], [[Молдакәрімова Галина|Ғ.Молдакәрімова]] т.б. Қобызшылардың репертуарынан халық әндері мен күйлері және классик шығармалар орын алды.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қобызшылар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%B7%D1%88%D1%8B 2021-11-22T05:10:11Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Мәдениет тұлғалары» деген санатты аластады; «Қобызшылар» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]</p> <hr /> <div>[[Сурет:Қобызшы.jpg|thumb|300px|Табиғат аясында аспапта ойнап отырған қобызшы]]<br /> <br /> '''Қобызшы''' - қобыз аспабында ойнайтын адам.<br /> <br /> Артынан мол музыкалық мұра қалдырыл аты аңызға айналған Қобызшылар: [[Қорқыт]], [[Ықылас Дүкенұлы]].<br /> <br /> Екі ішекті қобызда орындаушылық дәстүрінің сабақтастығын үзбей, ұстаздық етіп, бүгінге жалғастырушылар: Ж.Қаламбаев пен Д.Мықтыбаев болды. Белгілі қобызшылар: Г.Баязитова, [[Балғаева Фатима Жұмағұлқызы|Ф.Балғаева]], [[Молдакәрімова Галина|Ғ.Молдакәрімова]] т.б. Қобызшылардың репертуарынан халық әндері мен күйлері және классик шығармалар орын алды.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қобызшылар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BE%D0%B2 2021-07-20T11:14:46Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>[[Сурет:Берік Жүсіпов.jpg|thumb|right|200px|Берік Мырзалыұлы Жүсіпов]]<br /> '''Берік Мырзалыұлы Жүсіпов''' (07.03.[[1970 жыл]], [[Қызылорда облысы]], Арал ауданы, Ақбасты ауылында дүниеге келген) - эпик жыршы, әнші, күйші, этномузыкатанушы, фольклорист.<br /> <br /> ==Білім==<br /> * Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын (1987–1995)<br /> * Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетін (2008–2010) бітірген. <br /> ==Еңбек жолы==<br /> *Ж. Елебеков атындағы эстрада-цирк колледжінде мұғалім (1995–1996), консерваторияда оқытушы (1996–1998), аға оқытушы (1998–2000), Халық әні кафедрасының меңгерушісі (2000–2003)<br /> *«Жетісу» АҚ-да (2003–2005) <br /> *«Тайқазантехносервис» ЖШС-де (2005–2008) менеджер<br /> * «Кентавр» газетінде жауапты хатшы болған (2008). <br /> *Қызылорда облыстық мәдениет басқармасының бастығы (2008–2013)<br /> *«Қазақстан халқының рухани даму қоры» АҚ-ның вице-президенті (Астана, 2013)<br /> *ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаменті, сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру және жұршылықпен іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты (2015–2016)<br /> * «Алатау» дәстүрлі өнер театрының директоры (2017–2019) қызметтерін атқарған. <br /> *Қазір «Алматы қаласы Қоғамдық даму басқармасының «Рухани жаңғыру» жобалық кеңсесі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде» директордың орынбасары.<br /> ==Радио шығармалары==<br /> Қазақ радиосының Алтын қорында «Мирас», «Кәнекей, тілім, сөйлеші» атты 100-ге тарта авторлық бағдарламалары сақталған (2006–2008).<br /> ==Марапаттары==<br /> *Республикалық «Жігер» (Алматы, 1988)<br /> *«Шарк Тораналари» (Самарқан, 2001)<br /> * «Түрік дүниясы ұзандары» (Анкара, 2000) фестивальдерінің<br /> * Иранда (Тегеран, 2005, 2010), Пазырықта өткен (Алтай, 2004) қайчылардың халықаралық конкурстарының жеңімпазы. <br /> *«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының (2000)<br /> * халықаралық ТҮРІКСОЙ-дың «Мұрагер» сыйлығының лауреаты (2000).<br /> * ҚР Президентінің (2012) Құрмет грамоталарымен марапатталған<br /> * РФ Мәдениет министрінің (2011) Құрмет грамоталарымен марапатталған.<br /> * «Құрмет» орденінің кавалері (2019).<br /> ==Ғылыми атақтары==<br /> * Филология ғылымдарының кандидаты (1999)<br /> * өнертану мамандығы бойынша доцент (ЖАК, 2001)<br /> *Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының құрметті профессоры (2021). <br /> Дәріс-концерттермен Германия, Бельгия, Қытай, Нидерланды корольдігі, Түркия, Америка, Иран, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан мемлекеттерінде болған.<br /> ==Шығармалары==<br /> *«Мырзастағы жыр мектебі» (1991), «Жиделі Байсын күйлері» (2000) «Күретамыр», «Жырдария», «Ойтұмар» (2009), Сүлейлер» (2010), «Адырна» (2011), «Эпикалық жыршылық дәстүр: репродуктив-туындатпа, креатив-шығармашылық егіз қосарлану мәселесі» (2019) атты кітаптардың, 300-ге тарта ғылыми-танымдық мақалалардың авторы. <br /> *«Қазақтың қаһармандық эпосы «Қобыланды батыр» монографиясы (2003), «Тұрмағамбет Ізтілеуұлы шығармалары» (2007), «Базар жырау Оңдасұлы шығармалары» (2008), «Құлан Алдабергенұлы шығармалары» (2010), «Ұзақбай Қараманов шығармалары» (2018), «Жәнібек Кәрменов шығармалары» (2019) ғылыми басылымдарының құрастырушысы, жауапты шығарушысы, редакторы. «Маңғыстаудың музыкалық мұралары» (2007), «Сыр сүлейін сұрасаң» (2008), «Қайталанбас дауыстар» (қазақ, орыс тілінде, 2011), «Қазақстандағы этностардың музыкалық мұралары» (қазақ, орыс, ағылшын тілінде, 2015) музыкалық антологияларының авторы, ғылыми, танымдық, көркем қойылымды «Жырау» (2011), «Қаһарман» (2014), «Ақшатауды асқақтатқан асыл рух» (2013) фильм-портрет жобаларының жетекшісі. <br /> ==Ол жайында==<br /> *Ол жайында жихангер журналист Т. Момбекұлы «Жаратқан, жар болғайсың» (2011) атты кітап жазған. <br /> *Қызылорда облысының Жалағаш ауданындағы З. Жарқынбаев атындағы № 202-ші орта мектептен оның атынан дәрісхана ашылған (2021).