Дулат Көпбарұлы Әлиев

2026-04-23T04:03:15Z

Бекасыл Бейбітұлы: дефисті сызықшаға ауыстырдым

'''Дулат Көпбарұлы Әлиев''' (5.01.[[1948 жыл]], [[Жамбыл облысы]] [[Байзақ ауданы]] [[Ақжар (Жамбыл облысы)|Ақжар]] ауылы) — [[кескін]]демеші.

"Отырардың күйреуі" (1980), "Қысқы кеш" (1982), "Отандастар" (1983), "Серуендеу" (1984), "Әңгіме" (1988), "Құпия кешкі ас" (1990), "Қыз бен тоты құс" (1993), т.б. картиналары көпке танымал. Қазақстанның [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Мемлекеттік сыйлығын]] алған (1989).

== Өмірбаяны ==
И.Е. [[Репин]] атындағы [[Ленинград кескіндеме, мүсін, сәулет институты]]ның станок графикасы факультетін бітірген (1977), график-станокшы.

Көркемөнер бейнелеу түрлері — кескіндеме, графика.
Жұмыстары [[Чехия]], [[Франция]], [[Түркия]], [[Италия]], [[Германия]], [[Лихтенштейн]]нің жеке коллекцияларда және басқа жерлерде сақталуда, Қазақстанның жеке галереяларында көрсетілген.

Жастар, республикалық, бүкілодақтық Киевтегі (1987), Ташкенттегі (1988), Алматыдағы (1982, 1989, 1993, 1996, 1998, 2003), Гамбургтегі, Софиядағы, Париждегі жеке көрмелерге қатысқан.

1977 жылдан - Н.В. [[Николай Васильевич Гоголь|Гоголь]] атындағы [[Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі|Алматы көркемөнер училищесінің]] оқытушысы.

1991-1994 жылдары - [[Республикалық көркемөнер колледжі]]нің оқытушысы.

ҚР Мемлекеттік сыйлығы жөніндегі комиссиясының мүшесі. KCPO (1979-1991), ҚР (1992 жылдан) Суретшілер одағының мүшесі.

Ш. Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлықтың (1989), Абай атындағы кітап графикасы саласындағы сыйлықтың (1990), Қазақстан [[меценаттар]] клубыныңтәуелсіз «Тарлан» сыйлығының (2003) лауреаты.

== Отбасы ==
''Әкесі'' — Әлиев Көпбар Әліұлы, партия қызметкері болған.
''Анасы'' — Әлиева Шәкен Қауқақызы, үй шаруасымен айналысады.
Үйленген. Жұбайы - Әлиева Талиға Талғатқызы.
Ұлы — Думан; қызы — [[Далида Дулатқызы Әлиева|Далида]].<ref>Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}
{{Bio-stub}}

[[Санат:5 қаңтарда туғандар]]
[[Санат:1948 жылы туғандар]]
[[Санат:Байзақ ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан суретшілері]]
[[Санат:КСРО суретшілері]]
[[Санат:Репин атындағы институт түлектері]]
[[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі оқытушылары]]
[[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]
[[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]
[[Санат:Шоқан Уәлиханов атындағы мемлекеттік сыйлықтың иегерлері]]
[[Санат:Абай атындағы кітап графикасы саласындағы сыйлықтың иегерлері]]
[[Санат:Тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]

Төлен Әбдік

2026-04-21T11:40:35Z

Бекасыл Бейбітұлы:

