https://kk.encyclopedia.kz/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0+%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B8%D1%81Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]2026-09-07T23:13:52ZҚатысушы үлестеріMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php/%D0%90%D2%9B_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D0%B8%D1%8B%D2%9BАқ тұңғиық2018-11-05T16:03:25Z<p>Касымова Томирис: </p>
<hr />
<div>{{taxobox<br />
|name = Ақ тұңғиық<br />
|image = Nymphaea alba 1.JPG <br />
|regnum = [[Өсімдіктер]]<br />
|unranked_divisio = <br />
|unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]] <br />
|unranked_ordo = <br />
|ordo = <br />
|familia = [[Тұңғиықтар тұқымдасы]]<br />
|genus = [[Тұңғиық]] (''Nymphaea'')<br />
|species = '''Ақ тұңғиық'''<br />
|binomial = '''''Nymphaea alba'''''<br />
|binomial_authority = <br />
|}} <br />
'''Ақ тұңғиық ''' ({{lang-la|Nymphaea alba}}) – [[Тұңғиықтар тұқымдасы]]на жататын көп жылдық шөптесін су өсімдігі. <br />
<br />
== Таралуы, өсетін жері ==<br />
[[Қазақстан]]да сирек өседі. Негізінен батыс аймақтарында ([[Батыс Қазақстан облысы]]) таралған. Су астындағы жүрек тәрізді, сопақша, тамыр сабағы топыраққа төселіп, кейде дөңгелек жапырақтары су бетіне жайылып өседі. <br />
<br />
== Ботаникалық сипаты ==<br />
[[Сурет:Nymphaea alba vit näckros.jpb.jpg|thumb|left|150px|]]<br />
* Жұмыртқа тәрізді гүлі сопақтау, күлтелері көп желекті, ақ түсті болады. <br />
* Тұқымынан және өсімді ([[Вегетативтік көбею|вегетативті]]) жолмен көбейеді. <br />
* Маусым-тамызда гүлдейді, қыркүйекте жеміс береді. <br />
Тамыр сабағы су астындағы топыраққа төселіп, дөңгелек, жүрек тәрізді жапырақтары су бетіне жайылып өседі. Гүлі кешке жабылып, күн шыққанда ашылады. Тұқымы ауа толған жеміс қабында тұрады. Онда көзге көрінбейтін саңылаулар бар. Сол арқылы ауа сыртқа тарап желдің әсерінен су түбіне түседі. Ал келесі жылда жаңа өсімдік өсіп шығады.<br />
<br />
== Шаруашылықтағы қолданысы ==<br />
Ақ тұңғиық - сәндік өсімдік. Ол бау-бақшаны, саябақтарды көгалдандыру үшін өсіріледі. Өте сирек кездесетін түр болғандықтан, қорғауға алынып, [[Қазақстанның Қызыл кітабы]]на енгізілген.<br />
<ref>Қазақстан Республикасының табиғаты туралы энциклопедия, V- том</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Тұңғиықтар]]<br />
[[Санат:Қазақстан флорасы]]<br />
[[Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]<br />
[[Санат:Су өсімдіктері]]<br />
<br />
{{stub}}</div>Касымова Томирис