<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://alashainasy.kz/omir/berk-myirzalyiulyi-juspov-49597/ Берік Мырзалыұлы Жүсіпов]<br /> <br /> [[Санат:1970 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:7 наурызда туғандар]]<br /> [[Санат:Арал ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан әншілері]]<br /> [[Санат:Қазақстан жыршылары]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері]]<br /> [[Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан фольклортанушылары]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары]]<br /> [[Санат:Фольклортану ғылымының кандидаттары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D1%80%D0%BE%D0%BA-%D0%B2%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2021-05-12T10:43:45Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Жаңа бетте: {{commonscat|Rock vocalists from the United Kingdom}} Санат:елдер бойынша рок-әншілер Санат:Ұлыбритания әншілері...</p> <hr /> <div>{{commonscat|Rock vocalists from the United Kingdom}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:елдер бойынша рок-әншілер]]<br /> [[Санат:Ұлыбритания әншілері]]<br /> [[Санат:Ұлыбритания рок-музыканттары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2021-05-06T11:24:12Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: «Киіз үй» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)</p> <hr /> <div>== Киіз үй жабдықтары==<br /> <br /> * '''Аяқбау.''' Көшер кезде уықтардың аяқ жағын буып байлайтын жіп.<br /> <br /> * '''Бақан.''' Киіз үй тіккенде, шаңырақ көтеруге, үзіктер мен түніктерді көтеріп жабуға керекті ашалы ағаш.<br /> <br /> * '''Бас арқан.''' Киіз үйді желден, дауылдан сақтау үшін, туырлықты бастыра, қазықтарға байлайтын ұзын арқан.<br /> <br /> * '''Басар.''' Қатты жел тұрғанда, киіз үйдің үстінен бастыра, қазықтарға байлайтын ұзын арқан. <br /> <br /> * '''Басқұр.''' Керегелердің бастарын тартып, үйді айналдыра байлайтын жалпақ бау.<br /> <br /> * '''Белбеу.''' Киіз үйдің туырлығын кереге бастыра тартатын ұзын арқан. <br /> <br /> * '''Белдеу.''' Туырлықты айналдыра буатын арқан.<br /> <br /> * '''Дөдеге.''' Сән үшін үзіктің шетіне айналдыра бастыратын өрнектелген киіз. <br /> <br /> * '''Жел арқан.'''Киіз үйдің жел жағына байлайтын арқан.<br /> <br /> * '''Жалбау.''' Дауылды жел болғанда, шаңырақты тартып, байлайтын бау.<br /> <br /> * '''Құр.''' Киіз үйдің керегелері менуықтарын және үзіктің ішкі жағын байлайтын ені 2-3елідей тоқып немесе есіп жасалған жалпақтау бау. <br /> <br /> * '''Тегеріш.''' Киіз үй керегесі, уығын сыртынан қысып, айналдыра ұстайтын әрі сәндік қызметін атқаратын жалпақ бау. <br /> <br /> * '''Туырлық.''' Уықтың орта тұсынан керегенің үстін жабатын киіз. <br /> <br /> * '''Түндік.''' Киіз үйдің шаңырағын жабатын киіз.<br /> <br /> * '''Уыққап.'''Көшкенде, сынбас үшін, уықтардың екі басына кигізілетін киіз.<br /> <br /> * '''Үзік.''' Уықтың үстіне жабылатын киіз.<br /> <br /> &lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;Кенжеахметұлы С. К – 30 Қазақ халқының салт – дәстүрлері. – Алматы: «Алматыкітап баспасы» ЖШС, 2010. – 312 бет, суретті. ISBN 978 – 601 – 01 – 0374 – 0&lt;/ref&gt;<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> [[Санат:Киіз үй]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82_%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 2021-02-10T14:21:32Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қостанай облысының сурет галереясы''' [[2008 жыл]]ы ашылған. <br /> <br /> Галеряның ашылуы қаланың мәдени өмірінде маңызды және көп күтерлік оқиға болып табылған. Галерея Алтынсарин 133 көшесі мекен-жайы бойынша [[Қостанай]] қаласының орталығында жайлы орналасқан, галерея алып жатқан ғимарат он тоғызыншы ғасырдың соңы жиырмасыншы ғасырдың басындағы азаматтық сәулет өнерінің көрнекті үлгісі болып табылады және Қостанай қаласының тарихи орталығын қалыптастырады.<br /> <br /> Бөлек тұрған сурет галереясын құру Қостанай қаласының көркемөнер өмірінің көпжылдық шығармашылық дамуының заңды нәтижесі болды. Елу жылдан астам жыл бұрын, «Қостанайдағы Қазкөркемөнерқорының көркемөнер-өндірістік шеберханалар» кәсіби суретшілердің алғашқы шығармашылық бірлестігін құрды, олар Алматыдан 1959 жылы келген, ақырында бұл бірлестік облыстағы көркемөнер өмірінің орталығы болды.<br /> <br /> Сол кездегі шеберханалардың негізгі қызметі - ғимараттарды, мәдениет үйлерін безендіру, көрнекті үгіт болып табылған. Өрнектер, [[сграффито]], нақыш, витраждар, сәндік және тасқа салынған мүсіндер – осы өндірістік жұмыстарды шеберхана суретшілері орындаған. Олардың әрқайсысы бір уақытта шығармашылығын көрсетті. Сонымен қатар Қостанайлық суретшілерінің республикалық көрмелеріне қатысуы оларға жалпы шығармашылық процеске белсенді түрде қатысуға және сәтті түрде өзін көрсетіп шығуға мүмкіндік берді. Суретшілер жоғары бағаларға ие болды, олардың шеберлігі нығайып, жетілдіріле берді.<br /> <br /> Ақырында 1993 жылы Қостанайда Қазақстанның Суретшілер одағының облыстық бөлімшесі құрылған, ал 2008 жылы қалада облыстық сурет галереясы ашылған.