Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Жәнібек Әлімханұлы

2026-06-08T12:10:22Z

Амина Жанаковна: /* Кәсіпқой бокс */

{{Боксшы
|Есімі = Жәнібек Әлімханұлы
|Шынайы есімі =
|Суреті =
|Толық есімі =
|Лақап аты = Qazaq Style
|Азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}}
|Туған күні = 01.04.1993
|Туған жері = {{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан]]
[[Жыланды (Жетісу облысы)|Жыланды ауылы]], {{туғанжері|Алакөл ауданы|Алакөл ауданында}}, [[Алматы облысы]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Тұрғылықты жері = {{байрақ|АҚШ}}<br>[[Окснард]], [[Калифорния]]
|Салмағы = 75 кг
|Тұрысы = солақай
|Бойы = 182 см
|Қолдың қарқыны = 182 см
|Стилі =
|Бапкері = [[w:en:Buddy McGirt|Бадди МакГирт]]
|Команда =
|Алғашқы айқасы = [[29 қазан]] [[2016 жыл|2016]]
|Соңғы айқасы = [[13 мамыр]] [[2023 жыл|2023]]
|Чемпион белдігі = [[WBO]] (2022—) [[IBF]] (2023-)
|Айқастар = 15
|Жеңістер саны = 15
|Нокаут = 10
|Жеңілгені = 0
|Тең түскендері = 0
|Болмағандары =
|Әуесқой айқастары = 308
|Әуесқой айқастарда жеңгені = 300
|Әуесқой айқастарда жеңілгені = 8
|Әуесқой айқастарда нокауты = 4
|Әуесқой айқастарда тең түскендері = 0
|Рейтинг1 = [[WBO]]
|Позиция1 = Әлем чемпионы
|Үздік позициясы1 =
|Рейтинг2 = [[WBC]]
|Позиция2 = 4
|Үздік позициясы2 =
|Рейтинг3 = [[WBA]]
|Позиция3 = 7
|Үздік позициясы3 =
|Рейтинг4 = [[The Ring (журнал)|The Ring]]
|Позиция4 = 6
|Үздік позициясы4 =
|Рейтинг5 = [[BoxRec]]
|Позиция5 = 8 (32,77 ұпай)
|Үздік позициясы5 =
|Рейтинг6 =
|Позиция6 =
|Үздік позициясы6 =
|Рейтинг7 =
|Позиция7 =
|Үздік позициясы7 =
|Рейтинг8 =
|Позиция8 =
|Үздік позициясы8 =
|Рейтинг9 =
|Позиция9 =
|Үздік позициясы9 =
|Үздік позициясы =
|Нашар позициясы =
|boxrec_id = 774417
|Сайты =
}}
{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар = {{ОО-спорт | Мемлекеттік марапаттар}}
{{Құрмет ордені}}
{{ОО-спорт|[[Бокс]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|{{ту|Қазақстан}} [[Бокстан әлем чемпионаты 2013|Алматы 2013]]|75 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|{{ту|Иордания}} Амман 2013| 75 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|{{ту|Оңтүстік Корея}} [[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]| 75 кг дейін}}
}}
'''Жәнібек Әлімханұлы''' ([[1993 жыл]]ы [[1 сәуір]]де [[Алматы облысы]] [[Жыланды (Жетісу облысы)|Жыланды]] ауылында дүниеге келген) — кәсіпқой бокста орта салмақта (72,574 кг) өнер көрсететін, жеңіліс дәмін татпаған кәсіпқой боксшы. Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері, әуесқой бокста [[2012 жылғы Олимпиада және Паралимпиада нысандары|2016 жылғы Олимпиада]] қатысушысы, 2013 жылы [[Әлем чемпионаты|Әлем чемпионы]], 2013-2014 жылдары [[Азия чемпионаты|Азия Чемпионы]], халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Кәсіпқой бокста орта салмақтағы [[WBO]] Global (2012-2020 жж, 2020 - б.у.), [[WBC]] Continental Americas (2019-б.у.) чемпионы, [[WBO]] (2022-б.у) және [[Халықаралық бокс федерациясы|IBF]] (2023-б.у) тұжырымдары бойынша әлем чемпионы.

2021 жылдың қыркүйек-қазан айларында жаңартылға BoxRec рейтингі бойынша орта салмақта [[WBC]] тұжырымында 4 орында, [[IBF]] тұжырымында 9 орында, [[WBO]] тұжырымында 2 орын, vRinge.com тұжырымы бойынша 7-ші орында орналасқан.

==Өмірбаяны==
Жәнібек Әлімханұлы 1993 жылдың 1-сәуірінде Алматы облысына қарасты Алакөл ауданының Жыланды ауылында дүниеге келген. 8 жасынан бастап бокспен шұғылданады. [[Уақ]] руынан тараған.<ref>{{кітап
|авторы = Дәйкенов Темірболат
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы = Уақ шежіресі
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты = Омаров Асан, Смайылов Ермұханбет
|басылым = 2
|орны = Астана
|баспасы = Фолиант
|жыл = 2021
|томы =
|беттері =
|барлық беті = 992
|сериясы =
|isbn = 978-601-338-848-9
|тиражы = 1000
}}</ref> Үлгі тұтар тұлғасы Серік Қонақбаев.

==Алматы қаласында өткен 2013 жылға ересектер арасындағы әлем чемпионаты==
{| class="wikitable"
|-
| colspan="15" bgcolor = "lightblue" style="text-align:center"| '''75 кг'''
|-
! Кезең !! Спортшы !! Нәтижесі !! Спортшы
|-
| 1/16 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 3:0 || {{flagicon|Azerbaijan}} Солтан Митигинов
|-
| 1/8 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || TKO || {{flagicon|MEX}} Хуан Меркадо
|-
| 1/4 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 3:0 || {{flagicon|Romania}} Богдан Журатони
|-
| 1/2 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || Кездесуден бас тартты || {{flagicon|GBR}} Энтони Фаулер
|-
| Финал || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 3:0 || {{flagicon|IRL}} Джейсон Куигли
|}

==2014 жылғы Инчхонда өткен Азия ойындары==
{| class="wikitable"
|-
| colspan="15" bgcolor = "lightblue" style="text-align:center"| '''75 кг'''
|-
! Кезең !! Спортшы !! Нәтижесі !! Спортшы
|-
| 1/8 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || KO || Тинг Янг, Қытайлық Тайпэй
|-
| 1/4 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 3:0. || {{flagicon|IRN}} Саджад Мехраби
|-
| 1/2 || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 2:1 || {{flagicon|India}} Кришан Викаш
|-
| Финал || {{flagicon|KAZ}} Жәнібек Әлімханұлы || 3:0 || {{flagicon|Jordan}} Одая Рияда Адель Альхиндави
|}

== Кәсіпқой бокс ==
2016 жылы 29 қазанда кәсіпқой рингте алғашқы жекпе-жегін өткізді, 1-ші раундта колумбиялық боксшы Милтон Нуньесті нокаутқа түсірді.

2018 жылы мамырдан бастап кәсіпқой бокс менеджері Эгис Климасмен және Боб Арумның TopRank промоутерлік компаниясымен келісімшарт жасады. Оның тренері Бадди МакГирт болды. 28 қыркүйекте Америка құрама штаттарындағы алғашқы жекпе-жегінде жеңіске жетті. 1 айдан соң Берік Сұлтанның "Америкадағы алғашқы жепке-жек" атты документалды киносы шықты.

