Бадан

2016-11-20T06:37:46Z

Динара Байдильданова: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

{{Taxobox
|name = ''Bergenia''
|image = Bergenia cordifolia (Inflorescens).jpg
|image_caption = ''Bergenia cordifolia''
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Core eudicots]]
|ordo = [[Saxifragales]]
|familia = [[Saxifragaceae]]
|genus = '''''Bergenia'''''
|genus_authority = [[Conrad Moench|Moench]]
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|}}
'''Шағыр ''' (Bergenіa) – тасжарғандар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін [[өсімдік]]тер туысы. Негізінен [[Азия]]да өсетін 10 түрі белгілі. [[Қазақстан]]да 2 түрі кездеседі. Соның бірі – етжапырақ Б. немесе шағыршай (В. crassіfolіa). [[Алтай]]да кең тараған. Биікт. 5 – 50 см. Тамырсабағы жуан, жерге төселіп өседі. Сабағы [[жапырақ]]сыз. Қалың, ірі, жүрек пішінді жапырағы сабақ түбін айнала қоршай орналасқан. Қызыл гүлдері қалқанша гүлшоғырына топтасады. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, тамызда жемістенеді. [[Жеміс]]і – қорапша, іш жағынан ашылады. Тұқымдары көп. Тамырында илік заттар көп болғандықтан тері илеуге, ал өсімдік құрамындағы глюкозидтерді [[фотосурет]] шығаруға қолданады. Жапырағын қайнатып шай орнына ішеді, тұнбасынан қара, қоңыр бояу алынады. Б-ның екінші түрі – угам баданы өте сирек кездеседі, қорғауға алынған.

[https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80]

==Дереккөздер==
*[[Қазақ энциклопедиясы]]

{{wikify}}

[[Санат:Тасжарғандар]]
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]

{{stub}}

Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Бадан