<br /> <br /> Галереяда ғимараттың екі қабатында орналасқан үлкен үш көрме залы бар. Астыңғы қабатында Қостанай қаласының белгілі суретшілерінің шығармашылық шеберханалары орналасқан: Быков Вадим, Новоселов Юрий, Шалунова Светлана. Осында шеберлердің жұмыстарын көруге және суреттер, портреттер, пейзаж және біртума композицияға тапсырыс жасауға болады. Галерея ғимаратында көркемөнер салоны бар, салонда белгілі шеберлер мен жас суретшілердің авторлық жұмыстарын алуға болады.<br /> <br /> Галереяда шеңберінде бейнелеу өнерінің суретші-шеберлерінің және жас авторларының тақырыптық және жеке көрмелері үнемі болып отырады, көрмелерде қала тұрғындары мен қонақтары көрсетілген жұмыстармен таныса алады.<br /> <br /> 2013 жылы Қостанай облысының сурет галереясы бес жылдық мерейтойын өткізді, өзінің жасына қарамастан, мұражай қызметкерлері жасаған жұмыстарының нәтижесін жиынтықтады. Сурет галереясы меңгерушісінің айтуынша, бес жыл ішінде осында 50-ден астам жеке және тақырып бойынша жиналған көрмелер өткізілген, сурет галереясы шынымен бүкіл облыстық мәдени өмірінің орталығы болды. Осында жеке және тақырыптық көрмелер ашылып отырады, атақты суретшілер мен мүсіншілердің шығармашылық кештері өткізіледі. Осыдан басқа, қостанайлық көрермендері республиканың түрлі қаларынан, жақын және алыс шетелдегі суретшілерінің суреттері көрсетілген.<br /> <br /> 2013 жылы 21 тамызда өткен мерейтолық вернисажында облыстың танымал суретшілері салған , 37 автопортрет қойылған. Олардың арасында Георгий Соков, Леонид Игошин, [[Николай Васильевич Торшин]], Вадим Быков, Сергей Луговой, Светлана Шалунова, Олег Кусков, Баян Баталова. Суреттер әр түрлі техника арқылы орындалған: акварель, қарындаш, құрғақ бояу жаққыш, өңдеме, аэрография, коллаж, гипс. Әрбір жұмыс көрерменге кенеп пен суретші арасындағы жеке, сырлы әңгімені көрсетіп тұрады.<br /> <br /> Көрменің қонағы екі рет Санкт-Петербург қаласының балауыздан жасалған мүсіндердің мұражайы болды, Қостанай тұрғындары көшпелі экспозицияда 50 астам экспонатты, Гиннес рекордтар кітабындағы кейіпкерлердің мүсіндерін, Чарли Чаплинді, танымал мультфильмдердің кейіпкерлерін, Джек Торғайды және т.б. көрді.<br /> <br /> Галерея қызметкерлері оның қорларын әрдайым толықтырады, сонымен қатар жаңа қызықты көркемөнер көрмелерді ұйымдастырып отырады, олар галерея қонақтарын көруге қуана-қуана қарсы алып, галереяның топтамасын құрайтын өнердің көптеген суреттері мен бұйымдарын келушілермен таныстыра отырып, экскурсияларды өткізеді&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://culturemap.kz/kk/object/kostanaiyskaya-oblastnaya-kartinnaya-galereya | title=Қостанай облысының сурет галереясы}}&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> Тақырыптық және жеке суретшілер - бейнелеу өнерінің шеберлері мен жас авторлардың көрмелері өткізіледі, онда қала тұрғындары мен қонақтары ұсынған жұмыстармен таныса алады.<br /> Шығармашылық салонда сыйлыққа тарту, үй мен офистің интерьерін рәсімдеу үшін авторлық жұмыстарды сатып алуға болады. Ол суреттер ұзақ жылдар бойы көңіл-күйіңізді көтереді.<br /> Жертөледе Вадим Быков, Юрий Новоселов, Светлана Шалунова сияқты суретшілердің шығармашылық суреттері орналасқан. Онда суреттерге, кісінің суреті, әсем көрініс бейнеленген суреттер, қызықты композицияларға тапсырыс беруге болады.<br /> <br /> Күн сайын сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін экскурсиялар өткізіледі. 50-20-32 телефоны арқылы көп адамдар келу үшін өтінімдер қабылданады. Сурет галериясының залдарында тұсаукесерлер, көрмелер, мәжілістер, конференциялар, сондай-ақ шығармашылық кездесулерді өткізуге болады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Қостанай облысы]]<br /> [[Санат:Қазақстан мұражайлары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9E%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2021-02-10T14:08:00Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Ольга Андреевна Киколенко'''. 1951 жылы 27 шілдеде Қостанай облысы [[Урицк ауданы]] (қазіргі [[Алтынсарин ауданы]]) [[Лихачевка]] ауылында туған. Неміс.<br /> <br /> Әкесі - Сукненов Андрей Адьянович (1928-1985), ветеринарлық дәрігер болған.<br /> Анасы - Сукненова Лидия Фридриховна, зейнеткер, сауыншы болған.<br /> <br /> Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау педагогикалық институтының неміс тілі мен әдебиеті факультетін (1974) неміс тілі мен әдебиеті пәндерінің оқытушысы мамандығы бойынша; Апматы Жоғары партия мектебін (1988) орта, жоғары оқу орындарында ғылыми [[коммунизм]] оқытушысы мамандығы бойынша; Ресей Басқару академиясын (Мәскеу) бітірген.<br /> <br /> Тарих ғылымдарының кандидаты (1994). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Неміс бірлігінің қалыптасу тарихы».<br /> «Халық есінде», «Ресей немістерінің тарихынан» монографияларының авторы (1991-1994).<br /> Орыс, неміс және қазақ (сөздікпен) тілдерін біледі.<br /> «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).<br /> 1967 жылдан - Қостанай облысы Урицк аудандық 8-жылдық Лихачев мектебінде мұғалім. 1972 жылдан - Қостанай облысы Урицк аудандық 8-жылдық Лихачев мектебінде директор. 1976 жылдан - Қостанай облыстық Урицк аудандық Лермонтов ауылдық Халық депутаттары кеңесінің төрайымы. 1980 жылдан - Қостанай облысы Урицк аудандық Лермонтов атындағы кеңшарда партком хатшысы. 