== Кәсіпқой бокстағы жекпе-жектер статистикасы ==
{| class="wikitable"
| colspan="7" |'''10 жекпе-жек, 10 жеңіс (6 нокаутпен).'''
|-
|'''Жекпе-жек'''
|'''Рекорд'''
|'''Жекпе-жек уақыты'''
|'''Қарсылас'''
|'''Жекпе-жек болған орын'''
|'''Раунд, уақыт'''
|'''Түсінік'''
|-
|'''10'''
|10 (6)-0
|26 маусым 2021
|Роб Брант (26-2)
|Virgin Hotels Las Vegas, Лас-Вегас, Невада, АҚШ
|RTD 8 (10), 3:00
|Орта салмақтағы WBC Continental Americas тұжырымы бойынша чемпиондық атақты қорғап қалды (Жәнібектің 3-ші қорғауы)
|-
|'''9'''
|9 (5)-0
|10 қазан 2020
|Гонсало Гастон Кориа (16-3)
|MGM Grand, Лас-Вегас, Невада, АҚШ
|KO 2 (10), 2:59
|Орта салмақтағы WBO Global тұжырымы бойынша вакантты титулды алды
|-
|'''8'''
|8 (4)-0
|10 қараша 2019
|Альберт Онолуносе (24-2-1)
|Chukchansi Park, Фресно, Калифорния, АҚШ
|KO 6 (10), 2:31
|Орта салмақтағы WBC Continental Americas тұжырымы бойынша чемпиондық атақты қорғап қалды (Жәнібектің 2-ші қорғауы)
|-
|'''7'''
|7 (3)-0
|17 тамыз

2019
|Стюарт Маклеллан (27-3-3)
|Banc of California Stadium, Лос-Анджелес, Калифорния, АҚШ
|KO 5 (10), 2:51
|Орта салмақта WBO Global тұжырымы бойынша чемпиондық атақты (Жәнібектің 1-ші қорғауы) және WBC Continental Americas тұжырымы бойынша чемпиондық атақты (Жәнібектің 1-ші қорғауы) қорғауы.
|-
|'''6'''
|6 (2)-0
|12 сәуір 2019
|Кристиан Оливас (16-4)
|Стэйплс-центр, Лос-Анджелес, Калифорния, АҚШ
|UD 10 (10)
|Есеп: 99-91, 100-90) екі рет). Орта салмақтағы WBO Global тұжырымы бойынша чемпиондық атақты және WBC Continental Americas тұжырымы бойынша чемпиондық атақты жеңіп алды.

|-
|'''5'''
|5 (2)-0
|2 ақпан 2019
|Стивен Мартинес (18-4)
|Ford Center at The Star., Фриско, Техас, АҚШ
|TKO 5 (8), 0:21
|
|-
|'''4'''
|4 (1)-0
|3 қараша 2018
|Вон Александер (12-1)
|Don Haskins Center, Эль Пасо, Техас, АҚШ
|SD 8 (8)
|Есеп: 75-77, 79-73, 78-74.
|-
|'''3'''
|3(1)-0
|28 қыркүйек 2018
|Карлос Гальван (16-7-1)
|Оракл-арена, Окленд, Калифорния, США
|UD 6 (6)
|Есеп: 60-54 (үшеуінде де).
|-
|'''2'''
|2(1)-0
|9 қыркүйек 2017
|Жилберту Перейра душ Сантуш (14-5)
|Сарыарқа, Астана, Қазақстан
|UD 6 (6)
|Есеп: 60-54 (үшеуінде де).
|-
|'''1'''
|1(1)-0
|29 қазан 2016
|Милтон Нуньес (33-16-1)
|Алматы Арена, Алматы, Қазақстан
|TKO 1 (6), 2:25
|
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан боксшылары]]
[[Санат:Қазақстанның халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері]]
[[Санат:Бокстан Қазақстан чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан қазіргі жеңілмеген әлем чемпиондары]]

Геннадий Геннадьевич Головкин

2026-06-08T11:35:31Z

Амина Жанаковна:

{{Боксшы
|Есімі = Геннадий Головкин
|Шынайы есімі =
|Суреті = Gennady Golovkin (KAZ) 2017.png
|Толық есімі = Геннадий Геннадьевич Головкин
|Лақап аты = GGG (Triple G)
|Азаматтығы = {{KAZ}}
|Туған күні = 08.04.1982
|Туған жері = {{KAZ}}, [[Қарағанды]], Майқұдық
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Тұрғылықты жері ={{USA}}, [[Лос Анжелес]]
|Салмағы = [[Орта салмақ]]
|Тұрысы = оңқай
|Бойы = 179 см
|Қолдың қарқыны = 178 см
|Стилі = [[ортодокс]]
|Бапкері = Абел Санчес
|Командасы = Макс & Олег Германн
|Алғашқы айқасы = [[6 мамыр]] [[2006 жыл]]
|Соңғы айқасы = [[17 қыркүйек]] [[2022 жыл]]
|Чемпион белдігі = [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]], [[Халықаралық бокс федерациясы|IBF]],[[Халықаралық бокс ұйымы|IBO]], [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
|Айқастар = 45
|Жеңістер саны = 42
|Нокаут = 37
|Жеңілгені = 2
|Тең түскендері = 1
|Болмағандары = 0
|Әуесқой айқастары = 350
|Әуесқой айқастарда жеңгені = 345
|Әуесқой айқастарда жеңілгені = 5
|Әуесқой айқастарда нокауты =
|Әуесқой айқастарда тең түскендері =
|Рейтинг1 = BoxRec
|Позиция1 = 1 (1090 ұпай)
|Үздік позициясы1 = Ағымдағы
|Рейтинг2 = The Ring
|Позиция2 = 4
|Үздік позициясы2 =
|Рейтинг3 =
|Позиция3 =
|Үздік позициясы3 =
|Рейтинг4 =
|Позиция4 =
|Үздік позициясы4 =
|Рейтинг5 =
|Позиция5 =
|Үздік позициясы5 =
|Рейтинг6 =
|Позиция6 =
|Үздік позициясы6 =
|Рейтинг7 =
|Позиция7 =
|Үздік позициясы7 =
|Рейтинг8 =
|Позиция8 =
|Үздік позициясы8 =
|Рейтинг9 =
|Позиция9 =
|Үздік позициясы9 =
|boxrec_id = 356831
|Сайты = gggboxing.com
}}

{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар =
{{ОО-спорт|[[Бокс]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 2004|Афина 2004]]|[[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 2004 бокс|75 кг дейін]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Бокстан әлем чемпионаты 2003|Бангкок 2003]]|75 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем кубогы|Әлем кубоктары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Бокстан әлем кубогы 2002|Астана 2002]]|71 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаттары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Бокстан Азия чемпионаты 2004|Филиппин 2004]]|75 кг дейін}}
{{турнир|Мемлекеттік марапаттары}}
{{{!}}
{{!}}{{Парасат ордені}}{{!!}}{{Құрмет ордені}}
{{!}}}{{Назарбаев ордені}}
}}
''' Головкин Геннадий Геннадьевич''' ([[8 сәуір]] [[1982 жыл]] [[Қарағанды]], [[Қазақстан]]) — орта және екінші орта салмақта өнер көрсететін [[қазақстан]]дық кәсіпқой боксшы, [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Олимпиадалық комитеті]]н<nowiki/>інің президенті (2024 жылдан)<ref>{{Cite web|title=ГЕННАДИЙ ГОЛОВКИН ИЗБРАН НОВЫМ ПРЕЗИДЕНТОМ НАЦИОНАЛЬНОГО ОЛИМПИЙСКОГО КОМИТЕТА РК|url=https://olympic.kz/ru/article/29320-gennadiy-golovkin-izbran-novym-prezidentom-natsionalnogo-olimpiyskogo-komiteta-rk|accessdate=2024 жылғы 28 ақпан}}</ref><ref>{{Cite web|title=Головкин вместо Кулибаева. В Казахстане перед Олимпиадой сменился глава НОК|url=https://rus.azattyq.org/a/32836661.html}}</ref>, 2025 жылдың 23 қарашасында халықаралық [[World Boxing]] ұйымының президенті болып сайланды.<ref>{{cite web|url=https://qazaqstan.tv/news/220261|title=Геннадий Головкин World Boxing президенті атанды|author=Жайна Сламбек|date=2025-11-23|work=|publisher=qazaqstan.tv|accessdate=2025-11-25|lang=kk}}</ref>

Бокстан Әлем чемпионы (2003), Афинада өткен Олимпиаданың (2004) күміс жүлдегері.

Кәсіпқой бокста [[Халықаралық бокс федерациясы|IBF]], [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]], [[Халықаралық бокс ұйымы|IBO]] бойынша екі дүркін [[Бокстан орта салмақта әлем чемпиондарының тізімі|Әлем чемпионы]].

WBA (2010–2018, 2022–2023); WBC (2016–2018), IBF (2015–2018, 2019–2023). [[The Ring журналы]]на сәйкес [[Pound for pound|P4P]] салмақ дәрежесіне қарамастан, үздік боксшылардың ондығына кіреді (2018).

Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. Қазақстан 7 дүркін чемпионы, 2000 жылғы жастар арасында Әлем чемпионы, Қазақстанның тұңғыш өткен спартакиада ойындарының чемпионы (2001), 2001 жылы өткен мұнай өндіруші елдер арасындағы Кубок жеңімпазы, III Шығыс Азия ойындарының чемпионы (2001).

== Өмірбаяны ==

=== Отбасы ===
Генадий Головкин 1982 жылдың 8 сәуір күні Қазақстанның Қарағанды қаласында Майқұдық ауданында өмірге келген.

Әкесі – '''Геннадий Иванович Головкин''', мамандығы – шахтер, Карагандинская шахтасында қызмет етті. 2014 жылы дүниеден өтті. Анасы – '''Елизавета Сергеевна''', ұлты кәріс, химиялық зертханада көмекші қызметін атқарған<ref>{{Cite web|title=Шахтерская закладка|url=https://kfb.kz/print.php?cat=5&id=156&lang=rus|accessdate=2024 жылғы 28 ақпан}}</ref>.

Головкиндер отбасында 4 ұл дүниеге келген. Вадим, Сергей, Генадий және Максим. Максим мен Геннадий егіздер, Максим Геннадийден 15 минут кейін туған. Екі ағасы әскерде қызмет атқарып, белгісіз жағдайларда қаза болды (Вадим - 1990 жылы, Сергей – 1994 жылы).

Бокс секциясына 8 жастағы Максим мен Геннадийді ағалары алып келеді.

Геннадий Головкиннің алғашқы бапкері Виктор Дмитриев, ал кейін Ғалым Кенжебаев болды. Максим Геннадийдің екінші бапкері ретінде қызмет етеді.

Ағайындылар бір сыныпта оқыды және бірдей салмақ дәрежесінде өнер көрсеткен, бірақ бір-бірімен ешқашан бетпе-бет жұдырықтасқан емес. Бір-бірімен жұдырықтасуға тура келгенде, екеуінің біреуін жарыстан алып тастайтын болған. 2004 жылғы Олимпиадаға іріктеу кезінде осы себеппен Максим спорттан кетті.

Геннадий Головкин үйленген. Жолдасының есімі – Алина. Қарағанды қаласында туған. Геннадий мен Алина 2000 жылы танысып, 2007 жылы 7 шілдеде неке құрған. Отбасында екі ұл (2009 және 2019) мен бір қыз (2017) өсіріп жатыр. Тұңғыш ұлының есімі – Вадим. Алина жолдасының ойындарын қарауға бармайды. Геннадий хоккейді жақсы көргендіктен НХЛ ойындарына жанкүйер болып қатысады<ref>{{Cite web|title=Биография боксера Геннадия Головкина: история сына русского шахтера из Казахстана|url=https://www.sport-express.com/martial/boxing/professional/reviews/biografiya-gennadiya-golovkina-istoriya-zhizni-boksera-iz-kazahstana-i-karera-2115714/|accessdate=2024 жылғы 28 ақпан}}</ref>.

== Әуесқой бокстағы мансабы ==
Головкиннің әуесқой мансабы ұзаққа созылды әрі, қанық оқиғаға толы болды. Геннадий бокспен 8 жасынан бастап айналыса бастады. 1993 жылы оны облыстық бокстан өткен жарысқа бапкері жіберген болатын. Соңында осы сайыстан 3 жеңіс әкелді. Бұдан кейін ол облыстық, мемлекеттік және халықаралық бокстан жарыстарға үміткер болып қатыса бастады. Осы уақытқа дейін Геннадий Головкин өзінің қатысқан 350 жекпе-жегінде тек 5 рет қана жеңіліске ұшыраған.19 жасында шығыс боксында бірінші орын алады да, 2002 жылы бұл жеңісін тағы бір мәрте қайталайды. 2003 жылы Таиландта өткен боксшылар жекпе-жегінде өзінің 4 қарсыласының екеуін нокаутқа жібергені үшін бірінші орынды алады.

Өзінің алғашқы ресми белдесуін Головкин 11 жасында облыстық деңгейдегі жарыста өткізді. Онда ол өзінен 2-4 жас үлкен қарсыластармен белдесті, сөйтіп сол жарыста жеңіске жетті.

[[2000 жыл]]ы Геннадий Головкин [[Будапешт]]те жартылай орта салмақ дәрежесіндегі жастар арасында өткен Чемпионатта жеңіске жетті.

[[2001 жыл]]ы [[Шығыс Азия]]лық ойындардың финалында Дэниэль Гилді жеңді (15:3).

[[2002 жыл]]ы [[Астана]]да өткен командалық Әлем кубогында Қазақстан құрамасының құрамында күміс медальді жеңіп алды. Головкин жарыстағы барлық 4 белдесуінде жеңіске қол жеткізді. Топтық кезеңде Қазақстан – [[Әзербайжан]] матчында Джавид Тагиевті жеңді (19:8), ал Қазақстан – [[Камерун]] матчында Фостер Нкодоны мерзімінен бұрын жеңді (RSCO 3). Жартылай финалдық Қазақстан - Ресей матчы кезінде Андрей Балановты жеңіп шықты (10:7). Ал жалпылай санағанда 7:5 есебімен кубалықтар жеңімпаз атанған Қазақстан – Куба финалдық матчында Дамиан Остинды жеңген болатын (6:4).

[[2002 жыл]]ы [[Пусан]]да ''(Оңтүстік Корея)'' [[алтын]] [[медаль]]ді жеңіп алды. Финалда Пхленчит Сурияны нокаутпен жеңді.

[[2003 жыл]]ы [[Бангкок]]тегі Әлем чемпионатында алдымен ресейлік Матвей Коробовты, кейін әйгілі ирландиялық Энди Лиді ірі есеппен жеңіп, содан соң болашақ әлем чемпионы – Лучиан Бутені нокаутпен жеңіп, жартылай финалда кубалық Йорданис Деспагноны жеңіп, финалда украиналық боксшы – Алексей Машкинді нокаутпен құлатып, алтын медальға ие болды.

2004 жылы Пуэрто–Принсесте (Филиппин) алтын медальді жеңіп алды. Ширек финалда оңтүстіккореялық Дук–Жин–Чоны, жартылай финалда қырғыз Қымбатбек Рысқұловты жеңіп, финалда жергілікті боксшы Кристофер Каматты 2 раундта тоқтатты.

=== Бокстан әлем чемпионаты (2003) ===
{| class="wikitable"
|-
| colspan="15" bgcolor = "yellow" style="text-align:center"| '''Орташа салмақ'''
|-
! Кезең !! Күні !! Спортшы !! Нәтижесі !! Спортшы
|-
| 1/16 || 07.07.2003 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 19:10 || {{flagicon|RUS}} Матвей Коробов
|-
| 1/8 || 09.07.2003 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 29:9 || {{flagicon|Ireland}} Энди Ли
|-
| 1/4 || 10.07.2003 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || KO 4 || {{flagicon|Romania}} Lucian Bute
|-
| 1/2 || 11.07.2003 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 29:26 || {{flagicon|CUB}} Yordanis Despaigne
|-
| Финал || 12.07.2003 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || RSCI 2 || {{flagicon|UKR}} Олег Машкин
|}

=== Олимпиада ойындары ===
2004 жылғы Олимпиада ойындарында 75 кг дейінгі салмақ дәрежесінде 2-орынға ие болды. Іріктеу кезеңінде Головкиннен жеңілген Артаев 72 кг дейінгі салмақ дәрежесінде алтын медальді жеңіп алды. Финалдың 1/16 бөлігі – автоматты түрде өтті;

Финалдың 1/8 бөлігі – Ахмед Али Ханды жеңді (Пәкістан) 31 – 10;

Финалдың 1/4 бөлігі – Рамадан Яссирді жеңді (Мысыр) 31 – 20;

Финалдың 1/2 бөлігі – Андре Дирелланы жеңді (АҚШ) 23 – 18;

Финал – Гайдарбек Гайдарбековтен жеңілді (Ресей) 18 – 28

{| class="wikitable"
|-
| colspan="15" bgcolor = "yellow" style="text-align:center"| '''Орташа салмақ'''
|-
! Кезең !! Күні !! Спортшы !! Нәтижесі !! Спортшы
|-
| 1/8 || 21.08.2004 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 31:10 || {{flagicon|Pakistan}} Әли Ахмед Хан
|-
| 1/4 || 25.08.2004 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 31:20 || {{flagicon|Egypt}} Ramadan Yasser
|-
| 1/2 || 27.08.2004 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 23:18 || {{flagicon|USA}} Andre Dirrell
|-
| Финал || 28.08.2004 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 18:28 || {{flagicon|RUS}} Гайдарбек Гайдарбеков
|}