{{Жазушы
|Есімі = Төлен Әбдікұлы
| Лақап аты = Т. Тоқмағамбетов<ref>Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 4-ші бет</ref>
|Суреті =
|Туған күні = 04.09.1942
|Туған жері = [[Қостанай облысы]] <br /> {{туғанжері|Жангелді ауданы|Жангелді ауданында}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}}
|Ұлты = Қазақ
|Мансабы = [[жазушы]], драматург, қоғам қайраткері, [[композитор]]
|Шығармашылық жылдары =
|Бағыты =
|Жанры = [[проза]], [[драма]]
|Шығармалардың тілі = қазақ тілі
|Дебюті =
|Марапаттары =
{{{!}}
{{!}}{{Парасат ордені}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{!}}{{!}}{{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}
{{!}}}
|Сыйлықтары = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] ([[2004 жыл|2004]])
|Қолтаңбасы =
}}
'''Төлен Әбдікұлы Әбдік''' ([[4 қыркүйек]] [[1942 жыл]], "Еңбек" ауылы, [[Жангелді ауданы]], [[Қостанай облысы]]) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. [[Қазақстанның халық жазушысы]] (2023),[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2002), [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері (2004).

== Толығырақ ==
* Төлен Әбдікұлы [[1942 жыл]]ы [[4 қыркүйек]]те [[Қостанай облысы]] [[Жангелді ауданы]] "Еңбек" ауылында дүниеге келген.
* [[1965 жыл]]ы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]] (бұрынғы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті)нің филология факултетін бітірген.
* [[1965 жыл|1965]] - [[1970 жыл|1970]] жылдары "Қазақстан пионері" (қазіргі "Ұлан") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген.
* [[1970 жыл|1970]] - [[1977 жыл|1977]] жылдары "Жалын" альманағында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары.
* [[1977 жыл|1977]] - [[1979 жыл|1979]] жылдары "[[Қазақфильм]]" киностудиясында бас редактор.
* [[1979 жыл|1979]] - [[1990 жыл|1990]] жылдары Қазақстан Коммунистік партиясының орталық комитетінде жауапты қызметте болды.
* [[1990 жыл|1990]] - [[1992 жыл|1992]] жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының екінші хатшысы болды.
* 1993 жылдан Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінде сектор меңгерушісі.
* 1997 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары.

== Шығармалары ==
* Төлен Әбдіковтің "Райхан" атты тұңғыш әңгімесі жас жазушылардың “Таңғы шық” әңгімелер жинағында (1964) жарияланды.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>
Сонан бергі кезеңде
* “Көкжиек” (1969)
* “Күзгі жапырақтар” (1971)
* “Ақиқат” (1974)
* “Айтылмаған ақиқат” (1980) атты әңгімелер мен повестер жинақтары
* Қазақстандағы ұжымдастыру науқанының қасіретін суреттеуге арналған “Өліара” (1985)
* “Ақшоқыда қыс қатты” (1987) романдары, таңдамалы шығармаларының бір томдығы жарық көрді.
* “Біз үшеу едік” атты драма шығармасы [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры|Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар және жасөспірімдер театрында]] қойылды.
* “Ақиқат” атты кітабы орыс тіліне (1981), жекелеген әңгіме, повестері украин, өзбек, қырғыз тілдеріне тәржімаланды. Әбдіков шығармалары адам мінезінің құпия сырларына үңілуі, өмірдің мән-мағынасына философия тұрғыдан қарауымен ерекшеленеді.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>

== Жеке қасиеттері ==
* Жастық шағында еркін күрестен спорт шеберлігін орындаған.
* Сондай-ақ, домбырашылар оркестрінде күйші болған.

== Марапаттары ==
* [[2002 жыл]]ы президент жарлығымен "[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]" құрметті атағымен марапатталды.
* [[2003 жыл]]ы Франц Кафка атындағы халықаралық сыйлығы және алтын медалі.
* [[2004 жыл]]ы [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері атанды.
* Қазақстанның ПЕН клубы сыйлығының иегері.
* [[2013 жыл]]ы президент жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат [[Парасат ордені]] берілді.
* 2023 жылы [[Қазақстанның халық жазушысы]] атанды.<ref>https://egemen.kz/article/351396-qazaqstannynh-khalyq-dgazushysy-ataghy-6-qalamgerge-berildi</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:4 қыркүйекте туғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан балуандары]]
[[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]

Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Дулат Көпбарұлы Әлиев

Төлен Әбдік