1983 жылдан - Қостанай облысы Урицк аудандық халық депутаттары атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1984 жылдан - Қостанай облысы Қазақстан Компартиясы Урицк аудандық комитетінің хатшысы. 1991 жылдан - Қостанай облысы Урицк аудандық Халық депутаттары кеңесі төрағасының орынбасары. 1992 жылдан - Қостанай аудандық әкімшілігі басшысының орынбасары. 1995 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданы әкімінің орынбасары. 1997 жылдан - Қостанай облысы әлеуметтік бағдарлама мен жұмыссыздықты үйлестіру департаментінің директоры.<br /> 2008 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Заңнама және сот-құқықтық [[реформа]] комитетінің мүшесі.<br /> Урицк аудандық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1972-1992).<br /> Қазақстан әйелдері ассоциациясы Қостанай филиалының мүшесі (2000 жылдан).<br /> «Құрмет белгісі» (1980) орденімен; «Еңбек ардагері» (1990), «1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысы Жеңісіне елу жыл» (1997), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Шапағат» (2005) медальдарымен марапатталған.<br /> <br /> Тұрмыс құрған. Жұбайы - Киколенко Николай Иванович (1947). Ұлы - Киколенко Валерий Николаевич (1971), кәсіпкер; қызы - Киколенко Любовь Николаевна (1979), заңгер.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%81%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2021-02-10T14:03:11Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Роза Әзімбекқызы Әбсәметова''' - [[1949]] жылы 5 сәуірде [[Жамбыл]] қаласында туған. [[Қазақ]].<br /> <br /> <br /> Әкесі - [[Исмаилов Әзімбек Исмаилүлы]], марқұм, Социалистік Еңбек Ері, партия қызметкері болған. Анасы - Исмаилова Рашида Қадиқызы, зейнеткер, орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі болған.<br /> [[Мәскеу]] тоқыма институтының механика-технология факультетін бітірген (1971), [[инженер]]-[[технолог]].<br /> «[[Нұр Отан]]» ХДП мүшесі.<br /> 1971 жылдан - [[Қарғалы]] шұға комбинатының шебері, 1973 жылдан - цех бастығы. 1975 жылдан - [[Алматы кілем фабрикасы]] техникалық белімінің аға инженері, 1977 жылдан - инженері; 1980 жылдан - тоқыма бөлімінің бастығы; [[1984]] жылдан - фабрика бас инженерінің орынбасары, [[1985]] жылдан - бас инженері. [[1995]] жылдан бері - «[[Алматы кілем]]» [[ЖШС]] директоры.<br /> Алматы қалалық мәслихатының 2-ші және 3-ші шақырылым депутаты (1999-2007), Алматы қалалық Өнеркәсіпшілер одағынан ұсынылған.<br /> ҚР Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының мүшесі. «Аруана» клубының мүшесі (2008 жылдан).<br /> «[[Құрмет белгісі]]» (1986), «[[Құрмет]]» (2005) ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2001) марапатталған.<br /> <br /> Тұрмыс құрған. Жүбайы - Әбсәметов Сләм Құдысұлы (1947 ж. т.), ҚР ¥ҚК академиясы бастығының орынбасары.<br /> ¥лы - Санжар (1975 ж. т.), ҚР ¥ҚК офицері; қызы - Дана (1982 ж. т.), «[[Эйр Астана]]» [[АҚ]] заңгері.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Bio-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2021-02-10T13:45:51Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Жаңа бетте: Санат:Мағжан Жұмабай Санат:Қазақ әдебиеті</p> <hr /> <div>[[Санат:Мағжан Жұмабай]]<br /> [[Санат:Қазақ әдебиеті]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D0%B5%D0%BD_%D1%96%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%83_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B0%3F 2021-02-09T14:51:35Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''«Мен ішпеген у бар ма?»''' -ақын [[Оразбаев И.|И.Оразбаевтың]] Абай өмірінен жазылған 2 белімді драмасы. <br /> <br /> Алғаш рет режиссер [[Әшімов Асанәлі|А. Әшімов]] [[1987]] ж. 14 қарашада Қазақ драма театрында сахнаға шығарды. Драмаға күрескер - ақын өмірінің соңғы кезеңі арқау болған. Реж. тұрмыс-салттық және шарттылық тәсілдерді тоғыстырып ақынның қоғамдық өмірдегі белсенділігін көрсетуге кеңіл белген. Абай бейнесі нарт. Т. Аралбаев мусіндеді. Қойылымда [[Құнанбай]] (О. Кенебаев), Оразбай (Г. Сүлейменов), Әйгерім (Ж. [[Жұмагүл Өмірзаққызы Мейрамова|Мейрамова]]) бейнөлері сәтті керініс тапты. Суретші [[Есенгелді Жұмағұлұлы Тұяқов|Е.Тұяқо]]в Абай заманының әлеуметтік шындығын бүгінгі керермен көзқарасы түрғысынан тап басып, мазмұнды бөзендірді. Драма 1987 ж. Москва қаласында керсетілді.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2021-02-09T13:39:53Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Өнертану ғылымдарының докторлары → Санат:Өнертану докторлары</p> <hr /> <div>{{Кинематограф<br /> |есімі = Талғат Досымғалиұлы Теменов<br /> |сурет = <br /> |туған күні = 23.11.1954<br /> |туған жері = [[Алматы облысы]], {{туғанжері|Еңбекшіқазақ ауданы|Еңбекшіқазақ ауданында}}<br /> |мамандығы =[[актер]], {{Кинорежиссёр|Қазақстан}}, [[профессор]]<br /> |азаматтығы = {{USSR}}&lt;br /&gt;{{KAZ}}<br /> |белсенді жылдары = [[1976]] осы уақыт <br /> |Ұжымы = <br /> |марапаттары = <br /> {{{!}} <br /> {{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{Құрмет ордені}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}<br /> {{!}}} <br /> }}<br /> '''Талғат Досымғалиұлы Теменов''' ([[23 қараша]] [[1954 жыл]]ы [[Алматы облысы]] [[Еңбекшіқазақ ауданы]] Малыбай) – театр және [[кинорежиссер]]і, кинодраматург. Өнертану [[профессор]]ы. [[Қазақстанның халық әртісі]] ([[1999]]). [[парасат ордені|Парасат]], [[құрмет ордені|Құрмет]] ордендерінің иегері. [[Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры]]ның көркемдік жетекшісі.