=== Бокстан әлем чемпионаты (2005) ===
{| class="wikitable"
|-
| colspan="15" bgcolor = "yellow" style="text-align:center"| '''Орташа салмақ'''
|-
! Кезең !! Күні !! Спортшы !! Нәтижесі !! Спортшы
|-
| 1/16 || 15.11.2005 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 15:12 || {{flagicon|Montenegro}} Nikola Sjekloca
|-
| 1/8 || 16.11.2005 || {{flagicon|KAZ}} Геннадий Головкин || 21:27 || {{flagicon|Egypt}} Mohamed Hikal
|}

== Кәсіпқой бокс мансабы ==
Головкин кәсіпқой рингтегі дебютін 2006 жылы 24 мамырда Габор Балотқа қарсы ойында орта салмақ дәрежесінде жасады. Бірінші раунда- ақ қарсыласын нокаутқа жіберіп, жеңіске жетті. Осыдан кейін қатарынан 36 ойында жеңіске жетті, соның ішінде 32-сін уақытынан бұрын аяқтады.

Кәсіпқой боксқа келгеннен кейін Геннадийдің тіркелген компаниясы 5 жыл бойы оған лайықты қарсылас тауып бере алмағандықтан, бұл боксшының жұлдызы жанбады.

2007 жылдың қыркүйегінде француз Мехди Боудламен 8 – раундтық ұрыста ұпай саны бойынша жеңіске жетті (11 – 1).

2008 жылдың сәуірінде ұпай саны бойынша Иан Гарднерді жеңді.

2008 жылдың қараша айында белорус Малик Дзиарр 2-раундта белдесуден бас тартып, Головкин жеңіске жетті. (29 – 3).

2009 жылдың 11 шілдесінде алғашқы 12 раундтық айқасқа шықты. WBO интерконтинеталды чемпионы атағы үшін болған айқастың 2-раундында бразилиялық Джон Андерсон Карвальоны нокаутпен тізе бүктірді. Кейін жеңілмеген Михаил Макаровты нокаутпен жеңді. 2009 жылы Гена WBO-ның интерконтинентальды чемпионы белдігін алды.

2010 жылы Головкин ағайынды Кличколардың K2 Promotions промоутерлік компаниясымен келісімшартқа отырды.

2010 жылдың тамыз айында колумбиялық Милтон Нуньесті (21-1-1) 1 раундта нокаутпен жеңді. Бұл жеңіс арқылы ол WBA-ның уақытша тізіміне кірсе, 3 айдан кейін тізімге толығымен орнықты.

2011 жылы IBO версиясы бойынша 2 белдік алды. Жеке сынақ бойынша Әлем кубогының чемпионы (2002 ж.); «А» класты турнирлердің бірнеше мәрте жеңімпазы. WBA нұсқасы бойынша орташа салмақта әлем чемпионы (атағын 8 рет қорғады), IBO нұсқасы бойынша орташа салмақта әлем чемпионы (атағын 5 рет қорғады).

2012 жылы Феликс Штурмды жеңген аустралиялық Дэвид Гил міндетті түрде осы жыл аяғына дейін өз белбеуін Геннадийге қарсы қорғауға шақырғанымен, Гил басқа өз отандасымен жекпе жекке шығуға шешкен. Осының нәтижесінде WBA Генаға Гилдің титулын тартып алып берді, яғни Гена - суперчемпион атанды.<ref>[http://news.nur.kz/237138.html?utm_source=page_A&utm_medium=latestnews&utm_campaign=ABtest Геннадий Головкин WBA титулының иегері атанды]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

