https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD+%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 2026-04-19T15:03:43Z Қатысушы үлестері MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D0%BC 2015-02-24T07:57:38Z

<p>Маржан торехановна: Генетикалық өлшем</p> <hr /> <div>'''Генетикалық өлшем''' бүгінгі күні негізгі өлшем болып есептеледі. Бұл ұғымға [[хромосоманың]] мөлшері, саны мен пішіні, көбею және [[эмбриогенез]] мерзімі, тіпті күйттеу мінез-құлығының &quot;жүру жолы&quot;, еркін шағылысып, өсімтал ұрпақ бере алуы қамтылады. Жалпы алғанда көбеюге байланыстылардың барлығы енеді. Қазіргі түрлер атап айтқанда биологиялық [[жыныстың]] оқшаулану арқасында толық жүйеленген бірлік болып есептеледі. Жыныстық оқшаулану тетіктері өте көп. Ата тегі ортақ гүлді өсімдіктердің жақын туыстас түрлерінде тозаңдық түтікте тозаңдардың өну мерзімі ерекше болады.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D1%88%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%96 2015-02-23T16:52:56Z

<p>Маржан торехановна: Кіші қанайналым шеңбері</p> <hr /> <div>== Кіші қанайналым шеңбері ==<br /> Кіші қанайналым шеңбері - жүректің оң жақ қарыншасынан өкпе артериясы қантамырынан басталады. Ондағы вена қаны өкпе артериясы қантамыры арқылы өкпеге келеді. Өкпеде артерия қантамырларынан түзілген қылтамырлар торында газ алмасады. Қан оттекке қанығып, көмірқышқыл газынан тазартылады да, вена қаны артерия қанына айналады. Одан төрт өкпе вена қантамырлары арқылы артерия қаны жүректің сол жақ жүрекшесіне құйылады.Қан сол жақ жүрекшеден сол жақ қарыншаға өтіп, қайтадан үлкен қанайналым шеңберінің қантамырларына бағытталады.<br /> Кіші қанайналым шеңбері → жүректің оң жақ қарыншасынан басталып → өкпеге қан тартады → жүректің сол жақ жүрекшесімен аяқталады.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%AD%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96 2015-02-23T16:48:40Z

<p>Маржан торехановна: Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі</p> <hr /> <div>== Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі ==<br /> '''Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі''' (аэробты грекше &quot;aer&quot;-&quot;ауа&quot;) жасушалардағы митохондрияларда жүреді. Ферменттер мен оттектің қатысуымен өте күрделі химиялық реакциялар тізбегі жүреді де, энергия едәуір көп мөлшерде бөлінеді. Мысалы, энергетикалық алмасудың оттексіз кезеңінде қант молекулалары ыдыраған кезде 27 ккал, оттекті кезеңінде 674 ккал энергия бөлінеді.Сондықтан ағза үшін энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі өте тиімді.<br /> 1 г көмірсулар және нәруыздар ыдыраған кезде 17,2 кДЖ энергия бөлінеді. Ал 1 г май ыдыраған кезде 39,1 кДЖ энергия бөлінеді.<br /> Адам қаншалықты көп энергия жұмсаса, оның ағзасында соншалықты ағзалық заттар көп ыдырайды. Сондықтан адам көп жұмыс атқарса, тынысалуы да жиілейді, көп тамақ ішеді. Адам жұмсаған энергиясының орнын осылай толықтырады.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2015-02-23T16:48:08Z

<p>Маржан торехановна: Тұлға қаңқасы</p> <hr /> <div>== Тұлға қаңқасы ==<br /> Тұлға қаңқасы - омыртқа жотасы мен қабырғалар және төссүйектен тұрады.<br /> Омыртқа жотасы - тұлғаның негізгі тірегі. Адамда омыртқалардың саны 33-34, олар:7 мойын омыртқа; 12 арқа омыртқа; 5 бел омыртқа; 5 сегізкөз омыртқа;4-5 құйымшақ омыртқалар.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2015-02-23T16:47:37Z

<p>Маржан торехановна: Тынысалу қозғалыстары</p> <hr /> <div>== Тынысалу қозғалыстары ==<br /> Тынысалу қозғалыстары - тынысалу (дем алу) және тыныс шығару (дем шығару) арқылы жүзеге асады. Жаңа туған нәрестенің тынысалу қозғалыстары минутына 60 ет, ересек адамдарда 16-18рет.<br /> Демді ішке алғанда қабырғалар сәл көтеріліп, көкет тегістеледі. Кеуде қуысы кеңейеді. Көкет - диафрагма кеуде қуысын бөліп тұратын күмбез тәрізді бұлшықетті перде. <br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B 2015-02-23T16:46:35Z

<p>Маржан торехановна: Тері шелмайы қабаты</p> <hr /> <div>== Тері шелмайы қабаты ==<br /> '''''Тері шелмайы қабаты''''' (гиподерма) да дәнекер ұлпадан тұрады, онда майлы қосылыстар көп болады. Мұнда жиналған майлы заттарды ағза қажет кезінде пайдаланады. Терінің бұл қабаты ағзаны суықтан және сыртқы ортаның механикалық әсерлерінен қорғайды. <br /> Шаш, түктер, тырнақ - эпидермистің қосалқы мүйізді түзілістері. Алақанда, табанда, ерінде түктер болмайды. Бас терісінде қалың өскен түктер - шаш деп аталады. Шаштың теріден сыртқа шығып тұрған бөлігі - сояуы (қылшығы), терінің астында түбірі мен жуашығы орналасқан. Түктің жуашығы мен түбірінің сыртын түк қалтасы қоршап тұрады. Түк жуашығымен қантамырлар, жүйкелер және түкті тікірейтетін бұлшықеттер байланысқан. Түк қалтасына майлы бездердің өзегі ашылып, шашты (түктерді), теріні майлап тұрады.<br /> <br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%83%D1%96 2015-02-23T16:45:20Z

<p>Маржан торехановна: Астың сіңуі</p> <hr /> <div>== Астың сіңуі ==<br /> Аш ішектің ішкі сілемейлі қабықшасында өте ұсақ көптеген тұйық өскіндер - бүрлер болады. Бүрлердің сырты бір қабатты эпителий жасушаларынан түзіледі. Бүрлердің ішкі жағын<br /> көптеген қан және лимфа тамырлары торлап жатады. Бүрлер ішектің ішкі кілегейлі қабықшасында өте көп болады. Бүрлер арқылы әбден қорытылған аминқышқылдары мен қант (глюкоза) қанға өтеді. Глицерин мен май қышқылдары лимфа тамырларына өтеді де, тері астындағы шел қабатқа жиналады. Аминқышқылдары мен қант бауырға барып, қайта өзгерістерге ұшырап, бүкіл денеге таралады. Бұл арада қоректік заттар қанға тек еріген күйінде ғана өтеді.<br /> <br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{Biosci-stub}}</div>

Маржан торехановна