<br /> <br /> ==Жалпы мәліметтер==<br /> [[Алматы]] мемлекеттік консерваториясының театр бөлімін ([[1976]]) және [[Мәскеу]]дегі бұрынғы [[КСРО]] Мемлекеттік кино жанындағы жоғары режессерлер мен сценарийшілер курсын ([[1986]], С.А. [[Соловьев]]тің шеберханасы бойынша) бітірген. Алғашында [[Талдықорған облысы]] [[драма]] театры труппасында ([[1976]] – [[1780]]) [[актер]] болып қызмет етті. Бұдан кейін “[[Қазақфильм]]” студиясында режиссердің көмекшісі әрі сценарийші ([[1980]] – [[1982]]), [[кинорежиссер]] ([[1986]] – [[1987]]), қоюшы кинорежиссер ([[1988]] – [[1994]]), “Мосфильм” студиясында кинорежиссер ([[1987]] – [[1988]]), [[1994]] – [[2000]] жылы [[Алматы]] мемлекеттік [[театр]] және [[кино]] институтының (қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясы) ректоры, [[2000]] жылдан “Қазақфильм” кинокомпаниясының көркемдік жетекшісі, ал [[2004]] жылдан Қазақтың мемлекеттік академиялық жастар мен балалар театрының директоры болып қызмет атқарады. Алғаш қойған “Адамдар арасындағы бөлтірік” атты толық метражды көркем фильмі (1988) [[Майн]]дағы [[Франкфурт]] қаласында өткен 15-Халықаралық кинофестивальдың Гран-при ([[Германия]], [[1989]]), [[Италия]]да “Күміс аю” жүлдесіне ([[1989]], [[Джиффони]]) және [[Португалия]]да ([[1990]]) өткен Халықаралық кинофестивалінің арнайы жүлдесіне ие болды. Оның өзі жазған сценарийі бойынша қойған көркем фильмдері қатарында “Шаңырақ” ([[1983]]), “Қайдасың сен, Чапай?” ([[1984]]), “Торо” ([[1986]]), “Адамдар арасындағы бөлтірік” ([[1988]]), “Қызғыш құс” ([[1991]]), “Махаббат бекеті” ([[1993]]), т.б. бар; пьесалар да (“Алма бағы”, “Көгілдір такси”, соңғысын С.Сматаевпен бірге) жазған. Тарихи тақырыпқа қойылған “Көшпенділер” фильміне ([[2005]]) режылы ретінде қатысқан. [[1994]] жылдан педогог қызметпен ([[1996]] жылдан [[профессор]]) айналысты. Теменов – “Қайырлы таң” ([[1979]]) және “Гүлнәз” ([[1986]]), “Ой жасын” ([[2004]]) атты повестер мен әңгімелер жинағының авторы.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Марапаттары==<br /> * [[Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы]]ның лауреты;<br /> * «[[Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі]]» құрметті атағы; <br /> * 1999 жылы «[[Қазақстанның халық әртісі]]» құрметті атақтары берілген.<br /> * 2005 жылы президент жарлығымен «[[Құрмет ордені]]» нің иегері атанды.<br /> * 2013 жылы президент жарлығымен «[[Парасат ордені]]» нің иегері атанды.<br /> * 2016 жылы &quot;ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл&quot; медалімен марапатталған.<br /> * медалдармен марапатталған.<br /> * Қазақстан Театрлар Ассоциациясның «Сахнагер – 2017» Ұлттық театр сыйлығының «Театр өнерін дамытуға қосқан орасан зор еңбегі үшін» аталымы бойынша марапатталды. (Астана 27 наурыз 2017 жыл); <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Bio-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан халық әртістері]] <br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]] <br /> [[Санат:Қазақстан театр режиссёрлері]] <br /> [[Санат:Қазақстан режиссёрлері]] <br /> [[Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:Сахнагер ұлттық театр сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры тұлғалары]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері]]<br /> [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9C%D3%99%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2021-02-09T13:39:32Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Өнертану ғылымдарының докторлары → Санат:Өнертану докторлары</p> <hr /> <div>'''Мәрия Ахметова''' ([[1921]], [[Жамбыл облысы]]) - музыкатанушы, [[өнертану]] ғылымдарының докторы, [[Шоқан Уәлиханов атындағы сыйлық]]тың лауреаты.<br /> <br /> [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын]] тарихи теориялық факультетін, мұнан соң П.И. Чайковский атындағы Мәскеу консерваториясын бітірген. <br /> <br /> Қазақстан композиторларының вокальды-хорлық шығармалары және халықтық - фольклор бойынша монографиялар авторы, ол сондай-ақ, халықтық және композиторлық стильдің өзіндік жақтарын көрсете отырып, шығармалардың эстетикалық және көркемдік мәнін ашу, кәсіби музыкалық жанрдың дәстүрлі және жаңашылдық мәселелері туралы жазды. Ахметованың қаламынан сондай-ақ, қазақ халық әндерінің көкейтесті мәселелеріне арналған ірі монографиялар дүниеге келді. <br /> <br /> Шығармалары:“Қазақтың әндері”, ”Ән және қазіргі заман”, ”Қазақтың ән мәдениетінің дәстүрі”, ”Музыканың сұлу әлемі” және т. б.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub:Қазақ мәдениеті}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:1921 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Жамбыл облысында туғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан музыкатанушылары]]<br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:Шоқан Уәлиханов атындағы сыйлықтың иегерлері]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері]]<br /> [[Санат:Мәскеу консерваториясы түлектері]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2021-02-09T13:38:59Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Өнертану ғылымдарының докторлары → Санат:Өнертану докторлары</p> <hr /> <div>'''Болат Ишанбайұлы Қарақұлов''' (27.03.