=== Кәсіби ойындардың статистикасы ===
{{S-start}}
| style="text-align:center;" colspan="8"|'''42 жеңіс''' (37 нокаут), '''1 жеңіліс''', '''1 тең''' <ref>[http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=356831&cat=boxer Gennady Golovkin's Professional Boxing Record – BoxRec.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150309222557/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=356831&cat=boxer |date=2015-03-09 }}</ref>
|- style="text-align:center; background:#e3e3e3;"
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Нәтиже'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Есеп'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Қарсылас'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Тип'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Раунд'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Күні'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Болған жер'''
| style="border-style:none none solid solid; "|'''Ескерту'''
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді||34-0 || align=left|{{flagicon|Канада}} [[Давид Лемье]]
|{{small|TKO}} || {{small|8 (12), 1:32}} ||{{small|2015-10-18}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small|[[Медисон Скуер Гарден]], [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBC]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]], [[WBC]] титулдарын қорғау, [[IBF]] титулды алған}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді||33-0 || align=left|{{flagicon|АҚШ}} [[Вилли Монро]]
|{{small|TKO}} || {{small|6 (12), 0:45 }} ||{{small|2015-05-17}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small|The Forum, [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]], [[Калифорния]], [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBC]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді||32-0 || align=left|{{flagicon|Ұлыбритания}} [[Мартин Мюррей]]
|{{small|TKO}} || {{small|10 (12), 0:50 }} ||{{small|2015-02-21}}
|align=left|{{flagicon|Monaco}} {{small| Salle des Étoiles, [[Монте-Карло]], [[Монако]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді||31-0 || align=left|{{flagicon|MEX}} [[Марко Антонио Рубио]]
|{{small|KO}} || {{small|2 (12), 1:19 }} ||{{small|2014-10-18}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small| Стабхаб Сентер, Карсон, [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді||30-0 || align=left|{{flagicon|AUS}} [[Дэниэл Гил]]
|{{small|TKO}} || {{small|3 (12), 2:47 }} ||{{small|2014-07-26}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small| [[Медисон Скуер Гарден]], [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||29-0|| align=left|{{flagicon|GHA}} [[Осуману Адама]]
|{{small|TKO}} || {{small|7 (12), 1:20}} ||{{small|2014-02-01}}
|align=left|{{flagicon|Monaco}} {{small| [[Chapiteau de Fontvieille]], [[Монте-Карло]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||28-0|| align=left|{{flagicon|USA}} [[Кёртис Стивенс]]
|{{small|TKO}} || {{small|8 (12), 3:00}} ||{{small|2013-11-02}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small| [[Медисон Скуер Гарден]], [[Нью-Йорк]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||27-0|| align=left|{{flagicon|IRL}} [[Мэтью Маклин]]
|{{small|TKO}} || {{small|3 (12), 1:22}} ||{{small|2013-29-07}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small| [[Машантакет]], [[Коннектикут]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||26-0|| align=left|{{flagicon|JPA}} [[Нобухиро Ишида]]
|{{small|TKO}} || {{small|3 (12), 2:46}} ||{{small|2013-30-03}}
|align=left|{{flagicon|Monaco}} {{small| [[Монте-Карло]], [[Монако]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||25-0|| align=left|{{flagicon|USA}} Габриел Росадо
|{{small|TKO}} || {{small|7 (12), 2:46}} ||{{small|2013-19-01}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small| [[Медисон Скуер Гарден]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||24-0|| align=left|{{flagicon|POL}} Гжегож Прокса
|{{small|TKO}} || {{small|5 (12), 1:11}} ||{{small|2012-09-01}}
|align=left|{{flagicon|USA}} {{small|Turning Stone Resort & Casino, [[Нью-Йорк (штат)|Верона]], [[АҚШ]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||23-0|| align=left|{{flagicon|Japan}} Макото Фучигами
|{{small|TKO}} || {{small|3 (12), 1:17}} ||{{small|2012-05-12}}
|align=left|{{flagicon|UKR}} {{small|«Терминал» сауда ойын-сауық орталығы, [[Бровары]], [[Украина]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] және [[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] титулдарын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||22–0|| align=left|{{flagicon|US}} Лахуан Саймон
|{{small|KO}} || {{small|1 (12), 2:17}} ||{{small|2011-12-09}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Ballsaal Interconti-Hotel, [[Дюссельдорф]], [[Германия]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] титулын қорғау<br>[[Халықаралық Бокс Ұйымы|IBO]] бос титулын алу}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||21–0|| align=left|{{flagicon|Uganda}} Кассим Оума
|{{small|TKO}} || {{small|10 (12), 1:57}} ||{{small|2011-06-17}}
|align=left|{{flagicon|PAN}} {{small|Arena Roberto Duran, [[Панама (қала)|Панама-сити]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] титулын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||20–0|| align=left|{{flagicon|COL}} Нилсон Хулио Тапиа
|{{small|KO}} || {{small|3 (12), 2:44}} || {{small|2010-12-16}}
|align=left|{{flagicon|Kazakhstan}} {{small|"Дәулет" спорт кешені , [[Астана]], [[Қазақстан]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] титулын қорғау}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||19–0|| align=left|{{flagicon|COL}} Милтон Нунез
|{{small|KO}} || {{small|1 (12), 0:58}} || {{small|2010-08-14 }}
|align=left|{{flagicon|PAN}} {{small|Arena Roberto Duran, [[Панама (қала)|Панама-сити]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] титулын алу}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||18–0|| align=left|{{flagicon|Russia}} Михаил Макаров
|{{small|KO}} || {{small|2 (10), 1:24}} || {{small|2009-11-21}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Sparkassen-Arena, [[Киль]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||17–0|| align=left|{{flagicon|BRA}} Джон Андерсон Карвальо
|{{small|KO}} || {{small|1 (12), 1:24}} || {{small|2009-07-11}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Нюрбургринг, [[Нюрбург]], [[Германия]]}}
|align=left|{{small|[[WBA]] бос құрлықаралық титулын алу}}
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||16–0|| align=left|{{flagicon|US}} Энтони Гринидж
|{{small|KO}} || {{small|5 (10), 0:59}} || {{small|2009-04-25 }}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|König Palast, Крефельд, [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||15–0|| align=left|{{flagicon|ARG}} Хавьер Альберто Мамани
|{{small|TKO}} || {{small|1 (10), 2:52}} || {{small|2009-01-17}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Burg-Waechter Castello, [[Дюссельдорф]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||14–0|| align=left|{{flagicon|Belarus}} Малик Дзиарра
|{{small|RTD}} || {{small|2 (10), 3:00}} || {{small|2008-11-22}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Stadthalle, [[Росток]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||13–0|| align=left|{{flagicon|Algeria}} Амар Амари
|{{small|UD}} || {{small|8}} || {{small| 2008-06-21}}
|align=left|{{flagicon|DEN}} {{small|Brøndby Hall, [[Копенгаген]], [[Дания]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||12–0|| align=left|{{flagicon|FRA}} Ибрагим Сид
|{{small|TKO}} || {{small|8 (8), 0:26}} || {{small|2008-05-10}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Brandberge Arena, Галле, [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||11–0|| align=left|{{flagicon|CAN}} Ян Гарднер
|{{small|UD}} || {{small|8}} || {{small|2008-04-05}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Burg-Waechter Castello, [[Дюссельдорф]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||10–0|| align=left|{{flagicon|South Africa}} Тшепо Машего
|{{small|KO}} || {{small|1 (8), 2:04}} || {{small|2008-02-29}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Alsterdorfer Sporthalle, [[Гамбург]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||9–0|| align=left|{{flagicon|FRA}} Мехди Буадла
|{{small|UD}} || {{small|8}} || {{small|2007-09-07}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Burg-Waechter Castello, [[Дюссельдорф]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||8–0|| align=left|{{flagicon|Belarus}} Сергей Хомитский
|{{small|TKO}} || {{small|5 (8), 1:59}} || {{small|2007-05-25}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Fight Night Arena, [[Кёльн]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||7–0|| align=left|{{flagicon|South Africa}} Саймон Мокоена
|{{small|RTD}} || {{small|6 (8)}} || {{small|2007-02-27}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Kugelbake-Halle, [[Куксхафен]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||6–0|| align=left|{{flagicon|Senegal}} Сильвен Гомис
|{{small|KO}} || {{small|4 (6), 1:00}} || {{small|2006-12-02}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Estrel Convention Center, [[Берлин]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||5–0|| align=left|{{flagicon|ARG}} Хорхе Ариел Гарсия
|{{small|KO}} || {{small|2 (6), 2:28}} || {{small|2006-10-21}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Brandberge Arena, Галле, [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||4–0|| align=left|{{flagicon|Latvia}} Мартинс Кукулис
|{{small|TKO}} || {{small|3 (4)}} || {{small|2006-09-19}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Kugelbake-Halle, [[Куксхафен]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||3–0|| align=left|{{flagicon|POL}} Даниел Урбанский
|{{small|TKO}} || {{small|4 (4)}} || {{small|2006-08-22 }}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Universum Gym, [[Гамбург]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||2–0|| align=left|{{flagicon|Belarus}} Сергей Наварка
|{{small|TKO}} || {{small|3 (4), 1:10}} || {{small|2006-07-29}}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Koenig Pilsener Arena, [[Оберхаузен]], [[Германия]]}}
|align=left|
|- align=center
|{{yes2}}Жеңді ||1–0|| align=left|{{flagicon|Hungary}} Габор Балог
|{{small|KO}} || {{small|1 (4), 1:28}} || {{small|2006-05-06 }}
|align=left|{{flagicon|GER}} {{small|Burg-Waechter Castello, [[Дюссельдорф]], [[Германия]]}}
|align=left|{{small|Кәсіби бокстағы дебюті}}
|- align=center

{{S-end}}

== Головкин стилі ==

== GGG белгісі ==

== Жетістіктері ==
# 2003 жылы әлем чемпионы және 2004 жылғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері.
# 7 дүркін [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] чемпионы, халықаралық турнирлердің жеңімпазы: жастар арасындағы әлем чемпионы ([[Мажарстан]], [[Будапешт]], 2000 ж.);
# ҚР I спартакиадасының чемпионы (2001 ж.);
# [[Шығыс Азия ойындары]]ның чемпионы ([[Жапония]], Осака, 2001 ж.);
# [[Азия ойындары]]ның чемпионы - ([[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]], [[Пусан]], 2002 ж.);
# Жеке сынақ бойынша Әлем кубогының чемпионы (2002 ж.);
# «А» класты турнирлердің бірнеше мәрте жеңімпазы.
# WBA нұсқасы бойынша орташа салмақта әлем чемпионы (атағын 8 рет қорғады)
# IBO нұсқасы бойынша орташа салмақта әлем чемпионы (атағын 5 рет қорғады).
# 89% нокауттық үлесімен Головкин кәсіпқой бокс тарихында орташа салмақ бойынша нокаут үлесімен бірінші орында тұр.
#2006 жылы кәсіпқой боксқа ауысты.
== Мемлекеттік нагрдалары ==