[[1942 жыл|1942]], [[Алматы]] - 16.12.[[2014 жыл|2014]], Алматы) - музыкатанушы, фольклоршы. <br /> <br /> == Өмірбаяны==<br /> * [[Мәскеу консерваториясы]]сының дирижерлік-хорлық факультетін бітірген.<br /> * 1967-1969 жж. - [[Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы]]ның [[хор]]лық [[дирижер]]лік кафедрасының дәріскері.<br /> * 1970 жж. ҚР Ғылым Академиясының М.О.Әуезов атындағы өнер және мәдениет Институтында жұмыс істейді.<br /> <br /> == Ғылыми жұмыстары==<br /> Қарақұловтың ғылыми қызметі [[музыкалық фольклор]] мен [[Халық әндері|халықтық ән]] өнерінің алғашқы нұсқаларына тарихи-теориялық талдама жасаумен ерекшеленеді. Оның зерттеулік жұмысы [[Қазақ әндері|қазақтық әндік музыкалық өнер]]ін анықтап, зерттеуге бағытталған. Ол Қазақстанның әртүрлі өңіріндегі ән-әуендердің ерекшеліктерін біртіндеп құрылуы тарихи процесінің заңдылықтарын ашуға тырысады.<br /> <br /> == Шығармалары==<br /> Б.Қарақұловтың «Асыл мұра» музыкалық-этнографиялық жинағы республиканың [[музыкатану]] ғылымына қосылған елеулі үлесі болып табылады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:27 наурызда туғандар]]<br /> [[Санат:1942 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Алматыда туғандар]]<br /> [[Санат:16 желтоқсанда қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:2014 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:КСРО музыкатанушылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан музыкатанушылары]]<br /> [[Санат:XX ғасыр музыкатанушылары]]<br /> [[Санат:XXI ғасыр музыкатанушылары]]<br /> [[Санат:Мәскеу консерваториясы түлектері]]<br /> [[Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 2021-02-09T13:38:50Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Өнертану ғылымдарының докторлары → Санат:Өнертану докторлары</p> <hr /> <div>{{Кинематограф<br /> |есімі = Ахметжан Насырұлы Қадыров<br /> |сурет = <br /> |туған күні = 12.10.1935<br /> |туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}<br /> |қайтыс болған күні = <br /> |қайтыс болған жері = <br /> |мамандығы = [[театр]]танушы &lt;br /&gt; [[өнертану]] [[профессор]]ы<br /> |азаматтығы = {{USSR}}&lt;br /&gt;{{KAZ}}<br /> |белсенді жылдары = <br /> |марапаттары = <br /> {{{!}} <br /> {{!}}{{Достық ордені}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}<br /> {{!}}} <br /> {{{!}}<br /> {{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}<br /> {{!}}}<br /> }}<br /> '''Ахметжан Насырұлы Қадыров''' ([[12 қазан]] [[1935 жыл]]ы [[Алматы]]да туған) – [[театр]]танушы. [[өнертану|Өнертану ғылымдарының докторы]], [[профессор]]. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] ([[1995]]). Қ.Қожамияров атындағы мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының көркемдік жетекшісі. [[Достық ордені]]нің иегері ([[2010]]).<br /> <br /> ==Жалпы мәліметтер==<br /> [[Ташкент]] театр-көркемсурет инистутын бітірген (1962). [[Шелек ауданы]] Мәдениет үйінің көркемдік жетеқшісі, (1955 - 57) 1962 - 68 жылдары Қазақстан Мәдениет министрлігі аппаратында, 1968- 86 жылдары Қазақстан ҒА Тіл инистутының үйғыртану бөлімінде, 1986 -90 жылдары [[Қазақстан]] ғылым академиясының Ұйғыртану инистутында бөлім меңгерушісі, 1990 - 92 жылдары Қазақстан Мәдениет министрлігіндегі Ғылым жөне оқу орындары мекемелерінің үйғыртану бөлімі бастығының орынбасары қызметтерін атқарған. 1992 жылдан Қазақ ұлттық өнер академиясында оқытушы (1996 жылдан профессоры). Зерттеу еңбектері, &quot;Ұйғыр халқының тарихы мен мәдениеті бойынша материалдар&quot;, &quot;Ұйғыр әдебиетінің жанрлары&quot; және &quot;Ұйғыр кеңес әдебиеті&quot; ұжымдық жинақтарына енген. Сондай-ақ, театр мен деректі фильмдер сценарийлерін жазған.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”<br /> ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Марапаттары==<br /> *1975 жылы Еуропа Халықаралық университетінің «Алтын Қыран» Орденінің иегері (Германия); <br /> *1995 жылы президент жарлығымен «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]» құрметті атағымен марапатталды.<br /> *2005 жылы Тәуелсіз «Ильхом» сыйлығының лауреаты;<br /> *2005 жылы ҚР президенттік степендиясының иегері;<br /> *2006 жылы мемлекеттік степендия иегері;<br /> *2007 жылы Қазақстан тұңғыш президентінің мәдениет саласындағы сыйлығының лауреаты;<br /> *2010 жылы елбасының қолынан ІІ дәрежедегі «[[Достық ордені]]» мен марапатталған.<br /> *[[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]ның [[профессор]]ы.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]<br /> [[Санат:Өнертану докторлары]]<br /> [[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2021-02-07T15:23:51Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қарақалпақ әдебиеті'''. [[Қазақ]] - [[қарақалпақ]], қарақалпақ - [[қазақ тілі|қазақ тілдері]] - [[түркі тілдес халықтар]] арасында ең жақын тілдердің бірі. <br /> <br /> [[Абай]]дың сөз өнері, туындылары қазақ халқына қандай ардақты болса, «сұрасқанда түбі бір, көріскенде түрі бір» қарақалпақ халқына «Қарақалпақ классикалық әдбиетінің биік шыңы Бердақ» шығармалары сондай бағалы, әрі қадірлі, әрі таныс. Екі халықтың сөз өнерін жасаушы қайраткерлері көркем сөз өнерін жасау жолында бірімен бірі қоян-қолтық араласып жүрді. <br /> <br /> «Түркістан уәлаяты» газетінің [[1878]] жылғы N° 11, 12 сандарында Күнқожа [[Шернияз]] ақынмен дос болып, хабарласып тұрғаны, Күнқожаның қазақ ақындары [[Күдері]]мен, [[Ұлбике]]мен, [[Құлымбет]] шайырдың Әбубәкірмен, Әжінияз қожаның Торғай облысындағы кіші жүз Тама руының Меңеш атты ақын қызымен айтысқаны туралы мақалалар басылған. Бердақ өзінің көлемді «Айдос би» дастанын қазақша жазды. Қарақалпақ поэзиясының лирик ақыны Әжінияз да өлең-жырларын қазақша жазған. <br /> Қарақалпақ ақындарының қазақтың суырып салма ақындарымен өнер сайысына түсуі, Бердақ пен Әжінияз секілді қарақалпақ әдебиеті саңлақтарының шығармаларын қазақша шығаруы - қарақалпақтардың Абайды түпнұсқада оқитындығын білдірді. Абай шығармалары қарақалпақ халқы арасында алғашында кеңінен насихатталды. 1899 ж. Т. Ізтілеуов Бұқарадағы әйгілі оқу орны Мир-Арабтың Кекелташ медресесінде оқыған. Жас ақын медресе сабағынан қолы босаған кездерде қарақалпақ еліндегі қазақтар мен қарақалпақтар арасында болып, соларға шығыс әдебиеті маржандарын, қазақ жырларын, Абай шығармаларын насихаттап, ел арасына таратумен айналысқан. Ол: <br /> «Хорезм жұрты хабарлы, <br /> :Шорахан, Төрткүл, Шымбайды <br /> :Киіз үйлі қазақтың <br /> ;Есіткен жері сөзімді <br /> ;Аяқасты қылмайды...» - дейді. Шорахан, Төрткүл, Шымбай - Қарақалпақстандағы жер аттары. Төрткүл, Шымбай - елдің Нөкістен бұрынғы астанасы. <br /> <br /> Тұрмағамбет - Абай шығармаларын қарақалпақ еліне тұңғыш таныстырушы болса, Бердақ шығармаларын да Сыр бойындағы қазақтарға жыл құсындай алғаш жеткізуші. «Кел-дағы Жайхун бойын аралап, Қазақтарға жырлап бердің Бердақты...», - деген ақын 3. Дәулетбаевтың өлең тармақтары пікіріміздің дәлелі болмақ. Т. Ізтілеуовпен жиын-тойда талай бас қосқан, сырлас, сапарлас, дос болған ақын Қуаныш Баймағамбетов: «Ол Бердақ шығармаларын жаттап, қарақалпақ әнімен Садриддин Айниге жырлап берген», - дейді. Демек, Т. Ізтілеуов - Бердақ жырларын қазақтарға тұңғыш таныстырушы болса, әрі Бердақ шығармалары арқылы қарақалпақ әдебиетін С. Айни арқылы тәжік халқына, тәжік әдебиетіне бірінші жеткізуші. Абай шығармаларының қарақалпақ халқына таралуына әдебиетші ғалымдар елеулі еңбек сіңірді. Әдебиетшілер қарақалпақ әдебиеті тарихын зерттеу көзеңдерінде Абай есімін, шығармаларын атап отырды. Қарақалпақ халқының алғашқы академигі М. К. Нурмухамедов Бердақтың қарақалпақ әдебиетіндегі алатын орнын «Пушкин - орыс, Шевченко<br /> украин, [[Руставели]] - [[грузин]], [[Науаи]] - [[өзбек]], [[Абай]] - [[қазақ]], Мақтымқулы - [[түрікмен]] халықтары үшін қандай болса, Бердақ та қарақалпақ халқы үшін сондай», - деп бағалағанда, Абайдың дара ақын екенін мойындау, Бердақты тану үшін осы Ұлыақындарды тану қажеттігін нүсқағандығы. Қарақалпақ әдебиеті тарихының білікті зерттеушісі Баекеш Қалімбетов «Әжінияздың лирикасы» еңбегін жазғанда Абайдың Әжіниязбен, Әжінияздың айырым шығармаларын Абай сатираларымен салыстырып, образ жасау шеберліктерінен үндестік табады. Ғалым Әжінияздың «Ала құс» сатирасын былай талдайды:<br /> «Аспанда жүр ала-ала көрініп, <br /> :Жерге тұссе қүйрығынан сүрініп. <br /> :Балақ жүні тепкірінен түріліп, <br /> :Тарландай тітіренер біздің ала құс. Ала құстың бүркіт көбі тырнағы, Хасла жаздырылмас ұрса қармағы, Елге ауыр түссе керек салмағы, Соңындай бимаза біздің ала құс». <br /> Халқымыз көбінесе тұрақсыз, сатқын адамдарды сауысқанға теңейді. Ал сұм адамдарды - түлкіге, аңқау адамдарды түйеге теңеп тағылымды сөздерменен көпшілікті дұрыс болуға уағыздайды. Көп ұнамсыз адамдарға «хақкедей шық-шықтап» дейді. Міне, Әжінияз бұл жерде «Ала құс» арқылы өзі жасаған дәуірдегі ел билеген алаяқтарды хәккеге теңеп, көркем образды сөзбен әжуа етіп, түйреп отыр. Ал, Абай шығармаларында бұл образ былай берілген:<br /> «Болыс болдым, мінеки, <br /> :Бар малымды шығындап... <br /> :Сөйтсе-дағы елімді, <br /> :Ұстай алмадым мығымдап, <br /> :Күштілерім сөз айтса, <br /> :Бас изеймін шыбындап... <br /> :Сыртқыларға сыр бермей, <br /> :Құр күлемін жымыңдап...» <br /> Абай сол дәуірдегі болыстардың барлық сырын астарламай-ақ сол табиғи қалпында беріп отыр. Бұдан біз тақырып бір болғанымен, көркем образ бен баяндау әдісінде әрбір өлеңнің өз стилі мен өз тәсілі бар екендігін кереміз. Абай пікірін болыстың монологі арқылы берсе, Әжінияз сол дәуірдегі билерді астарлы мәнде беріп, сынға алады. Ал шайырдың дидактик. өлеңдерінен басқа әзірге табылған 195 қатардан тұратын мұхаммесі бар. Оның «Шықты жан» мұхаммесі ешқандай шайырлардың ғазелдеріне ұқсамайды. Шығарма сюжеттік мазмұнда құрылған.