# Құрмет ордені (2004)
# Парасат ордені (2011)
# Назарбаев ордені (2018)

== Дереккөздер ==
<references/>
{{Кесте
|аты = The Ring журналының тұжырымы бойынша жыл боксшысы
|тақырып = The Ring журналының тұжырымы бойынша жыл боксшысы
|сурет =
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|үсті =
|titlestyle = background:#E0E68E;
|groupstyle = background:#E0E68E;
|бөлім1 =
|тізім1 = {{nobr|1928 Танни •}} {{nobr|1929 Лаугран •}} {{nobr|1930 Шмелинг •}} {{nobr|1931 Лаугран •}} {{nobr|1932Шарки •}} {{nobr|1934 Росс Канцонери •}} {{nobr|1935 Росс •}} {{nobr|1936 Луис •}} {{nobr|1937 Армстронг •}} {{nobr|1938 Луис •}} {{nobr|1939 Луис •}} {{nobr|1940 Конн •}} {{nobr|1941 Луис •}} {{nobr|1942 Шугар Робинсон •}} {{nobr|1943 Апостоли •}} {{nobr|1944 Бью •}} {{nobr|1945 Пэп •}} {{nobr|1946 Зэйл •}} {{nobr|1947 Лисневич •}} {{nobr|1948 Уилльямс •}} {{nobr|1949 Чарльз •}} {{nobr|1950 Чарльз •}} {{nobr|1951 Шугар Робинсон •}} {{nobr|1952 Марчиано •}} {{nobr|1953 Олсон •}} {{nobr|1954 Марчиано •}} {{nobr|1955 Марчиано •}} {{nobr|1956 Паттерсон •}} {{nobr|1957 Базилио •}} {{nobr|1958 Юханссон •}} {{nobr|1959 Юханссон •}} {{nobr|1960 Паттерсон •}} {{nobr|1961 Браун •}} {{nobr|1962 Тайгер •}} {{nobr|1963 Клей •}} {{nobr|1964 Гриффит •}} {{nobr|1965 Тайгер •}} {{nobr|1967 Фрейзер •}} {{nobr|1968 Бенвенути •}} {{nobr|1969 Наполес •}} {{nobr|1970 Фрейзер •}} {{nobr|1971 Фрейзер •}} {{nobr|1972 [[Мұхаммед Әли|Әли]] •}} {{nobr|1973 Форман •}} {{nobr|1974 [[Мұхаммед Әли|Әли]] •}} {{nobr|1975 Әли •}} {{nobr|1976 Форман •}} {{nobr|1977 Сарате •}} {{nobr|1978 [[Мұхаммед Әли|Әли]] •}} {{nobr|1979 [[Шугар Леонард]] •}} {{nobr|1980 Хирнс •}} {{nobr|1981 Шугар Леонард •}} {{nobr|Санчес 1982 Холмс •}} {{nobr|1983 Хаглер •}} {{nobr|1984 Хирнс •}} {{nobr|1985 Хаглер Карри •}} {{nobr|1986 [[Майк Тайсон|Тайсон]] •}} {{nobr|1987 Холифилд •}} {{nobr|1988 [[Майк Тайсон|Тайсон]] •}} {{nobr|1989 Уитакер •}} {{nobr|1990 Чавес •}} {{nobr|1991 Тони •}} {{nobr|1992 Боу •}} {{nobr|1993 Карбахаль •}} {{nobr|1994 [[Рой Джонс|Джонс]] •}} {{nobr|1995 Де Ла Хойя •}} {{nobr|1996 Холифилд •}} {{nobr|1997 Холифилд •}} {{nobr|1998 [[Флойд Мейуезер|Мейуезер кіші]] •}}{{nobr|1999 Айяла •}} {{nobr|2000 Тринидад •}} {{nobr|2001 [[Бернард Хопкинс|Хопкинс]] •}} {{nobr|2002 Форрест •}} {{nobr|2003 Тони •}} {{nobr|2004 Джонсон •}} {{nobr|2005 [[Рикки Хаттон|Хаттон]] •}} {{nobr|2006 [[Мэнни Пакьяо|Пакьяо]] •}} {{nobr|2007 [[Флойд Мейуезер|Мэйуэзер кіші]] •}} {{nobr|2008 [[Мэнни Пакьяо|Пакьяо]] •}} {{nobr|2009 Пакьяо •}} {{nobr|2010 [[Серхио Габриель Мартинес|Мартинес]] •}} {{nobr|2011 Уорд •}} {{nobr|2012 Маркес •}} {{nobr|2013 [[Геннадий Геннадьевич Головкин|Головкин]] •}} {{nobr|2014 Ковалёв}}
|бөлім2 =
|бөлім3 =
|тізім3 =
|бөлім4 =
|тізім4 =
|бөлім5 =
|асты =
}}

[[Санат:Қазақстанның Олимпиада күміс жүлдегерлері]]
[[Санат:Қазақ кәсіпқой боксшылары]]
[[Санат:Әуесқой бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Қазақстан чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]]
[[Санат:Қазақстанның халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері]]
[[Санат:Қазақстан боксшылары]]
[[Санат:8 сәуірде туғандар]]
[[Санат:Қарағандыда туғандар]]
[[Санат:Қарағанды облысының құрметті азаматтары]]
[[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері]]
[[Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Қарағандының құрметті азаматтары]]

Бекзат Сейілханұлы Саттарханов

2026-06-08T11:28:08Z

Амина Жанаковна: /* Отбасы */

{{Боксшы
|Есімі = Бекзат Сейілханұлы Саттарханов
|Шынайы есімі =
|Суреті = Бекзат Саттарханов портреті.jpg
|Толық есімі =
|Лақап аты =
|Азаматтығы = {{KAZ}}
|Туған күні = 4.04.1980
|Туған жері ={{туғанжері|Түркістан|Түркістанда}}, [[Қазақстан]]
|Қайтыс болған күні = 31.12.2000
|Қайтыс болған жері = Темірлан ауылының маңында, [[Түркістан облысы]]
|Тұрғылықты жері =
|Салмағы = Жартылай жеңіл салмақ (57 кг)
|Тұрысы = солақай
|Бойы = 170 см
|Қолдың қарқыны =
|Стилі =
|Бапкері =
|Команда =
|Алғашқы айқасы =
|Соңғы айқасы =
|Чемпион белдігі =
|Айқастар = 143
|Жеңістер саны = 132
|Нокаут =
|Жеңілгені =
|Тең түскендері =
|Болмағандары =
|Әуесқой айқастары =
|Әуесқой айқастарда жеңгені =
|Әуесқой айқастарда жеңілгені =
|Әуесқой айқастарда нокауты =
|Әуесқой айқастарда тең түскендері =
|Рейтинг1 =
|Позиция1 =
|Үздік позициясы1 =
|Рейтинг2 =
|Позиция2 =
|Үздік позициясы2 =
|Рейтинг3 =
|Позиция3 =
|Үздік позициясы3 =
|Рейтинг4 =
|Позиция4 =
|Үздік позициясы4 =
|Рейтинг5 =
|Позиция5 =
|Үздік позициясы5 =
|Рейтинг6 =
|Позиция6 =
|Үздік позициясы6 =
|Рейтинг7 =
|Позиция7 =
|Үздік позициясы7 =
|Рейтинг8 =
|Позиция8 =
|Үздік позициясы8 =
|Рейтинг9 =
|Позиция9 =
|Үздік позициясы9 =
|Үздік позициясы =
|Нашар позициясы =
|boxrec_id =
|Сайты =
}}
{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар =
{{турнир|Мемлекеттік марапаттары}}
{{!}}{{1 дәрежелі Барыс ордені}}
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{MedalCountry | {{KAZ}} }}
{{турнир|[[Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын | [[2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Сидней 2000]] |Жартылай орташа салмақ}}
}}

'''Бекзат Сейілханұлы Саттарханов''' ([[4 сәуір]], [[1980 жыл]], [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Қазақстан]] - [[31 желтоқсан]], [[2000 жыл]], [[Шымкент]], [[Қазақстан]]) – қазақстандық [[бокс]]шы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері, Қазақстанға еңбек сіңірген спорт шебері. [[2000 жыл]]ы өткен [[2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Сидней Олимпиадасының]] жартылай жеңіл салмақ бойынша [[чемпион]]ы (57 кг дейін). І дәрежелі «Барыс» орденінің бірінші иегері.<ref>[http://shyn.kz/article/view?id=328 Батыр болсаң, Бекзаттай бол! ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304201115/http://shyn.kz/article/view?id=328 |date=2016-03-04 }}</ref>

==Өмірбаяны==
=== Отбасы ===
[[Қоңырат]] тайпасының [[Божбан]] руынан шыққан.<ref>https://www.trt.net.tr/kazakh/k-azak-ieli-turki-orkieniietinin-biesighi/2015/11/19/k-on-yrat-ieli-418749</ref> [[1980 жыл|1980]] жылы 4 сәуірде Түркістан қаласында дүниеге келген. 2000 жылдың 31 желтоқсаны күні, жаңа жылға санаулы минуттар қалғанда, Шымкент қаласы жанындағы Темірлан бекеті маңында көлік апатынан қаза болды. Бекзат Саттарханов Түркістан қаласындағы қарапайым отбасында дүниеге келген. Бекзат әкесі '''Сейілхан''' мен анасы '''Сырлыкүлдің''' кенже баласы. Саттархановтардың Бекзаттан өзге мектеп қабырғасындағы спорттық бәсекелерде оза шапқан үш ұлы болды. Бағдат, Болат, Мақсат есімді балалары да спортты серік еткенімен, Бекзат секілді ешқайсысы алдына биік мұрат қойған жоқ. Сәби күнінде өте нәзік, аурушаң, әлжуаз болған Бекзаттан атағы жер жүзіне жайылатын даңқты боксшы шығады деп ешкім ойламаса керек.

=== Балалық шағы ===
Алғашында өзін-өзі қорғап үйренсін деген оймен ата-анасы Бекзатты [[күрес]] үйірмесіне қатыстырады. Алайда күреске ынтасы болмай, екінші жағынан күреспен айналысу бойдың өсуін тежейтінін ұғып үйірмеге бармай, бірден боксқа бет бұрады. [[1986 жыл|1986]]-[[1996 жыл|1996]] жылдар аралығында Абай атындағы мектеп интернатта, кейін Жұмабек Еділбаев атындағы №18 орта мектепте оқиды. [[1995 жыл|1995]] жылы алғаш рет бокс үйрімесіне жазылып, балалар бапкері Нұрлан Жұмабаевтан тәлім ала бастайды. Ата-анасы мен туыстары Бекзаттың боксқа деген ынтасын байқағанымен, мұны жай, өтпелі кезең деп ойлаған. Бірақ ол бокспен шұғылданғанына бір жыл толмастан республикалық сайыстың жеңімпазы атанып, былғары қолғапты бекер кимегенін дәлелдейді.

Заң саласы мамандығын игерген. Алдымен [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] атындағы [[Оңтүстік Қазақстан]] мемлекеттік [[университет]]інің дене шынықтыру [[факультет]]іне түсіп, кейін Түркістан қаласындағы [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінің]] заң факультетін тәмамдаған. Бекзат бокста [[Серік Керімбекұлы Қонақбаев|Серік Қонақбаевты]] үлгі тұтқан. Мұның себебі де жоқ емес. [[1980 жыл|1980]] жылы [[Мәскеу]] Олимпиадасының финалында Серік Қонақбаев жұдырықтасқан сәтте Бекзат бесікте жатқан сәби еді. Анасы Сырлыкүл Саттарханованың Серік Қонақбаев секілді Бекзат та чемпион болсын деген үлкен арманы болған. Бекзат кейін ана арманын орындайды да. Ол Сиднейдегі жеңісін Түркістан қаласының 1500 жылдығына тарту ететіндігін айтқан.

=== Спорт ===
[[Сурет:Bekzat Sattarkhanov.jpg|300px|нобай|солға|Бекзат мерекелік іс-шарада]]
* [[1995 жыл]]ы он бес жасында [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласында өткен З. Сейітбековты еске алу турнирінде тұңғыш рет топ жарған Бекзат өмір бойы осы жүлдесінің өте ыстық екенін айтып өтті. «Түркістан 95» деген жазуы бар қыш құмыраны Сидней Олимпиадасының алтынымен тең көрген. Дәл сол жылы жасөпірімдер арасындағы халықаралық жарыста жеңімпаз атанып, бапкерлер көзіне түсе бастайды.
* [[1996 жыл]]ы [[Қостанай]] қаласында өткен бокстан жастар арасындағы [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] ішкі біріншілігінде чемпион атанады. Дәл сол жылы шымкенттік Анатолий Визириякин атты бапкердің қарамағына өтіп, облыс орталығындағы мектеп-интернатта жаттыға бастайды.
* [[1997 жыл]]ы [[Қарағанды]] және [[Германия]]ның [[Кельн]] қалаларында өткен халықаралық турнирлерде топ жарады. Сонымен қатар [[Олимпиада ойындары|Олимпиадаға]] даярлау облыстық орталығына қабылданады.
* [[1998 жыл]] Бекзат үшін табысты болды. Сол жылы [[Аргентина]]да өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанды.
* Қостанай қаласында өткен жарыста 54 келіде сынға түскен ол [[Марат Кененбайұлы Мәзімбаев|Марат Мәзімбаевтан]] ұтылып қалғанымен, бапкерлер сенімінен шығып, ұлттық құрамаға қабылданады.
* Түркістан қаласында [[Әбдісалан Кәрімұлы Нұрмаханов|Әбдісалан Нұрмахановтың]] құрметіне өткен халықаралық турнирде жеңімпаз атанып қоймай, жарыстың ең үздік боксшысына берілетін сыйлыққа ие болады.
* [[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов|Сағадат Нұрмағамбетов]] атындағы халықаралық турнирдің жеңімпазы атанады.
*[[Тайланд|Таиландта]] өткен бүкіл [[Азия]] біріншілігінде жүлдегер қатарына ілігеді.
*1999 жылы [[Мажарстан|Венгрия]] және [[Болгария]]да өткен халықаралық турнирлерде оза шауып, [[Ташкент]]те өткен бүкіл Азия біріншілігінде күміс жүлдеге қол жеткізеді. Дәл осы күміс жүлдесімен бірге Сидней Олимпиадасының жолдамасына да ие болады.
*Бекзаттың қысқа ғұмырында 2000 жыл тек Сидней Олимпиадасындағы жеңісімен ерекшеленбейді. Ол мұхиттың арғы бетіндегі төртжылдық додасына аттанғанға дейін [[Қырғызстан]]да өткен [[Орта Азия]] ойындарында, [[Испания]]да жалауы желбірген халықаралық жарыстарда жеңіс тұғырына көтеріледі. [[Астана]] қаласындағы «[[Қазақстан]]-[[Куба]]» кездесуінде қарсыласын айқын басымдықпен жеңіп, [[Чехия]]да өткен «[[Гран При]]де» жеңімпазға берілер [[Кубок]]ті төбесіне көтереді. [[Мәскеу]]дегі [[ТМД]] елдерінің біріншілігінде 4 жүлдемен қатар, сайыстың үздік боксшысы деген атақты еншілейді.

==Сидней Олимпиадасы 2000==
Ташкентте бокстан өткен Азия чемпионатында Олимпиада жолдамасын жеңіп алған Бекзатты бапкерлер жартылай жеңіл 57 келі салмақ дәрежесіне лайық көреді. 57 келіде ел намысын Атланта Олимпиадасында қорғаған Бақтияр Тілегенов көп салмақ қуатындықтан, бапкерлер оған сенбейді. Оның үстіне 1999 жылы Хьюстон қаласында өткен бокстан әлем чемпионатында Бақтияр жеңіліс тауып, бапкер үмітін ақтамайды. Қазақстандық жанкүйерлер мен бокс мамандары Бекзаттың жастығын алға тартып, оны Олимпиадаға жібергісі келмейді. Бірақ ұлттық құраманың бас бапкері Тұрсынғали Еділов Бекзаттың көзінде от барын байқап, ел намысын қорғауды [[Түркістан]]дық жас ұланға сеніп тапсырады. [[Олимпиада ойындары|Олимпиадаға]] аттанар кезде ұшақ баспалдағында тұрған Бекзат үлкен ағасы Мақсатқа: «Мен бас жүлдемен ораламын. Менен алтын күтіңдер!» деп айғайлап, жеңетінін алдын ала сезген.

*Бекзат Саттарханов Сидней шаршы алаңындағы алғашқы кездесуін румын боксшысы Бобирант Овидиу-Тибериуға қарсы өткізді. Жекпе-жектің бірінші раундында Бекзат өзіне бір жұдырық дарытпай, 4-0 есебімен алда тұрды. Екінші раундта [[табло]] 8-2 есебін көрсетіп тұрды. Ал ең соңында төрешілер 14-5 есебімен бұл кездесудің сөзсіз жеңімпазы деп Бекзатты таниды.
* [[Олимпиада ойындары|Олимпиаданың]] сегізінші күнінде Бекзат [[африка]]лық Джефри Матебулламен қолғап түйістіріп, 16-5 есебімен қарсыласын тізе бүктіреді. Сиднейдегі екінші кездесу де Бекзаттың жеңісімен аяқталған болатын.
*Олимпиададағы үшінші кездесуінің өте тартысты болғанын бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне Бекзаттың өзі мойындады. Кезінде [[Грузия]]да жаттығып, кейін [[Түркия]]ның намысын қорғаған Рамазан Палианимен арадағы тартыс 12-11 есебімен Бекзаттың пайдасына шешілді.
*[[Марокко]]лық Тахар Тамсаманимен Бекзат ХХVІІ жазғы Олимпиада ойындарының жартылай финалында жолықты. Егер бұл сыннан өтсе, Олимпиада алтынына таласуына мүмкіндік туатын еді. Өз мүмкіндігін құр жібермеген Бекзат 22-10 есебімен қарсыласын қапыда қалдырады.
*Бекзаттың финалдағы қарсыласы әлем чемпионы, [[америка]]лық Рикарду Хуарес еді. Ол Сидней финалына жету жолында Атланта [[Олимпиада]]сының чемпионы С. Камсингті тізерлеткен мықты боксшы болатын. Атағы алысқа кеткен қарсыласын Бекзат Саттарханов 22-14 есебімен жеңіп, Сидней Олимпиадасының чемпионы атанады.

==Жұдырықтасу техникасы ==
Бекзат рингте тек жұдырықпен ғана емес, ақылмен де жұмыс істейтін боксшылардың қатарынан. Әсіресе аяқпен қимылдауда ерекше белсенділік танытқан. Сидней рингіндегі қарсыласы Джеффри Матебула: «Бекзаттың аяғы мықты екен, жорға жүрісті боксшы есімді алды. Осы жігіт финалға ілігеді» деп дөп басып айтыпты. Жаттығу кезінде аяғына 3-4 келілік қорғасын байлап алып жүгіреді екен. Аяғына ауыр тас байлап алғандығына қарамастан, құрамадағы әріптестерінің үнемі алдын орап кететін. [[Бокс]] мамандары мен жанкүйерлер Бекзаттың бокстасу техникасы қазақтың даңқты боксшысы, Мәскеу Олимпиадасының күміс жүлдегері Серік Қонақбаевқа ұқсайтынын ерекше атап өтті. 2000 жылдың 31 желтоқсаны күні сағат 23-45-те [[Шымкент]] қаласының маңындағы Темірлан бекетінде Бекзат Саттарханов жол апатына ұшырап, қайтыс болды.

== Мемлекеттік марапаттамалар ==
Сидней Олимпиадасындағы жеңісі үшін президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] Бекзат Саттархановқа І дәрежелі [[Барыс ордені|«Барыс»]] орденін табыс етті. [[Тарих]]та Бекзат «Барыс» орденінің тұңғыш иегері ретінде де қалды.

==Бекзатты еске алу шаралары==
Бүгінде Түркістан қаласында Бекзат Саттарханов атындағы ықшамаудан мен спорт кешені бар. Алматы қаласында көшеге Бекзат Саттарханов аты берілді. [[2002 жыл|2002]] жылдан бастап бокстан Бекзат Саттархановты еске алуға арналған дәстүрлі халықаралық турнир өтеді. [[2005 жыл|2005]] жылы [[спорт]] журналисі Қыдырбек Рысбекұлы «Бекзат» атты кітап жазды. 2006 жылы «Қазығұрт» баспасынан спорт журналисі Несіп Жүнісбайұлы мен баспагер [[Темірғали Көпбаев]] құрастырған «Бекзат» фотоальбомы жарық көрді. Фотоальбом ''«Дара Бекзат»'', ''«Бала Бекзат»'', ''«Мәңгілік Бекзат»'' деген үш бөлімнен тұрады. 2009 жылы режиссер Сатыбалды Текеев «Бекзат» атты деректі фильм түсіріп, тұсауын кесті. Бұл фильм кейін «Құлагер» жүлдесін жеңіп алды. Фильм тек «Еларна» арнасынан көрсетілген. [[Әнші]] композитор Гүлнұр Өмірбаева «Бекзат» әнін дүниеге әкелді. Бұл ән 2002 жылы өткен «Азия дауысы» фестивалінің «Қазақ әндері» бәйгесінде «Алтын домбыра» жүлдесін жеңіп алды. [[2011 жыл|2011]] жылдың мамыр айында Бекзат Саттархановтың қабірі басындағы жүлделердің көшірмесі ұрланып кетті. Бекзат жүлделерінің көшірмесі бағалы металдан жасалғанын біліп, қолды қылған күдіктілер әлі ұсталған жоқ.

==Бекзат өміріндегі қызықты оқиғалар==
Бекзат Сидней Олимпиадасының финалына боксшы [[Ермахан Сағиұлы Ыбрайымов|Ермахан Ыбырайымовтың]] спорттық жейдесін киіп шыққан. Бір деректер бойынша, ол бокстағы бетке ұстар ағасының жейдесін ырымдап киіпті. Екінші бір дерекке сүйенсек, оның өз жейдесінде жарнама жазылғандықтан, ұйымдастырушылар өз жейдесін киюге рұқсат бермеген.

Бекзат жаттығу жұмыстарынан кейін тез арада қалыпқа келетіндігімен ерекшеленген. 2000 жылдың маусымында Тайландта жаттығып жүргенде тай елінің дәрігерлері қатты таңғалады. Себебі, 33 минут жүгіріп келген Бекзат Саттархановтың жүрек соғысы 3-4 минутта қалпына келеді екен. Бекзаттың бұл ерекше қасиетін бапкерлер Тұрсынғали Еділов, Александр Апачинский, Анатолий Визирякин мен құраманың дәрігері Юсуп Шамузов қана біледі екен.

Бекзаттың бойында бала күнінен бері байқалатын бір қасиет болған. Ол өзін жеңген боксшыдан міндетті түрде есе қайтаруды мақсат тұтады екен. [[1995 жыл|1995]] жылы облыстық жарыстардың бірінде Данияр есімді баладан жеңілген Бекзат кезекті сайыста қарсыласын соққының астында қалдырған. Ал [[Аргентина]]да өткен жастар арасындағы әлем чемпионатының финалында ол украиналық Сервин Сүлейменовтан жеңіліп қалады. Сервиннен жеңілгеніне қатты намыстанған ол "алдағы уақытта оны міндетті түрде жеңемін" деп бапкерлеріне сөз беріпті. Айтқандай-ақ, [[Ресей]]де өткен ТМД елдерінің боксшылары қатысқан халықаралық бокс бәсекесінде Сервин Сулеймановтың тізесін дірілдетеді. Осы жекпе жекте Бекзаттың оң қолы ісіп, бармақ сүйегі шығып кеткен. Ұлттық құраманың бас бапкері Тұрсынғали Еділов Бекзаттың бокс қолғабын күшпен тартып шешкен кезде, қолғапқа қан толып қалғанын көреді. Намысқой Бекзат бармақ сүйегі шығып кетсе де, шыдамдылық танытып, жеңіске жеткен.

Бекзаттың Бекзат есімді інісі өсіп келе жатыр. Ата-анасы Бекзатты мәңгі есте қалдыру мақсатында немерелерінің біріне Бекзат есімін берген.

Бекзат Сейілханұлы Саттарханов шаршы алаңда 143 жекпе-жек өткізіп, оның 132-сінде жеңіске жеткен.<ref>"Аңыз адам" журналы, № 2, қаңтар 2011 жыл</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

* [http://www.alaman.kz/?p=15873 Елу екі жылдың есесін қайтарған Бекзат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150408204005/http://www.alaman.kz/?p=15873 |date=2015-04-08 }}

[[Санат:Қазақстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары‎]]
[[Санат:Қазақстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]

Рақымжан Қошқарбаев

2026-06-08T10:43:03Z

Амина Жанаковна: /* Естелік */

{{Әскери қайраткер
|толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев
|шынайы есімі =
|суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg
|сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі
|туған күні = 19.10.1924
|туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|қайтыс болған күні = 10.08.1988
|қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|лақап аты =
|бүркеніш аты =
|мемлекет = {{байрақ|КСРО}}
|қызмет еткен жылдары =
|атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]]
|білімі =
|әскер түрі = [[Армия]]
|басқарды =
|әскери бөлімі =
|шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]]
|марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}}
|байланысы =
|отставкада =
|қолтаңбасы =
|Commons =
}}
'''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999).

== Өмірбаяны ==
* 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>.
* 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген.
* 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты.

Лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды.
* 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды.
* 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған.
* 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref>
Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті.

== Балалық шағы ==
Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады.
Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді.

== Әскерде ==
Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді.

Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери ұйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады.
1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді.

Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды.
Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді.
Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты.

== Майданда ==
Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагқа дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алаң, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдаттарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті.
Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бұл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Рақымжан Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды.

Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып тұрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті.
Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді.

Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия және майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref>

== Соғыстан кейін ==
Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.).

Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған.

Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген.

== Мадақтамалары ==
№:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады.

№: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерді, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды.

№ 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды.

1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады.

Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді.

== Естелік ==
Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Рақымжан Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі.

Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді.

Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді.

Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды.

Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді.

=== Ескерткіштер ===
[[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бигелдинов]]ке бюсттер орнатылды.

=== Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер ===

* 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы.
* 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев.
* 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис.

== Отбасы ==
Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Ту тіккен (поэма)]]
* [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]]

[[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]]
[[Санат:Қазақстан әскерилері]]
[[Санат:КОКП мүшелері]]
[[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]]