<br /> :«Дарбадар болып гөзибан,<br /> :бұл алаште нешше ай, <br /> :Тапмадым хуш бир хабар, <br /> :кимди сорасаң пазней, <br /> :Қалмақы хәш бир Алаш, <br /> ;мен гөзмеген мәғәр адай, <br /> ;Бұл пәлекниң гәрдишийдип <br /> :басымда бардус ак, уай, <br /> :Ах дәрийға, уақ, дәрийға, <br /> :мың саңлы әрман шықты жан» -деген қатарларда шайыр лирикалық қаһарман ретінде әрекететіп, сол дәуірдің заман аламатын, өзінің заман қысымымен көрген азабын суреттейді. Әжінияздың мұхаммесіндегі бұл жолдары Абайдың: <br /> :«Жартасқа бардым, <br /> :Күнде айғай салдым, <br /> :Онан да шықты жаңғырық, <br /> :Есітсем үнін, <br /> :Білсем деп жөнін, <br /> :Көп іздендім қаңғырып, <br /> :Баяғы жартас - бір жартас, <br /> :Қаңқ етер, түкті байқамас...» -<br /> деген шумағымен үндес. <br /> Абай да өз дәуірінде қазақ халқының мәдениетке, азаттыққа ұмтылуын арман еткен ақын. Міне, бұл жоғарыдағы жолдардан екі ақынның халық деп соққан жүрегінің дұрсілі естіледі. Әжінияз сол дәуірде қазақ халқының мәдени жақтан артта қалғанына налып:<br /> :«Бұл казақтың жок дырханы, <br /> :муфты, рәйис қазысы, <br /> :Ләхзе саат карары жоқ, <br /> :гүз, қысы, бахар, жазысы, <br /> :Өзини суупы тутар, <br /> :харамы ишип-жеп базысы, <br /> :Қазан-аяқ, табағын <br /> :аралап жүрер тазысы, <br /> :Ах, дарийға, уақдерийға, <br /> :мың саны әр маншықты жан...» - десе, [[Абай]] да өз үнін:<br /> :«[[Қалың елім, қазағым, қайран жұртым]], <br /> :Ұстарасыз аузыңа түсті мұртың. <br /> :Жақсы менен жаманды айырмадың, <br /> :Бірі қан, бірі май боп енді екі ұртың... <br /> :Бас-басына би болған өңкей қиқым, <br /> :Мінеки, бүзған жоқ па елдің сиқын?..» және де:<br /> :«Жарлы емеспін, зарлымын, <br /> :Оны да ойла толғанып, <br /> :Жұртым деуге арланып, <br /> :Өзге жұрттан ұялып...» - <br /> деп Әжіниязға үн қосады. <br /> Екі өлеңнің де халықты жоғарғы мәдениетке, Озық идеяға шақырғаны көрініп-ақ тұр. Әжінияздың «Керек» мұхаммесі мен Абайдың «Жасымда ғылым бар деп ескермедім...» өлеңі мен ғақлияларының «Екінші сөзін» салыстырсақ, екі ақынның туған халқының ғылымнан кенже қалғандығына өкінгенін, күйінгенін, надандығынан жиренгенін байқаймыз. Халықты білімге, мәдениетке жеткізбей тұрып, ел ішінен халық қамын ойлайтын жақсы азамат шығару мүмкін еместігі ақындар ойының түп қазығы. Омар шайырдың өмірі мен шығармашылығын Айымқұл Пірназаров «Омар шығармаларының суреттеу құралдары хақында» деген тарауында теңеу, адам портретін жасауда және феодалдық патриархалдық замандағы қыздардың ауыр тағдырын көрсетуде қарақалпақ қазақ ақыны Абайдың бір-біріне өте жақындығын дәлелдейді. «Алиф, дал әріптерін қыз мүшелеріне теңеп, сол арқылы өзінің ішкі сезімін беруге ұмтылушылық Молланепес, Алтынсарин, Абай, Әжінияз шығармашылығынан да табылады» - дейді. Қарақалпақ әдебиетшілерінің Абай есімін әр кез атап, ғылыми еңбектерінде сүйсіне баяндауы - Абайды қазақтыңғана емес, қарақалпақ халқына да ортақ, өлең өлкесінде шекараны білмейтін ұлы түлға екендігін дәлел.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Абай энциклопедиясы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D1%8F%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2020-12-19T15:16:49Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: Нұрлан Рахымжанов Хайролла Мұғабияұлы Ғабжалилов бетін Хайролла Мағауияұлы Ғабжалилов бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады)</p> <hr /> <div>{{Тұлға<br /> |Есімі = Ғабжалилов Хайролла<br /> |Шынайы есімі = <br /> |Сурет =<br /> |Сурет ені = <br /> |Сурет атауы = <br /> |Туған кездегі есімі = <br /> |Туған күні = 1950 <br /> |Туған жері = <br /> |Мансабы = «Алаш» тарихи зерттеулер орталығының президенті<br /> |Азаматтығы = Қазақ елі<br /> |Ұлты = Қазақ<br /> |Діні = Ислам<br /> |Қайтыс болған күні = <br /> |Қайтыс болған жері = <br /> |Әкесі = <br /> |Анасы = <br /> |Жұбайы = <br /> |Балалары = <br /> |Марапаттары = <br /> |Сайты = <br /> |Басқалары = <br /> |Commons = <br /> }}<br /> '''Хайролла Мағауияұлы Ғабжалилов''' (29.04.1950, Тахтақөпір ауданы, [[Қарақалпақстан]]) - [[суретші]], [[сәулетші]], [[Қазақстан]]ның төл ұлттық валютасы - теңгенің авторларының бірі. <br /> <br /> [[Чехословакия]]ның [[Прага]] қаласында суретші-сәулетшілер мектебін (1975), [[Самарқан]] сәулет-құрылыс институтын бітірген (1976). 1980 жылы [[Алматы]] қаласына келіп, &quot;Қазқалақұрылыс-жоба&quot; мемлекеттік жобалау институтында аға архитектор, топ жетекшісі, жобаның бас архитекторы қызметтерін атқарған. Ғабжалилов жобасы бойынша [[Жаңатас]], Алматы қалаларында бірқатар ғимараттар мен тұрғын үйлер салынды. 1992 жылы Ғабжалилов &quot;Қазақстан дизайн орталығының&quot; бас директоры болып тағайындалды. Ол жетекшілік ететін арнаулы топ Қазақстан Ұлттық банкінің тапсырмасымен ұлттық валюта - [[теңге]]нің үлгі-жобасын жасау жұмыстарын атқарып шықты. Ғабжалилов 1999 жылдан [[Алматы]] құрылыс материалдары зауытының бас директоры.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан сәулетшілері]]<br /> [[Санат:Қазақстан дизайнерлері]]<br /> [[Санат:Қазақстан тарихшылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан құрылысшылары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2020-12-04T15:48:10Z

<p>Нұрлан Рахымжанов: </p> <hr /> <div>'''Қошқарбай Сағалайұлы''' (1710 ж.ш.т. – 1758 ж.ш.ө.) – батыр. [[Жоңғар шапқыншылығы]] кезінде батыр атанған. [[Қыпшақ]] тайпасының құлан руынан шыққан. <br /> <br /> [[Омбы]] архивіндегі [[Григорий Николаевич Потанин|Г.Н. Потанин]] мен [[П.П. Семенов-Тянь-Шанский|П.П. Семенов-Тянь-Шанскийлер]] 1860 жылы жинаған мәліметтерде Қошқарбайдың жоңғарларды Омбы қаласының маңынан Обь өзеніне қарай ығыстырып тастағаны жайлы айтылады. [[Жаяу Мұса|Жаяу Мұсаның]] [[“Олжабай батыр”]] және [[О. Нұралыұлы|О. Нұралыұлының]] [[“Сабалақ – Абылай хан”]] атты дастандарында Қошқарбай тұлғасы көркем бейнеленген.<br /> <br /> ==Пайдаланған әдебиетттер==<br /> Қазақ энциклопедиясы<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов